rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

តើ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោកអ៊ែរដូហ្កាន​នៅ​អាល្លឺម៉ង់​អាច​ជួយ​ស្តារ​ទំនាក់ទំនង​តានតឹង​រវាង​តួកគី និង​អាល្លឺម៉ង់​បាន​ដែរ​ឬទេ?

ដោយ គួច គន្ធារ៉ា

នៅ​ថ្ងៃ​ព្រសហ្បតិ៍ ទី២៧ កញ្ញា​នេះ លោក​ប្រធានាធិបតី​តួកគី​អ៊ែរដូហ្កាន​ផ្តើម​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវរដ្ឋ​រយៈពេល ៣ថ្ងៃ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់។ តាំង​ពី​ជាប់​ឆ្នោត​ជា​ប្រធានាធិបតី​តួកគី​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៤ មក នេះ​ជា​លើកទី១ ដែល​មនុស្សខ្លាំង​តួកគី​រូប​នេះ​បាន​ដាក់​ជើងជាន់​ទឹកដី​អាល្លឺម៉ង់។ តែ​គេ​មិន​ត្រូវ​និយាយ​ទេ​ថា វត្តមាន​របស់​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​នៅ​អាល្លឺម៉ង់​ពេល​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឡើង ចំ​ពេល​ដែល​តួកគី​កំពុង​ស្គាល់​វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច​ធ្ងន់ធ្ងរ និង​ចំ​ពេល​ដែល​ទំនាក់ទំនង​រវាង​តួកគី និង​អាល្លឺម៉ង់​បាន​ស្គាល់​ភាព​តានតឹង​រវាង​គ្នា​យ៉ាង​ខ្លាំង​នា​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ។

ភាព​តានតឹង​ដែល​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​សង្ឃឹម​កាត់បន្ថយ​នៅ​ក្នុង​គម្រោង​ជំនួប​ជាមួយ​ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល​អាល្លឺម៉ង់​លោកស្រី​ម៊ែរកិល។

វត្តមាន​រយៈពេល ៣ថ្ងៃ​របស់​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​ក្នុង​ទឹកដី​អាល្លឺម៉ង់​ពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ទី២៧ ដល់​ថ្ងៃ​សៅរ៍ ទី២៩ កញ្ញា លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​ត្រូវ​ជួប​ពិភាក្សា​ជាមួយ​លោកស្រី​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​អាល្លឺម៉ង់​ម៊ែរកិល​ទាំង ៣ថ្ងៃ​ជាប់​គ្នា ឬ​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ក៏ ២ថ្ងៃ​ក្នុង​ទីក្រុង​ប៊ែរឡាំង។ ទន្ទឹម​គ្នា​នេះ លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​ក៏​ត្រូវ​ចូល​ជួប​សំណេះសំណាល​ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​សហព័ន្ធ​អាល្លឺម៉ង់​លោក​ហ្រ្វង់ វ៉ល់ធ័រ ស្តាញម៉ៃយ័រ​ដែរ (Frank-Walter Steinmeier)។ លោក​ស្តាញម៉ៃយ័រ​ដែល​នឹង​រៀចំ​ពីធី​ជួបលៀង​ទទួល​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ ទី២៨ កញ្ញា តែ​នឹង​គ្មាន​វត្តមាន​លោកស្រី​ម៊ែរកិល។

បន្ទាប់​មក​នៅ​សៅរ៍ ទី២៩ កញ្ញា​ដែល​ជា​ថ្ងៃ​ទស្សនកិច្ច​ចុង​ក្រោយ លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​នឹង​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​ទីក្រុង​កូឡូញ​ដើម្បី​បើក​សម្ពោធ​វិហារ​អ៊ីស្លាម​មួយ​របស់​សមាគមជាតិ​តួកគី​ឈ្មោះ Ditib។ នៅ​ក្នុង​ពិធី​បើក​សម្ពោធ​វិហារ​អ៊ីស្លាម​នេះ រដ្ឋអំណាច​អាល្លឺម៉ង់​បាន​ស្នើ​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​ជា​មុន​កុំ​ឲ្យ​ធ្វើ​ការ​ឃោសនា​អ្វី​ជា​ចំហ។ តែ​អ្វី​ជា​ការ​កត់សម្គាល់ វត្តមាន​របស់​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ប៊ែរឡាំង​ក៏​ដូច​ជា​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​កូឡូញ​ក៏​នឹង​ទទួល​ស្វាគមន៍​ដោយ​ក្បួន​បាតុកម្ម​ពី​ពួកប្រឆាំង​ដែរ ពិសេស​ពី​ប្រជាជន​គួដឌីស្ថាន។

តួកគី និង​អាល្លឺម៉ង់​មើល​មុខ​គ្នា​មិន​ចំ​តាំង​ពី​ឆ្នាំ ២០១៦

វត្តមាន​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​ក្នុង​ទឹកដី​អាល្លឺម៉ង់​ពេល​នេះ​កើត​មាន​ឡើង ចំ​ពេល​ដែល​តួកគី​កំពុង​មាន​វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច​ធ្ងន់ធ្ងរ និង​ចំ​ពេល​ដែល​ទំនាក់ទំនង​រវាង​តួកគី និង​អាល្លឺម៉ង់​បាន​ស្គាល់​ភាព​តានតឹង​ខ្លាំង​រវាង​គ្នា​នា​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ។ ប្រធានបទ​នៃ​ភាព​មិន​ចុះ​សម្រុង​គ្នា​រវាង​អាល្លឺម៉ង់ និង​តួកគី​មាន​ច្រើន​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ ពិសេស​ក្រោយ​រដ្ឋប្រហារ​យោធា​ទម្លាក់​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​មិន​បាន​សម្រេច​កាល​ពី​ឆ្នាំ ២០១៦។ តាំង​ពី​ក្រោយ​រដ្ឋប្រហារ​មិន​បាន​សម្រេច​នោះ​មក លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​បាន​បើក​ប្រតិបត្តិការ​បោសសំអាត​ក្រោម​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​លើ​មន្រ្តី​ក្នុង​ជួរ​កងទ័ព នគរបាល និង​ស៊ីវិល​ដែល​ជាប់​សង្ស័យ​ក្នុង​បទ​រួមគំនិត និង​រៀបចំ​រដ្ឋប្រហារ។ ក្នុង​រយៈពេល​តែ​ប៉ុន្មាន​ខែ មាន​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​ពាន់នាក់​ត្រូវ​បាន​កាត់ទោស​​ញាត់គុក និង​បញ្ឈប់​ពី​ការងារ។

ទង្វើ​របស់​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​របៀប​នេះ​បាន​ទទួល​ការ​ផ្តន្ទាទោស​យ៉ាង​ចាស់ដៃ​ពី​សហគមន៍អន្តរជាតិ មាន​ទាំង​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់​ផង។ អាល្លឺម៉ង់​ដែល​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​បាន​ស្តី​បន្ទោស​ពី​ការ​គាំទ្រ​ស្ទើរស្ទាក់​ចំពោះ​ចំណាត់ការ​របស់​លោក​នៅ​ក្នុង​យុទ្ធនាការ​បោសសំអាត​លើ​ជនសង្ស័យ​រៀបចំ​រដ្ឋប្រហារ​ទម្លាក់​លោក​មិន​បាន​សម្រេច។ មាន​ពលរដ្ឋ​អាល្លឺម៉ង់​ជា​ច្រើន​នាក់​ដែល​រស់នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​តួកគី​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋអំណាច​ទីក្រុង​អង់ការ៉ា​ចាប់​ដាក់​គុក មាន​ទាំង​អ្នក​កាសែត​ជា​ច្រើន​នាក់​ផង។ តួលេខ​ចុង​ក្រោយ​ផ្តល់​ដោយ​ក្រសួង​ការបរទេស​អាល្លឺម៉ង់​ឲ្យ​ដឹង​ថា នៅ​សល់​ពលរដ្ឋ​អាល្លឺម៉ង់ ៥នាក់​ទៀត​ដែល​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​គុក​តួកគី។

លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​បាន​ចោទ​អាល្លឺម៉ង់​ពី​បទ​បាន​គាំទ្រ​លោក Gülen ដែល​ជា​សកម្មជនប្រឆាំង​តួគកី​ដ៏​មាន​ឥទ្ធិពល​ម្នាក់​កំពុង​រស់នៅ​ក្នុង​ទឹកដី​អាមេរិក។ លោក Gülen ដែល​ជា​សត្រូវ​ស៊ូពូជ​នឹង​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​ត្រូវ​បាន​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​ចោទ​ពី​បទ​នៅ​ពី​ក្រោយ​រដ្ឋប្រហារ​យោធា​ទម្លាក់​លោក​មិន​បាន​សម្រេចក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៦។ ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៧ កន្លង​ទៅ​ថ្មីៗ​នេះ ពោល​បន្ទាប់​ពី​រដ្ឋអំណាច​អាល្លឺម៉ង់​បាន​បដិសេធ​មិន​ឲ្យ​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​ធ្វើ​ការ​ឃោសនា​បោះឆ្នោត​ក្នុង​ទឹកដី​អាល្លឺម៉ង់​មក លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​បាន​ដៀលត្មះ​អាល្លឺម៉ង់​ពី​បទ​អនុវត្ត​វិធានការ​ផ្តាច់ការ​តាម​បែប​របប​ជំនាន់​ណាហ្ស៊ី។ សូម​ជម្រាប​ជូន​ថា​នៅ​អាល្លឺម៉ង់​សព្វ​ថ្ងៃ មាន​ពលរដ្ឋ​អាល្លឺម៉ង់​ដើមកំណើត​តួកគី​រស់នៅ​ចំនួន ៣លាននាក់។

តួកគី​ត្រូវ​ការ​អាល្លឺម៉ង់​ជាង​អាល្លឺម៉ង់​ត្រូវ​ការ​តួកគី

តិច ឬ​ច្រើន វត្តមាន​របស់​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​ក្នុង​ទឹកដី​អាល្លឺម៉ង់​ពេល​នេះ​នឹង​ជួយ​កាត់​បន្ថយ​ភាព​តានតឹង​រវាង​ទីក្រុង​ប៊ែរឡាំង និង​ទីក្រុង​អង់ការ៉ា នោះ​បើ​ទោះ​បី​ជា​គេ​នៅ​មិន​ទាន់​អាច​និយាយ​ពី​រាត្រី​ទឹកខ្មេះ​ទៅ​ជា​រាត្រី​ទឹកឃ្មុំ​ក៏​ដោយ។ ចូរ​កុំ​ភ្លេច​ថា ដំណើរ​ទៅ​កាន់​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់​របស់​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​ពេល​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ក្នុង​បរិបទ​ពីរ ទី១ សេដ្ឋកិច្ច​តួកគី​កំពុង​ធ្លាក់​ក្នុង​វិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរ និង​ទី២ តួកគី និង​អាមេរិក​កំពុង​ស្គាល់​ទំនាក់ទំនង​តានតឹង​ខ្លាំង។ ដូច្នេះ​ចង់ ឬ​មិន​ចង់ និង​ដើម្បី​ស្រោចស្រង់​វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច​តួកកី លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​គ្មាន​ជម្រើស​អ្វី​ក្រៅ​ពី​ដាក់ចិត្ត ដាក់​កាយ​សុខចិត្ត​ងាក​ទៅ​រក​អ្នក​ផ្សេង​ដែល​ស្ថិត​ជុំ​វិញ​ខ្លួន​ទេ។

មាន​ប្រធានបទ​អាទិភាព​ចំនួន ៣ ដែល​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​ចង់​បាន​ពី​អាល្លឺម៉ង់ ទី១ វិធានការ​ជាក់ស្តែង​ដើម្បី​ពង្រឹង​ការ​អភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច​រវាង​គ្នា។ លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​យល់​ថា ជាមួយ​នឹង​វត្តមាន ៧ ៥០០ក្រុមហ៊ុន រោងចក្រ​អាល្លឺម៉ង់​ក្នុង​ទឹកដី​តួកគី​សព្វថ្ងៃ អាល្លឺម៉ង់​ជា​ដៃគូ​សេដ្ឋកិច្ច​មិន​អាច​ខ្វះ​បាន ទី២ លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​ចង់​ឲ្យ​អាល្លឺម៉ង់​ចូលរួម​ឲ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធិភាព​ជាង​មុន​នៅ​ក្នុង​យុទ្ធនាការ​ប្រឆាំង​នឹង​គណបក្ស​ពលករ​គួដឌីស្ថាន PKK ដែល​ជា​អង្គការ​ភេរវនិយម និង​ទី៣ លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​ត្រូវ​ការ​អាល្លឺម៉ង់​ដែល​ជា​ប្រទេស​ស្ថាបនិក​មួយ​របស់​អឺរ៉ុប​ឲ្យ​ជួយ​ផ្តល់​សន្ទុះ​កិច្ចចរចា​ក្នុង​ការ​បញ្ចូល​តួកគី​ទៅ​ក្នុង​សមាជិក​សហភាព​អឺរ៉ុប ឬ​មួយ​ក៏​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​តួកគី​អាច​ធ្វើ​ដំណើរ​ចេញ ចូល​ក្នុង​ទឹកដី​អឺរ៉ុប​ដោយ​មិន​បាច់​មាន​ទិដ្ឋាការ។

តែ​ទន្ទឹម​គ្នា​នេះ បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​តួកកី​អាច​ជា​ប្រធានបទ​ដែល​លោកស្រី​ម៊ែរកិល​លើក​ទៅ​ជជែក​ជាមួយ​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន។ ក្រៅ​ពី​ប្រធានបទ​ដែល​តួកគី​ត្រូវ​ការ​អាល្លឺម៉ង់​ជាង​អាល្លឺម៉ង់​ត្រូវ​ការ​តួកគី ក៏​នៅ​មាន​ប្រធានបទ​រួម​ដែល​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​ត្រូវ​ការ​គ្នា​ទៅ​វិញ ទៅ​មក​ដែរ ពិសេស​ក្នុង​សំណុំរឿង​ជនភៀសខ្លួន​ស៊ីរី​ដែល​ទីក្រុង​ប៊ែរឡាំង​មិន​ចង់​ឲ្យ​មាន​លំហូរ​ជនភៀសខ្លួន​ស៊ីរី​ចូល​ក្នុង​អឺរ៉ុប​ជា​ថ្មី។ សូម​ជម្រាប​ជូន​ថា​សព្វថ្ងៃ តួកគី​បាន​ទទួល​ជនភៀសខ្លួន​ស៊ីរី​ចំនួន ២លាននាក់​ឲ្យ​ជ្រកកោន។ ករណី​នេះ​មិន​ទាក់ទង​តែ​នឹង​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់​មួយ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​គឺ​អឺរ៉ុប​ទាំង​មូល​តាម​រយៈ​កិច្ចព្រមព្រៀង​រវាង​អឺរ៉ុប និង​តួកគី​នា​ពេល​កន្លង​មក៕

Brexit៖ បូរីស ចនសុន មកជួបមេដឹកនាំអាល្លឺម៉ង់ និងបារាំង ដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូល​គេ​ឲ្យ​គិត​ដូច​ខ្លួន

Facebook និង Twitter បិទគណនី​ចំនួន​២០ម៉ឺន ដោយ​សង្ស័យ​ថា​ចិន​ប្រើប្រាស់​ដើម្បី​បង្ខូច​កិត្តិយស​របស់​បាតុករ​ហុង​កុង

ហេតុអ្វីប្រធានាធិបតីបារាំងបើកជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី មុនជំនួបG៧ ?

ជាង ២០ឆ្នាំក្រោយធ្លាក់ក្នុងដៃចិនដីគោក តើសង្គមហុងកុងកំពុងពុះចែកជាពីរឬ?

ឥណ្ឌាចង់​សើរើ​ទ្រឹស្តី​មិន​ប្រើ​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ ក្រោយ​ជំនួប​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​ស្តីពី​កាស្មៀរ

តើបរាជ័យនៃវេទិកាប្រចាំឆ្នាំនៃកោះប៉ាស៊ីហ្វិកស្តីពីអាកាសធាតុជាកំហុសរបស់អ្នកណា?

ចិន​បញ្ចូន​ទ័ព​​ទៅ​​ព្រំដែន​​ហុងកុង ត្រាំ​​ភ្ជាប់​​​សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម​​ទៅ​​នឹង​​វិបត្តិ​ហុងកុង

លោក​ដូណាល់ត្រាំ បន្ធូរ​ដៃឲ្យ​ចិន តាម​រយៈ​ការ​ព្យួរ​ការដំឡើងពន្ធ ដល់​ពាក់​កណ្តាល​ខែ​ធ្នូ

ហុងកុង៖​ ចិន​អាច​បង្រ្កាបដោយហិង្សា​លើ​​​បាតុករ​ ដូចនៅ​ ​ធាន​អាន​មេន ដែរទេ?

នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ប៉ាគីស្ថាន​ចោទសួរ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ចំពោះ​ភាពអសកម្ម​ជុំវិញ​វិបត្តិ​កាស្មៀរ​

ហេតុអ្វីបានជាប្រទេសយេម៉ែនកំពុងប្រឈមនឹងហានិភ័យសង្រ្គាមស៊ីវិលនៅក្នុងសង្រ្គាមស៊ីវិល?

កូរ៉េខាង​ជើង​បាញ់​មីស៊ីល​​២គ្រាប់ ខណៈ​លោក​ត្រាំ​ទទួល​បាន​សំបុត្រ​ពី គីម ជុងអ៊ុន

នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា សង្ឃឹម​រៀបចំតំបន់កាស្មៀរ ឱ្យ​ទៅជា​ឋានសួគ៌

របាយការណ៍ Giec អំពាវនាវ​ឱ្យ​មនុស្សជាតិ​ប្តូរ​ទម្លាប់​ធ្វើ​កសិកម្ម​និង​ទម្លាប់​អាហារ ដើម្បី​អាកាសធាតុ

តើការបង្កកទ្រព្យសម្បតិ្តរដ្ឋាភិបាលវ៉េណេស៊ុយអេឡាពីសំណាក់រដ្ឋបាលអាមេរិកាំងអាចនឹងទម្លាក់លោកម៉ាឌូរ៉ូឆាប់ៗឬទេ?

ចិន​ព្រមាន​អាមេរិក​មិនឲ្យ​ដាក់​ពង្រាយ​មីស៊ីល​នៅក្នុង​តំបន់​អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក​

ឥណ្ឌា​លុបចោល​​ស្វ័យភាពពិសេស​​​របស់​តំបន់​កាស្មៀរ​ ដោយ​ប្រើក្រិត្យប្រធានាធិបតី

សហរដ្ឋអាមេរិកជួបគ្រោះបាញ់ប្រហារមនុស្ស ជាថ្មី បែបប្រកាន់ពូជសាសន៍

​ហុងកុង៖ អាជ្ញាធរ​ព្រមាន​បង្ក្រាប ​បាតុករនៅតែ​ក្រោកតវ៉ា ​ស្ថានការណ៍​កាន់តែ​ក្តៅ!​

អាមេរិក​៖ សមយុទ្ធ​​រួមគ្នា​រវាង​អាមេរិក​និង​កូរ៉េខាងត្បូង​នៅតែ​បន្តកើតមាន