rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

វិបត្តិអាវកាក់លឿង៖​រដ្ឋាភិបាល​បារម្ភ​ពី​អំពើហិង្សា​​កាន់​តែ​រីកធំ​ដែល​មិន​ពិបាកគ្រប់គ្រង

ដោយ គួច គន្ធារ៉ា

នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​បារាំង វិបត្តិនយោបាយ និង​សង្គម​បាន និង​កំពុង​បន្ត​មាន​យ៉ាង​ពុះកញ្ជ្រោល។ បន្ទាប់​ពី​បាតុកម្ម​របស់​ចលនា​អាវកាក់លឿង​ដែល​កំពុង​បន្ត រដ្ឋាភិបាល​បាន​និង​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​ការ​ងើប​បះបោរ​យ៉ាង​ហិង្សា​របស់​ពួក​សិស្ស និស្សិត​ដែល​ប្រឆាំង​តវ៉ា​នឹង​កំណែទម្រង់​លើ​វិស័យ​អប់រំ។ បន្ទាប់​ពី​ការ​ប្រកាស​របស់​លោក​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​អេឌ័រ ហ្វីលីព​ក្នុង​ថ្ងៃ​អង្គារ ទី៤ ធ្នូ ក្នុង​ការ​ផ្អាក​ដំឡើង​ពន្ធ​ប្រេង​សម្រាប់​រយៈពេល ៦ខែ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៩ លោក​ប្រធានាធិបតី​អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង​បាន​ប្រកាស​ក្នុង​ថ្ងៃ​ពុធ ទី៥ ធ្នូ​ដោយ​សម្រេច​លុបចោល​ទាំង​ស្រុង​សម្រាប់​ពេញ​មួយ​ឆ្នាំ ២០១៩។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្តី សម្បទាន​បន្ថែម​មួយ​នេះ​ហាក់​មិន​ទាន់​អាច​រំងាប់​ភាព​តានតឹង​របស់​ពួក​អាវកាក់លឿង​បាន​ទេ​ដោយ​ពួក​គេ​ត្រៀម​ធ្វើ​បាតុកម្ម​ជា​ថ្មី​នៅ​ថ្ងៃ​សៅរ៍ ទី៨ ធ្នូ។

គម្រោង​ដំឡើង​ពន្ធ​ប្រេង​ជា​ដើមចម​នៃ​បាតុកម្ម​របស់​ពួក​អាវកាក់លឿង​តាំង​ពី​ជាង ៣សប្តាហ៍។ បន្ទាប់​ពី​ការ​ថយ​ក្រោយ​មួយ​ជំហាន​របស់​លោក​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​អេឌ័រ ហ្វីលីព​ក្នុង​ការ​ផ្អាក​ការ​ដំឡើង​ពន្ធ​ប្រេង​រយៈពេល ៦ខែ​នៃ​ឆ្នាំ ២០១៩ មក លោក​ប្រធានាធិបតី​ម៉ាក្រុង​បាន​ដក​ថយ​ដល់​ទៅ​ពីរ​ជំហាន ពោល​មិន​ដំឡើង​ពន្ធ​ប្រេង​សម្រាប់​ពេញ​មួយ​ឆ្នាំ ២០១៩។ តែ​អ្វី​ដែល​ចលនា​អាវកាក់លឿង​បន្ត​ទាមទារ​ចង់​បាន មិនមែន​ផ្អាក​រយៈពេល ៦ខែ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៩ ឬ​មួយ​ឈប់​ដំឡើង​ពេញ​មួយ​ឆ្នាំ ២០១៩ ទេ តែ​ឈប់​និយាយ​ពី​រឿង​ដំឡើង​ពន្ធ​ប្រេង​ជា​រៀង​រហូត។ គ្រប់​គ្នា​បាន​មើល​ឃើញ​ថា ភាព​រារែក អល់អែក និង​ស្ទើរស្ទាក់​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ពេល​នេះ​ជា​រឿង​មួយ​គ្រោះថ្នាក់​ខ្លាំង​ណាស់។ គ្រោះថ្នាក់​ព្រោះ​វា​បាន​បញ្ឆេះ​កំហឹង​ពួក​អាវកាក់លឿង​ឲ្យ​ទាមទារ​លើស​ពី​អ្វី​ដែល​ពួក​គេ​បាន​ទាមទារ​ពី​ដំបូង។

ឥឡូវ​នេះ គេ​នាំ​គ្នា​និយាយ​ពី​ពន្ធ​លើ​ទ្រព្យសម្បតិ្ត​ចំពោះ​អ្នក​មាន​គ្រាក់ៗ​ដែល​លោក​ម៉ាក្រុង​បាន​លុប​ចោល។ ការ​លុប​ចោល​ដែល​លោក​ម៉ាក្រុង​បាន​លើក​យក​ហេតុផល​ទៅ​ពន្យល់​ថា ដើម្បី​បង្ខាំង​ទុក​អ្នក​មាន​គ្រាក់ៗ​ទាំង​នោះ​កុំ​ឲ្យ​យក​លុយ​ទៅ​ដាក់​ប្រទេស​ផ្សេង និង​ទុក​ឲ្យ​ពួក​គេ​ដាក់​លុយ​វិនិយោគ​ក្នុង​ស្រុក។ តែ​ពួក​អាវកាក់លឿង រួម​ទាំង​ថ្នាក់ដឹកនាំនយោបាយ​ផ្សេង​ទៀត​យល់​ថា វា​ជា​រឿង​អយុត្តិធម៌​ដែល​អ្នក​មាន​គ្រាក់ៗ​ទាំង​នោះ​មិន​បង់​ពន្ធ​លើ​ទ្រព្យសម្បត្តិ ហើយ​រដ្ឋ​បែរ​ជា​មក​សង្កត់ ក ពលរដ្ឋ​ក្រីក្រ និង​ពលរដ្ឋ​ថ្នាក់មធ្យម​ឲ្យ​បង់​ពន្ធ​ទៅ​វិញ។ ខណៈ​នេះ ការ​ទាមទារ​ជា​មូលដ្ឋាន​របស់​ពួកអាវលឿង​គឺ​អំណាច​ទិញ ពោល​សុំ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ជួយ​គិតគូរ​ពី​ជីវភាព​រស់នៅ​ប្រចាំថ្ងៃ​របស់​ពលរដ្ឋ​បារាំង​ដែល​មាន​ចំណូល​តិចតួច និង​អ្នក​ចូលនិវត្តន៍​ដែល​ទទួល​បាន​ប្រាក់ឧបត្តម្ភ​តិចតួច។

រដ្ឋាភិបាល​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​ការ​បះបោរ​របស់​សិស្ស និស្សិត

អ្វីៗ​ហាក់​ជាប់គាំង ព្រោះ​ពួកអាវកាក់លឿង​បាន​ត្រៀមខ្លួន​ចូល​ក្រុង​ប៉ារីស​ដើម្បី​ធ្វើ​បាតុកម្ម​ជា​ថ្មី​នៅ​ថ្ងៃ​សៅរ៍ ទី៨ ធ្នូ ដែល​ជា​សប្តាហ៍​ទី៤។ ក្រៅ​ពី​ពួក​អាវកាក់លឿង រដ្ឋាភិបាល​ក៏​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​ការ​ងើបបះបោរ​របស់​ពួក​សិស្ស និស្សិត ហើយ​មាន​ក្រុមសហជីព​ខ្លះ​បាន​ក៏​បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​មាន​បាតុកម្ម​ពី​ក្រុម​អ្នកបើកឡាន​កាំមីញ៉ុង​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ទី៩ ធ្នូ​ដោយ​មិន​កំណត់​រយៈពេល។ រូបភាព​ប្រទេស​បារាំង​នៅ​ចុង​សប្តាហ៍​នេះ​ប្រហែល​មិន​ល្អ​ទេ​សម្រាប់​ពិភពលោក និង​អ្នក​ទេសចរណ៍​បរទេស។ អ្វី​ដែល​គ្រប់​គ្នា​បារម្ភ​ខ្លាំង​ជាង​ពេល​ណាៗ​ទាំង​អស់ គឺ​បាតុកម្ម​រួម​គ្នា​រវាង​ពួកអាវកាក់លឿង និង​ពួកសិស្ស និស្សិត។

ខណៈ​នេះ ក្បួនបាតុកម្ម​របស់​ពួក​សិស្ស និស្សិត​កំពុង​កើត​មាន​នៅ​តាម​វិទ្យាល័យ​ជា​ច្រើន​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​បារាំង។ ក្រៅ​ពី​ការ​បិទខ្ទប់​ទ្វារ​ចូល​វិទ្យាល័យ ក៏​មាន​ការ​ដុត​ឡាន ដុត​ធុងសម្រាម រួម​ទាំង​ការ​ប្រឈម​មុខ​ដាក់​គ្នា​ជា​មួយ​កម្លាំង​ប៉ូលិស​យ៉ាង​ហិង្សា។ ធ្ងន់ធ្ងរ​ជាង​នេះ ក្បួន​បាតុកម្ម​របស់​សិស្ស​វិទ្យាល័យ​បាន​ឆ្លង​រាល​ដាល​ដល់​និស្សិត​មហាវិទ្យាល័យ។ ខុស​ពី​ការ​ទាមទារ​របស់​ពួក​អាវកាក់លឿង សិស្ស និស្សិត​បាន​តវ៉ា​ប្រឆាំង​នឹង​កំណែទម្រង់​លើ​វិស័យ​អប់រំ​របស់​រដ្ឋាភិបាល។ តាម​ពិត​ទៅ កំណែទម្រង់​លើ​វិស័យ​អប់រំ​បាន​ធ្វើ​រួចរាល់​អស់​ហើយ តែ​ពួក​សិស្ស និស្សិត​បាន​ឆ្លៀត​ឱកាស​គាស់​ឡើង​វិញ​ក្នុង​ពេល​ដែល​មាន​បាតុកម្ម​របស់​ពួក​អាវកាក់លឿង។

អ្វី​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​បារម្ភ​ខ្លាំង​ជាង​គេ​នៅ​ពេល​នេះ មិន​មែន​បាតុកម្ម​របស់​ពួក​អាវកាក់​លឿង​ទេ តែ​គឺ​ការ​ងើប​បះបោរ​របស់​សិស្ស និស្សិត ព្រោះ​សុទ្ធសឹង​ជា​ក្រុម​យុវជន​ឈាមរាវ​ដែល​មិន​ញញើត​នឹង​ប្រើ​គ្រប់​មធ្យោបាយ​ទាំង​អស់​ដើម្បី​សម្រេច​បាន​គោលដៅ​របស់​ខ្លួន​ដូច​នៅ​ក្នុង​បាតុកម្ម​នា​ជំនាន់​រដ្ឋាភិបាល​មុនៗ។ គួរ​បញ្ជាក់​ថា បាតុកម្ម​ដែល​ទទួល​បាន​ការ​អនុញ្ញាត​ជា​បាតុកម្ម​អហិង្សា តែ​ច្រើន​បង្កប់​ដោយ​អំពើហិង្សា​ដែល​បង្ក​ដោយ​ក្រុមជ្រុលនិយម និង​ក្រុម​កម្ទេច បំផ្លាញ លួច​ដូច​ករណី​បាតុកម្ម​កាល​ពី​ថ្ងៃ​សៅរ៍ ទី១ ធ្នូ នៅ​​មហាវិថី​ហ្សង់អេលីហ្សេ​កណ្តាល​បេះដូង​ក្រុង​ប៉ារីស។

វិបត្តិ​ទុំជោរ​ខ្លាំង​ដែល​ពិបាក​រក​ច្រកចេញ?

គេ​នៅ​មិន​ទាន់​ដឹង​ថា តើ​រដ្ឋាភិបាល​នឹង​ត្រូវ​ដោះស្រាយ​យ៉ាង​ណា​ចំពោះ​វិបត្តិ​ដែល​កំពុង​បន្ត​យ៉ាង​ក្តៅគគុក​នេះ​ទេ។ ទោះ​បី​មាន​ការ​ធ្វើ​សម្បទាន​មួយ​ចំនួន​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ក៏​ដោយ​ក៏​ស្ថានការណ៍​ហាក់​មិន​ទាន់​ស្ងប់ស្ងាត់​ដែរ។ ពួក​អាវកាក់លឿង​បាន​និង​កំពុង​បន្ត​ទាមទារ​លើស​ពី​អ្វី​ដែល​ពួក​គេ​បាន​ទាមទារ​តាំង​ពី​ដំបូង​ទៅ​ទៀត។ ចំ​ពេល​ដែល​ស្ថានការណ៍​កំពុង​បន្ត​ជាប់គាំង​ជាមួយ​ពួក​អាវកាក់លឿង រដ្ឋាភិបាល​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​ការ​ងើប​បះបោរ​របស់​ពួក​សិស្ស និស្សិត។ មាន​ការ​អំពាវនាវ​ពី​គ្រប់​មជ្ឈដ្ឋាន​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ដោះស្រាយ​ឲ្យ​បាន​លឿន​បំផុត​ចំពោះ​ការ​ទាមទារ​របស់​សិស្ស និស្សិត ពោល​កុំ​អូសបន្លាយ​ស្ថានការណ៍​មួយ​នេះ​ដូច​ពួក​អាវកាក់លឿង។

មេបក្ស​នយោបាយ​ពី​គ្រប់​និន្នាការ​នៅ​ក្នុង​សភា និង​ក្រៅ​សភា​ភាគច្រើន​បាន​អំពាវនាវ​រដ្ឋាភិបាល​ឲ្យ​ធ្វើ​សម្បទាន​ទាំង​ស្រុង​លើ​ការ​ទាមទារ​របស់​ពួក​អាវកាក់លឿង។ ចំណែក​គណបក្ស​ឆ្វេងនិយម​គ្រោង​ស្នើ​ឲ្យ​មាន​ការ​រៀបចំ​បោះឆ្នោត​ដក​សេចក្តីទុកចិត្ត​ពី​រដ្ឋាភិបាល។ គេ​នៅ​មិន​ទាន់​ដឹង​ថា តើ​មាន​សម្បទាន​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ត្រៀម​ផ្តល់​បន្ថែម ឬ​អត់​ទេ។ អ្វី​ដែល​គេ​ដឹង រដ្ឋាភិបាល​បាន​ត្រៀម​កម្លាំង​ប៉ូលិស​បន្ថែម ហើយ​អាច​ប្រើ​កម្លាំង​ទាហានជា​ជំនួយ​ផង​សម្រាប់​ការពារ​សុវត្ថិភាព​នៅ​ក្នុង​បាតុកម្ម​នា​ថ្ងៃ​សៅរ៍ ទី៨ ធ្នូ​ក្នុង​ទីក្រុង​ប៉ារីស៕

Brexit៖ បូរីស ចនសុន មកជួបមេដឹកនាំអាល្លឺម៉ង់ និងបារាំង ដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូល​គេ​ឲ្យ​គិត​ដូច​ខ្លួន

Facebook និង Twitter បិទគណនី​ចំនួន​២០ម៉ឺន ដោយ​សង្ស័យ​ថា​ចិន​ប្រើប្រាស់​ដើម្បី​បង្ខូច​កិត្តិយស​របស់​បាតុករ​ហុង​កុង

ហេតុអ្វីប្រធានាធិបតីបារាំងបើកជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី មុនជំនួបG៧ ?

ជាង ២០ឆ្នាំក្រោយធ្លាក់ក្នុងដៃចិនដីគោក តើសង្គមហុងកុងកំពុងពុះចែកជាពីរឬ?

ឥណ្ឌាចង់​សើរើ​ទ្រឹស្តី​មិន​ប្រើ​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ ក្រោយ​ជំនួប​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​ស្តីពី​កាស្មៀរ

តើបរាជ័យនៃវេទិកាប្រចាំឆ្នាំនៃកោះប៉ាស៊ីហ្វិកស្តីពីអាកាសធាតុជាកំហុសរបស់អ្នកណា?

ចិន​បញ្ចូន​ទ័ព​​ទៅ​​ព្រំដែន​​ហុងកុង ត្រាំ​​ភ្ជាប់​​​សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម​​ទៅ​​នឹង​​វិបត្តិ​ហុងកុង

លោក​ដូណាល់ត្រាំ បន្ធូរ​ដៃឲ្យ​ចិន តាម​រយៈ​ការ​ព្យួរ​ការដំឡើងពន្ធ ដល់​ពាក់​កណ្តាល​ខែ​ធ្នូ

ហុងកុង៖​ ចិន​អាច​បង្រ្កាបដោយហិង្សា​លើ​​​បាតុករ​ ដូចនៅ​ ​ធាន​អាន​មេន ដែរទេ?

នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ប៉ាគីស្ថាន​ចោទសួរ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ចំពោះ​ភាពអសកម្ម​ជុំវិញ​វិបត្តិ​កាស្មៀរ​

ហេតុអ្វីបានជាប្រទេសយេម៉ែនកំពុងប្រឈមនឹងហានិភ័យសង្រ្គាមស៊ីវិលនៅក្នុងសង្រ្គាមស៊ីវិល?

កូរ៉េខាង​ជើង​បាញ់​មីស៊ីល​​២គ្រាប់ ខណៈ​លោក​ត្រាំ​ទទួល​បាន​សំបុត្រ​ពី គីម ជុងអ៊ុន

នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា សង្ឃឹម​រៀបចំតំបន់កាស្មៀរ ឱ្យ​ទៅជា​ឋានសួគ៌

របាយការណ៍ Giec អំពាវនាវ​ឱ្យ​មនុស្សជាតិ​ប្តូរ​ទម្លាប់​ធ្វើ​កសិកម្ម​និង​ទម្លាប់​អាហារ ដើម្បី​អាកាសធាតុ

តើការបង្កកទ្រព្យសម្បតិ្តរដ្ឋាភិបាលវ៉េណេស៊ុយអេឡាពីសំណាក់រដ្ឋបាលអាមេរិកាំងអាចនឹងទម្លាក់លោកម៉ាឌូរ៉ូឆាប់ៗឬទេ?

ចិន​ព្រមាន​អាមេរិក​មិនឲ្យ​ដាក់​ពង្រាយ​មីស៊ីល​នៅក្នុង​តំបន់​អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក​

ឥណ្ឌា​លុបចោល​​ស្វ័យភាពពិសេស​​​របស់​តំបន់​កាស្មៀរ​ ដោយ​ប្រើក្រិត្យប្រធានាធិបតី

សហរដ្ឋអាមេរិកជួបគ្រោះបាញ់ប្រហារមនុស្ស ជាថ្មី បែបប្រកាន់ពូជសាសន៍

​ហុងកុង៖ អាជ្ញាធរ​ព្រមាន​បង្ក្រាប ​បាតុករនៅតែ​ក្រោកតវ៉ា ​ស្ថានការណ៍​កាន់តែ​ក្តៅ!​

អាមេរិក​៖ សមយុទ្ធ​​រួមគ្នា​រវាង​អាមេរិក​និង​កូរ៉េខាងត្បូង​នៅតែ​បន្តកើតមាន