rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក
rss itunes

តួកគី៖​លោក​ប្រធានាធិបតី​អ៊ែរដូហ្កាន​ផ្តើម​យុទ្ធការឃោសនា​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោត​មុនអាណត្តិ​ថ្ងៃទី២៤ មិថុនា

ដោយ គួច គន្ធារ៉ា

នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​តួកគី លោក​ប្រធានាធិបតី​អ៊ែរដូហ្កាន​បាន​ថ្លែង​សុន្ទរកថា​នៅ​ចំពោះ​មុខ​ហ្វូង​សកម្មជន​រាប់ពាន់​នាក់​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​អ៊ីស្តង់ប៊ូល​នា​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ទី៦ ឧសភា។ គឺ​ជា​សុន្ទរកថា​ឃោសនា​បោះឆ្នោត​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោត​សភា និង​បោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​មុន​អាណត្តិ​ដែល​គ្រោង​រៀបចំ​នៅ​ថ្ងៃទី២៤ មិថុនា​ខាង​មុខ។

នៅ​ក្នុង​សុន្ទរកថា​នោះ មនុស្សខ្លាំង​តួកគី​រូប​នេះ​បាន​ចេញ​មុខ​ការពារ​ជា​ថ្មី​លើ​របប​នយោបាយ​តាម​បែប​ប្រធានាធិបតី​ដែល​លោក​ជា​អ្នក​ផ្សំគ្រឿង​ដោយ​ខ្លួន​ឯង។

យុទ្ធនាការ​ឃោសនា​បោះឆ្នោត​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោត​សភា និង​ការ​បោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​មុន​អាណត្តិ​ដែល​គ្រោង​រៀបចំ​នៅ​ថ្ងៃទី២៤ មិថុនា​នៅ​មិន​ទាន់​ចាប់​ផ្តើម​ជា​ផ្លូវការ​នៅ​ឡើយ​ទេ តែ​សុន្ទរកថា​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី​អ៊ែរដូហ្កាន​នៅ​ចំពោះ​មុខ​ហ្វូង​សកម្មជន​រាប់ពាន់​នាក់​ក្នុង​ទីក្រុង​អ៊ីស្តង់ប៊ូល​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា មិន​ខុស​គ្នា​នឹង​រូបភាព​នៃ​យុទ្ធនាការ​ឃោសនា​ឡើយ។ ម្យ៉ាង​ទៀត ជម្រើស​ទីកន្លែង​ថ្លែង​សុន្ទរកថា​ក្នុង​ទីក្រុង​អ៊ីស្តង់ប៊ូល​ក៏​មិនមែន​ជា​ជម្រើស​ចៃដន្យ​ដែរ ព្រោះ​នៅ​ទី​នោះ​ហើយ​ដែល​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​ធ្លាប់​ធ្វើ​ជា​ចៅហ្វាយ​ក្រុង​ក្នុង​ទសវត្ស​ឆ្នាំ ៩០។

នៅ​ក្នុង​សុន្ទរកថា មនុស្ស​ខ្លាំង​តួកគី​រូប​នេះ​បាន​សន្យា​គ្រប់​យ៉ាង​តាំង​ពី​របប​ប្រជាធិបតេយ្យ​ពេញលេញ បង្កើត​យុត្តិធម៌​ក្នុង​សង្គម ផ្តល់​សន្ទុះ​សេដ្ឋកិច្ច និង​បើក​ប្រតិបត្តិការ​ថ្មី​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ស៊ីរី​ដើម្បី​កំចាត់​ពួក​ឧទ្ទាម​គួដឌីស្ថានស៊ីរី​ដែល​លោក​ចាត់​ទុក​ជា​ដៃគូ​របស់​ចលនា​គួដឌីស្ថាន PKK ក្នុង​ទឹកដី​តួកគី។ អ្វី​ដែល​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​ចង់​បាន គឺ​ប្រែក្លាយ​តួកគី​ទៅ​ជា​មហាអំណាច​មួយ​ដែល​មាន​សមត្ថភាព​អន្តរាគមន៍​ផ្លូវ​យោធា​ដើម្បី​ការពារ​សន្តិសុខ​អធិបតេយ្យភាព​តួកគី។ តែ​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​បាន​បញ្ជាក់​រួច​ហើយ​ថា ដើម្បី​អាច​សម្រេច​បាន​នូវ​ពាក្យ​សន្យា​ទាំង​អស់​នេះ​បាន លុះ​ត្រា​ណា​តែ​គណបក្ស​យុត្តិធម៌ និង​អភិវឌ្ឍន៍​របស់​លោក​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​នា​ការ​បោះឆ្នោត​មុន​អាណត្តិ​នៅ​ថ្ងៃទី២៤ មិថុនា​ខាង​មុខ។

បើ​គេ​មើល​មួយ​ភ្លែត​ទៅ ការ​សន្យា​របស់​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​ហាក់​ដូច​ជា​លោក​ទើប​បាន​ចូលប្រឡូក​ក្នុង​ឆាក​នយោបាយ និង​ទើប​ឈរ​ឈ្មោះ​ជា​បេក្ខជន​ថ្មីថ្មោង​សម្រាប់​ចូលរួម​ការ​បោះឆ្នោត។ តែ​គេ​មិន​ត្រូវ​ភ្លេច​និយាយ​ទេ​ថា លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​បាន​កាច់​ចង្កូត​ប្រទេស​តាំង​ពី​ឆ្នាំ ២០០៣ មក​ម្ល៉េះ ដោយ​ចាប់​ផ្តើម​ពី​តំណែង​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​ឆ្លង​ចូល​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​នៅ​ពេល​នេះ។ បើ​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​ទទួល​ជោគជ័យ​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​សភា និង​ប្រធានាធិបតី​មុន​អាណត្តិ​នា​ពេល​ខាង​មុខ លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​នឹង​ទទួល​បាន​អាណត្តិ​ថ្មី​ដែល​មាន​អំណាច​ពេញ​ដៃ និង​គ្មាន​កំណត់ ដោយ​ផ្អែក​លើ​ច្បាប់​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ថ្មី​អនុម័ត​តាម​ការ​បោះឆ្នោត​ប្រជាមតិ​ក្នុង​ខែ​មេសា ឆ្នាំ ២០១៧។

សូម​ជម្រាប​ជូន​ថា​នៅ​មុន​កំណែទម្រង់​ច្បាប់​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ តួកគី​ជា​សាធារណរដ្ឋ​អាស្រ័យ​សភា​ដែល​អំណាច​ប្រមូលផ្តុំ​ក្នុង​កណ្តាប់ដៃ​នាយករដ្ឋមន្រ្តី។ តែ​ចាប់​ពី​ពេល​នេះ​ត​ទៅ និង​ផ្អែក​តាម​ច្បាប់​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ថ្មី អំណាច​នីតិប្រតិបត្តិ​បាន​ធ្លាក់​ក្នុង​កណ្តាប់ដៃ​ប្រមុខរដ្ឋ ហើយ​តំណែង​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​នឹង​ត្រូវ​លប់បំបាត់​នៅ​ថ្ងៃ​ណា​មួយ។ បន្ទាប់​មក ច្បាប់​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ថ្មី​ដែល​កំណត់​អាណត្តិ​ប្រធានាធិបតី​តែ​ពីរ​អាណត្តិ​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​អាច​ឈរ​ឈ្មោះ​ជា​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ឆ្នាំ ២០១៩ និង​កាន់​តំណែង​រហូត​ដល់​ឆ្នាំ ២០២៤។ តែ​ដោយ​អាណត្តិ​សព្វថ្ងៃ​មិន​ត្រូវ​បាន​រាប់​បញ្ចូល លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​អាច​ឈរ​ឈ្មោះ​មួយ​អាណត្តិ​ទៀត​នៅ​ឆ្នាំ ២០២៤ និង​កាន់​តំណែង​រហូត​ដល់​ឆ្នាំ ២០២៩។

ក្រុម​សកម្មជន​របស់​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​បាន​ធានា​ថា ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​របប​ដឹកនាំ​នៅ​តួកគី​ជា​រឿង​ចាំបាច់​មិន​អាច​ខ្វះ​បាន​ដើម្បី​ធានា​ស្ថិរភាព និង​សុវត្ថិភាព​ក្នុង​ពេល​ដែល​ប្រទេស​កំពុង​ប្រឈម​មុខ​នឹង​អសន្តិសុខ និង​ដែល​ស្ថានភាព​សេដ្ឋកិច្ច​កំពុង​នៅ​ទ្រឹង។ តែ​ក្រុមប្រឆាំង​កំពុង​ព្រួយបារម្ភ​ពី​ការ​កើន​ឡើង​នៃ​អំណាច​ផ្តាច់ការ​ដែល​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​កែប្រែ​របបដឹកនាំ​ដោយ​ផ្សំគ្រឿង​ដើម្បី​ពង្រឹង​អំណាច​ផ្ទាល់ខ្លួន។ ចូរ​កុំ​ភ្លេច​ថា តាំង​ពី​ក្រោយ​រដ្ឋប្រហារ​យោធា​ទម្លាក់​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​មិន​បាន​សម្រេច​កាល​ពី​ថ្ងៃទី១៥ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៦ មនុស្សខ្លាំង​តួកគី​រូប​នេះ​បាន​ចេញ​យុទ្ធនាការ​បោសសំអាត​ជនដៃ​ដល់ និង​ជន​រួមគំនិត​ជា​ច្រើន​ម៉ឺននាក់​តាំង​ពី​មន្រ្តី​ក្នុង​ជួរ​កម្លាំង​ប្រដាប់អាវុធ​រហូត​ដល់​មន្រ្តី​ស៊ីវិល។

វា​ពិត​ជា​រឿង​ល្អ​ណាស់​ដែល​លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​បាន​គិតគូរ​ពី​ប្រយោជន៍​ប្រទេស និង​ប្រជាជន​តួកគី។ តែ​សំណួរ​ដែល​ចោទ​នៅ​ត្រង់​ថា ហេតុអ្វី​បាន​ជា​គណបក្ស​របស់​លោក​ដែល​បាន​កាន់​អំណាច​តាំង​ពី​ឆ្នាំ ២០០៣ រួម​ទាំង​រូប​លោក​ផង​បែរ​ជា​មិន​បាន​គិតគូរ?។ គ្មាន​អ្វី​ពិបាក​យល់​ទេ ព្រោះ​ឲ្យ​តែ​ជិត​ដល់​ពេល​បោះឆ្នោត គេ​ត្រូវ​តែ​សន្យា​ដើម្បី​ស្វែង​រក​សម្លេង​ឆ្នោត។ ជាក់ស្តែង លោក​អ៊ែរដូហ្កាន​បាន​សន្យា​ដំឡើង​ប្រាក់​សម្រាប់​អ្នក​ចូលនិវត្តន៍ ដំឡើង​ប្រាក់ខែ​មន្រ្តីរដ្ឋការ និង​ផ្តល់​ប្រាក់​ឧបត្ថម្ភ​សម្រាប់​សហគ្រាស​ជាប់បំណុល​ច្រើន។ នៅ​ពេល​ដែល​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​ហើយ អ្វីៗ​នឹង​ត្រូវ​ចាប់​ផ្តើម​សារ​ឡើង​វិញ​ដោយ​ចេញ​ពី​ចំណុច​ចាប់​ផ្តើម៕

រវាង​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និង​​អាមេរិក តើ​អ្នក​ណា​ចំណេញ និង​អ្នក​ណា​ខាត​នៅក្នុង​រឿង​បាត់​ខ្លួន​លោក​ហ្សាម៉ាល់ ខាស្ហូហ្ស៊ី?

ណូបែលសេដ្ឋកិច្ច២០១៨៖ របកគំហើញ​នៃ​ការ​បញ្ចូល​កត្តា​ធម្មជាតិ ​និង​ចំណេះដឹង​ក្នុង​ការ​វិភាគ​សេដ្ឋកិច្ច

តើ​យុទ្ធសាស្រ្ត​របស់​លោក​ដូណាល់ត្រាំ​ពិតជា​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​​ក្នុងការ​ចរចា​ពាណិជ្ជកម្មមែនឬ?

តើ​លោក​ហ្សាម៉ាល់ ខាស្ហូហ្ស៊ី​នៅ​ឯណា ហើយ​ចុះ​បើ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​ជា​អ្នកសម្លាប់​នៅក្នុង​ទឹក​ដី​តួកគី?

តើ​ការ​ដក​ឬ​ព្យួរ​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះពន្ធ​របស់​សហភាពអឺរ៉ុប​មាន​នីតិវិធី​យ៉ាងដូចម្តេច?

បំណុល​របស់​រដ្ឋាភិបាលបារាំង​កើន​ជិត​១០០ភាគរយ

Brexit អាច​គំរាម​ដល់​ប្រសិទ្ធិភាព ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​អំពើ​ភេរវកម្ម ​នៅ​អឺរ៉ុប

តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិកាត់ក្តីឱ្យបូលីវី​ចាញ់​ស៊ីលី​ក្នុង​ជម្លោះ​ព្រំដែន

អេស្ប៉ាញ៖​អ្វី​ទៅ​ជា​ស្ថានការណ៍​ពិត​នៅ​តំបន់​កាតាឡូញ៉ា ក្រោយ​ការ​បោះឆ្នោត​ប្រជាមតិ​ស្តីពី​ឯករាជ្យ​កាល​ពី ១ឆ្នាំមុន?

អ៊ីស្រាអែល-រុស្ស៊ី ៖ ទំនាក់ំ​ទំ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​នងសាំញ៉ាំ ​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​ ១៩៤៧​ មក​

ដោយចង់​ចំណេញ​ច្រើន នាយក​Facebook ​កាន់តែ​ផ្តាច់ការ ?

តើគេ​អាច​ធ្វើជំនួញ​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់ បាន ដោយ​មិនឲ្យ ជាប់​ទណ្ឌកម្ម​របស់​អាមេរិក​ដែរឬទេ?

បោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីម៉ាល់ឌីវ៖​បុរសខ្លាំង​លោក​អាប់ឌូឡា យ៉ាមីន​ទទួល​ស្គាល់​ជ័យជម្នះ​របស់​លោក​អ៊ីប្រាហ៊ីម ម៉ូហាម៉េដ សូលី

បំណុល​សាធារណៈ​សាកល​ស្ថិតក្នុង​ស្ថានភាព​អាក្រក់​ជាង​ពី​មុន​វិបត្តិ​ហិរញ្ញវត្ត​ឆ្នាំ​២០០៨​

អឺរ៉ុប៖ កំណែទម្រង់​ច្បាប់​កម្មសិទ្ធិបញ្ញា​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​សិទ្ធិ​សេរីភាព​លើ​បណ្តាញ​អ៊ីនធឺណិត?

តើ​ហេតុដូចម្តេច​បាន​ជា​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​​អូស្លូ នាំ​​វិបត្តិ​អ៊ីស្រាអែល​​ប៉ាឡេស្ទីន​ឱ្យ​​ទ័ល​ច្រក ?!

ហេតុអ្វី​បាន​ជា​មាន​ប្រទេស​អាហ្រ្វិ​ក​កាន់​តែ​ច្រើន​ចង់​បំពាក់​មជ្ឈមណ្ឌល​នុយក្លេអ៊ែរ?

សេដ្ឋកិច្ចសាកល៖ ១០ឆ្នាំក្រោយវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុ

ជំនួប​​កំពូល​ចិន-រុស្ស៊ី​ និង​សមយុទ្ទ​រួម​ គូស​បញ្ជាក់​ពី​ មហិទ្ធិ​ឫទ្ធ​បន្ទាត់​នយោបាយ​ម៉ូស្គូ-ប៉េកាំង​

ហេតុអ្វី​បានជា​មហាអំណាច​នាំគ្នា​ទៅ​បង្កើត​មូលដ្ឋានទ័ព​នៅក្នុង​ប្រទេស​ជីប៊ូទី