rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

UNDP៖ កង្វះ​អាហារូបត្ថម្ភ​របស់​មនុស្ស កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ និង​ច្រើន​ប្រទេស​

ដោយ ម៉ម ពិសី

អង្គការUNDP ទើបបានចេញរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំរបស់ខ្លួន ដើម្បីបូកសរុប ក៏ដូចជាបង្ហាញអំពី ស្ថានភាពនៃការវិវឌ្ឍន៍ របស់មនុស្សជាតិ។ យោងតាមរបាយការណ៍នេះ  ​ពិភពលោក កំពុងតែប្រឈមមុខខ្លាំងបំផុត នឹងបញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ។ មានមនុស្សកាន់តែច្រើន ដែលប្រឈមមុខនឹងបញ្ហានេះ ហើយមិនមែនមាននៅតែតាមប្រទេសក្រីក្រទេ។ កង្វះអាហារ កង្វះជីវជាតិ ឬសំបូរចំណី តែជា​ចំណីដែលគ្មានជីវជាតិ សុទ្ធតែបានបង្ករជាបញ្ហាសុខភាពធ្ងន់ធ្ងរ ដល់មនុស្ស នឹងបានបង្អាក់ឲ្យពួកគេកាន់តែរស់នៅ ក្នុងភាពក្រីក្រ។

ប្រទេស១៤០ប្រទេស កំពុងប្រឈមមុខ

មានមនុស្សកាន់ច្រើន ដែលប្រឈមមុខនឹងបញ្ហានេះ ហើយ មិនមែនមាននៅតែតាមប្រទេសក្រីក្រទេ គឺមាននៅសឹងតែគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់ គ្រាន់តែថា ទំរង់នៃបញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភនេះ វាមានលក្ខណៈខុសគ្នា។ យោងតាមការផ្ទៀងផ្ទាត់ តាមដាន យ៉ាងច្បាស់លាស់ របស់ក្រុមការងារស្រាវជ្រាវ នៃអង្គការ UNDP គឺថាបច្ចុប្បន្ននេះ ប្រទេសដែលប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភនេះ  មានដល់ទៅ ១៤០ប្រទេស។ បញ្ហាដែលប្រឈម គឺមានដូចជា ការយឺតយ៉ាវនៃការលូតលាស់របស់កុមារ  កង្វះជាតិដែកចំពោះស្រ្តី  កង្វះវីតាមីនសំខាន់ៗ និងបញ្ហាលើសទំងន់ ចុកខ្លាញ់ជាដើម។

ប្រទេសក្រីក្រ នៅតំបន់អាហ្វ្រិក ឬនៅតំបន់អាស៊ី គឺប្រជាជនភាគច្រើនដែលស្ថិតក្នុងភាពទីទ័លលំបាកបផុត ពួកគេពុំមានចំណីអាហារគ្រប់គ្រាន់​ ទើបវាឈានទៅកើតជាខ្វះជីវជាតិ ខ្វះវីតាមីន ដើម្បីទ្រទ្រង់សរីរាង្គ។ ឯចំណែកនៅប្រទស កំពុងអភិវឌ្ឍន៍​និងប្រទេសអ្នកមានវិញ  ប្រជាជនគេសំបូរហូរហៀរពេក វាទៅកើតជំងឺចុកខ្លាញ់ លើសទំងន់។ ការមានអាហារូបត្ថម្ភគ្រប់គ្រាន់ មិនមែនទាល់តែមានចំណីអាហារហូបឆ្អែតនោះទេ។ តែវាអាស្រ័យទៅលើប្រភេទចំណីអាហារអ្វី ត្រូវមានបន្លែ មានសាច់ មានផ្លែឈើ ឲ្យបានគ្រប់មុខ និង ទៀងទាត់ ទើបធ្វើឲ្យសរីរាង្គយើង ទទួលបានជីវជាតិគ្រប់គ្រាន់។ បញ្ហាជំងឺលើសទំងន់ នេះក៏គឺជាបញ្ហាកង្វះអាហាររូបត្ថម្ភដែរ ព្រោះដោយសារតែមនុស្សបរិភោគ តែចំណីអាហារ ដែលមានជាតិខ្លាញ់  មានតែជាតិកូឡេស្តេរូល ឬជាតិស្ករជាដើម។

២ពាន់លាននាក់ ខ្វះជីវជាតិទ្រទ្រង់សរីរាង្គ

របាយការណ៍ UNDP បង្ហាញថា មានមនុស្សយ៉ាងហោច ២ពាន់លាននាក់ ដែលកំពុងតែជួបនឹងបញ្ហា​ កង្វះ​ជីវជាតិ​​ទ្រទ្រង់សំខាន់ៗ ឧទាហរណ៍ ដូចជា​សារជាតិដែក  វីតាមីនA និង ជាតិអ៊ីយ៉ូត ជាដើម។ កុមារប្រមាណ ១៥៥លាននាក់ អាយុក្រោម៥ឆ្នាំ  មានជួបនឹងជំងឺលូតលាស់មិនគ្រប់គ្រាន់ ដែលក្នុងចំណោមនេះ គឺមាន៥៥លាននាក់ ដែលគ្នាស្គមខ្លាំងបំផុត សល់តែស្បែកគ្របឆ្អឹង។ បញ្ហានេះ មាននៅតាមប្រទេសអាហ្វ្រិក និងប្រទេសអាស៊ីយើង ដែលក្រីក្រខ្លាំង។ ចំពោះមនុស្សធំវិញ​ មានប្រមាណជា១៩០០លាននាក់ ដែលជួបនឹងបញ្ហាធាត់លើសទំងន់ រីឯក្មេងក្រោម៥ឆ្នាំ មានបញ្ហានេះ ប្រមាណជា៤១លាននាក់។

យោងតាមតួលេខរបាយការណ៍ ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ គឺតួលេខកើនឡើងរហូត ដែលនេះហើយគឺជាការព្រួយបារម្ភខ្លាំង។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៦កន្លងទៅនេះ មនុស្សប្រមាណ ៨១៥លាននាក់ ដែលពុំមានអ្វីបរិភាគទេ នៅពេលល្ងាច។​ គឺថា​ដេកទាំងពោះទទេរ។ តួលេខនេះ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ មានតែ៧៧៧លាននាក់ទេ។ មានន័យថា រំលងមួយឆ្នាំ វាបានកើនឡើង ដល់ទៅ ជិត ៤០លាននាក់បន្ថែមទៀត។ យ៉ាងណាមិញ របត់កើនឡើង នៃ​ចំនួនមនុស្ស ដែលគ្មានអ្វីបរិភោគនេះ ក៏ត្រូវបានរបាយការណ៍មួយទៀត របស់អង្គការ ស្បៀងអាហារពិភពលោក សន្និដ្ឋានដែរ។

របាយការណ៍ទទួលស្គាល់ថា កំរិតមរណភាពរបស់កុមារអាយុក្រោម៥ឆ្នាំ បានថយចុះ នៅតាមប្រទេសមួយចំនួនពិតមែន ក៏ប៉ុន្តែ ការថយចុះនៃតួលេខទូទៅ នៅមិនទាន់អាចទទួលយក​បានទេ បើសិនជាគេចង់កាត់បន្ថយវាឲ្យអស់ លែងមាន នៅឆ្នាំ២០៣០។​ ចំណែកមនុស្សស្រី អាយុ ពី ១៥ ដល់ ៤៩ឆ្នាំ ដែលជាវ័យអាចពរពោះបាន  គឺជួបនឹងបញ្ហាកង្វះជាតិដែក កាន់តែច្រើនឡើងៗ បើរាប់ពីឆ្នាំ២០១២មក។ បើម្តាយខ្វះជាតិដែក នោះបញ្ហានេះ គឺវាជះឥទ្ធិពលដោយផ្ទាល់​ទៅលើទារក។ នៅអាមេរិក និងកាណាដា មនុស្សធាត់ជ្រុល មាន១ភាគ៣។ បើនៅអាហ្វ្រិកវិញ មានកុមារ១០លាននាក់ ដែលធាត់លើសទំងន់។ ដូច្នេះ ជំងឺចុកខ្លាញ់ លើសទំងន់ មិនមានតែនៅតាមប្រទេសអ្នកមានទេ ប្រទេសក្រីក្រ ឬកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ក៏មានដែរ ដោយសារទំលាប់បរិភោគចំណី មិនត្រឹមត្រូវសមរម្យ។

បញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ និង ភាពក្រីក្រ ជះឥទ្ធិពលឲ្យគ្នាទៅវិញទៅមក

វាជាកាតព្វកិច្ច របស់រដ្ឋាភិបាលប្រទេសនីមួយៗ ដែលត្រូវតាមដាន​ ពីបញ្ហាសុខភាព បញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភនេះ ថាប្រទេសខ្លួន  ប្រជាជនខ្លួន កំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាអ្វីខ្លះ។​ បន្ទាប់មកទៀត ត្រូវដាក់ចេញ នូវគោលនយោបាយ លើកកំពស់ អប់រំ បណ្តុះបណ្តាល ដើម្បីជួយប្រជាពលរដ្ឋ។

បញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភនេះ ជាជាប់ពាក់ព័ន្ធ និងកត្តាជីវភាពរបស់ប្រជាជននេះ។ ពោលគឺ កង្វះអាហាររូបត្ថម្ភ និងបញ្ហាភាពក្រីក្រនេះ វានៅជាមួយគ្នា  ជះឥទ្ធិពលឲ្យគ្នាទៅវិញទៅមក។ មូលហេតុនៃកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ គឺមកពីភាពក្រីក្រ ហើយកង្វះអាហារូបត្ថម្ភនេះ ក៏ធ្វើឲ្យមនុស្ស កាន់តែស្ថិតនៅក្នុងភាពក្រីក្រទៀត។ មនុស្សខ្វះអាហារូបត្ថម្ភ គឺពួកគេ មិនអាចបំពេញការងារ បានគ្រប់គ្រាន់ ហើយត្រូវប្រឈមមុខនឹង បញ្ហាសុខភាពធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជាជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ តួយ៉ាង ជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជំងឺលើសឈាម ជំងឺបេះដូង ព្រមទាំងជំងឺមហារីកមួយចំនួនទៀតផង។ បញ្ហាសុខភាពទាំងនេះ វានឹងទាញជីវភាពពួកគេ ឲ្យកាន់តែក្រីក្រ

ដូច្នេះហើយ បានជាគោលនយោបាយសាធារណៈ ការវិនិយោគ ក្នុងវិស័យអាហារូបត្ថម្ភនេះ សំខាន់ណាស់។​ ជួយមនុស្សឲ្យមានលទ្ធភាពអាចមានចំណីអាហារបរិភោគ ឲ្យគ្រប់គ្រាន់ និងមានជី​វជាតិគ្រប់ គឺជួយផ្តល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច ហើយឈានទៅកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ។ ក្មេងម្នាក់ ដែលមានចំណីបរិភោគគ្រប់គ្រាន់ អាចមានសមត្ថភាព គេចផុតពីភាពក្រីក្រនៅពេលដែលគ្នាធំ លើសក្មេងដែលហូបមិនឆ្អែត ដល់ទៅ៣០%។ ព្រោះថាមានចំណីអាហារគ្រប់គ្រាន់ សរីរាង្គ កាយសម្បទា ភាពឆ្លាតវៃលូតលាស់ល្អ ការរៀនសូត្រ ក៏បានល្អទៅតាមនោះ ដែលធ្វើឲ្យពួកគេមានចំនេះ មានសមត្ថភាព អាចរកកំរៃចិញ្ចឹមជីវិត។

រដ្ឋត្រូវមានការទទួលខុសត្រូវ ផ្តល់សារៈសំខាន់ ដល់ ការលើកកំពស់ វិស័យកសិក​ម្ម ការ​ផលិត ការដាំដុះដើម្បីបរិភោគ ឲ្យគ្រប់គ្រាន់ ព្រមទាំងការផ្សព្វផ្សាយបណ្តុះបណ្តាល ឲ្យមានការយល់ដឹងជាទូទៅទំលាប់បរិភោគអាហារ ដែលមានប្រយោជន៍ដល់សរីរាង្គ។ មួយវិញទៀត វិស័យសាធារណៈ ក៏ដូចជាវិស័យឯកជន ក៏ត្រូវបន្ថែមការដាក់​ទុន​វិនិយោគ ក្នុងវិស័យ ចំណីអាហារនេះ ឲ្យបានច្រើន៕

សវនាការសួរចម្លើយសាក្សីជាសាធារណៈលើកទី១ នៅក្នុងដំណើរការដកតំណែងប្រធានាធិបតី

លោកដូណាល់ ត្រាំ ទទួល​ជួប​លោក អ៊ែរដូហ្កាន់ បើ​ទោះបី​មាន​ការ​រិះគន់​និង​រកាំ​រកូស​ខ្លាំង

វេទិកាសន្តិភាព លើកទីពីរ បើកធ្វើនៅប៉ារីស មានអ្នកចូលរួម៦ពាន់នាក់

ប្រធានាធិបតី បូលីវី ប្រកាស​លាលែង​ពីមុខ​តំណែង នៅក្រោយ កងទ័ព​ដោះដៃចោល

៣០ឆ្នាំក្រោយ​ការរលំជញ្ជាំងប៊ែរឡាំង អត្តសញ្ញាណអាល្លឺម៉ង់នៅ​តែ​ប្រេះស្រាំ

ប្រធានាធិបតីបារាំង​វាយតម្លៃ​ថា បក្សសម្ព័ន្ធ​អូតង់​ដូចជា​ស្លាប់

ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម​​ឃោសនា​​នយោបាយ ជា​បញ្ហា​​ចម្រូង​ចម្រាស​ចំពោះ​ក្រុម​ហ៊ុន​ប្រព័ន្ធ​​ទាក់ទង​សង្គម​

អាមេរិកផ្តើម​នីតិវិធី​​ដកខ្លួនជាផ្លូវការពី ​កិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីអាកាសធាតុ

ថៃ៖អាមេរិកប្រើវេទិកាអាស៊ានវាយប្រហារចិន និងថា អាមេរិកមិនបោះបង់អាស៊ានទេ

ថៃ៖ចិនប្តេជ្ញាបន្តការងារជាមួយអាស៊ានដើម្បីឈានទៅសម្រេចក្រមប្រតិបត្តិស្តីពីសមុទ្រចិនខាងត្បូង

សភាអាមេរិក​​បោះឆ្នោត​លើ​សេចក្តីសម្រេច​បើក​នីតិវិធី​ទម្លាក់​ដូណាល់ ត្រាំ ជាផ្លូវការ

គ.ជ.ប.ហុងកុង​​ច្រាន​ចោល​បេក្ខភាព​ឈរឈ្មោះ​​របស់​សកម្មជន​ប្រជាធិបតេយ្យ Joshua Wong

តើប្រមុខអង្គការរដ្ឋអ៊ីស្លាមឈ្មោះ អាប៊ូ បា អាល់ បាដាឌីពិតជាបានស្លាប់មែន ឬ?

អាមេរិកមានឱនភាពថវិកាធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំង​ ដោយសារ​សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម ?

បូលីវី៖ ប្រធានាធិបតី​ម៉ូរ៉ាល់​ ហៅការ​ប្រឆាំងតវ៉ា​លើលទ្ធផលបោះឆ្នោត​របស់​ក្រុម​អ្នកប្រឆាំង​ថា​ជាទង្វើ​ធ្វើរដ្ឋប្រហារ​

កាណាដា ៖ លោកទ្រុយដូ ជាប់​អាណត្តិ​ថ្មី តែ​គ្មាន​សំឡេង​ភាគច្រើន​នៅ​ក្នុង​សភា

វិបត្តិ​ស៊ីលី​៖ មនុស្ស​យ៉ាងហោច​៧ នាក់​ស្លាប់​ ទោះបី​មាន​ការ​ដាក់​ប្រទេស​ក្នុង​ភាព​អាសន្ន​

ឥណ្ឌូណេស៊ី ៖ លោក​ប្រធានាធិបតី ផ្តើម​អាណត្តិទីពីរ ក្នុង​បរិបទ​នៃ​ភាព​មិន​ទុក​ចិត្ត

សភាអង់គ្លេសបោះឆ្នោតជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ដើម្បីសម្រេចព្រមឬមិនព្រមលើកិច្ចព្រមព្រៀង Brexit

Brexit៖សហភាពអឺរ៉ុប និងអង់គ្លេសចាត់ទុកកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីមានយុត្តិធម៌ និងមានតុល្យភាព