rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក
rss itunes

ហេតុអ្វីពហុវប្បធម៌នៅអឺរ៉ុបបរាជ័យ?

ដោយ ឆន ឌីណា

តាមរយៈ សារព័ត៌មាន​ដ៏ល្បីល្បាញមួយ ​របស់​ចក្រភពអង់គ្លេស The Reuters ដែល​បាន​ចេញផ្សាយ​ តាំងពីឆ្នាំ​២០១០ បង្ហាញថា “ពហុ​វប្បធម៌នៅអាល្លឺម៉ង់​បាន​បរាជ័យ”។ ទោះជាយ៉ាង ប្រធាន​បទ​នេះ ត្រូវបាន​គេលើក​យក​មកពិភាក្សា​ឡើង​វិញ សម្រាប់​ពេល​បច្ចុប្បន្ន ហើយ​ ភាពបរាជ័យនៃនយោបាយ​ពហុវប្បធម៌នេះ ​មិន​មែន​កើតមាន​ឡើង​ត្រឹមតែនៅអាល្លឺម៉ង់​នោះទេ ប៉ុន្តែគឺនៅ​​អឺរ៉ុបទាំងមូលតែម្ដង។ តើ​ហេតុអ្វី?

យោងតាម​ របាយការណ៍ចំណាកស្រុកអន្តរជាតិឆ្នាំ២០១៧ ដោយ​អង្គការសហប្រជាជាតិ បង្ហាញថា អំឡុង​រយៈពេល​១៧ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ ពោលគឺចាប់តាំងពីឆ្នាំ​២០០០ រហូតដល់​ឆ្នាំ​២០១៧ ចំនួន​ពលរដ្ឋចំណាកស្រុក​ ដែល​បាន​ធ្វើ​ដំណើរពីជុំវិញពិភពលោក ​ទៅរស់នៅ និង​ធ្វើការ​ នៅ​ទ្វីបអឺរ៉ុប បាន​កើន​ឡើងពីជាង ៥៦លាននាក់ ទៅ​ដល់ជិត ៧៨លាននាក់។

តួលេខ​នេះ​មាន​ន័យថា ពលរដ្ឋចំណាកស្រុកទាំងនោះ តំណាង​ឱ្យ​ប្រមាណជាង ៧,៧ភាគរយ​នៅឆ្នាំ​២០០០ ហើយ​ចំនួន​បាន​កើន​ឡើងរហូតដល់ជិត​ប្រមាណ ១០,៥ភាគរយ​ នៅឆ្នាំ​២០១៧។

នៅបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុបធំៗ អត្រា​ពលរដ្ឋចំណាកស្រុកធៀបនឹងប្រជាជន​សរុប នៅឆ្នាំ​២០១៧ បាន​កើន​ឡើងរហូតដល់​​ប្រមាណ ១៤,៨ភាគរយ ​នៅ​អាល្លឺម៉ង់ ១៣,៤ភាគរយ ​នៅ​ចក្រភពអង់គ្លេស ១២,២ភាគរយ នៅបារាំង និងប្រហែល ១០ភាគរយ នៅ​អ៊ីតាលី។

ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយ​សារ​តែត្រូវប្រឈម​នឹងបញ្ហា​ប្រជាសាស្ត្រ ព្រោះថា ប្រទេសអឺរ៉ុប​ភាគច្រើន​ មាន​ការ​កើន​ឡើង​ចំនួនមនុស្សចាស់​កាន់តែច្រើន ស្រប​នឹង​អត្រាកំណើន​ធ្លាក់​ចុះ។ បណ្តាប្រទេស​អឺរ៉ុបទាំងនោះ តែងតែព្យាយាម អនុញ្ញាត​ឱ្យ​មាន​​លំហូរនៃពលរដ្ឋចំណាកស្រុក​ពីបរទេស ចូលមក​រស់នៅ និង​ធ្វើការ​​ក្នុង​ប្រទេស​ខ្លួន តាម​រយៈ​ការអនុវត្ត​​គោលនយោបាយ​មួយ ដែលត្រូវ​អ្នក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ឱ្យ​ឈ្មោះថា “សង្គម​ពហុវប្បធម៌”។

ធ្វើ​ដូច្នេះ បណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុបទាំងនោះ អាច​ដោះស្រាយ​បញ្ហាកង្វះកម្លាំងពលកម្មក្នុងស្រុក។ មូលហេតុនេះហើយ បានជារឿយៗ គេតែងតែមើលឃើញថា រដ្ឋាភិ​បាលអឺរ៉ុបនៅតែបន្តអនុញ្ញាតឱ្យមានលំហូរពលរដ្ឋចំណាកស្រុកថ្មីៗ នៅពេលដែលពួកគេអាចធ្វើវាបាន។

ក៏ប៉ុន្តែ ស្របពេល​ជាមួយ​គ្នា រដ្ឋាភិបាល​អឺរ៉ុប​ក៏ត្រូវបញ្ឈប់លំហូរនេះផងដែរ នៅពេលការបោះឆ្នោតខិតជិតមកដល់ ព្រោះថា បក្សស្ដាំនិយម តែងតែព្យាយាមកេងចំណេញនយោបាយ លើគូប្រជែងរបស់​ខ្លួន ដោយការបញ្ឆេះកំហឹងលើបញ្ហាពលរដ្ឋចំណាកស្រុក​ ដោយបង្ហាញថា ជនបរទេសមាន​ចំនួនច្រើន​ជ្រុល​ក្នុង​មាតុភូមិរបស់​ខ្លួន។

នៅក្នុងភាសាបច្ចេកទេស​ គេ​ហៅស្ថានភាពនេះថា “A catch-22” ពោលគឺគេចង់សំដៅដល់​ស្ថានភាព ដែល​រដ្ឋាភិបាល​នៃប្រទេស​មួយ ​ត្រូវប្រឈមទៅនឹងបញ្ហាពីនយោបាយដែលពួកគេចាំបាច់ត្រូវអនុវត្ត ប៉ុន្តែនៅទីបំផុត ពួកគេនៅតែត្រូវធ្វើវា។

នៅអំឡុង​ដើម​ឆ្នាំ​២០១០ អ្នកដឹកនាំកំពូលរបស់អឺរ៉ុបភាគច្រើន រួមមានតាំងពីជំនាន់ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ដេវីត កាមេរ៉ូន (David Cameron) លោកប្រធានាធិបតី នីកូឡាស់ សាកូស៊ី (Nicolas Sarkozy) និងអ្នកស្រីអធិការបតី អែនជេឡា ម៉ាខេល (Angela Merkel) បានប្រកាសរៀងៗខ្លួនថា “ពហុវប្បធម៌បានបរាជ័យ” ក្នុងប្រទេសរបស់ពួកគេ។

ទោះជាយ៉ាងណា បញ្ហា​ខាង​លើ​នេះ នៅតែបន្តជាបច្ចុប្បន្នភាព​ សម្រាប់​សង្គម​អឺរ៉ុប​បច្ចុប្បន្ន។

យោងតាម​អ្នក​ជំនាញ និយាយបែបម៉្យាងទៀត ពលរដ្ឋក្រុមដើមកំណើតតួកគី ដែលកំពុងរស់នៅក្នុងប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ មិនបានក្លាយខ្លួនជាពលរដ្ឋអាល្លឺម៉ង់ ហើយពលរដ្ឋអាល់ហ្សេរី និងទុយនីស៊ី ក្នុងប្រទេសបារាំង ក៏មិនបានក្លាយជាពលរដ្ឋបារាំងផងដែរ។

ពីមួយពេលទៅមួយពេល អឺរ៉ុបមើលឃើញថា ពលរដ្ឋចំណាកស្រុក​ទាំងនេះ កាន់តែពិបាកក្នុងការសម្របខ្លួនក្នុងសង្គមអឺរ៉ុប។ ពូជសាសន៍ជាឫសគល់នៃបរាជ័យក្នុងការរួមបញ្ចូលគ្នានេះ ខណៈពេលដែលបញ្ហាសាសនា វប្បធម៌ និងភាសា ក៏ជាកត្តារួមចំណែកសំខាន់ផងដែរ។

សរុបជារួម សម្រាប់​ពេល​បច្ចុប្បន្ន ចលនានយោបាយ​បក្សស្ដាំនិយម (rightwing parties) និង​ ចលនានយោបាយ​ប្រជានិយម (populism) បាននិង​កំពុង​បង្កើន​សំឡេងគាំទ្ររបស់​ខ្លួន ហើយ​នេះវា​ជា​ហេតុផល​យ៉ាងចម្បង ក្នុងការ​​រុញច្រាន​ឱ្យ​ប្រធាន​បទ “បរាជ័យនៃ​ពហុវប្បធម៌នៅអឺរ៉ុប”​ ត្រូ​វគេលើក​យក​មក​ពិភាក្សាកាន់តែច្រើន​៕

 

 

ក្រិកបង្កើនល្បឿនផ្តល់ "ទិដ្ឋាការមាស" ដល់អ្នកវិនិយោគចិន

ហេតុអ្វីអាមេរិកព្យួរប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធលើការនាំចូលទំនិញថៃ?

អ៊ីស្រាអែល និង ហ្សកដានី អាច​នឹង​ត្រូវ​ប្រឈម​មុខដាក់​​គ្នា​ជាថ្មី​ ?

ហេតុ​អ្វីអ្នករស់នៅទីក្រុងមានកម្រិតទាប​ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា?

សន្និសីទពីសេរីភាពប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ប្រព្រឹត្តជាលើកទី១នៅម៉ូស្គូ

អាល្លឺម៉ង់​ប្រារព្វ​ខួប​៣០ឆ្នាំ​នៃ​ការរលំ​ជញ្ជាំង​ប៊ែរឡាំង ក្នុង​បរិបទ​អាប់អួរ​នយោបាយ

អាស៊ាន៖ តើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីនឹងទៅជាយ៉ាងណាក្រោយការដកខ្លួនរបស់ឥណ្ឌា?

៤០ឆ្នាំក្រោយ វិបត្តិ​ចំណាប់ខ្មាំង នៅ​បន្ត​បំពុល​ទំនាក់ទំនង​អ៊ីរ៉ង់​-​សហរដ្ឋអាមេរិក

ស៊្វីស៖ តើ​ជនអន្តោប្រវេសន៍ដណ្តើមការងារ ឬ​បង្កើតការងារឱ្យ​ម្ចាស់ស្រុក?

លោក ពូទីន សម្ពោធ រូបសំណាកឧទ្ទិសដល់ វរជនដែលជា គំរូ របស់គាត់

ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ៖ ជនរងគ្រោះ មាន​ច្រើនជាងការគិតពីមុន ​​ដល់ទៅបីដង

​បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង​និង​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ RCEP ជា​សំណុំ​​រឿង​ស្នូលនៅ​កិច្ច​ប្រជុំ​អាស៊ាន

ការសម្លាប់​​មេក្រុម​ជីហាត​អង្គការ​រដ្ឋអ៊ីស្លាម ជា​ជោគជ័យ​របស់​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ?

Brexit៖ តើ​អ្វី​ជា​យុទ្ធសាស្ត្រ​បន្ទាប់​របស់​លោកបូរីស​ ចនសុន​ ក្នុង​ករណី​អង់គ្លេស​មិនអាច​ចេញពី​អឺរ៉ុប​តាម​កាលកំណត់​?

ហេតុអ្វី​វិស័យ​ទេសចរណ៍​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ត្រូវក្លាយជា​អ្នករងគ្រោះ​ដោយ​សង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម​ចិន-អាមេរិក?

ហេតុអ្វី មានផ្ទុះបាតុកម្មខ្លាំងនៅលីបង់ ?

ណូបែលសេដ្ឋកិច្ច​២០១៩៖ តើការលុបបំបាត់ភាពក្រីក្រជារឿងសាមញ្ញ?

ហេតុអ្វីបានជាប៉ាគីស្ថានបានសុំធ្វើជាអ្នកសម្របសម្រួលឲ្យមានកិច្ចសន្ទនារវាងអ៊ីរ៉ង់ និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត?

តើប្រទេសណាមានសេដ្ឋកិច្ចប្រកួតប្រជែងបំផុតសម្រាប់ឆ្នាំ២០១៩?