rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

សន្និសីទ​​អាកាសធាតុ COP22 ​មាន​លទ្ធផល​យ៉ាងណា?

ដោយ អៀង សុខម៉ិញ

ក្រុម​ប្រទេស​ចំនួន​ជិត ១៩០ ដែល​មក​ជួប​ជុំ​គ្នា​នៅ​ក្រុង​ម៉ារ៉ាកេស្ហ ប្រទេស​ម៉ារ៉ុក ត្រូវ​បូក​សរុប​ការងារ​ និង​បិទ​បញ្ចប់​​​សន្និសីទ​អន្តរជាតិ​ស្តីអំពី​អាកាស​ធាតុ រៀប​ចំ​ឡើង​ដោយ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ នៅ​ថ្ងៃទី ១៨ វិច្ឆិកា ២០១៦​។ ថ្វី​បើ​សន្និសីទ​អន្តរជាតិ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ក្នុង​បរិបទ​មិន​ប្រាកដ​ប្រជា ដោយ​មូលហេតុ​ជោគជ័យ​ដ៏​ភ្ញាក់ផ្អើល​របស់​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ ជា​ប្រធានាធិបតី​ក៏​ដោយ ក៏​ជំនួប​ប្រជុំ​លើក​នេះ​មាន​កម្មវត្ថុ​ដដែល​ គឺ​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ភាព​ជឿន​លឿន​ទៅ​មុខ កា​រអនុវត្ត​កិច្ចព្រមព្រៀង​ក្រុង​ប៉ារីស ស្តីអំពីអាកាសធាតុ។ តើ​សន្និសីទ​​សម្រេច​បាន​ការ​អ្វី​ខ្លះ ?

សន្និសីទ​អន្តរជាតិ​ស្តីពី​អាកាសធាតុឆ្នាំ​២០១៥ បាន​សម្រេច​អំពី​អ្វី​ដែល​ពិភពលោក​ត្រូវ​ធ្វើ ឯ​សន្និសីទក្រុង​ម៉ារ៉ាកេស្ហ ត្រូវ​ពិភាក្សា​គ្នា​ថា គួរ​ធ្វើ​យ៉ាង​​ដូចម្តេច​ទើប​អាច​អនុវត្ត​កិច្ចព្រមព្រៀង​ប៉ារីស​បាន។

គ្រប់​គ្នាទន្ទឹង​​រង់​ចាំលទ្ធផលនៃ​សន្និសីទ​អាកាសធាតុ​លើក​ទី ២២​នេះ ​ ​ខ្លាំង​ណាស់​។ ​បើ​យោល​ទៅលើ​បរិបទ​អន្តរជាតិ គេ​អាច​ចាត់​ទុក​លទ្ធផល​នៃ​សន្និសីទ​ មាន​ការ​ជឿន​លឿន​ទៅ​មុខ​។ សូម​បញ្ជាក់​ថា សន្និសីទ​អន្តរជាតិ​ បាន​ចាប់​បើក​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ៧ វិច្ឆិកា ថ្ងៃទី៨ គេ​បាន​ស្គាល់​មុខ​អនាគត​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក គឺ​​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ ដែល​ធ្លាប់​តែ​​បរិហារ​មិន​សំចៃ​មាត់​កិច្ចព្រមព្រៀង​អាកាសធាតុ​ក្រុង​ប៉ារីស​នោះ។​ ​លទ្ធផល​ឆ្នោត​អាមេរិក​បាន​ធ្វើ​អ្នក​ចរចា​អាកាសធាតុ​ធ្លាក់​ក្នុង​ស្ថានភាព​ក្រឡាប់​ចាក់​យ៉ាង​ខ្លាំង។
 
សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​ម៉ារ៉ុក​
 
ប៉ុន្តែ​​ពេល​គ្រប់​គ្នា​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ភាព​សង្ស័យ ​ម៉ារ៉ុកជា​ម្ចាស់​ផ្ទះបាន​​ចេញ​សេចក្តី​ប្រកាស​ដ៏​ទាក់ទាញ​មួយ​ថា “សហគមន៍​អន្តរជាតិ ជា​ប្រមុខ​រដ្ឋ ​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល និង​ប្រតិភូ​ ដែល​មក​ជួប​ជុំ​គ្នា​នៅ​ទីក្រុង​ម៉ារ៉ាកេស្ហ សូម​អំពាវនាវ​ឱ្យ​មាន​កិច្ចសន្យា​នយោបាយ​ខ្ពស់​បំផុត ដោយ​គ្រប់​គ្នា​បង្កើន​​មហិច្ឆតា​ និង​ពង្រឹង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ »។ អត្ថបទ​ដែល​រំលឹក​អំពី​ភាព​បន្ទាន់​នៃ​ការ​ខិត​ខំប្រែង​របស់​រដ្ឋ​នីមួយៗ ក្នុង​ការ​គោរព​កិច្ចព្រមព្រៀង​​អាកាសធាតុ​ក្រុង​ប៉ារីស។ កិច្ចព្រមព្រៀង​សំដៅ​ទប់​ស្កាត់​ការ​ឡើង​កម្តៅ​នៃ​ភពផែនដី កុំ​ឱ្យ​ឡើង​លើស​ពី​ពីរ​អង្សារ។
 
ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​ ក៏​បាន​បញ្ជាក់​ដែរ​អំពី​សាមគ្គីភាពដ៏មុតមាំ​ជាមួយ​ប្រទេស​រង​ហានិភ័យ​ខ្ពស់ និង​អះអាង​អំពី​កម្មវត្ថុត​ប្រមូល​ថវិកា​ឱ្យ​បាន​១០០​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ សម្រាប់​ជួយប្រទេស​ដែល​រង​ផលវិបាក​ខ្លាំង ពី​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ។
 
ពន្លឿន​ពេល​អនុវត្ត​កិច្ចព្រមព្រៀង​អាកាសធាតុ​
 
បញ្ហា​ហិរញ្ញវត្ថុ​ នៅ​តែ​ជា​ប្រធានបទ​មួយ​ដ៏​រសើប​បំផុត។ ក្រុម​ប្រទេស​អ្នក​មាន បាន​សន្យា​ជួយ​ប្រទេស​ក្រីក្រ​ និ​ងប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍន៍​ ក្នុង​ការ​កំរិត​ការ​បញ្ចេញ​ឧស្ម័ន​ផ្ទះ​កញ្ចក់ និង​ការពារ​ខ្លួន​អំពីគ្រោះ​​ហានិភ័យ​បង្ក​ឡើង​ដោយ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ ដោយ​ផ្តល់​ជា​ជំនួយ​ហិរញ្ញវត្ថុ ការ​ផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា និង​ជំនាញ។ តែ​ក្រុម​ប្រទេស​អ្នក​មាន​មក​ប្រជុំ​ដៃ​ទទេ ​ភាព​ប្រេះឆា រវាង​ប្រទេស​អ្នកមាន​និង​អ្នក​ក្រ​ បាន​លេច​ឡើង​ជា​ថ្មី នៅក្នុង​សន្និសីទ​លើក​នេះ​ទៀត កិច្ចប្រជុំ​ថ្នាក់​រដ្ឋមន្ត្រី​​ពេញ​មួយ​សប្តាហ៍​នេះ​ មាន​ការ​ជឿន​លឿន​តិច​តួច​បំផុត។
 
ប៉ុន្តែ​ទោះបី​ជា​គ្មាន​ការ​ជឿនលឿន​អ្វី​គួរ​ឱ្យ​កត់​សម្គាល់​ខ្លាំង ដូច​លទ្ធផល​នៅ​ក្រុង​ប៉ារីស​ក៏​ក្តី ក៏​ក្រុម​និង​ស្ថាប័ន​អង្គការ​ការពារ​បរិស្ថាន​ពេញ​ចិត្ត​ដែរ ព្រោះ​យ៉ាង​ហោច​ណាស់ សន្និសីទ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដោយ​រលូន ដោយ​​គ្មានការរាំង​ស្ទះ និង​ ​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ពិភពលោក​ចំណេញ​ពេល​ពីរ​ឆ្នាំ។
 
រាល់​វិធានការ​​ដែល​ត្រូវ​អនុវត្ត​ស្រប​តាម​​កិច្ចព្រមព្រៀង​អន្តរជាតិ​ក្រុង​ប៉ារីស ត្រូវ​ផ្តើម​អនុវត្ត​ជា​ធរមាន នៅ​ឆ្នាំ​២០២០។ តែ​ដោយ​សារ​ការ​ងារ​នៅ​ក្នុង​សន្និសីទ​ក្រុង​ម៉ារ៉ាកេស្ហ និង​ដោយ​យល់​ពីភាព​ប្រឈម​បន្ទាន់​នឹង​អាកាសធាតុ ការ​អនុវត្ត​កិច្ចព្រមព្រៀង​​ក្រុង​ប៉ារីស ត្រូវ​បាន​បង្ខិត​​មក​មុខ​​ពីរ​ឆ្នាំ។ ការ​ពន្យឿន​កាលបរិច្ឆេទ វិធានទាំង​ឡាយ​នឹង​ត្រូវ​សម្រេច​ចាប់​ពី​ឆ្នាំ​២០១៨​ទៅ ដែល​នេះ​ចាត់​ទុក​ជា​លទ្ធផល​គួរ​ឱ្យ​កត់​សម្គាល់​បំផុត​ នៃ​សន្និសីទCOP22។
 
​មើល​រំលងវិស័យកសិកម្ម
 
ការ​ខក​ចិត្ត​ ផ្តោត​ខ្លាំង​ទៅ​លើ​វិស័យ​កសិកម្ម។ វិស័យនេះ រងផល​ប៉ះពាល់​ខ្លាំង​ជាង​គេ​អំពី​ការ​ប្តូរផ្លាស់​អាកាសធាតុ និង​ជា​វិស័យ​ស្លាប់​រស់​សម្រាប់​ពលរដ្ឋ​រាប់​សិប​លាន​នាក់ ជាពិសេស​នៅ​អាហ្វ្រិក​​ ...។ តែ​ប្រធានបទ​ដ៏​សំខាន់​មួយ​នេះ មិន​ត្រូវ​បាន​លើក​យក​ចរចា​ទេ ! ឆ្នាំ​ទៅ​គេ​ភ្លេច ឆ្នាំ​នេះ​គេ​ប្រាប់​ថា​ចាំ​និយាយ​គ្នា​ឆ្នាំ​ក្រោយ។ គ្មាន​ទេ​ការ​ព្រមព្រៀង​គ្នា​រវាង​ក្រុមប្រទេស​អ្នក​មាន​ និង​អ្នក​ក្រ ស្តី​អំពី​ភាព​ចាំបាច់សម្រាប់​ជួយ​ប្រទេស​រងគ្រោះ ​ឱ្យ​​ប្តូរ​ផ្លាស់​កសិកម្ម​ ប្រឈម​នឹង​ភាព​រាំងស្ងួត ឬ​ទឹក​ជំនន់៕

 

លោកដូណាល់ ត្រាំ ដំឡើងពន្ធ​១០ភាគរយ លើ​ពាក់កណ្តាល​នៃ​ទំនិញចិន នាំចូល​អាមេរិក

រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ​អាមេរិក​ទៅ​ម៉ាសេដ្វាន ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​ឥទ្ធិពល​រុស្ស៊ី

ប្រធាន​ក្រុមហ៊ុន​សាំស៊ុង និង​ហ៊ីយុនដាយ នឹង​អមដំណើរ​លោក​មូនចៃអ៊ីន ទៅ​ព្យុងយ៉ាង

សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម​ ​តម្រូវ​ឲ្យ​អង្គការ​ពាណិជ្ជកម្ម​ពិភពលោក ត្រូវ​​ធ្វើ​​កំណែទម្រង់

តើ​ក្នុង​លក្ខខណ្ឌ និង​កំហុសឆ្គង​បែប​ណា​ដែល​ជំរុញ​អឺរ៉ុប​ឲ្យ​ប្រើ​មាត្រាទី៧ ដើម្បី​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​លើ​ប្រទេស​សមាជិក?

កិច្ចប្រជុំស្តីពីអាកាសធាតុ ប្រឈម​នឹង​ការ​ខ្វះ​ឆន្ទៈនយោបាយ​និង​ថវិកា

រុស្ស៊ី​បាន​បង្ហាញ​អានុភាព​យោធា​តាម​រយៈ​មហាសមយុទ្ធ​មិន​ធ្លាប់​មាន​ចាប់ពី​ក្រោយ​សង្រ្គាមត្រជាក់

សំណុំរឿងអ៊ុយហ្គួរ៖ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល អំពាវនាវឲ្យ សហគមន៍អន្តរជាតិ មានចាត់ការចិន

បោះឆ្នោត​សភា​នៅ​ស៊ុយអែត៖​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​គណបក្ស​ស្តាំនិយមជ្រុល​កំពុង​ឡើង​សម្លេង​ខ្លាំង?

កម្ពុជា​ជា​ប្រទេសកិត្តិយស​ក្នុង​មហោស្រព​ខ្លែង​អន្តរជាតិ

សង្រ្គាម​នៅ​ស៊ីរី៖​ជោគវាសនា​ទីក្រុង​អ៊ីដឡិប​កំពុង​ស្ថិត​លើ​កិច្ចប្រជុំ​ក្នុង​ទីក្រុង​តេហេរ៉ង់ និង​ទីក្រុង​ញូយ៉ក

ឥណ្ឌា៖ តុលាការកំពូល​លុបចោល​ទោស​ព្រហ្មទណ្ឌ លើ​ទំនាក់ទំនង​ផ្លូវភេទ​រវាង​អ្នក​ស្រលាញ់​ភេទ​ដូចគ្នា

ប្រតិភូ​ជាន់ខ្ពស់​កូរ៉េខាងត្បូងទៅព្យុងយ៉ាង​ដើម្បី​ផ្តល់​​សន្ទុះថ្មី​ដល់​កា​រចរចា

បី​ឆ្នាំក្រោយមក កិច្ចព្រមព្រៀង​ស្តីពី​អាកាសធាតុ​មានតែនៅលើ​ក្រដាស

វេទិកា​នៃ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​​ចិន​-អាហ្វ្រិក​​ចាប់​បើក​នៅ​ប៉េកាំង

ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន ឌុយទែរតឺ ​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​លើក​ដំបូង នៅ​អ៊ីស្រាអែល

អាមេរិក​ឈប់​ផ្តល់​ជំនួយ​ដល់​ភ្នាក់ងារ​អ.ស.ប.​សម្រាប់​ជន​ភៀសខ្លួន​ប៉ាឡេស្ទីន

សង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម៖​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​លោកដូណាល់ ត្រាំ​គំរាម​ដក​អាមេរិក​ចេញ​អង្គការ​ពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក?

​នុយក្លេអ៊ែរ​កូរ៉េខាងជើង៖ តើ​ចិន​កំពុង​ទទួល​ថ្មបាក់​ពី​​បរាជ័យ​របស់លោកដូណាល់ ត្រាំ?

តើ​អាមេរិក​ពិត​ជា​បាន​ទៅ​ចរចា​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីរី​ដើម្បី​ចង់​ដក​​ទ័ពអាមេរិក​ចេញ​ពី​ស៊ីរី​ឬ​?