rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

វេទិកាកំពូលG7 បើកទ្វារ​ជាមួយ​នឹង​ភ្លើង​ឆេះព្រៃ​នៅ​អាម៉ាហ្សូន និង​ភ្លើង​ជម្លោះ​ពាណិជ្ជកម្ម

ដោយ ម៉ម ពិសី

វេទិកាកំពូល នៃក្រុមប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចនាំមុខG7 បើកទ្វារនៅថ្ងៃទី​២៤សីហានេះ នៅឯទីក្រុងប្យ៉ារីត្ស ភាគនិរតីប្រទេសបារាំង។ ប្រមុខដឹកនាំនៃក្រុមប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចនាំមុខG7 មាន៖​ បារាំង សហរដ្ឋអាមេរិក អាល្លឺម៉ង់ អង់គ្លេស អ៊ីតាលី កាណាដា ជប៉ុន នឹងជួបប្រជុំគ្នា រយៈពេល​៣ថ្ងៃ នៅទីក្រុង​ប្យ៉ារីត្ស ខណៈដែលចលនាបាតុកម្មតវ៉ា ត្រូវបានសកម្មជន​ និងអង្គការនានា រៀបចំធ្វើ​នៅតាមទីក្រុងផ្សេងៗ មិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីទីតាំងជំនួបកំពូល ដើម្បីបរិហា អំពី​ភាពអសកម្មរបស់មេដឹកនាំប្រទេសមហាអំណាចទាំងនេះ ក្នុងការជួយលប់បំបាត់វិសមភាពសង្គម-សេដ្ឋកិច្ច ព្រមទាំងដោះស្រាយ​បញ្ហា​​អាកាសធាតុ​។

លោកម៉ាក្រុង មានសុទិដ្ឋិនិយម

លោកអេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បានថ្លែងសន្ទករថា រយៈពេល​១០នាទី ពីទីក្រុងប៊ីយ៉ារីត ភាគនិរតី​ប្រទេសបារាំង។ ជាសន្ទរៈកថាដែលលោកថ្លែងទៅកាន់ ប្រជាជនបារាំងទាំងមូល​ ស្តីពីកម្មវត្ថុរបស់លោក ក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតីបារាំង នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលក្រុមប្រទេសG7 លើកនេះ។

មានសំណុំរឿងធំៗជាច្រើន ដែលលោកម៉ាក្រុង បានលើកឡើងថា ហើយថាបារាំង នឹងព្យាយាមដឹកនាំការនិយាយគ្នា ឲ្យបានលទ្ធផលវិជ្ជមាន នៅក្នុងជំនួបកំពូលលើកនេះ។ សំណុំរឿងទាំងនោះ មានជាអាទិ គឺបញ្ហា នៅដើមបូព៌ា ដែលពាក់ព័ន្ធជាមួយអ៊ីរ៉ង់ បញ្ហាសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម រវាងចិននិងសហរដ្ឋអាមេរិក និងពិសេសចុងក្រោយ គឺការ​ប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងវិសមភាព​សង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច នៅទូទាំងពិភពលោក ដែលបញ្ហានេះ គឺវាជាប់ទាក់ទិនដោយផ្ទាល់ ទៅនឹងបញ្ហាបរិស្ថាន អាកាសធាតុ។

លោកម៉ាក្រុងបានអះអាងថា លោកនឹងប្រឹងប្រែងយកវេទិកានេះ ជាទីកន្លែងនិយាយគ្នា ស្វែងរកដំណោះស្រាយរួមគ្នា ដើម្បីស្រោចស្រង់ភពផែនដី ជួយសង្រ្គោះព្រៃឈើនៅអាម៉ាហ្សូន។ ក្រៅពីនេះទៀត លោកថា លោក​នឹងប្រឹងប្រែងអូសទាញ​ ឲ្យ​គ្រប់គ្នា​​កាត់បន្ថយ ឬរំលាយចោលនូវជម្លោះនានា ទាក់ទិននឹងសេដ្ឋកិច្ច បញ្ហាពាណិជ្ជកម្ម ព្រមទាំងបញ្ហា​ការទូតអន្តរជាតិជាដើម។ ជារួម យើងឃើញថា លោកម៉ាក្រុង មាន​សុទិដ្ឋិនិយមច្រើននៅក្នុងឱកាស ជំនួបកំពូលG7 បើទោះបីជាគាត់បានទទួលស្គាល់ដែរ ថាប្រហែលជាមិនអាច បានជោគជ័យគ្រប់សំណុំរឿងនោះទេ។

ផ្សែងភ្លើងឆេះព្រៃអាម៉ាហ្សូន ធ្វើឲ្យអួរអាប់ដល់​វេទិកាកំពូលG7

វេទិកាG7 លើកនេះ មានបរិយាកាសអួរអាប់រួចទៅហើយ ដោយសារតែបញ្ហា​ភ្លើងឆេះព្រៃនៅតំបន់អាម៉ាហ្សូន ក្នុងប្រទេសប្រេស៊ីល។អ្នកដែលផ្តើមលើកយកបញ្ហា ភ្លើងឆេះព្រៃនៅតំបន់អាម៉ាហ្សូន គឺលោកអេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង​ ប្រធានាធិបតីបារាំង ដែលជាប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំវេទិកាកំពូលនេះ។

លោកម៉ាក្រុង បានលើកឡើងថាបញ្ហាភ្លើងឆេះព្រៃនៅអាម៉ាហ្សូននេះ មិនមែនជារឿងតូចទេ តែគឺជាបញ្ហាប្រឈមរបស់សកលលោកទាំងមូល ព្រោះថាព្រៃអាម៉ាហ្សូន គឺជាសួត​ដកដង្ហើមរបស់ផែនដីយើង។​ បើបាត់បងព្រៃបៃតងដ៏ធំនេះ មានន័យសមត្ថភាព​នៃការផលិតអុកស៊ីសែន របស់ផែនដី ក៏នឹងបាត់បង់ដែរ។ ប្រមាណមួយសប្តាហ៍មកនេះ ព្រៃអាម៉ាហ្សូន ចំនួន​ប្រមាណ​ជា​៤៧ម៉ឺនហិកតា ត្រូវបានភ្លើងឆាបត្របាក់គ្មានសល់។ លោកម៉ាក្រុង ចង់យកឱកាសនេះ ដើម្បីពញ្ញាក់ស្មារតី​ទូទៅ អំពី​សារៈសំខាន់នៃព្រៃឈើ ក្នុងការ​ទប់ស្កាត់​បំរែបំរួលអាកាសធាតុ។

សង្រ្គាមពាក្យសំដីចាប់ផ្តើមផ្ទុះឡើង បន្ទាប់ពីលោកម៉ាក្រុង បានចោទលោក​ប្រធានាធិបតីប្រេស៊ីល បុលសូណារ៉ូ ថាបានកុហក ទាក់ទិននឹងផលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាននិងអកាសធាតុ នៅប្រេស៊ីល។ លោកម៉ាក្រុងក៏បានអះអាងថា បារាំងនឹងមិនចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម រវាងសហភាពអឺរ៉ុប និងក្រុម​ប្រទេស​Mercosur ដែលក្នុងនោះមាន​ប្រេស៊ីល ដែរនោះទេ។ លោកម៉ាក្រុងចោទលោកប្រធានាធិបតីប្រេស៊ីល ថាមិនបានចាត់វិធានការ ទប់ស្កាត់ភ្លើងឆេះព្រៃនៅអាម៉ាហ្សូនទេ។

បើផ្អែកតាម​អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល​ជាច្រើន បានលើកឡើងថា ភ្លើងឆេះព្រៃនៅអាម៉ាហ្សូន គឺកើតចេញពីការដុតរានដីព្រៃ ដើម្បីយកដីធ្វើកសិកម្ម។ អ្នកដែលដុតនោះ គឺសុទ្ធសឹងជាក្រុមហ៊ុនកសិដ្ឋានធំៗនៅប្រេស៊ីល ដែលពួកគេ ត្រូវបាន​រដ្ឋាភិបាល​លោកបុលសាណារ៉ូ លើកទឹកចិត្ត ជំរុញ​ឲ្យដុត​រានដីព្រៃឲ្យបានច្រើន ដើម្បីបង្កើនផលិតផលកសិកម្ម​នាំចេញ មានដូចជាគ្រាប់ធុញ្ញជាតិ សណ្តែក ឬក៏សាច់គោជាដើម។

លោក​បុលសូណារ៉ូ បាន​វាយបកមកវិញ ដោយបានចាត់ទុកលោកម៉ាក្រុងជាអ្នកដាក់អាណានិគមជំនាន់ថ្មី។ មួយវិញទៀត ការប្រកាសរបស់លោកម៉ាក្រុង ដែលថាបារាំងនឹងរារាំងការអនុម័តកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី Mercosur វាបានធ្វើឲ្យមានបញ្ហាជាមួយ​អាល្លឺម៉ង់ដែរ ព្រោះថាអាល្លឺម៉ង់ ជាអ្នកគាំទ្រកិច្ចព្រមព្រៀងនេះខ្លាំងជាងគេ។ ហើយលោក​ដូណាល់ ត្រាំទៀតសោត ក៏គេដឹងថាជាអ្នកចូលចិត្ត​លោកបុលសូណារ៉ូខ្លាំងណាស់ដែរ។ ដូច្នេះយើងអាចនិយាយបាន​ថា វេទិកាកំពូលG7លើក​នេះ គឺថាត្រូវអាប់អួរដោយសារតែផ្សែង នៃភ្លើងឆេះព្រៃនៅតំបន់​អាម៉ាហ្សូន។

ភ្លើងសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្មដែលលោកដូណាល់ ត្រាំបានបញ្ឆេះ នៅតែងំ

ក្រៅពី​បញ្ហាភ្លើងឆេះព្រៃ សំណុំរឿង​សង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម ក៏ជាសំណុំរឿងធំមួយទៀត ដែលវេទិកាកំពូល​នេះ ត្រូវដោះស្រាយគ្នា។ បញ្ហាសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម កាន់តែធំទៅៗ ហើយកំពុងគំរាមសេដ្ឋកិច្ចសកលលោកយើង។ មុននឹងចេញដំណើរមកបារាំង គេសង្កេតឃើញថា លោកដូណាល់ ត្រាំ បានប​ង្ហាញជំហរ កាន់តែក្អេងក្អាង ក្នុងចេតនាធ្វើសង្រ្គាម​ពាណិជ្ជកម្ម ជាមួយ​បារាំង និងជាមួយចិន។

លោកដូណាល់ ត្រាំ បានលើកឡើងថា អាមេរិកនឹងសងសឹកបារាំងវិញ តាមរយៈការដំឡើងពន្ធលើផលិតផលស្រាបារាំង។ លោកដូណាក់ ត្រាំ ធ្លាប់បាន​ចាត់ទុកការសម្រេចរបស់រដ្ឋាភិបាល​បារាំង ទាក់ទិននឹងការប្រមូលពន្ធ ពីក្រុមហ៊ុន​បច្ចេកវិទ្យាធំៗរបស់អាមេរិក ថាជាការសម្រេចចិត្តបែប “ឆ្កួតល្ងីល្ងើ”។ ដើម្បីសងសឹកវិញ លោកត្រាំថា ដំឡើងពន្ធឲ្យណាណី លើផលិតរបស់បារាំង ដែលនាំចូលទៅអាមេរិក ក្នុងនោះមានជាអាទិ គឺសា្របារាំងនេះតែម្តង។

ទាក់ទិននឹងសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិនវិញ លោកប្រធានាធិបតី​អាមេរិក បានអះអាងដែរ កាលពីថ្ងៃម្សិលមិញថា អាមេរិកនឹងតំឡើងពន្ធបន្ថែម លើផលិតផលចិនដែរ។ គម្រោងពីមុន​ ដែលអាមេរិកគំរាម​តំឡើងអត្រាពន្ធចំនួន​១០% លើផលិតផលចិនប្រមាណ​៣០០ពាន់លានដុល្លារនោះ នឹងឡើងដល់​១៥% រាប់ចាប់ពី​ចុងឆ្នាំ២០១៩នេះទៅ។ លោកត្រាំនិយាយទៀតថា សេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកបញ្ចុប្បន្ននេះល្អណាស់ គ្មានអ្វីគួរឲ្យបារម្ភទេ។ អាមេរិកមានបញ្ហាតិចតួចជាមួយចិន តែមិនអីទេ អាមេរិកនឹងឈ្នះជានិច្ច។

សម្តី​នេះ យើងឃើញថា គោលជំហររបស់លោក ត្រាំ មិនមានអ្វីប្រែប្រួលទេ ពោលគឺមិនចុះចាញ់ងាយៗជាដាច់ខាត។ ដូច្នេះក្នុងសំណុំរឿងសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្មនេះ គឺគេពិបាកសង្ឃឹមណាស់ ថាវេទិកា G7នេះ អាចនឹងជួយដោះស្រាយអ្វីបាន​ បើទោះបីលោកម៉ាក្រុង អះអាងថា លោក​នឹងព្យាយាម និយាយ​ដើម្បីឲ្យភាគីទាំងអស់ បន្ថយកំហឹង ឈប់គម្រាមសំឡុតគ្នា ក្នុងសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្មនេះតទៅទៀត។ តាមការគ្រោងទុក នៅថ្ងៃចន្ទ លោកម៉ាក្រុង និងលោក​ដូណាល់ ត្រាំ និងធ្វើសន្និសីទកាសែតរួមគ្នា៕

COP25 ចង់​សង្រ្គោះ​សមុទ្រ ខណៈ​របាយការណ៍​បញ្ជាក់ថា ទឹក​សមុទ្រ​កាន់តែ​ខ្សត់​អុកស៊ីសែន

សភាអាមេរិក​នឹង​ចាប់ផ្តើម​សរសេរ​បទចោទប្រកាន់ ផ្លូវការ ដើម្បីទម្លាក់លោកដូណាល់ ត្រាំ

បារាំង​ជាប់​គាំង​ស្ទើរ​គ្រប់វិស័យ ដោយ​បាតុកម្ម​ប្រឆាំងនឹង​​កំណែទម្រង់​ច្បាប់​ចូលនិវត្តន៍

នៅក្នុងខួបគម្រប់ ៧០ឆ្នាំ អង្គការអូតង់ព្យាយាមស្តារឯកភាពដែលបានបាត់បង់

ចិន ដណ្តើមចំណាត់ថ្នាក់​លេខ១ពី​សិង្ហបុរី ក្នុងនាមប្រទេស​ដែល​មានប្រព័ន្ធសិក្សា​អប់រំ​មាន​ប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់

សន្និសីទអាកាសធាតុCOP25 ៖ ចង់​បង្កើន​មហិច្ឆតា និង​រំពឹង​លើ​សហភាពអឺរ៉ុប

អសប៖ ចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយសារ​ជម្ងឺអេដស៍​បានថយចុះ ប៉ុន្តែ ករណី​ឆ្លងថ្មី​នៅតែមានច្រើន

ការវាយ​ប្រហារ​ដោយ​កាំបិត​ចាក់​សម្លាប់មនុស្ស​ពីរនាក់ នៅ​ក្រុង​ឡុង​ឌ្រឺ ​ប្រទេស​អង់គ្លេស

ហេតុអ្វីបានជា​ប្រធានាធិបតី​បារាំង​ទាមទារ​ឲ្យ​អូតង់ កែប្រែ​យុទ្ធសាស្រ្ត​យោធា​ឡើងវិញ?

ចិនដំឡើងសម្លេងដាក់អាមេរិក បន្ទាប់ពីលោកដូណាល់ ត្រាំចុះហត្ថលេខាលើច្បាប់គាំទ្របាតុករហុងកុង

អង្គការសហប្រជាជាតិព្រមានពីគ្រោះមហន្តរាយអាកាសធាតុធ្ងន់ធ្ងរ បើពិភពលោកបន្តពន្យារពេលទប់ស្កាត់

បារាំងបង្ហាញផែនការទប់​ស្កាត់​​នឹង​អំពើ​ហិង្សា​ក្នុង​គ្រួសារ ចំ​ថ្ងៃ​ទិវា​ពិភពលោក​​លុបបំបាត់អំពើហិង្សាលើស្ត្រី ​

បោះឆ្នោតឃុំ សង្កាត់ហុងកុង៖ជាក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់ក្រុមអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ និងជាតេស្តសម្រាប់លោកស្រីការី ឡាំ

តើ​គ្រិស្ត​សាសនា​ នៅ​ជប៉ុន​មាន​ប្រវត្តិ​យ៉ាងណា ?

អ៊ីស្រាអែល៖ លោក​ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ ត្រូវ​រដ្ឋ​អាជ្ញា​ចោទ​ប្រកាន់​ពីបទ​ពុករលួយ

ដំណើរការដកតំណែងប្រធានាធិបតី៖ សាក្សី​ឆ្លើយ​ដាក់បន្ទុក​លើ​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​

អាមេរិក​ប្រកាស​ថា សំណង់​អាណានិគមកិច្ច​អ៊ីស្រាអែល នៅ​ទឹកដី​ប៉ាឡេស្ទីន មិនមែន​ជារឿងខុសច្បាប់​អន្តរជាតិ

វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ​ឧទ្ទិស​ថ្ងៃ១៨វិច្ឆិកាលើបញ្ហាសំរាម

អនាគត​ប្រធានាធិបតី​ស្រីលង្កា ជាអ្នកនយោបាយជាតិនិយម និង​ចង់ស្តារទំនាក់ទំនង​ជាមួយប្រទេស​ចិន

បារាំង៖ មួយ​ឆ្នាំក្រោយ ចលនា​បាតុកម្ម​អាវកាក់​លឿង​ព្យាយាម​ស្ទុះ​តវ៉ា​ឡើងវិញ