rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក
rss itunes

ពិព័រណ៍​យន្តហោះ​ប៉ារីស​២១០៧៖ ​យន្តហោះ​ចម្បាំង ​Rafale ​ទល់នឹង ​F-35

ដោយ សេង ឌីណា

​ពិព័រណ៍​យន្តហោះ​ប៉ារីស​ឆ្នាំ២០១៧ ដែល​ជា​ពិព័រណ៍​យន្តហោះ​អន្តរជាតិ​ដ៏ធំ​បំផុត​មួយ​ បាន​ចាប់ផ្តើម​បើក​ធ្វើ នៅថ្ងៃ​ចន្ទ ១៩​មិថុនា ហើយ​នៅ​ក្នុង​ពិព័រណ៍​យន្តហោះ​បែបនេះ មិនថា​ជា​នៅ​ទីណា​នោះទេ អ្វីដែល​គេទន្ទឹង​រង់ចាំមើល​ច្រើន​ជាងគេ គឺ​ការ​បង្ហាញឫទ្ធ​នៃ​យន្តហោះចម្បាំង។

សម្រាប់​ពិព័រណ៍​ឆ្នាំនេះ ចំណាប់អារម្មណ៍​ត្រូវ​ផ្តោត​ខ្លាំងជាងគេ ទៅលើ​យន្តហោះ ចម្បាំង​ធុនទំនើប​ថ្មីចុងក្រោយ​គេបង្អស់​របស់​អាមេរិក គឺ​ F-35 ក៏ប៉ុន្តែ នៅ​ប៉ារីស​នេះ F-35 នឹង​ត្រូវ​ប្រឈម​នឹង​គូប្រជែង​ដ៏សំខាន់​មួយ គឺ Rafale ដែល​ជា​ម្ចាស់ផ្ទះ។

​នៅ​ក្នុង​ពិព័រណ៍​យន្តហោះប៉ារីស​ឆ្នាំ២០១៧​នេះ បើ​និយាយ​ពី​ផ្នែក​យន្តហោះចម្បាំង គេ​សង្កេតឃើញថា យន្តហោះ​ Sukhoi របស់រុស្ស៊ី​ត្រូវ​អវត្តមាន ដោយសារតែមាន​ទណ្ឌកម្ម​​ដែល​អឺរ៉ុប​ដាក់​លើ​រុស្ស៊ី ចំណែក​យន្តហោះ​ Eurofighter Typhoon របស់​អ៊ែរប៊ូសវិញ​មាន​ត្រឹម​ដាក់​តាំង​បង្ហាញ​​​តែនៅលើ​ដី​ប៉ុណ្ណោះ។ ដូ​ច្នេះ នៅលើ​អាកាស ​នៅសល់​តែ​យន្តហោះ​ពីរ​ប៉ុណ្ណោះ ដែល​ត្រូវ​ប្រជែងគ្នា គឺ​ F-35 របស់​អាមេរិក និង Rafale របស់​បារាំង ហើយ​ការប្រៀបធៀប​យន្តហោះចម្បាំង​ទាំងពីរ​នេះហើយ ដែល​ជា​ប្រធានបទ​នៃ​ការជជែកគ្នា​យ៉ាងផុសផុល នៅ​ក្នុងពិព័រណ៍​យន្តហោះ​ប៉ារីស​នៅពេលនេះ។

បើ​និយាយ​ពី​សមត្ថភាព​ខាង​ចម្បាំង ស្ទើរតែគ្រប់​អ្នក​ជំនាញ​ទាំងអស់​សុទ្ធតែ​យល់ឃើញ​ថា F-35 ថ្វីដ្បិត​តែ​ជា​យន្តហោះ​ដែល​ទើប​នឹង​ផលិត​ថ្មី និង​ប្រើ​បច្ចេកវិទ្យា​ទំនើប​ចុងក្រោយ​ ក៏ប៉ុន្តែ ក៏ហាក់ដូចជា​មិនមាន​សមត្ថភាព​អស្ចារ្យ​លើស Rafale ​ប៉ុន្មាន​នោះដែរ។ គេ​ធ្វើការ​កត់សម្គាល់ថា Rafale ជា​យន្តហោះ​ដែល​មាន​ភាព​រហ័សរហួន​​ជាង ហើយ​​​មាន​ប្រៀបលើ​ F-35 នៅ​ក្នុង​ការប្រដេញគ្នា​លើ​អាកាស ក៏ប៉ុន្តែ F-35 មាន​ប្រៀបលើ​ Rafale ខាងបច្ចេកវិទ្យា​បំបាំងកាយ​ពី​រ៉ាដា។

គេច្រើន​តែ​នាំគ្នា​និយាយ​ថា រវាង Rafale និង F-35 បើ​ប្រយុទ្ធគ្នា​តទល់​មួយទល់​នឹងមួយ​នៅលើ​អាកាស F-35 មាន​លទ្ធភាព​​ឈ្នះ Rafale តិចតួចណាស់ ក៏ប៉ុន្តែ មុននឹង​ចូល​មក​ដល់​ស្ថានភាព​តទល់​គ្នា​មួយទល់​នឹងមួយ​នេះ F-35 អាច​ចាប់ជាប់ Rafale ក្នុង​រ៉ាដា​បានមុន ហើយ​អាច​លប​វាយប្រហារ​ដោយ​មិន​ឲ្យ Rafale ដឹងខ្លួន​ទាន់។ បច្ចេកវិទ្យា​បំបាំងកាយ​ពី​រ៉ាដា​នេះហើយ ដែល​ជា​ចំណុច​ពិសេស​របស់ F-35 ប្រៀបលើ​ Rafale។

ក៏ប៉ុន្តែ​ ការប្រជែងគ្នា​ពី​សមត្ថភាព​ចម្បាំង​គឺ​ជារឿងមួយ ហើយ​អ្វីដែល​​កាន់តែ​​សំខាន់​ជាងនេះ​ទៅទៀត​ នៅ​ក្នុង​ពិព័រណ៍​យន្តហោះ ដែល​តាមពិត​ជា​ពិព័រណ៍ពាណិជ្ជកម្ម​ គឺ​ការ​ប្រជែងគ្នា​ដណ្តើម​ទីផ្សារ។ នៅ​ក្នុងការ​ប្រជែងដណ្តើម​ទីផ្សារ​នេះ មាន​កត្តាពីរ​ដ៏សំខាន់ ក្រៅពី​សមត្ថភាព​ចម្បាំង គឺ​ទីមួយ តម្លៃ និង​ទីពីរ ​បទពិសោធន៍​ និង​សមត្ថភាព​ដែល​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ ក្នុង​ប្រតិបត្តិការ​លើ​សមរភូមិ​ជាក់ស្តែង។

ត្រង់ចំណុចទាំងពីរ​នេះ Rafale ជា​អ្នក​មាន​ប្រៀប ដោយសារ​តែ Rafale ធ្លាប់​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​ពង្រាយ​ឲ្យ​ទៅ​កាន់​សមរភូមិ​ជាច្រើន​រួចមកហើយ រួមមាន​ដូចជា នៅ​អាហ្វហ្កានីស្ថាន អ៊ីរ៉ាក់ លីប៊ី ស៊ីរី និង​​ម៉ាលី។ ហើយ​នៅ​ក្នុង​សមរភូមិ​អស់​ទាំងនេះ Rafale ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​ប្រតិបត្តិការ​ចម្រុះ រួមមាន​ទាំង ការ​យកការណ៍ និង​ការ​វាយប្រហារ​តាមផ្លូវអាកាស រួមមាន​ទាំង​ការ​ធ្វើ​ប្រតិបត្តិការ​ចេញ​ពី​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​ដែល​នៅលើ​ដី និង​ប្រតិបត្តិការ​ចេញ​ពី​នាវាផ្ទុក​យន្តហោះ។

ផ្ទុយ​ពីនេះ​ទៅវិញ F-35 គឺ​ជា​ប្រភេទ​យន្តហោះ​ដែល​ទើប​នឹង​ផលិត​ថ្មី នៅមិនទាន់​បាន​បង្ហាញ​សមត្ថភាព​​ឲ្យ​គេឃើញ​នៅលើ​សមរភូមិជាក់ស្តែងនៅឡើយ ហើយ​លើសពីនេះ​ទៅទៀត កាលពីប៉ុន្មានថ្ងៃ​មុននេះ អាមេរិក​​បាន​ប្រកាស​ឲ្យដឹង​ថា យន្តហោះធុន F-35 ចំនួន ៥៥គ្រឿង ដែល​ទើប​នឹង​ដាក់​ឲ្យ​ដំណើរការ​​ក្នុង​កងទ័ព​អាកាស​អាមេរិក កំពុង​មាន​​បញ្ហា​បច្ចេកទេស ហើយ​ត្រូវ​ផ្អាក​រាល់​ការហោះហើរ​ទាំងអស់។ បញ្ហា​បច្ចេកទេស​នេះ ដែល​​​កើតឡើង​តែ​ប៉ុន្មានថ្ងៃ​មុនពេល​បើក​ពិព័រណ៍​យន្តហោះ​ ​ ថ្វីដ្បិត​តែ​មិនមែន​ជា​បញ្ហា​ធំដុំ តែ​វា​ជា​បញ្ហា​ចោទ​មួយ​ដែរ សម្រាប់​យន្តហោះ​ដែល​ទើប​នឹង​ចេញថ្មី ហើយ​ដែល​កំពុងតែ​ស្វែងរក​ទីផ្សារ។

បញ្ហា​ចោទ​​ដ៏ធំ​មួយទៀត​​គឺ​តម្លៃ។ នៅ​ក្នុងពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ F-35 ត្រូវ​បាន​គេស្គាល់​ជាទូទៅ​ថា​ជា​យន្តហោះចម្បាំង​ដែល​មាន​តម្លៃថ្លៃជាងគេ​បង្អស់​នៅលើ​ពិភពលោក។ សូម្បីតែ​លោក​ដូណាល់ត្រាំ​ក៏​​ធ្លាប់​បាន​រិះគន់​​យ៉ាងខ្លាំងៗផងដែរ រឿង​តម្លៃ​ដែល​គេ​ត្រូវចំណាយ​លើ​ការ​ផលិតយន្តហោះ​នេះ។

គិតមកទល់​នឹង​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ កម្មវិធី​ផលិត​យន្តហោះ F-35 រាប់ចាប់តាំង​ពី​ដំណាក់កាល​សិក្សា រហូត​ដល់​ការ​ផលិត ត្រូវ​ចំណាយ​លុយ​រហូតដល់​ទៅ ៤០០ពាន់លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ដែល​ជា​ការ​ចំណាយ​ដ៏​ច្រើន​សន្ធឹកសន្ធាប់ បើធៀប​ទៅនឹង​កម្មវិធីផលិត​យន្តហោះ Rafale ដែល​មាន​ត្រឹមតែប្រមាណ​ជា ៦៣ពាន់លាន​ដុល្លារ។

ការចំណាយ​ដ៏ច្រើន​សន្ធឹកសន្ធាប់​​នៅ​ក្នុង​ការ​ផលិតនេះហើយ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ F-35 មាន​តម្លៃ​ថ្លៃ​កប់ពពក គឺ​រហូតដល់​ទៅ​ជាង ១០០លាន​ដុល្លារ​ក្នុងមួយគ្រឿង។ ជា​សំណាងល្អ​ដែល F-35 នេះ​មាន​ការ​បញ្ជាទិញច្រើន​ពី​សំណាក់​កងទ័ព​អាមេរិក គឺ​រហូតដល់​ ២ ៤៥០គ្រឿង ដែល​ជួយ​ឲ្យ​តម្លៃផលិត​ធ្លាក់​ចុះ​មក​នៅ​ត្រឹម ៩៥លានដុល្លារ​ក្នុងមួយគ្រឿង ក៏ប៉ុន្តែ បើទោះបីជា​យ៉ាងនេះ​ក៏ដោយ វា​នៅតែ​ជា​តម្លៃ​មួយ​ខ្ពស់ បើប្រៀបធៀប​ទៅនឹង​យន្តហោះ Rafale ជាគូប្រជែង​ ដែល​មាន​តម្លៃ​ក្រោម ៧០លានដុល្លារ៕

នៅរុស្ស៊ី ស្ពានប្រវត្តិសាស្ត្រ ត្រូវបាន​សង់ឡើង ទាំងក្រោម​គំនាប​ទណ្ឌកម្ម​បស្ចិមលោក

អឺរ៉ុប ចង់​សង្រ្គោះ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់ ​ដោយ​របៀប​ណា?

តើ​ក្រុមភេរវជន​នៅ​ពីក្រោយ​ការវាយប្រហារ​អត្តឃាត​នៅ​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ជា​នរណា?

នុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់៖​ក្រោយ​ការ​ដកខ្លួន​របស់​អាមេរិក អឺរ៉ុប​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​ដែល​ខ្លួន​ត្រូវ​ដោះស្រាយ

តើ​កិច្ច​សន្យា​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់​ក្នុង​ទឹកប្រាប់​រាប់​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​នឹង​ក្លាយ​ទៅ​ជា​យ៉ាង​ណា

ម៉ាឡេស៊ី៖ ទោះ​មិនសូវ​មាន​ប្រជាប្រិយ ​តែ​បក្ស​លោក​ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ​អាច​នឹង​ឈ្នះឆ្នោត​ជាថ្មី​

តើ​វិបត្តិ​ប្រជាសាស្រ្ត​ជប៉ុន​អាច​បង្ក​នូវ​ផលប៉ះពាល់​អ្វីខ្លះ​ខាង​សេដ្ឋកិច្ច?

តួកគី៖​លោក​ប្រធានាធិបតី​អ៊ែរដូហ្កាន​ផ្តើម​យុទ្ធការឃោសនា​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោត​មុនអាណត្តិ​ថ្ងៃទី២៤ មិថុនា

តើ​​​ទស្សនៈកិច្ជ​​​​របស់​​​​ប្រធានាធិបតី​​​នី​ហ្សេរីយ៉ា​​​​ Muhammadu Buhari ​​​​នៅ​​​​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​​​​មាន​​​​គោលដៅ​​​​អ្វី​​ខ្លះ?​​​

តើ​ជំនួបកំពូល​រវាង​កូរ៉េទាំងពីរ​ជា​ក្តីសង្ឃឹមថ្មី​ឬ​ក៏ជាការ​ដើរ​ជាន់​ដានចាស់?

បារាំង ៖ ប្រវត្តិ​មហាបាតុកម្មខែឧសភា ៦៨

នៅ​តំបន់​ដើមបូព៌ា ប្រមុខ​ការទូត​អាមេរិក​បង្ហាញ​ពី​ជំហរ​ម៉ឹងម៉ាត់​របស់​អាមេរិក​ចំពោះ​អ៊ីរ៉ង់

ក្រុមហ៊ុន​​ Altaba ​(អតីតៈ​ក្រុមហ៊ុន​ Yahoo!) ​ត្រូវ​​​បង់​​ប្រាក់​​​ផាក​​ពិន័យ​​​ចំនួន​​​ ៣៥ ​​លាន​​​​ដុល្លារ​​

រុស្ស៊ី​នឹង​បញ្ជូន​ទៅ​អោយ​ស៊ីរី​គឺ​ប្រព័ន្ធមីស៊ីល​ការពារ​ដែន​អាកាសធុន ​S-300 ​ដោយ​ឥត​ទារ​សំណង​

បង់ក្លាដែស៖​៥ឆ្នាំ​ក្រោយ​សោកនាដកម្ម​នៅ​រ៉ាណា ប្លាហ្សា នៅ​មាន​ការងារ​ជា​ច្រើន​ទៀត​ដែល​ត្រូវ​ធ្វើ

អាមេនី ៖ នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​លាលែង​ពីតំណែង វិបត្តិ​នយោបាយ​នឹង​បិទ​បញ្ចប់ ?!

បញ្ហា​ប្រឈម​សំខាន់ៗ សម្រាប់​ការបោះឆ្នោត​សភា នៅ​អាហ្វហ្កានីស្ថាន

តើប្រាជ្ញាសប្បនិមិត្ត (Intelligence artificielle) អាចដោះស្រាយរាល់បញ្ហាទាំងអស់របស់ Facebook បានដែរឬទេ?

ជប៉ុន​រកឃើញរ៉ែលោហៈ​កម្រជាង​១៦លានតោន

តើមនុស្សយន្ត នឹងទៅ​​ជំនួស​ទាហាន​មនុស្ស​នៅទីលាន​សមរភូមិ?