rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

អ៊ីស្រាអែល និងក្រុម​ហេសបូឡាលីបង់ ប្លោង​គ្រាប់​ដាក់គ្នា គួរឲ្យ​ព្រួយបារម្ភ

ដោយ ម៉ម ពិសី

ភាពតានតឹង​នៅតំបន់ដើមបូព៌ា កាន់តែឡើងកំដៅបន្ថែមទៀត បន្ទាប់ពីមានករណីបាញ់ប្លោងគ្រាប់ដាក់គ្នា កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ រវាង​កងទ័ពអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហេបូឡាលីបង់។ ភាគីម្នាក់ៗ សុទ្ធតែបានអះអាងថា ការបាញ់គ្រាប់រ៉ូកែត និងមីស៊ីលរបស់ខ្លួន គឺជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការវាយប្រហារ របស់ភាគីម្ខាងទៀត។ យ៉ាងណាក៏ដោយ សហគមអន្តរជាតិ បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភ ដោយសារខ្លាចក្រែងបញ្ហានេះ អាចនឹងក្លាយទៅជាសង្រ្គាមផ្ទុះអាវុធ មួយបន្ថែមទៀត រវាងអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហេបូឡាលីបង់ ដែលមានអ៊ីរ៉ង់ជាអ្នកទំនុកបំរុងពីក្រោយ។

ការបាញ់​ប្លោងគ្រាប់បានកើតឡើងនៅត្រង់ចំណុច Avivim ភាគខាងជើងអ៊ីស្រាអែល ជាប់ព្រំដែនជាមួយលីបង់ កាលពីរសៀលថ្ងៃអាទិត្យទី​១កញ្ញា។ ក្រុមហេសបូឡាលីបង់ ដែលជាក្រុមប្រដាប់អាវុធគាំទ្រដោយអ៊ីរ៉ង់នោះ បាន​ប្រកាសថាខ្លួន បាន​បាញ់គ្រាប់មីស៊ីលចូលទៅដីអ៊ីស្រាអែល ដើម្បីកំទេច​រថយន្តទាហានអ៊ីស្រាអែល។​

ភាគីអ៊ីស្រាអែល វិញបាន​អះអាងថា រថយន្តទាហានដែល​ត្រូងរងគ្រាប់​មីស៊ីល របស់ក្រុមហេសបូឡាលីបង់នោះ​ គឺជារថយន្តសង្រ្គោះបន្ទាន់របស់កងទ័ព។ តែជាសំណាង មិនមានមនុស្សណារងគ្រោះ ក្នុងហេតុការណ៍នេះទេ។ ជាការឆ្លើយតប​ កងទ័ពអ៊ីស្រាអែល បានបាញ់ប្លោងគ្រាប់រ៉ូកែត តបទៅវិញ ចំនួន​ប្រហែល​១០០គ្រាប់ ទៅខាងលីបង់។ នៅតាមភូមិនិងព្រៃ ខាងលីបង់ មានករណីឆេះជាច្រើនកន្លែង ដោយសារគ្រាប់កាំភ្លើងត្បាល់ របស់អ៊ីស្រាអែល។

ម្ខាង​ថាសងសឹក ម្ខាងទៀតថាការពារខ្លួន​

ខាងក្រុមហេសបូឡា​ បានលើកឡើងថា ខ្លួនមានបំណងសងសឹក ឆ្លើយតបទៅអ៊ីស្រាអែលវិញ ដោយសារតែអ៊ីស្រាអែល បានបាញ់មីស៊ីល កម្ទេចមូលដ្ឋានរបស់ក្រុមខ្លួន​មួយកន្លែង នៅក្នុងទឹកដីស៊ីរី កាលពីថ្ងៃទី ២៤សីហា។ ករណីនេះបានបណ្តាលឲ្យស្លាប់​ សមាជិកក្រុមហេសបូឡា​២នាក់សំខាន់ៗ។

ចំណែកខាងអ៊ីស្រាអែល បានបញ្ជាក់ថា ខ្លួនបានកម្ទេច​មូលដ្ឋាន​ហេសបូឡានៅស៊ីរី គឺជារឿងធម្មតាទេ ព្រោះ​ក្រុមហេសបូឡានេះ កំពុងតែរៀបគំរោងឃុបឃិត ជាមួយកងទ័ពអ៊ីរ៉ង់ ដើម្បីបញ្ជាយានដ្រូនអត្តឃាត ឲ្យមកបំផ្ទុះគ្រាប់នៅក្នុងទឹកដីអ៊ីស្រាអែល។ ដូច្នេះ ការវាយកម្ទេចនេះ គឺជាការការពារខ្លួនរបស់អ៊ីស្រាអែល។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់ក្រសួងការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល។

តាមពិតទៅ នេះមិនមែនជាលើកទីមួយទេ ដែលអ៊ីស្រាអែល បានបាញ់មីស៊ីលកំទេច​ទីតាំងមូលដ្ឋានរបស់ក្រុមហេសបូឡា នៅក្នុងទឹកដីស៊ីរី។ អ៊ីស្រាអែល តែងតែចោទ លើកឡើងថា មូលដ្ឋានទាំងនោះ គឺកងទ័ពអ៊ីរ៉ង់ និងក្រុមហេសបូឡា ប្រើប្រាស់​ដើម្បី​បញ្ជូនអាវុធ និង​សំងំរៀបចំសកម្មភាព​ វាយប្រហារមកលើអ៊ីស្រាអែល។ កន្លងមកក្រុម​ហេសបូឡា ធ្លាប់​បានសាកបាញ់ប្លោងគ្រាប់ មកខាងអ៊ីស្រាអែលដែរ ត្រូវគេស្ទាក់បំផ្លាញទាន់។ ទើបតែលើកនេះទេ ដែលមីស៊ីល របស់ក្រុមហេសបូឡា បានធ្លាក់ចូលដីអ៊ីស្រាអែល ចំចំណុចស៊ីបដែលគេកំណត់។ ហើយបើតាមវិភាគ គ្រាប់មីស៊ីលនេះ អាចជាគ្រាប់​ប្រភេទថ្មី ដែលកងទ័ពអ៊ីរ៉ង់ បញ្ជូនមកឲ្យក្រុមហេសបូឡាបាញ់សាកល្បង។

“រដ្ឋាភិបាលលីបង់កំសាក មិនហ៊ានជាមួយ​ក្រុមហេសបូឡា”

ក្រុមហេសបូឡា ជាក្រុ​មប្រដាប់អាវុធមួយក្រុម​ មិនមែនជាកងទ័ពជាតិ​​លីបង់ទេ។ តែក្រុមហេសបូឡានេះ ជាចរន្តនយោបាយអ៊ីស្លាម​ឈីអ៊ីត ​មួយដ៏មានឥទ្ធិពល នៅលីបង់។ សកម្មភាព​ទាំងអស់ ដែលក្រុមហេសបូឡាធ្វើ គឺត្រូវគេ​ចាត់ទុកថា មានអ៊ីរ៉ង់ ជាអ្នកនៅពីក្រោយទាំងអស់។ មេក្រុមហេសបូឡាលីបង់ ឈ្មោះ Hassan Nasrallah ជាមនុស្សមានឥទ្ធិពលណាស់ នៅក្នុងបរិបទ​នយោបាយ​លីបង់។ ​សូម្បីតែ​លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីលីបង់ សាដ ហារីរី ក៏មាន​ការលំបាកនឹងអន្តរាគមន៍ដែរ​។

សកម្មភាពផ្ទុះអាវុធបង្កឡើងដោយក្រុម​ហេសបូឡា នាពេលនេះ គឺបានសបញ្ជាក់ អំពីភាព​គ្មានទំងន់ គ្មានអំណាច របស់រដ្ឋាភិបាលលីបង់។ យ៉ាងណាមិញចំណុចនេះ ត្រូវបានរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសបារ៉ែន លើកឡើង និងបានចាត់ទុកថា រដ្ឋាភិបាលលីបង់កំសាកណាស់ ដែល​បណ្តោយ​ឲ្យក្រុមប្រដាប់អាវុធមួយក្រុម ដែលមិនមែនជាកងទ័ពជាតិផង​​  ទៅ​ប្រកាសសង្គ្រាមជាមួយអ៊ីស្រាអែល។ ក្រុមហេសបូឡា​ប្រកាសសង្រ្គាមជាមួយ​អ៊ីស្រាអែល មានន័យថា គឺប្រជាជនលីបង់ទូ​ទាំងប្រទេស ដែលនឹងប្រឈមគ្រោះថ្នាក់។

បើស្តាប់សំដី លោកណេតាន់យ៉ាហ៊ូ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល គឺអ៊ីស្រាអែល មិនញញើតនិងវាយកម្ទេចលីបង់នោះទេ។ លោកណេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានថ្លែងថា គ្រាប់មីស៊ីល របស់ក្រុមហេសបូឡា មិនបានធ្វើឲ្យ​អ៊ីស្រាអែលរសើបផងទេ។ លោកបានបញ្ជា ឲ្យកងទ័ពត្រៀម​វាយបកទៅលីបង់វិញ បើសិនជាក្រុមហេសបូឡា ហ៊ាន​បើកប្រតិបត្តិការ ណាមួយថ្មីទៀត។

លីបង់អាចក្លាយជាសមរភូមិប្រយុទ្ធ​ រវាងអ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់

សហគមអន្តរជាតិ បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភ ក្នុងនោះ​មានបារាំង និងអាមេរិក ដែលពួកគេ ខ្លាចក្រែងសមរភូមិប្រយុទ្ធថ្មីមួយទៀត នឹងកើតមាន បើសិនជាក្រុម​ហេសបូឡា​ និងអ៊ីស្រាអែល នៅតែបន្ត​ប្លោងគ្រាប់ដាក់គ្នា។ គ្រប់គ្នាដឹងថា នៅពីក្រោយក្រុមហេសបូឡា គឺ​អ៊ីរ៉ង់។

តែកាលណា គ្មាននរណាទប់នរណា នោះ​ភ្លើងសង្រ្គាមអាចនឹងឆាបឆេះ។ លីបង់ខ្លួនឯងក៏ភ័យខ្លួនដែរ ព្រោះថាទឹកដីខ្លួន អាចក្លាយជាសមរភូមិ នៃសង្រ្គាមរវាង​អ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់។ គេនៅចាំបាន សង្រ្គាមរវាងអ៊ីស្រាអែល និងលីបង់ នៅឆ្នាំ​២០០៦។ ក្នុងរយៈពេលតែ​៣៣ថ្ងៃ សង្រ្គាមនោះបានផ្តាច់ជីវិតជនលីបង់​ប្រមាណ​១២០០នាក់ និងខាងអ៊ីស្រាអែលស្លាប់ ១៦០នាក់។ ហេតុដូច្នេះហើយ បានជាពេលនេះ លោក សាដ ហារីរី នាយករដ្ឋមន្ត្រីលីបង់ បានអំពាវនាវ សុំឲ្យបារាំង និងអាមេរិក ជួយនិយាយជាមួយ​ភាគី​​ទាំងសងខាង ដើម្បីកាត់បន្ថយកំហឹងខ្លះ។

បើផ្អែកតាម ក្រសួងការបរទេសបារាំង គឺលោកម៉ាក្រុង ប្រធានាធិបតីបារាំង បានទូរស័ព្ទទៅនិយាយភ្លាម ជាមួយ​នឹងលោកណេតាន់យ៉ាហ៊ូ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល និងលោក​ហាសាន់ រ៉ូហានី ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់។ ដូចគ្នាដែរ លោកអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏បានអំពាវនាវ ឲ្យភាគីទាំងអស់​រក្សាការអត់ធ្មត់ដែរ។

តាមការអង្កេត កន្លងមកអ៊ីស្រាអែល បាន​វាយឆ្មក់​កំទេចមូលដ្ឋាន និងសកម្មភាពរបស់អ៊ីរ៉ង់ បានភាគច្រើន ​នៅក្នុងទឹកដីស៊ីរី ជាប់ព្រំដែនជាមួយអ៊ីស្រាអែល។ តែពេលនេះ អ៊ីរ៉ង់បានរំកិលខ្លួន ចូលមកដល់ភាគខាងត្បូងលីបង់ តាមរយៈក្រុមហេសបូឡានេះ។ អ៊ីស្រាអែលនៅមិនសុខទេ បើសិនមាន​ទាហានអ៊ីរ៉ង់ នៅក្បែរព្រំដែនខ្លួន។ មួយវិញទៀត លោកណេតាន់យ៉ាហ៊ូ កំពុងតែឃោសនារកសម្លេងឆ្នោត។ ដូច្នេះបញ្ហាសន្តិសុខ ការគំរាមកំហែងពីសំណាក់អ៊ីរ៉ង់នេះ អាចត្រូវគេយកធ្វើជាកម្មវត្ថុដើម្បីកេងចំណេញនយោបាយ​។

អ្នកដែលអាច​ដកថយក្នុងបញ្ហានេះ គឺអ៊ីរ៉ង់។ ព្រោះថាអ៊ីរ៉ង់ កំពុងតែ​រងទណ្ឌកម្ម​របស់អាមេរិក ហើយត្រូវការឲ្យមានការបើកផ្លូវចរចា។ ដូច្នេះរាល់កម្មភាពមិនល្អណាមួយរបស់កូនចៅអ៊ីរ៉ង់​ មិនថានៅលីបង់ ឬនៅទីណាទេ វាអាចក្លាយជាឧបសគ្គ ប៉ះពាល់ដល់ការទុកចិត្តទៅលើអ៊ីរ៉ង់ ពីសំណាក់អាមេរិក។ តែបញ្ហាចោទគឺថា តើលោកប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ អាចបញ្ចុះបញ្ចូល​ក្រុមជ្រុលនិយម នៅក្នុងជួរកងទ័ពអ៊ីរ៉ង់បានដែរឬទេ?

ក្រោយការវាយប្រហារពីពួកឧទ្ទាមហ៊ូទី ផលិកម្មប្រេងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបានធ្លាក់ចុះពាក់កណ្តាល

អាហ្វ្រិក​ខាង​លិច​បើក​ជំនួប​កំពូល​វិសាមញ្ញ​ដើម្បី​ទប់​ស្កាត់​អំពើ​ភេរវនិយម

អាមេរិក៖ហេតុអ្វីបានជាលោកដូណាល់ ត្រាំបញ្ចប់តំណែងលោកចន បុលតុនពីទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ?

អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត​រកឃើញ​វិធីសាស្រ្ត​ថ្មីដើម្បីទប់ស្កាត់កុំឲ្យ ​មូសខ្លា​អាច​ចម្លង​មេរោគគ្រុនឈាម

បារាំង​ងាក​ទៅ​រឹត​ចំណង​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​រុស្ស៊ី

លោកដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសឈប់​ចរចា​សន្តិភាព ជាមួយ​ពួកតាលីបង់

យាន​អវកាស​របស់​ឥណ្ឌា​ បរាជ័យ​ក្នុងការ​ចុះចត​នៅ​ប៉ូល​ខាងត្បូង​នៃ​ឋាន​ព្រះចន្ទ​

លោកមូហ្កាបេ​ មេដឹកនាំ​ផ្តាច់ការរបស់​ស៊ីមបាវ៉េ ទទួល​មរណភាព

ឥណ្ឌា-រុស្ស៊ី៖ លោកពូទីន ទទួលលោកម៉ូឌីនៅក្រុងវ្លាឌីវ៉ូស្តុក​​

នៅអង់គ្លេស នាយករដ្ឋមន្រ្តីលោកបូរីស ចនសុនប្រកាសសង្រ្គាមទល់នឹងសភាក្នុងសំណុំរឿង Brexit

៨០ឆ្នាំក្រោយការផ្តើមបញ្ឆេះសង្រ្គាមលោកលើកទី២ អាល្លឺម៉ង់បានសុំទោសប៉ូឡូញ តែប៉ូឡូញបន្តទាមទារសំណង

ហុងកុង៖ បាតុករ​ព្យាយាម​​ដើរចូលទៅជិតវិមាន​ថ្នាក់ដឹកនាំ

ហេតុអ្វី​ពួកឧទ្ទាម​កូឡុំប៊ី ត្រលប់​ទៅ​កាន់អាវុធ ប្រឆាំង រដ្ឋាភិបាល?

Ticad៖ ជប៉ុនសង្ឃឹមវិនិយោគនៅអាហ្វ្រិក ប្រកប​ដោយ“គុណភាព” ខុសពីចិន

ហេតុអ្វីបានជាប្រាក់យ័នចិនបន្តធ្លាក់ថ្លៃប្រឈមនឹងប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក?

ហេតុអ្វី​បាន​ជា​ប្រេស៊ីល មិនទទួលជំនួយ​បន្ទាន់ពី​ប្រទេស​G ៧ ?

G៧៖ បញ្ហានុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់ និង​សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម នៅតែជា​សំណុំ​រឿង​ក្តៅ សម្រាប់​ថ្ងៃចុងក្រោយ

វេទិកាកំពូលG7 បើកទ្វារ​ជាមួយ​នឹង​ភ្លើង​ឆេះព្រៃ​នៅ​អាម៉ាហ្សូន និង​ភ្លើង​ជម្លោះ​ពាណិជ្ជកម្ម

ប្រេស៊ីល៖លោកបុលសូណារ៉ូកំពុងរងការរិះគន់ពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋានក្នុងរឿងឆេះព្រៃអាម៉ាហ្សូន