rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

ហេតុអ្វី​បាន​ជា​ក្រុម​ប្រទេស​សមាជិក​អូតង់​ស្ថិតជុំវិញ​សមុទ្របាល់ទិច​ងាក​ទៅ​រក​អាមេរិក​ជា​ថ្មី?

ដោយ គួច គន្ធារ៉ា

នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ ទី៣ មេសា ថ្នាក់ដឹកនាំ​នៃ​ក្រុម​ប្រទេស​ស្ថិតជុំវិញ​សមុទ្រ​បាល់ទិច ឬ​ហៅ​ថា​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​ និង​អាមេរិក​បើក​កិច្ចប្រជុំ​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន។ កិច្ចប្រជុំ​នេះ​ធ្វើ​ឡើង​ចំ​ពេល​ដែល​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​ដែល​មាន ៣ប្រទេស គឺ​អេស្តូនី លីទុយអានី និង​ឡេតូនី​កំពុង​បារម្ភ​ពី​កំណើន​ឥទ្ធិពល​របស់​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​ដែល​ជា​អតីត​ចៅហ្វាយ​របស់​ខ្លួន។ ទន្ទឹម​គ្នា​នេះ ប្រទេស​ទាំង ៣ ក៏​កំពុង​សម្លឹង​ឃើញ​ពី​ជំហរ​ម៉ឹងម៉ាត់​របស់​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ចំពោះ​ក្រុង​មូស្គូ។

តាម​ថ្នាក់ដឹកនាំ​នៃ​ប្រទេស​ទាំង ៣ ពួក​គេ​នឹង​ស្នើ​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ដូណាល់ ត្រាំ​ឲ្យ​ជួយ​ការពារ​ពួក​គេ​ដើម្បី​ប្រឈម​ទប់​នឹង​ប្រទេស​រុស្ស៊ី។

ក្រុម​ប្រទេស​សមាជិក​អង្គការ​អូតង់​​ស្ថិត​ជុំវិញ​សមុទ្រ​បាល់ទិច ឬ​ហៅ​ថា​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​ដែល​មាន​ប្រទេស​អេស្តូនី លីទុយអានី និង​ប្រទេស​ឡេតូនី​​មាន​ពលរដ្ឋ​សរុប​ជាង ៦លាននាក់។ នៅ​ក្នុង​សម័យ​សង្រ្គាមលោក​លើកទី២ ប្រទេស​ទាំង ៣ នេះ​បាន​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​កាន់កាប់​របស់​សហភាព​សូវៀត។ គឺ​ទើប​តែ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៩១ ពោល​ក្រោយ​ការ​ដួល​រលំ​សហភាព​សូវៀត​ទើប​ប្រទេស​ទាំង ៣ ទទួល​បាន​ឯករាជ្យ​ជា​ផ្លូវការ។ បន្ទាប់​មក គេ​ត្រូវ​រង់ចាំ​ដល់​ឆ្នាំ ២០០៤ ទើប​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​បាន​ក្លាយ​ជា​សមាជិក​របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប និង​ជា​សមាជិក​របស់​អង្គការ​អូតង់។ ប្រទេស​រុស្ស៊ី​មិន​សប្បាយចិត្ត​ដែល​បាន​ឃើញ​អតីត​កូនចៅ​របស់​ខ្លួន​ក្លាយ​ជា​សមាជិក​របស់​អង្គការ​អូតង់ ព្រោះ​សម្រាប់​ក្រុង​មូស្គូ អូតង់​ដែល​មាន​អាមេរិក និង​ប្រទេស​បស្ចិមលោក​ផ្សេង​ទៀត គឺ​ជា​គូប្រជែង​ស្លាប់រស់​របស់​ខ្លួន។ ជំនួយ​ដែល​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​ចង់​ស្នើ​ទៅ​កាន់​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ដូណាល់ ត្រាំ​ពេល​នេះ គឺ​ការ​បញ្ជូន​ខែល​មីស៊ីល​ប្រឆាំង​មីស៊ីល Patriot និង​ទ័ពអាមេរិក​ឲ្យ​បាន​ញឹកញាប់​នៅ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​ម្តងៗ។

មួយ​ថ្ងៃ​មុន​ចេញ​ដំណើរ​ទៅ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​អាមេរិក លោកស្រី​ប្រធានាធិបតី​លីទុយអានី​ដាលីយ៉ា គ្រីបូស្កាយ​បាន​និយាយ​ក្រើន​រម្លឹក​ដល់​អាមេរិក និង​ក្រុម​ប្រទេស​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ថា ដែនអាកាស​របស់​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​គួរ​តែ​ត្រូវ​ការពារ​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​ជាង​សព្វថ្ងៃ។ លោកស្រី​ដាលីយ៉ា​បាន​បន្ថែម​ថា វា​សំខាន់​ខ្លាំង​ណាស់​ដែល​ទ័ពអាមេរិក​ត្រូវ​ស្ថិត​ជា​អចិន្ត្រៃយ៍​នៅ​ក្នុង​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​ទាំង ៣ប្រទេស។ សូម​ជម្រាប​ជូន​ថា​នៅ​ឆ្នាំ ២០១៧ អូតង់​បាន​ដាក់​ពង្រាយ​៤កងវរសេនាតូច​ពហុជាតិ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ប៉ូឡូញ និង​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច។ តែ​អ្វី​ដែល​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​ចង់​បាន​បន្ថែម​ពេល​នេះ គឺ​ការ​ដំឡើង​ខែលមីស៊ីល​ប្រឆាំង​មីស៊ីល​ពី​អង្គការ​អូតង់។

ក្រុមប្រទេស​បាល់ទិច​សប្បាយ​ចិត្ត​នៅ​ពេល​ឃើញ​លោក​ត្រាំ​ដំឡើង​សាច់ដុំ​ដាក់​លោក​ពូទីន

តាំង​ពី​ក្នុង​សម័យ​ឃោសនា​បោះឆ្នោត​រហូត​ដល់​ថ្ងៃ​ជាប់ឆ្នោត​ចូល​កាន់​តំណែង​ជា​ផ្លូវការ ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​មិន​សូវ​ទុក​ចិត្ត​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​ទេ។ មិន​សូវ​ទុក​ចិត្ត ព្រោះ​គេ​ឃើញ​លោក​ត្រាំ​មិន​សូវ​ហ៊ាន​វាយប្រហារ​រិះគន់​រុស្ស៊ី និង​ថែម​ទាំង​បាន​រករឿង​ប្រទេស​សមាជិក​អូតង់​ផ្សេង​ពី​ការ​បាន​បង់​វិភាគទាន​ឲ្យ​ស្មើ​នឹង​អាមេរិក។ ម្យ៉ាង​ទៀត លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​ជា​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លើក​ដំបូង​ដែល​គ្មាន​នរណា​ម្នាក់​អាច​ដឹង​ពី​ជំហរ និង​កាយវិការ​របស់​គាត់​មុន​បាន​ឡើយ។ លោក​ត្រាំ​ជា​មនុស្ស​ដែល​ចូលចិត្ត​និយាយ​ច្រើន និយាយ​ហើយ​មិន​ធ្វើ ក្រោយ​មក​ធ្វើ​វិញ ឬ​មួយ​ក៏​មិន​បាន​និយាយ​ទេ តែ​បាន​ធ្វើ​ភ្លាមៗ​តែ​ម្តង។

គឺ​ជំហរ​មិន​ដឹង​ងាក​ទៅ​ទិស​ខាង​ណា​ឲ្យ​ពិត​ប្រាកដ​នេះ​ហើយ​ដែល​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​ពិបាក​ទុក​ចិត្ត និង​ពិបាក​ពឹងពាក់ ពិសេស​ជំហរ​របស់​លោក​ត្រាំ​ជាមួយ​សមភាគី​រុស្ស៊ី​លោក​ពូទីន។ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​លីទុយអានី លទ្ធផល​ស្ទង់មតិ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៧ បាន​បង្ហាញ​ថា មាន​ពលរដ្ឋ ២នាក់​ក្នុង​ចំណោម ៣នាក់​មិន​ទុក​ចិត្ត​លើ​លោក​ត្រាំ​ទេ។ តែ​អ្វីៗ​បាន​ផ្លាស់ប្តូរ ក្រោយ​ពី​លោក​ត្រាំ​បាន​សម្រេច​បញ្ជូន​គ្រាប់មីស៊ីល​ប្រឆាំង​រថក្រោះ​ទៅ​ឲ្យ​ប្រទេស​អ៊ុយក្រែន​សម្រាប់​ប្រយុទ្ធ​ទប់​នឹង​ពួក​បះបោរ​ទាមទារ​ផ្តាច់ទឹកដី​និយម​ដែល​រុស្ស៊ី​បាន​គាំទ្រ និង​ការ​ដែល​លោក​ត្រាំ​បាន​ដំឡើង​ថវិកា​សម្រាប់​កម្លាំងទ័ព​អាមេរិក​នៅ​អឺរ៉ុប។

បន្ទាប់​មក​ថ្មីៗ​នេះ លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​បាន​រួម​សាមគ្គី​ជាមួយ​បស្ចិមលោក ពិសេស​ជាមួយ​ប្រទេស​អង់គ្លេស​ដោយ​បាន​បណ្តេញ​មន្រ្តីការទូត​រុស្ស៊ី​ចំនួន ៦០នាក់​ចេញ​ពី​ទឹកដី​អាមេរិកាំង​នៅ​ក្នុង​សំណុំរឿង​បំពុល​អតីត​ភ្នាក់ងារ​ចារកិច្ច​រុស្សី​លោក Sergueï Skripal និង​កូនស្រី​របស់​គាត់​ក្នុង​ទីក្រុង​ឡុងដ៏​កាល​ពី​ដើម​ខែ​មីនា។ គឺ​ទង្វើ​កាច​របស់​លោក​ត្រាំ​ចំពោះ​លោក​ពូទីន​របៀប​នេះ​ហើយ​ដែល​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​សម្លឹង​ឃើញ​ថា ពួក​គេ​អាច​ទុកចិត្ត និង​ពឹងពាក់​លើ​លោក​ត្រាំ​ឲ្យ​ជួយ​ការពារ​ប្រឈម​ទប់​នឹង​ឥទ្ធិពល​រុស្ស៊ី។ ក្រៅ​ពី​ចង់​បាន​ជំនួយ​ពី​លោក​ត្រាំ ជំនួប​អាមេរិក និង​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​ក៏​ផ្តោត​លើ​វិស័យ​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​ប្រទេស​លីទុយអានី​ចង់​បង្កើន​ការ​ទិញ​ឧស្ម័នហ្កាស​ពី​អាមេរិក​ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​ការ​ទិញ​ពី​រុស្ស៊ី៕

គុយបា​បើកទំព័រ​​សករាជថ្មី ជាមួយ​នឹង​ប្រធានាធិបតី​ថ្មី ក្រៅ​រង្វង់​គ្រួសារ​ត្រកូល​Castro

លោក​ដូណាល់ត្រាំ​បញ្ជាក់ថា​ប្រមុខ​សេអ៊ីអា​ពិតជា​បានទៅជួប​លោក​គីមជុងអ៊ុន​ដោយ​សម្ងាត់

ស្តូប​រំលឹកវិញ្ញាណក្ខន្ធ​ជនរងគ្រោះ​ក្នុង​របប​ខ្មែរ​ក្រហម មាន​លើកដំបូងគេ នៅ​ទឹកដី​បរទេស

ណាសា​នឹង​បញ្ជូន​TESS ទៅ​ថតរក​ភព​ផ្សេង នៅជុំវិញ​ផ្កាយ ក្រៅ​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ

អាមេរិក បារាំង និងអង់គ្លេស​រួមគ្នា វាយប្រហារ​ទីតាំង​ស្តុកអាវុធ​គីមី នៅ​ស៊ីរី

ហេតុអ្វី​លោកត្រាំ ចង់​វិល​មក​រកកិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី​ប៉ាស៊ីហ្វិក​វិញ ?

ចរន្ត​ទឹកសមុទ្ទ​ចុះ​ខ្សោយ ដោយ​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ

ស៊ីរី៖ ការប្រឈមមុខ​ដោយ​អាវុធ​អាច​នឹង​មាន បន្ទាប់​ពីរុស្ស៊ី​ និង​អាមេរិក ​តម្លើង​សរសៃ​ក​ដាក់គ្នា​នៅ​អ.ស.ប

ចិន៖​លោកស៊ី ជីនពីង​ចាត់​វិធានការ​ទប់​នឹង​នយោបាយ​ការពារនិយម​របស់​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​ដោយ​ប្រកាស​​បើក​ចំហ​ទីផ្សារ​ចិន

តើអ្នកណា​ដែល​បាញ់មីស៊ីល វាយប្រហារ​មូលដ្ឋានទ័ព​អាកាស​ស៊ីរី?

តើប្រជាជន​ហុងគ្រី​នឹង​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​នាយករដ្ឋមន្រ្តី ដែល​ស្អប់ជនអន្តោប្រវេសន៍?

លោក​ណាហ្ស៊ីប រ៉ាហ្សាក់ប្រកាស​រំលាយ​សភាម៉ាឡេស៊ី

ប្រេស៊ីល៖​លោកលូឡា​ត្រូវ​បញ្ចប់​ជីវិតនយោបាយ​នៅ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ?

កូដកម្ម​នៅ​បារាំង ជា​វិញ្ញាសា​ល្បង​កម្លាំង​សម្រាប់​លោក​ម៉ាក្រុង​និង​សហជីព ឬ ?

ហិង្សា​​ហ្កាហ្សា៖​អ៊ីស្រាអែល​​ទាត់ចោល​​ការទាមទារ​​ស៊ើប​អង្កេត​​ការស្លាប់​​​ជនជាតិ​​ប៉ាឡេស្ទីន​​

ហ្កាហ្សា៖ កំដៅ​នៃ​ភាព​តានតឹង អាច​បង្ក​ជា​ភ្លើង​សង្រ្គាម​សាជាថ្មី​ បាន​គ្រប់​ពេល​វេលា

តុលាការបារាំង​នាំ​ខ្លួនអតីត​ប្រធានាធិបតី​ ​​លោក នីកូឡា សាកូហ្ស៊ី ​ទៅ​ជំនុំជម្រះ​ រឿង​ពុករលួយ

បារាំង​រៀប​យុទ្ធសាស្ត្រ​ដើម្បី​បាន​ក្លាយ​ជា​ជើង​ឯក​ផ្នែក « បញ្ញាសិប្បនិម្មិត”

តើ​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​កូរ៉េខាងជើង​លោក​គីម ជុងអ៊ុន​បាន​ទៅ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ចិន​ដោយ​ស្ងាត់ៗ ឬ​?