rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក
rss itunes

ជំនួប​​កំពូល​ចិន-រុស្ស៊ី​ និង​សមយុទ្ទ​រួម​ គូស​បញ្ជាក់​ពី​ មហិទ្ធិ​ឫទ្ធ​បន្ទាត់​នយោបាយ​ម៉ូស្គូ-ប៉េកាំង​

ដោយ កែវ ឆាយា

លោកប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិន ពីង ដែលមានទំនាក់ទំនងតានតឹង ជាមួយសមភាគី អាមេរិកាំង​របស់គាត់ លោក ដូណាល់ ត្រាំ ថ្ងៃអង្គារ ១១ កញ្ញា បានសង្កត់លើ សារៈ​សំខាន់​នៃ ចំណង រវាង ​ប៉េកាំង និង ម៉ូស្គូ ក្នុងជំនួបកំពូល ចិន-រុស្ស៊ី នៅក្រុង Vladivostok ​តំបន់​​ចុងបូព៌ាប្រទេសរុស្ស៊ី។ ទន្ទឹមនិង ជំនួបកំពូលនេះ កងទ័ពចិន និង រុស្ស៊ី បានចាប់ផ្តើមលំហាត់សឹករួមគ្នា ក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំមិនធ្លាប់មាន នៅត្រង់ព្រំប្រទល់ ប្រទេសទាំងពីរ។

ទំនាក់ទំនងរវាងម៉ូស្គូនិងប៉េកាំង អស់ពេលយ៉ាងយូរ ត្រូវបានកត់សម្គាល់​ដោយការ​មិន​ទុកចិត្ត​គ្នា ទៅវិញទៅមក។ ពួកជាតិនិយមរុស្ស៊ី គូសបញ្ជាក់ពី ឥទ្ធិពលកាន់តែ​ខ្លាំង​ឡើងៗ​ របស់ចិន នៅតំបន់ខាងកើត រុស្ស៊ី ដែលសម្បូណ៏ដោយ ធនធានធម្មជាតិ។

ក៏ប៉ុន្តែ រុស្ស៊ីបានបែរមុខទៅរកចិន ក្រោយពីបស្ចិមលោកដាក់ទណ្ឌកម្មលើខ្លួន មកពីការ​ភ្ជាប់​យកទឹកដីគ្រីមេ ក្នុងខែមិនាឆ្នាំ២០១៤។ តាំងពីពេលនោះមក ចំណងពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​រុស្ស៊ីនិងចិន ដែលមានព្រំដែនរួម ប្រវែង ៤.២០០ គម ចេះតែរីកផុសផុលជាដរាប។

“បរិយាកាសភូម៏សាស្ត្រ-នយោបាយដែលវិវឌ្ឍដោយគេមិនអាចគិតទុកជាមុន ប្រែភាព​ជា​ដៃគូរុស្ស៊ី-ចិន ឲ្យ កាន់តែមានន័យសំខាន់”-សេចក្តីនេះ ថ្លែងដោយលោក ស៊ី ជិនពីង ក្នុងសន្និសីទកាសែត រួមជាមួយ សម ភាគីរុស្ស៊ី លោក វ៉្លាឌីមៀរ ពូទីន នៅក្រុង Vladivostok ​ក្រោយពីមានប្រព្រឹត្តទៅជំនួបមេដឹកនាំទាំងពីរ ។

ប៉េកាំងនិងម៉ូស្គូ ត្រូវតែធ្វើការងាររួមគ្នា ដើម្បីប្រឈមនឹងនយោបាយអាត្មានិយម និង”ចលនា​ឯកតោភាគី” នៃបញ្ហាអន្តរជាតិ - មេដឹកនាំចិនបានបន្ថែមដោយមិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ដែលក្រោមអំណាច លោកប្រធានាធិបតី ត្រាំ បរិហារកិច្ចព្រម​ព្រៀងពហុភាគីទាំងឡាយ ចុះដោយ សរអា ខ្លួនឯង  រួចជំនួសវា ទៅដោយ កិច្ចព្រមព្រៀង​ទ្វេភាគីវិញ។

ប្រទេសចិន ដែលធ្លាប់តែនាំចេញទៅសរអាច្រើនជាងនាំចូលពីទីនោះ ក្នុងខែសីហាកន្លង​ទៅ ​ស្រាប់តែ ផុងផត តាំងពី សរអាបានប្រកាសសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មទល់នឹងខ្លួន អស់​ប៉ុន្មាន​​ខែ​ជាប់​មកហើយ។

ប្រទេសទាំងពីរ ឥឡូវនាំគ្នាប្រើសិទ្ធិដំឡើងពន្ធគយទៅវិញទៅមក លើមុខទំនិញ​កាន់តែ​ច្រើន​ឡើងៗ។  

 លោក ដូណាល់ ត្រាំ ត្រៀមដំឡើងពន្ធគយលើទំនិញនាំចូលពីចិន ក្នុង ទឹក ប្រាក់ ២៦៧.០០០ ​លាន ដុល្លារ ទៀត បន្ថែមលើ ២០០.០០០ លានដុល្លារ ដែលអនុវត្ត​ទៅ​ហើយ។ ​

ចិន ពីចំណែកខ្លួន បានឲ្យដឹងថា ក្នុងសប្តាហ៏ក្រោយ នឹងសុំ ពី អង្គការ​ពាណិជ្ជកម្ម​ពិភព​លោក​​ OMC នូវ សេចក្តីអនុញ្ញាត ដាក់ទណ្ឌកម្មទល់នឹង សរអា។

ទំនាក់ទំនងរវាងរុស្ស៊ីនិងចិន ឈរលើគ្រឹះនៃការជឿទុកចិត្តគ្នា ក្នុងវិស័យនយោបាយ ក៏ដូចជាក្នុងវិស័យ សន្តិសុខនិងការពារប្រទេស-សេចក្តីនេះ ថ្លែងពីចំណែកខ្លួន​ ដោយ​លោក​​ប្រមុខរដ្ឋរុស្ស៊ី វ៉្លាឌីមៀរ ពូទីន។

ក្បួនរថក្រោះ  

ស្តីអំពីស្ថានការណ៍នៅឧបទ្វីបកូរ៉េ លោកពូទីន ចាត់ទុកថាមាន​ន័យ​សំខាន់​ជា” អាយុ​ជីវិត”​ ការ​ដែល សរអា និងកូរ៉េខាងជើង រៀបរយទំនាក់ទំនងនឹងគ្នាឲ្យបានស្រួលបួល ។ សេតវិមាន បាន​ប្រកាសថ្ងៃចន្ទថា លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានទទួលសារលិខិតមួយច្បាប់ ពី អគ្គមគ្គុទេសក៏កូរ៉េខាងជើង លោក គិម ជុង អ៊ុន ដែលស្នើ ធ្វើ ជំនួបមួយលើកទៀត ក្រោយពី​មានប្រព្រឹត្តទៅ ជំនួបលើកដំបូង នៅក្រុង សិង្ហបុរី កាលពីថ្ងៃ ១២ មិថុនា។  

លោកស្រី Valentina Matvienko ដែលជា ប្រធានព្រឹទ្ធសភាសហព័ន្ធរុស្ស៊ី ថ្ងៃសៅរ៏​កន្លង​ទៅ ​បានជួប ពិភាក្សា នៅក្រុង ព្យុងយ៉ាង ជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ផ្ទាល់។ គាត់​បាន​ថ្លែង​ថា លោក គិម ជុង អ៊ុន គ្មានគម្រោងធ្វើ ការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរតែម្នាកឯងឡើយ ហើយ​រង់​ចាំចម្លើយពីខាង សរអា ចំពោះវិធានការ នានា ចាត់ដោយ​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​ទៅ​ហើយ​ នៅលើផ្លូវនេះ។

ថ្ងៃ ១១ កញ្ញា រុស្ស៊ី បានផ្តើមសមយុទ្ធទ្រង់ទ្រាយធំមិនធ្លាប់មាន គិតតាំងពីពេលដែល សហភាពសូវៀត រលំរលាយទៅ ក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ ។ ដាក់ឲ្យសកម្មក្នុងលំហាត់សឹកនេះ គឺ យោធាដល់ទៅ ៣ សែននាក់ យន្ដហោះ ១ពាន់គ្រឿង រថក្រោះ ៣ម៉ឺន ៦ពាន់គ្រឿង នាវា​ចំបាំង ​៨០ គ្រឿង។

ក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ី ថ្ងៃអង្គារ បានផ្សព្វផ្សាយ រូបភាពនៃកាម៉្ញុងយោធា ដឹកតាម​រថភ្លើង​ទាំងខ្សែៗ ក្បួន រថក្រោះ រថពាសដែក ឡានដឹកទ័ព ការចល័តនៃ​ក្រុម​នាវា​ចម្បាំង​ ព្រមទាំង ការហោះព្រោងព្រាតក្នុងផ្ទៃ មេឃ នៃ ឧទ្ធម្ភាគចក្រ និង យន្ដហោះ​ចម្បាំង។​ សេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួង លើកឡើងថា ៖ លំហាត់ នឹង ចប់ទៅនៅថ្ងៃ ១៧ កញ្ញា។ ខ្លឹមសារវា គឺ ពង្រាយទ័ពបន្ថែមទៀត នៅតំបន់ចុងបូព៏ារុស្ស៊ី និងប្រមូលផ្តុំ ឡើងវិញ ក្រុមកប៉ាល់ចម្បាំងនៃ កងនាវារុស្ស៊ី ដែលប្រចាំនៅសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក និង សមុទ្រ​ទឹកកកប៉ែកឧត្តរ នៃផែនដី។  

តាមមតិអ្នកជំនាញខ្លះ ល្បែងសង្គ្រាមនេះ ជាសារម្យ៉ាងបញ្ជូនទៅក្រុង វ៉ាស៊ីនតោន - ដែលជាមួយក្រុងនេះ  សព្វថ្ងៃ ម៉ូស្គូ និង ប៉េកាំង មាន ទំនាក់ទំនងតានតឹង។

“ដោយធ្វើសមយុទ្ធនេះក្រោមឈ្មោះថា” បូព៏ា-២០១៨” រុស្ស៊ី ផ្ញើសារ ដែលចង្អុល​ឲ្យ​ឃើញ​​ថា សរអា បង្កប់ ដោយសក្តានុពលជា ខ្មាំង ហើយ ចិន គឺបង្កប់ដោយ​សក្តានុពល​ជា ​សម្ព័ន្ធមិត្ត  “ - យោបល់នេះ បញ្ចេញ ដោយ លោក Dmitri Trenine - អតីត​វរសេនីយឯក​នៃ​កងទ័ពរុស្ស៊ី និងជា នាយក មជ្ឈមណ្ឌលសិក្សា ស្រាវជ្រាវ Carnegie Moscow Center ។

គាត់បន្ថែមថា ៖ ចិនដែលបានបញ្ជូនក្រុមទ័ពខ្លួន មកហ្វឹកហាត់សមជើងជា​មួយកង​ទ័ព​រុស្ស៊ី​ ឲ្យសញ្ញាថា សម្ពាធ ​ពីខាងសរអា គឺច្រានក្រុងប៉េកាំង ឲ្យសហការ​ផ្នែកយោធា​កាន់តែ​ជិតស្និទ្ធ ជាមួយក្រុងម៉ូស្គូ៕

សកលវិទ្យាល័យ​ហាវ៉ាដ​ជាប់ចោទ​ពី​បទ​រើសអើង​ចំពោះ​សិស្ស​អាមេរិកាំង​ដើម​កំណើតអាស៊ី

រវាង​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និង​​អាមេរិក តើ​អ្នក​ណា​ចំណេញ និង​អ្នក​ណា​ខាត​នៅក្នុង​រឿង​បាត់​ខ្លួន​លោក​ហ្សាម៉ាល់ ខាស្ហូហ្ស៊ី?

ណូបែលសេដ្ឋកិច្ច២០១៨៖ របកគំហើញ​នៃ​ការ​បញ្ចូល​កត្តា​ធម្មជាតិ ​និង​ចំណេះដឹង​ក្នុង​ការ​វិភាគ​សេដ្ឋកិច្ច

តើ​យុទ្ធសាស្រ្ត​របស់​លោក​ដូណាល់ត្រាំ​ពិតជា​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​​ក្នុងការ​ចរចា​ពាណិជ្ជកម្មមែនឬ?

តើ​លោក​ហ្សាម៉ាល់ ខាស្ហូហ្ស៊ី​នៅ​ឯណា ហើយ​ចុះ​បើ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​ជា​អ្នកសម្លាប់​នៅក្នុង​ទឹក​ដី​តួកគី?

តើ​ការ​ដក​ឬ​ព្យួរ​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះពន្ធ​របស់​សហភាពអឺរ៉ុប​មាន​នីតិវិធី​យ៉ាងដូចម្តេច?

បំណុល​របស់​រដ្ឋាភិបាលបារាំង​កើន​ជិត​១០០ភាគរយ

Brexit អាច​គំរាម​ដល់​ប្រសិទ្ធិភាព ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​អំពើ​ភេរវកម្ម ​នៅ​អឺរ៉ុប

តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិកាត់ក្តីឱ្យបូលីវី​ចាញ់​ស៊ីលី​ក្នុង​ជម្លោះ​ព្រំដែន

អេស្ប៉ាញ៖​អ្វី​ទៅ​ជា​ស្ថានការណ៍​ពិត​នៅ​តំបន់​កាតាឡូញ៉ា ក្រោយ​ការ​បោះឆ្នោត​ប្រជាមតិ​ស្តីពី​ឯករាជ្យ​កាល​ពី ១ឆ្នាំមុន?

អ៊ីស្រាអែល-រុស្ស៊ី ៖ ទំនាក់ំ​ទំ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​នងសាំញ៉ាំ ​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​ ១៩៤៧​ មក​

ដោយចង់​ចំណេញ​ច្រើន នាយក​Facebook ​កាន់តែ​ផ្តាច់ការ ?

តើគេ​អាច​ធ្វើជំនួញ​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់ បាន ដោយ​មិនឲ្យ ជាប់​ទណ្ឌកម្ម​របស់​អាមេរិក​ដែរឬទេ?

បោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីម៉ាល់ឌីវ៖​បុរសខ្លាំង​លោក​អាប់ឌូឡា យ៉ាមីន​ទទួល​ស្គាល់​ជ័យជម្នះ​របស់​លោក​អ៊ីប្រាហ៊ីម ម៉ូហាម៉េដ សូលី

បំណុល​សាធារណៈ​សាកល​ស្ថិតក្នុង​ស្ថានភាព​អាក្រក់​ជាង​ពី​មុន​វិបត្តិ​ហិរញ្ញវត្ត​ឆ្នាំ​២០០៨​

អឺរ៉ុប៖ កំណែទម្រង់​ច្បាប់​កម្មសិទ្ធិបញ្ញា​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​សិទ្ធិ​សេរីភាព​លើ​បណ្តាញ​អ៊ីនធឺណិត?

តើ​ហេតុដូចម្តេច​បាន​ជា​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​​អូស្លូ នាំ​​វិបត្តិ​អ៊ីស្រាអែល​​ប៉ាឡេស្ទីន​ឱ្យ​​ទ័ល​ច្រក ?!

ហេតុអ្វី​បាន​ជា​មាន​ប្រទេស​អាហ្រ្វិ​ក​កាន់​តែ​ច្រើន​ចង់​បំពាក់​មជ្ឈមណ្ឌល​នុយក្លេអ៊ែរ?

សេដ្ឋកិច្ចសាកល៖ ១០ឆ្នាំក្រោយវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុ