rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក
rss itunes

តើទីផ្សារប្រេងឆៅក្នុងលោកកំពុងស្ថិតមាត់ជ្រោះនៃវិបត្តិឬ?

ដោយ គួច គន្ធារ៉ា

ក្នុង​រយៈពេល ៣ខែ មាន​កប៉ាល់ដឹកប្រេង​ប្រមាណ​ជា ១០គ្រឿង​បាន​រង​ការ​វាយប្រហារ​នៅ​ក្នុង​ច្រកសមុទ្រ​អកមូ ហើយ​គឺ​នៅ​ច្រកសមុទ្រ​យុទ្ធសាស្រ្ត​នេះ​ដដែល ដែល​មាន​យន្តហោះដ្រូន​អាមេរិកាំង​មួយ​គ្រឿង និង​អ៊ីរ៉ង់​មួយ​គ្រឿង​បាន​រង​ការ​បាញ់កម្ទេច។ តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក សហរដ្ឋអាមេរិក និង​ប្រទេស​អង់គ្លេស​បាន​ពង្រឹង​វត្តមាន​កម្លាំងទ័ព​បន្ថែម​នៅ​ក្បែរ​ច្រកសមុទ្រ​អកមូ។ ទន្ទឹម​គ្នា​នេះ អង្គការ​នៃ​ក្រុម​ប្រទេស​នាំ​ប្រេង​ចេញ​ហៅកាត់ OPEP និង​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​បាន​សម្រេច​នា​ដើម​ខែ​កក្កដា​ក្នុង​ការ​មិន​ដំឡើង​ផលិតកម្ម​ប្រេងឆៅ។

នយោបាយ​មួយ​នេះ​មាន​គោលដៅ​បង្កើន​តម្លៃ​ប្រេងឆៅ​នៅ​លើ​ទីផ្សារ​អន្តរជាតិ។ តែ​ខុស​ពី​ក្តី​រំពឹង​ទុក​របស់​ក្រុម​ប្រទេស​ជង្រុកប្រេងឆៅ តម្លៃ​ប្រេងឆៅ​នៅ​លើ​ទីផ្សារអន្តរជាតិ​ហាក់​កំពុង​ដាំក្បាល​ចុះ​ទៅ​វិញ។ តើ​នេះ​មក​ពី​មូលហេតុ​អ្វី និង​ថា តើ​អ្នក​ណា​ដែល​បន្ត​ទទួល​បាន​ផល​ចំណេញ​ជាង​គេ?

តាំង​ពី​ដើម​រដូវក្តៅ​មក​ដល់​ពេល​នេះ តម្លៃប្រេងឆៅ​ក្នុង​មួយ​បារីល​នៅ​លើ​ទីផ្សារ​អន្តរជាតិ​មាន​តម្លៃ​ចន្លោះ​ពី ៥៧ដុល្លារ​ទៅ ៦៥ដុល្លារ​សហរដ្ឋអាមេរិក។ ជាក់ស្តែង​ក្នុង​ថ្ងៃ​ចន្ទ ទី១២ សីហា តម្លៃ​ប្រេងឆៅ​មួយ​បារីល​បាន​ចរចា​ក្នុង​តម្លៃ ៥៨ដុល្លារ​សហរដ្ឋអាមេរិក​នៅ​ទីផ្សារ​ទីក្រុង​ឡុងដ៏។ គឺ​ជា​តម្លៃ​មួយ​ទាបខ្លាំង​ខុស​ពី​ក្តី​រំពឹង​ទុក​របស់​ក្រុម​រាជាណាចក្រ​ជម្រុក​ប្រេងឆៅ​គ្រាក់ៗ ដូច​យ៉ាង​ប្រទេស​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ ក្រុម​រាជាណាចក្រ​ជម្រុក​ប្រេងឆៅ​រួម​ទាំង​អង្គការ OPEP បាន​យល់​ឃើញ​ដូច​គ្នា​ដោយ​សង្ឃឹម​ថា ការ​មិន​បង្កើន​ផលិតកម្ម​ប្រេងឆៅ និង​វិបត្តិ​នៅ​ច្រកសមុទ្រ​អកមូ​រវាង​សហរដ្ឋអាមេរិក អ៊ីរ៉ង់​នឹង​ជួយ​ធ្វើ​ឲ្យ​តម្លៃ​ប្រេងឆៅ​នៅ​លើ​ទីផ្សារអន្តរជាតិ​ឡើង​ថ្លៃ។ ចុះ​ហេតុ​អ្វី​បែរ​ជា​តម្លៃ​បាន​នៅ​ទ្រឹង និង​ហាក់​កំពុង​ដាំ​ក្បាល​ចុះ​ទៅ​វិញ?។

មាន​កត្តា​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ចំនួន​ពីរ​ចំពោះ​សំណួរ​នេះ ទី១ សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​បន្ត​បង្កើន​ការ​បូមប្រេង​របស់​ខ្លួន​ដោយ​គ្មាន​បង្អង់​ដៃ។ ក្នុង​ខែ​ឧសភា សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​បូមប្រេង​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​ជាង ១២លានបារីល ពោល​ច្រើន​ជាង​ឆ្នាំ​ទៅ​មិញ​ចំនួន ១លាន ៧សែន​បារីល។ ទោះ​បី​ជា​សហរដ្ឋអាមេរិក​នៅ​បន្ត​ទិញ​ប្រេងឆៅ​ពី​ក្រៅ​ក្នុង​បរិមាណ​តិចតួច​ក៏​ដោយ ក៏​សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​នាំ​ចេញ​ប្រេងឆៅ​របស់​ខ្លួន​ច្រើន​ណាស់ ពោល​ច្រើន​ជាង​តម្រូវការ​របស់​ពិភពលោក​ទៅ​ទៀត។ កត្តា​ទី២ គឺ​សង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​ចិន​ដែល​កំពុង​ធ្វើ​ឲ្យ​តម្រូវការ​ប្រេងឆៅ​ធ្លាក់​ចុះ។ ចូរ​កុំ​ភ្លេច​ថា ចិន​ជា​ប្រទេស​ទិញ​ប្រេងឆៅ​ច្រើន​ជាង​គេ ហើយ​គឺ​ការ​ស្រេកឃ្លាន​មាសខ្មៅ​របស់​ចិន​នេះ​ឯង​ដែល​ជា​កត្តា​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​កំណើន​នៃ​តម្រូវការ។

ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៨ កន្លង​ទៅ ចិន​តែ​ម្នាក់​ឯង​បាន​ស្រូប​យក ២០% នៃ​តម្រូវការ​ប្រេងឆៅ​ក្នុង​លោក។ គេ​បាន​សម្គាល់​ឃើញ​ជា​រួម​ថា គឺ​កំណើន​នៃ​តម្រូវការ​ប្រេងឆៅ​នៅ​អាស៊ី​ដែល​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​តម្រូវការ​ប្រេងឆៅ​ក្នុង​លោក​ឡើង​ដល់​កម្រិត ១០០លានបារី​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​នា​ឆ្នាំ ២០១៨ កន្លង​ទៅ។ គេ​នៅ​មិន​ទាន់​ថា តើ​សង្រ្គាម​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​ចិន​ពេល​នេះ​នឹង​ត្រូវ​ចប់​ដោយ​វិធី​ណា និង​ចេញ​តាម​ច្រក​ណា​ទេ។ តែ​ក្រុម​អ្នកឃ្លាំមើល​ទីផ្សារប្រេងឆៅ​មាន​សុទិដ្ឋិនិយម​ថា សង្រ្គាម​មួយ​នេះ​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​តម្រូវការ​ប្រេងឆៅ​របស់​ចិន​ធ្លាក់​ចុះ​ដែល​នាំ​ឲ្យ​តម្រូវការ​ប្រេងឆៅ​ក្នុង​លោក​ធ្លាក់​ចុះ​ជា​លក្ខណៈ​ស្វ័យប្រវត្តិ។ ចំណែក​ទីភ្នាក់ងារ​ថាមពល​អន្តរជាតិ​ក៏​បាន​យល់ឃើញ​ស្រដៀង​គ្នា​ដោយ​បាន​អះអាង​កាល​ពី​ថ្ងៃទី៩ សីហា​ថា សំណាង​ទទួល​បាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​នយោបាយ​មួយ​រវាង​ក្រុង​ប៉េកាំង និង​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​បាន​ធ្លាក់​ចុះ​ដែល​អាច​នឹង​ជះ​ផលវិបាក​ដល់​សកម្មភាព​ពាណិជ្ជកម្ម និង​ដល់​កំណើន​តម្រូវការ​ប្រេងឆៅ​ក្នុង​លោក។

យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ក្រុមអ្នកជំនាញ​ខាងប្រេង​ហាក់​បាន​ផ្តោត​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ខ្លាំង​លើ​ភាព​តានតឹង​នៅ​ច្រកសមុទ្រ​អកមូ​រវាង​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ង់។ អ្នក​ខ្លះ​យល់​ថា ជម្លោះ​នៅ​ច្រកសមុទ្រ​អកមូ​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​តម្លៃប្រេង​មិន​ធ្លាក់​ថ្លៃ​ខ្លាំង​ជ្រុល។ តែ​អ្នក​ខ្លះ​ទៀត​យល់​ថា អ្វីៗ​នឹង​អាច​វិវឌ្ឍន៍​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស​ក្នុង​ទិស​ដៅ​ពីរ​ផ្ទុយ​គ្នា។ បើ​ជម្លោះ​ផ្លូវយោធា​ផ្ទុះ​ឡើង​រវាង​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់​មែន នោះ​តម្លៃប្រេង​នឹង​អាច​ឡើង​ថ្លៃ​ខ្លាំង។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​បើ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់​ស្រុះស្រួល​គ្នា តម្លៃប្រេង​អាច​នឹង​ធ្លាក់​ចុះ​ឆាប់​រហ័ស។ គួរ​បញ្ជាក់​ថា​មក​ទល់​ពេល​នេះ ស្ថានភាព​នៅ​ច្រកសមុទ្រ​អកមូ​កំពុង​បន្ត​ក្តៅងំ តែ​ស្ងប់ស្ងាត់។

អ្នក​ជំនាញ​ម្នាក់​បាន​យល់​ឃើញ​ថា អ៊ីរ៉ង់​គ្មាន​ចេតនា និង​គ្មាន​មធ្យោបាយ​ដើម្បី​បិទ​ច្រកសមុទ្រ​អកមូ​ទេ។ អ្វី​ដែល​អ៊ីរ៉ង់​ចង់​បាន​នៅ​ចំពោះ​មុខ គឺ​បង្ក​ភាព​រអាក់រអួល​ចរាចរណ៍​នៅ​ច្រកសមុទ្រ​អកមូ បង្ក​បញ្ហា​ដើម្បី​ឲ្យ​តម្លៃប្រេងឆៅ​ឡើង​ខ្ពស់ និង​បង្ខំ​សហភាពអឺរ៉ុប រួម​ទាំង​ចិន​ឲ្យ​ដាក់​គំនាប​លើ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ឲ្យ​ដក​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​ចេញ​ពី​ខ្លួន​វិញ។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្តី អ្នក​ដែល​កំពុង​បន្ត​ទទួល​ផលចំណេញ គឺ​គ្មាន​អ្នក​ណា​ក្រៅ​ពី​ក្រុមហ៊ុនប្រេង​គ្រាក់ៗ​ក្នុង​លោក ដូច​ជា ExxonMobil Chevron Shell Total ឬ BP ទេ។ ពិត​ណាស់​នៅ​ក្នុង​ត្រីមាសទី២ ឆ្នាំ ២០១៩ ក្រុមហ៊ុន​ទាំង​នេះ​ទទួល​បាន​ប្រាក់​ចំណេញ​តិច​ជាង​ត្រីមាសទី២ ឆ្នាំ ២០១៨ មែន តែ​នៅ​ជា​ប្រាក់ចំណេញ​ដ៏​ច្រើន​សម្បើម​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់។ ៣ ១០០លានដុល្លារ​សម្រាប់​ក្រុមហ៊ុន ExxonMobil ៤ ៣០០លានដុល្លារ​សម្រាប់​ក្រុមហ៊ុន Chevron ក្រុមហ៊ុន Shell ទទួល​បាន​ក្បែរ ៣ ០០០លានដុល្លារ ២ ៨០០លានដុល្លារ​សម្រាប់​ក្រុមហ៊ុន Total និង ១ ៨០០លានដុល្លារ​សម្រាប់​ក្រុមហ៊ុន BP៕

ហេតុអ្វី​បានជា​អាមេរិក​ខ្វល់ខ្វាយ​ខ្លាំងម្ល៉ោះ​ ពី​ជម្លោះ​រវាង​ជប៉ុន​ និង​កូរ៉េខាងត្បូង​?

សករាជថ្មីមួយបានបើកឡើងហើយនៅស៊ូដង់ តែផ្លូវដែលត្រូវដើរឆ្ពោះទៅកាន់ប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដនៅវែងឆ្ងាយ

សេដ្ឋកិច្ច​វិនិយោគបារាំងអំឡុងពីរឆ្នាំក្រោមលោកម៉ាក្រុង

លោកត្រាំ និង បស្ចិមលោកជាទូទៅ នាំគ្នាអធិប្បាយ អំពី ការផ្ទុះនៅរុស្ស៊ី ពេលសាកល្បងមីស៊ីលធុនថ្មី

តើអ្វី​ជា​វិបត្តិ​បន្ទាប់​របស់​ហុងកុង​ នៅពេល​ដែល​ការប្រឆាំង​តវ៉ា​កាន់តែ​រីករាល​ដាលខ្លាំង​?

ចិន៖ ចូលរៀនសកលវិទ្យាល័យបរទេសល្បីៗ ទោះដោយវិធីណាក៏ដោយ

ទីក្រុងល្អបំផុតសម្រាប់តុល្យភាពការងារនិងជីវិត

លោក ពូទីន​ ធ្វើសេច​ក្តីថ្លែង​ការណ៍​ពិសេស​ បន្ទាប់ពី​ស.រ.អា. ​បាន​ដក​ខ្លួន​ចេញ​ពី​សន្ធិសញ្ញា​ INF

ប្រទេស​ប៉ាពូ​អាស៊ី​ ស្នើ​ចិន​ឲ្យ​ជួយ​ដោះស្រាយ​បំណុល​សាធារណៈ​

ប្រាក់យ័នចិនធ្លាក់ថ្លៃអាចជាកត្តាថ្មីមួយទៀតជំរុញសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្មរវាងចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិកឲ្យធ្លាក់ដុនដាបកាន់តែខ្លាំង

និស្សិតចិននៅបរទេស និងការអភិវឌ្ឍប្រទេស

មេប្រឆាំងរុស្ស៊ី ត្រូវគេ​បំពុល នៅក្នុង​ពន្ធនាគារ

ហេតុអ្វី​ការហោះកាត់​នៃ​អាចម៍ផ្កាយ ​Astroid 2019 OK ​ជារឿង​គួរឲ្យ​បារម្ភ ?

សន្និសីទី​អង្គការ ILO ស្តីពី​ការងារ និង​សុខុមាលភាព​នៅ​សតវត្សរ៍ទី២១

អង់គ្លេស ៖ លោកស្រីតេរ៉េហ្សា មេ បញ្ចប់​​តំណែង​​ដោយ​​បន្សល់​​ទុក​នូវ​​ស្នាដៃ​ដ៏​ស្តួចស្តើង

ហេតុអ្វី​ណាសា​មិនអាច​បញ្ជូន​មនុស្ស​ឲ្យ​ត្រឡប់​ទៅ​ចុះចត​លើ​ព្រះចន្ទ​ជិត​៥០ឆ្នាំ​កន្លងទៅនេះ?

ខួប​៧៥ឆ្នាំ៖ ធនាគារពិភពលោក និង​ស្ថាប័ន​រូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ ជួប​ឧបសគ្គ​ថ្មី​និងច្រើន​បន្ថែមទៀត​

ចិនមានអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដើម្បីក្លាយខ្លួនជាមហាអំណាចផុតលេខ

ច្បាប់អ៊ុយក្រែន​​ដែល​ច្បាំងទល់​នឹង​ភាសា​រុស្ស៊ី ចូល​ជាធរ​មាន​ហើយ