rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

ការបោះឆ្នោត​​នៅគៀកហ្ស៊ីស្តង់​​ដើម្បី​​លទ្ធិ​​ប្រជាធិបតេយ្យ​​

ដោយ សៀក សារិន

នៅ​ថ្ងៃអាទិត្យ​នេះ​ ​ ប្រទេស​គៀកហ្ស៊ីស្តង់​រៀបចំ​ធ្វើការ​បោះឆ្នោត​សភា​ដើម្បី​ខិតខំ​រៀបចំ​ឲ្យ​មាន​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​មួយ​នៅ​តំបន់​អាស៊ី​កណ្តាល។​ ការ​បោះឆ្នោត​សភា​នេះ​ រៀបចំ​ធ្វើឡើង​៦ខែ​ក្រោយ​ពីមាន​ការ​ផ្តួលរំលំ​លោក​ប្រធានាធិបតី​គៀកហ្ស៊ីស្តង់​Kourmanbek Bakiev។​ ចំណែកឯ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​វិញ​ ​ គេ​គាំទ្រ​និង​ធ្វើ​យ៉ាងណា​ឲ្យ​ប្រទេស​គៀកហ្ស៊ីស្តង់​ចេះ​ធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្ពោះ​ ទៅ​រក​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ។​

 

អ្នក​ដឹកនាំ​បណ្តោះ​អាសន្ន​នៃ​ប្រទេស​គៀកហ្ស៊ីស្តង់​សង្ឃឹមថា​ ការបោះឆ្នោត​សភា​នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​ទី​១០តុលា​នេះ​ ​ អាច​ជួយ​រំងាប់​ភាពតានតឹង​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​ពូជសាសន៍​នៅ​ប្រទេស​គៀកហ្ស៊ីស្តង់​ ​ ក្រោយពី​មាន​ការ​វាយ​ប្រយុទ្ធគ្នា​រវាង​ប្រជាជន​គៀកហ្ស៊ីស្តង់​និង​ប្រជាជន​អ៊ូស្បេគីស្តង់​ដែល​បាន​បណ្តាល​ឲ្យ​មាន​មនុស្ស​ស្លាប់​ប្រមាណ​៤០០នាក់​កាលពី​ខែ​មិថុនា​កន្លងទៅ។​ ដូច្នេះ​ ការបោះឆ្នោត​សភា​នេះ​ប្រហែល​ជា​ អាច​ជួយ​បញ្ចៀស​ប្រទេស​គៀកហ្ស៊ី​ស្តង់​ឲ្យ​ចេញ​ផុត​ពី​វិបត្តិ​នយោបាយ។

 
ការបោះឆ្នោត​សភា​នៅ​ប្រទេស​គៀកហ្ស៊ីស្តង់​នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​ទី​១០តុលា​នេះ​ ​ នៅ​មាន​កម្មវត្ថុ​មួយទៀត​គឺ​រៀបចំ​តែងតាំង​ឲ្យ​មាន​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​គៀកហ្ស៊ីស្តង់​ដែលមាន​អំណាច​ធំ​ទូលំ​ទូលាយ​ជាង​អំណាច​របស់​ប្រធានាធិបតី។​ ដូចបាន​ថ្លែង​បញ្ជាក់​ដោយ​លោកស្រី​Roza Otounbaïeva ដែល​ដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​បណ្តោះ​អាសន្ន​គៀកហ្ស៊ីស្តង់​ថា​ ​“​ ការបោះឆ្នោត​នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​នេះ​ ​ ពុំ​មែន​គ្រាន់តែ​ជា​ការបោះឆ្នោត​សភា​ប៉ុណ្ណោះ​ឡើយ​ ​ វា​ក៏​ជា​ការបោះឆ្នោត​មួយ​សម្រាប់​ប្តូរ​ប្រែ​ឲ្យ​មាន​ប្រព័ន្ធ​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​មួយ​នៅ​ប្រទេស​គៀកហ្ស៊ីស្តង់​ផងដែរ​”​។

ប្រទេស​គៀកហ្ស៊ីស្តង់​ឋិត​នៅ​លើ​ចំណុច​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​មួយ​ដ៏​សំខាន់​សម្រាប់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​និង​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​ ​ ហេតុដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​និង​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​សុទ្ធ​តែ​មាន​មូលដ្ឋាន​យោធា​នៃ​កង​កម្លាំង​ជើង​អាកាស​របស់​ខ្លួន​នៅ​ប្រទេស​គៀកហ្ស៊ីស្តង់។​ សូម​បញ្ជាក់ថា​ ​ ប្រទេស​គៀកហ្ស៊ីស្តង់​មាន​ប្រជាជន​ប្រមាណ​៥លាន​៣សែន​នាក់​ ​ មាន​ព្រំដែន​ជាប់​ជាមួយ​ប្រទេស​ចិន​ ​ ហើយ​ឋិត​នៅ​មិន​ឆ្ងាយ​ប៉ុន្មាន​ពី​ប្រទេស​អាហ្វហ្កានិស្តង់​ ​ ប្រទេស​អៀរ៉ង់​ ​ និង​ប្រទេស​រុស្ស៊ី។

ប្រជាជន​គៀកហ្ស៊ីស្តង់​ប្រមាណ​២លាន​៨សែននាក់​ត្រូវ​មក​ចូល​រួម​ធ្វើ​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​នេះ​ដើម្បី​ជ្រើស​តែងតាំង​សមាជិក​​សភា​១២០រូប។​ ហើយ​បើ​យោង​តាម​អ្នក​ឯកទេស​ ​ មាន​គណបក្ស​នយោបាយ​គៀកហ្ស៊ីស្តង់​ចំនួន៦​ដែល​អាច​មាន​ភ័ព្វ​វាសនា​ចូល​មក​ធ្វើ​ជា​អ្នក​តំណាង​នៅ​ក្នុង​សភា​គៀកហ្ស៊ីស្តង់។

ដោយហេតុ​តែ​មាន​គណបក្ស​នយោបាយ​ច្រើន​ពេក​ ​ មើលទៅ​ប្រហែល​ជា​គ្មាន​គណបក្ស​នយោបាយ​ណាមួយ​អាច​ទទួល​បាន​អាសនៈ​ភាគច្រើន​គ្រប់​គ្រាន់​ ​ ពោលគឺ​បាន​៦១អាសនៈ​សម្រាប់​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស​ឡើយ។​ នៅ​ក្នុង​ករណី​នេះ​ ​ គណបក្ស​នយោបាយ​ណា​ដែល​ទទួល​បាន​សំឡេង​ឆ្នោត​យ៉ាងតិច​៥%​នឹង​មាន​សិទ្ធិ​បញ្ជូន​អ្នកតំណាង​របស់​ខ្លូន​ឲ្យ​ចូល​ធ្វើ​ជា​សមាជិក​សភា។

គួរកត់​សម្គាល់​ថា​ ​ មាន​គណបក្ស​នយោបាយ​ដែល​ជា​គូប្រជែង​ជាច្រើន​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​អ្នក​ទទួល​ខុសត្រូវ​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​រដ្ឋាភិបាល​បណ្តោះ​អាសន្ន​គៀកហ្ស៊ីស្តង់។​ ក្នុង​ចំណោមនោះ​ មាន​លោក​Omourbek Tekebaïev​ដែល​ជា​អ្នក​កំណែ​ទម្រង់​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ម្នាក់​ដ៏សំខាន់។​ ហើយ​នៅ​ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ប្រជែង​នឹង​លោក​ Omourbek Tekebaïev​ គេ​កត់​សម្គាល់​ឃើញ​មាន​លោក​Almazbek Atambaïev​ដែល​ជា​ភូឈួយ​របស់​លោក​ស្រី​ Roza Otounbaïeva​នាសម័យកាល​ក្រោយការ​បះបោរ​នៅ​ខែ​មេសា។​ លោក​ Omourbek Tekebaïev​បាន​មាន​ជំនួប​ជាមួយ​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​Vladimir Poutine កាលពី​ខែ​មុន។

ក៏​ប៉ុន្តែ​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​មាន​បេក្ខជន​ដ៏​គាប់​ចិត្ត​របស់​គេ​គឺ​លោក​Felix Koulov ដែល​ជា​អតីត​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​របស់​លោក​Bakiev។​ លោក​Felix Koulov​ធ្លាប់​បាន​ជួប​លោក​ប្រធានាធិបតី​រុស្ស៊ី​Dmitri Medvedev កាលពី​ចុងខែ​កញ្ញា​កន្លងទៅ។

ចំណែកឯ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​វិញ​ ​ គេ​គាំទ្រ​និង​ធ្វើ​យ៉ាងណា​ឲ្យ​ប្រទេស​គៀកហ្ស៊ីស្តង់​ចេះ​ធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ។​ ជាសរុប​ ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីតោន​ចង់​ឲ្យ​មាន​ប្រជាធិបតេយ្យូបនីយកម្ម​នៅទូទាំង​តំបន់​អាស៊ី​កណ្តាល​ដែល​ឋិត​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​ជន​ល្មោភ​អំណាច​អត្តាធិបតី​នៃ​ប្រទេស​ទួកមេនីស្តង់​ ​ ប្រទេស​អ៊ូស្បេគីស្តង់​ ​ ឬ​ប្រទេស​កាហ្សាក់ស្តង់៕
 

 

លោកដូណាល់ ត្រាំ ទទួល​ជួប​លោក អ៊ែរដូហ្កាន់ បើ​ទោះបី​មាន​ការ​រិះគន់​និង​រកាំ​រកូស​ខ្លាំង

វេទិកាសន្តិភាព លើកទីពីរ បើកធ្វើនៅប៉ារីស មានអ្នកចូលរួម៦ពាន់នាក់

ប្រធានាធិបតី បូលីវី ប្រកាស​លាលែង​ពីមុខ​តំណែង នៅក្រោយ កងទ័ព​ដោះដៃចោល

៣០ឆ្នាំក្រោយ​ការរលំជញ្ជាំងប៊ែរឡាំង អត្តសញ្ញាណអាល្លឺម៉ង់នៅ​តែ​ប្រេះស្រាំ

ប្រធានាធិបតីបារាំង​វាយតម្លៃ​ថា បក្សសម្ព័ន្ធ​អូតង់​ដូចជា​ស្លាប់

ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម​​ឃោសនា​​នយោបាយ ជា​បញ្ហា​​ចម្រូង​ចម្រាស​ចំពោះ​ក្រុម​ហ៊ុន​ប្រព័ន្ធ​​ទាក់ទង​សង្គម​

អាមេរិកផ្តើម​នីតិវិធី​​ដកខ្លួនជាផ្លូវការពី ​កិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីអាកាសធាតុ

ថៃ៖អាមេរិកប្រើវេទិកាអាស៊ានវាយប្រហារចិន និងថា អាមេរិកមិនបោះបង់អាស៊ានទេ

ថៃ៖ចិនប្តេជ្ញាបន្តការងារជាមួយអាស៊ានដើម្បីឈានទៅសម្រេចក្រមប្រតិបត្តិស្តីពីសមុទ្រចិនខាងត្បូង

សភាអាមេរិក​​បោះឆ្នោត​លើ​សេចក្តីសម្រេច​បើក​នីតិវិធី​ទម្លាក់​ដូណាល់ ត្រាំ ជាផ្លូវការ

គ.ជ.ប.ហុងកុង​​ច្រាន​ចោល​បេក្ខភាព​ឈរឈ្មោះ​​របស់​សកម្មជន​ប្រជាធិបតេយ្យ Joshua Wong

តើប្រមុខអង្គការរដ្ឋអ៊ីស្លាមឈ្មោះ អាប៊ូ បា អាល់ បាដាឌីពិតជាបានស្លាប់មែន ឬ?

អាមេរិកមានឱនភាពថវិកាធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំង​ ដោយសារ​សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម ?

បូលីវី៖ ប្រធានាធិបតី​ម៉ូរ៉ាល់​ ហៅការ​ប្រឆាំងតវ៉ា​លើលទ្ធផលបោះឆ្នោត​របស់​ក្រុម​អ្នកប្រឆាំង​ថា​ជាទង្វើ​ធ្វើរដ្ឋប្រហារ​

កាណាដា ៖ លោកទ្រុយដូ ជាប់​អាណត្តិ​ថ្មី តែ​គ្មាន​សំឡេង​ភាគច្រើន​នៅ​ក្នុង​សភា

វិបត្តិ​ស៊ីលី​៖ មនុស្ស​យ៉ាងហោច​៧ នាក់​ស្លាប់​ ទោះបី​មាន​ការ​ដាក់​ប្រទេស​ក្នុង​ភាព​អាសន្ន​

ឥណ្ឌូណេស៊ី ៖ លោក​ប្រធានាធិបតី ផ្តើម​អាណត្តិទីពីរ ក្នុង​បរិបទ​នៃ​ភាព​មិន​ទុក​ចិត្ត

សភាអង់គ្លេសបោះឆ្នោតជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ដើម្បីសម្រេចព្រមឬមិនព្រមលើកិច្ចព្រមព្រៀង Brexit

Brexit៖សហភាពអឺរ៉ុប និងអង់គ្លេសចាត់ទុកកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីមានយុត្តិធម៌ និងមានតុល្យភាព

ប្រមុខ​ដឹកនាំហុងកុង ខកខាន​មិន​បាន​ថ្លែង​គោលនយោបាយ​ប្រចាំឆ្នាំ ​នៅ​ចំពោះ​មុខ​សភា​