rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

ហេតុអ្វី​បាន​ជា​ក្រុម​ប្រទេស​សមាជិក​អូតង់​ស្ថិតជុំវិញ​សមុទ្របាល់ទិច​ងាក​ទៅ​រក​អាមេរិក​ជា​ថ្មី?

ដោយ គួច គន្ធារ៉ា

នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ ទី៣ មេសា ថ្នាក់ដឹកនាំ​នៃ​ក្រុម​ប្រទេស​ស្ថិតជុំវិញ​សមុទ្រ​បាល់ទិច ឬ​ហៅ​ថា​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​ និង​អាមេរិក​បើក​កិច្ចប្រជុំ​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន។ កិច្ចប្រជុំ​នេះ​ធ្វើ​ឡើង​ចំ​ពេល​ដែល​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​ដែល​មាន ៣ប្រទេស គឺ​អេស្តូនី លីទុយអានី និង​ឡេតូនី​កំពុង​បារម្ភ​ពី​កំណើន​ឥទ្ធិពល​របស់​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​ដែល​ជា​អតីត​ចៅហ្វាយ​របស់​ខ្លួន។ ទន្ទឹម​គ្នា​នេះ ប្រទេស​ទាំង ៣ ក៏​កំពុង​សម្លឹង​ឃើញ​ពី​ជំហរ​ម៉ឹងម៉ាត់​របស់​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ចំពោះ​ក្រុង​មូស្គូ។

តាម​ថ្នាក់ដឹកនាំ​នៃ​ប្រទេស​ទាំង ៣ ពួក​គេ​នឹង​ស្នើ​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ដូណាល់ ត្រាំ​ឲ្យ​ជួយ​ការពារ​ពួក​គេ​ដើម្បី​ប្រឈម​ទប់​នឹង​ប្រទេស​រុស្ស៊ី។

ក្រុម​ប្រទេស​សមាជិក​អង្គការ​អូតង់​​ស្ថិត​ជុំវិញ​សមុទ្រ​បាល់ទិច ឬ​ហៅ​ថា​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​ដែល​មាន​ប្រទេស​អេស្តូនី លីទុយអានី និង​ប្រទេស​ឡេតូនី​​មាន​ពលរដ្ឋ​សរុប​ជាង ៦លាននាក់។ នៅ​ក្នុង​សម័យ​សង្រ្គាមលោក​លើកទី២ ប្រទេស​ទាំង ៣ នេះ​បាន​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​កាន់កាប់​របស់​សហភាព​សូវៀត។ គឺ​ទើប​តែ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៩១ ពោល​ក្រោយ​ការ​ដួល​រលំ​សហភាព​សូវៀត​ទើប​ប្រទេស​ទាំង ៣ ទទួល​បាន​ឯករាជ្យ​ជា​ផ្លូវការ។ បន្ទាប់​មក គេ​ត្រូវ​រង់ចាំ​ដល់​ឆ្នាំ ២០០៤ ទើប​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​បាន​ក្លាយ​ជា​សមាជិក​របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប និង​ជា​សមាជិក​របស់​អង្គការ​អូតង់។ ប្រទេស​រុស្ស៊ី​មិន​សប្បាយចិត្ត​ដែល​បាន​ឃើញ​អតីត​កូនចៅ​របស់​ខ្លួន​ក្លាយ​ជា​សមាជិក​របស់​អង្គការ​អូតង់ ព្រោះ​សម្រាប់​ក្រុង​មូស្គូ អូតង់​ដែល​មាន​អាមេរិក និង​ប្រទេស​បស្ចិមលោក​ផ្សេង​ទៀត គឺ​ជា​គូប្រជែង​ស្លាប់រស់​របស់​ខ្លួន។ ជំនួយ​ដែល​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​ចង់​ស្នើ​ទៅ​កាន់​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ដូណាល់ ត្រាំ​ពេល​នេះ គឺ​ការ​បញ្ជូន​ខែល​មីស៊ីល​ប្រឆាំង​មីស៊ីល Patriot និង​ទ័ពអាមេរិក​ឲ្យ​បាន​ញឹកញាប់​នៅ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​ម្តងៗ។

មួយ​ថ្ងៃ​មុន​ចេញ​ដំណើរ​ទៅ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​អាមេរិក លោកស្រី​ប្រធានាធិបតី​លីទុយអានី​ដាលីយ៉ា គ្រីបូស្កាយ​បាន​និយាយ​ក្រើន​រម្លឹក​ដល់​អាមេរិក និង​ក្រុម​ប្រទេស​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ថា ដែនអាកាស​របស់​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​គួរ​តែ​ត្រូវ​ការពារ​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​ជាង​សព្វថ្ងៃ។ លោកស្រី​ដាលីយ៉ា​បាន​បន្ថែម​ថា វា​សំខាន់​ខ្លាំង​ណាស់​ដែល​ទ័ពអាមេរិក​ត្រូវ​ស្ថិត​ជា​អចិន្ត្រៃយ៍​នៅ​ក្នុង​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​ទាំង ៣ប្រទេស។ សូម​ជម្រាប​ជូន​ថា​នៅ​ឆ្នាំ ២០១៧ អូតង់​បាន​ដាក់​ពង្រាយ​៤កងវរសេនាតូច​ពហុជាតិ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ប៉ូឡូញ និង​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច។ តែ​អ្វី​ដែល​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​ចង់​បាន​បន្ថែម​ពេល​នេះ គឺ​ការ​ដំឡើង​ខែលមីស៊ីល​ប្រឆាំង​មីស៊ីល​ពី​អង្គការ​អូតង់។

ក្រុមប្រទេស​បាល់ទិច​សប្បាយ​ចិត្ត​នៅ​ពេល​ឃើញ​លោក​ត្រាំ​ដំឡើង​សាច់ដុំ​ដាក់​លោក​ពូទីន

តាំង​ពី​ក្នុង​សម័យ​ឃោសនា​បោះឆ្នោត​រហូត​ដល់​ថ្ងៃ​ជាប់ឆ្នោត​ចូល​កាន់​តំណែង​ជា​ផ្លូវការ ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​មិន​សូវ​ទុក​ចិត្ត​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​ទេ។ មិន​សូវ​ទុក​ចិត្ត ព្រោះ​គេ​ឃើញ​លោក​ត្រាំ​មិន​សូវ​ហ៊ាន​វាយប្រហារ​រិះគន់​រុស្ស៊ី និង​ថែម​ទាំង​បាន​រករឿង​ប្រទេស​សមាជិក​អូតង់​ផ្សេង​ពី​ការ​បាន​បង់​វិភាគទាន​ឲ្យ​ស្មើ​នឹង​អាមេរិក។ ម្យ៉ាង​ទៀត លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​ជា​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លើក​ដំបូង​ដែល​គ្មាន​នរណា​ម្នាក់​អាច​ដឹង​ពី​ជំហរ និង​កាយវិការ​របស់​គាត់​មុន​បាន​ឡើយ។ លោក​ត្រាំ​ជា​មនុស្ស​ដែល​ចូលចិត្ត​និយាយ​ច្រើន និយាយ​ហើយ​មិន​ធ្វើ ក្រោយ​មក​ធ្វើ​វិញ ឬ​មួយ​ក៏​មិន​បាន​និយាយ​ទេ តែ​បាន​ធ្វើ​ភ្លាមៗ​តែ​ម្តង។

គឺ​ជំហរ​មិន​ដឹង​ងាក​ទៅ​ទិស​ខាង​ណា​ឲ្យ​ពិត​ប្រាកដ​នេះ​ហើយ​ដែល​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​ពិបាក​ទុក​ចិត្ត និង​ពិបាក​ពឹងពាក់ ពិសេស​ជំហរ​របស់​លោក​ត្រាំ​ជាមួយ​សមភាគី​រុស្ស៊ី​លោក​ពូទីន។ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​លីទុយអានី លទ្ធផល​ស្ទង់មតិ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៧ បាន​បង្ហាញ​ថា មាន​ពលរដ្ឋ ២នាក់​ក្នុង​ចំណោម ៣នាក់​មិន​ទុក​ចិត្ត​លើ​លោក​ត្រាំ​ទេ។ តែ​អ្វីៗ​បាន​ផ្លាស់ប្តូរ ក្រោយ​ពី​លោក​ត្រាំ​បាន​សម្រេច​បញ្ជូន​គ្រាប់មីស៊ីល​ប្រឆាំង​រថក្រោះ​ទៅ​ឲ្យ​ប្រទេស​អ៊ុយក្រែន​សម្រាប់​ប្រយុទ្ធ​ទប់​នឹង​ពួក​បះបោរ​ទាមទារ​ផ្តាច់ទឹកដី​និយម​ដែល​រុស្ស៊ី​បាន​គាំទ្រ និង​ការ​ដែល​លោក​ត្រាំ​បាន​ដំឡើង​ថវិកា​សម្រាប់​កម្លាំងទ័ព​អាមេរិក​នៅ​អឺរ៉ុប។

បន្ទាប់​មក​ថ្មីៗ​នេះ លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​បាន​រួម​សាមគ្គី​ជាមួយ​បស្ចិមលោក ពិសេស​ជាមួយ​ប្រទេស​អង់គ្លេស​ដោយ​បាន​បណ្តេញ​មន្រ្តីការទូត​រុស្ស៊ី​ចំនួន ៦០នាក់​ចេញ​ពី​ទឹកដី​អាមេរិកាំង​នៅ​ក្នុង​សំណុំរឿង​បំពុល​អតីត​ភ្នាក់ងារ​ចារកិច្ច​រុស្សី​លោក Sergueï Skripal និង​កូនស្រី​របស់​គាត់​ក្នុង​ទីក្រុង​ឡុងដ៏​កាល​ពី​ដើម​ខែ​មីនា។ គឺ​ទង្វើ​កាច​របស់​លោក​ត្រាំ​ចំពោះ​លោក​ពូទីន​របៀប​នេះ​ហើយ​ដែល​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​សម្លឹង​ឃើញ​ថា ពួក​គេ​អាច​ទុកចិត្ត និង​ពឹងពាក់​លើ​លោក​ត្រាំ​ឲ្យ​ជួយ​ការពារ​ប្រឈម​ទប់​នឹង​ឥទ្ធិពល​រុស្ស៊ី។ ក្រៅ​ពី​ចង់​បាន​ជំនួយ​ពី​លោក​ត្រាំ ជំនួប​អាមេរិក និង​ក្រុម​ប្រទេស​បាល់ទិច​ក៏​ផ្តោត​លើ​វិស័យ​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​ប្រទេស​លីទុយអានី​ចង់​បង្កើន​ការ​ទិញ​ឧស្ម័នហ្កាស​ពី​អាមេរិក​ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​ការ​ទិញ​ពី​រុស្ស៊ី៕

ប្រធានាធិបតីកាហ្សាក់ស្ថាន លាលែង​ពី​តំណែង​ ក្រោយ​៣០ឆ្នាំ​នៃ​អំណាច

អ.ស.ប.៖​មាន​មនុស្ស​ជាង ២ ០០០លាននាក់​ក្នុង​លោក​កំពុង​បន្ត​ខ្វះ​ទឹកស្អាត​ប្រើប្រាស់

ទិន្នន័យ​នៃ​ប្រអប់ខ្មៅ​បង្ហាញពី​មូលហេតុ​ស្រដៀងគ្នា​នៃ​ការធ្លាក់យន្តហោះ​របស់​អេត្យូពី​និង​ឥណ្ឌូណេស៊ី​

ហ្វីលីពីន​ជា​​ប្រទេស​ទី២​ដែល​បាន​ដក​សមាជិកភាព​ចេញ​ពី​​តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ​ក្រុង​ឡាអេ​

ក្រោយ​ហេតុការណ៍​បាញ់រះ ​​នូវែលសេឡង់ សន្យា​​​ធ្វើ​​កំណែ​ទ​ម្រង់​​ច្បាប់​កាន់​កាប់អាវុធ

ខ្មាន់កាំភ្លើង​បាញ់រះ សម្លាប់​មនុស្ស​៤៩នាក់ នៅ​វិហារអ៊ីស្លាម នៅនូវែលសេឡង់

អាកាសធាតុ៖ អង្គការ​៤ រួមគ្នា​ប្តឹង​រដ្ឋ​បារាំង ពី​ “ភាព​យឺតយ៉ាវ និង​ភាព​អសកម្ម”

Brexit៖​ច្រកចេញ​របស់​អង់គ្លេស​ពី​សហភាពអឺរ៉ុប​កំពុង​បន្ត​ស្រពិចស្រពិល​កាន់​តែ​ខ្លាំង

ប្រធានាធិបតី​អាល់ហ្សេរី​ឈប់​ឈរឈ្មោះ សម្រាប់​អាណត្តិទី ៥ ប៉ុន្តែ ប្រជាជន​នៅតែ​មិនទុកចិត្ត

ប្រទេសមួយ​ចំនួន​ផ្អាក​ប្រើ​យន្តហោះ​Boeing737max ​ក្រោយ​គ្រោះថ្នាក់​នៅ​អេត្យូពី

ខួប៦០ឆ្នាំ​នៃ​បដិវត្ត​ទីបេ ៖ ប៉េកាំង​ថា​សម្តេច​សង្ឃ​ដាឡៃ​ឡាម៉ា គ្មាន​នាំ​ប្រយោជន៍​ឱ្យ​ទីបេ

លោក​ដូណាល់ ត្រាំ ចង់​ទារប្រាក់​ចំណាយ​បន្ថែម ពី​ប្រទេស​ដែល​មាន​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​អាមេរិក

បារាំង​ប្រារព្ធ​ទិវាសិទ្ធិនារី៨មីនា ដោយ​ផ្តោត​លើ​​ វិសមភាព​ប្រាក់ខែ

តុលាការ​ធម្មនុញ្ញថៃ​សម្រេច​រំលាយ​គណបក្ស​ថៃរ៉ាក់សាឆាត​ដែលស្និទ្ធនឹង​លោកថាក់ស៊ីន​

កូរ៉េខាងជើងកំពុងសាងសង់​ឡើងវិញ នូវ​ស្ថានីយ៍​បាញ់​រ៉ុកែត​ Sohae

សេដ្ឋកិច្ច និង​សង្គម​ជា​សំណុំរឿង​អាទិភាព​នៃ​សម័យប្រជុំពេញអង្គ​លើកទី១៣ របស់​សភាប្រជាជនចិន

វ៉េណេស៊ុយអេឡា ៖ លោក ហ្កៃដូ ត្រលប់​ចូល​ស្រុកវិញ ជា​ហានិភ័យ ឬ​ជា​ការទម្លាយ​វិបត្តិ ?

សហរដ្ឋអាមេរិក និង​កូរ៉េខាងត្បូង​បញ្ឈប់​សមយុទ្ធ​ប្រចាំឆ្នាំ​​ជា​សម្បទាន​​ឆ្ពោះ​​ទៅ​​រំសាយ​អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ​កូរ៉េខាងជើង?

NASA និង SpaceX បាញ់បញ្ជូន​យាន​ Dragon ដោយ​ជោគជ័យ​ទៅកាន់​ស្ថានីយ​អវកាស​អន្តរជាតិ​

កូរ៉េខាង​ជើង​សុំ​បន្តចរចា ទាំង​អះអាង​ថា ខ្លួន​មិន​បាន​សុំឲ្យ​ដក​ទណ្ឌកម្ម​ទាំងស្រុង​ទេ