rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក
rss itunes

ហេតុអ្វី​បាន​ជា​អង់គ្លេស​ក្រាល​ព្រំក្រហម​ទទួល​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​បស់​ស្តេចស្នងរាជ្យ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​?

ដោយ គួច គន្ធារ៉ា

ស្តេចស្នងរាជ្យ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​ម៉ូហាមេដ បេន សាលម៉ាន​ទើប​បាន​បញ្ចប់​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​រយៈពេល ៣ថ្ងៃ​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ឡុងដ៏ ប្រទេស​អង់គ្លេស។ វត្តមាន​របស់​ព្រះអង្គម្ចាស់​សាលម៉ាន​ក្នុង​ប្រទេស​អង់គ្លេស​បាន​ធ្វើ​ឡើង ចំ​ពេល​ដែល​ប្រទេស​អឺរ៉ុប​មួយ​នេះ​កំពុង​រៀបចំ​នីតិវិធី​លែងលះ​ពី​សមាជិក​សហភាព​អឺរ៉ុប។

ក្រៅ​ពី​ស្វែង​រក​ការ​គាំទ្រ និង​លើកកម្ពស់​រូបភាព​ខ្លួន​ឯង​ជា​អ្នក​កំណែទម្រង់​សង្គម​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ស្តេចស្នងរាជ្យ​អង្គ​នេះ​ក៏​ព្យាយាម​អូសទាញ​អង់គ្លេស​ធ្វើ​ជា​ដៃគូ​ពាណិជ្ជកម្ម​នា​ពេល​អនាគត​ដែរ។

នៅ​ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​រយៈពេល ៣ថ្ងៃ ស្តេចស្នងរាជ្យ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​សាលម៉ាន​ត្រូវ​បាន​ទីក្រុង​ឡុងដ៏​ក្រាល​ព្រំក្រហម​ទទួល​តាំង​ពី​ថ្ងៃ​ទី១ ដល់​ថ្ងៃចុង​ក្រោយ។ នា​ឱកាស​នោះ ព្រះអង្គម្ចាស់​សាលម៉ាន​បាន​ចូល​ជួប​សន្ទនា​ជាមួយ​ឥស្សរជន​នយោបាយ និង​សាសនា​សំខាន់ៗ​របស់​អង់គ្លេស ស្រស់ស្រូប​អាហារ​ថ្ងៃត្រង់​ជាមួយ​ព្រះមហាក្សត្រិយានី Elizabeth ទី២ និង​ស្រស់ស្រូប​អាហារ​ពេល​ល្ងាច​ជាមួយ​លោកស្រី​នាយករដ្ឋមន្រ្តី Theresa May។ វត្តមាន​របស់​ស្តេចស្នងរាជ្យ​អារ៉ាប៊ីសាអីឌីត​សាលម៉ាន​រយៈពេល ៣ថ្ងៃ​ក្នុង​ទឹកដី​អង់គ្លេស​មិនមែន​ជា​រឿង​ចៃដន្យ​ទេ មិន​ចៃដន្យ​ព្រោះ​ទី១ អង់គ្លេស​កំពុង​រៀបចំ​នីតិវិធី​លះលែង​ពី​សហភាព​អឺរ៉ុប និង​ទី២ ព្រះអង្គម្ចាស់​សាលម៉ាន​ចង់​បន្ត​យុទ្ធនាការ​ផ្សព្វផ្សាយ​រូបភាព​ខ្លួន​ឯង​ជា​អ្នក​កំណែទម្រង់​សង្គម​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។

សូម​ជម្រាប​ជូន​ថា​មាន​ព្រះជន្ម ៣២ព្រះវស្សា ស្តេចស្នងរាជ្យ​សាលម៉ាន​មិន​ញញើត​នឹង​ផ្លាស់ប្តូរ​សង្គម​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​ដែល​ជា​របប​អភិរក្សនិយម​ជាង​គេ​មួយ​នៅ​ក្នុង​លោក។ គឺ​ស្តេចស្នងរាជ្យ​អង្គ​នេះ​ឯង​ដែល​បាន​អនុញ្ញាត​ស្រ្តី​ឲ្យ​មាន​សិទ្ធិ​បើកបរ​ដូច​បុរស និង​បាន​ធ្វើ​កំណែទម្រង់​សេដ្ឋកិច្ចជាតិ​ដោយ​ប្តូរ​ពី​សេដ្ឋកិច្ច​ពឹង​តែ​លើ​ចំណូល​បាន​មក​ពី​ការ​លក់​ប្រេងឆៅ​ទៅ​ជា​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​ចំណូល​បាន​មក​ពី​ប្រភព​ផ្សេង។ ផែនការ​កំណែទម្រង់​នេះ​ត្រូវ​បាន​ព្រះអង្គម្ចាស់​សាលម៉ាន​ឲ្យ​ឈ្មោះ​ថា “ផែនការ​ចក្ខុវិស័យ ២០៣០”។ អ្វី​ដែល​ព្រះអង្គម្ចាស់​សាលម៉ាន​ចង់​ប្រាប់​អង់គ្លេស​តាម​រយៈ “ផែនការ​ចក្ខុវិស័យ ២០៣០” គឺ​មហា​សក្តានុពល​ពាណិជ្ជកម្ម​ដែល​ទីក្រុង​ឡុងដ៏ និង​ទីក្រុង​រីយ៉ាដ​អាច​មាន​ជាមួយ​គ្នា។

ស្តេចស្នងរាជ្យ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​អង្គ​នេះ​ពិត​ជា​យល់​មិន​ច្រឡំ​ទេ​ថា ក្រោយ​ពី​អង់គ្លេស​បាន​លែងលះ​ពី​សហភាព​អឺរ៉ុប​ជា​ផ្លូវការ​ហើយ ប្រទេស​មេម៉ាយ​មួយ​នេះ​នឹង​ប្រាកដ​ស្វែង​រក​ដៃគូ​ថ្មី​ដោយ​ចៀស​មិន​រួច ពិសេស​ដៃគូ​ពាណិជ្ជកម្ម​ដើម្បី​បន្ត​រស់។ ដូច្នេះ​វា​ពិត​ជា​ឱកាស​ល្អ​ណាស់​ដែល​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​ត្រូវ​ចូល​ចែចង់​បណ្តើរៗ​ឲ្យ​បាន​មុន​គេ​ដូច​ដែល​ពាក្យ​ស្លោក​មួយ​ពោល​ថា ឡាន​ក្រោយ​ចង្អៀត​ជាង​ឡាន​មុខ។ ក្រៅ​ពី​សម្តែង​ឲ្យ​ឃើញ​ពី​សក្តានុពល​សេដ្ឋកិច្ច និង​ពាណិជ្ជកម្ម​ដែល​អង់គ្លេស​អាច​មាន​ជាមួយ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ទីក្រុង​រីយ៉ាដ​ក៏​បាន​ធានា​នៅ​ចំពោះ​មុខ​ទីក្រុង​ឡុងដ៏​ថា ខ្លួន​នឹង​បន្ត​ជួយ​អង់គ្លេស​ឲ្យ​ភ្ជាប់​ដៃគូ​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយ​ប្រទេស​ផ្សេង​នៅ​ក្នុង​តំបន់​មជ្ឈិមបូព៌ា និយាយ​ជា​រួម និង​នៅ​ក្នុង​ពិភព​អ៊ីស្លាម និយាយ​ដោយឡែក។

ជា​លទ្ធផល​នៃ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​រយៈពេល ៣ថ្ងៃ​ក្នុង​ទីក្រុង​ឡុងដ៏​របស់​ព្រះអង្គម្ចាស់​សាលម៉ាន អង់គ្លេស និង​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​សន្យា​ដោះដូរ​ពាណិជ្ជកម្ម​ក្នុង​ទឹកប្រាក់​ជិត ៩០ ០០០លានដុល្លារ​សម្រាប់​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ខាង​មុខ​ដោយ​ផ្តោត​លើ​វិស័យ​សំខាន់ៗ​មួយ​ចំនួន​រួម​មាន វិស័យ​ថាមពល ហិរញ្ញវត្ថុ ការពារ និង​វិស័យ​អប់រំ។ តែ​អ្វី​ដែល​បាន​លេច​ធ្លោ​ខ្លាំង​ជាង​គេ គឺ​កិច្ចសន្យា​ទិញ​យន្តហោះចម្បាំង​អង់គ្លេស​ចំនួន ៤៨គ្រឿង​ពី​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​ក្នុង​ទឹកប្រាក់​ច្រើន​ពាន់លានដុល្លារ។ គួរ​ជម្រាប​ជូន​ថា អង់គ្លេស​ជា​ប្រទេស​លក់​អាវុធ​សំខាន់​ជាង​គេ​មួយ​ឲ្យ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ គិត​ត្រឹម​ឆមាស​ទី១ ឆ្នាំ ២០១៧ ទឹកប្រាក់​នៃ​ការ​លក់​អាវុធ​អង់គ្លេស​ឲ្យ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​មាន​ជាង ១ ៥០០លានដុល្លារ។

តែ​គេ​មិន​ត្រូវ​ភ្លេច​និយាយ​ទេ​ថា ការ​លក់​អាវុធ​អង់គ្លេស​ឲ្យ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​តែង​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ភាព​ចម្រូងចម្រាស​យ៉ាង​ខ្លាំង ពិសេស​ទាក់ទង​នឹង​ការ​ដែល​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​បាន​យក​ទៅ​ប្រើប្រាស់​នៅ​ក្នុង​សង្រ្គាម​នៃ​ប្រទេស​យេម៉ែន និង​ការ​ផ្ទុះ​រឿងអាស្រូវ​ពុករលួយ​នៅ​ក្នុង​ជួរ​មន្រ្តី​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ ពិត​ណាស់​ថា ប្រយោជន៍​សេដ្ឋកិច្ច​ជា​ប្រយោជន៍​អាទិភាព​ដែល​ទីក្រុង​ឡុងដ៏ និង​អង់គ្លេស​សម្លឹង​ឃើញ​ដូច​គ្នា។ ប៉ុន្តែ​ទន្ទឹម​គ្នា​នេះ ក៏​នៅ​មាន​ប្រយោជន៍​នយោបាយ​ដែល​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​ត្រូវ​ការ​អង់គ្លេស​ឲ្យ​គាំទ្រ​ខ្លួន​ប្រឈម​នឹង​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ង់​ដែល​ជា​សត្រូវ​ស៊ីសាច់ហុតឈាម​នៅ​ក្នុង​តំបន់។ យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​គេ​អាច​និយាយ​បាន​ជា​រួម​ថា ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​រយៈពេល ៣ថ្ងៃ​របស់​ស្តេចស្នងរាជ្យ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​សាលម៉ាន​ក្នុង​ប្រទេស​អង់គ្លេស​បាន​បិទបញ្ចប់​ដោយ​ភាគី​ទាំង​ពីរ​ទទួល​បាន​ផលប្រយោជន៍​រៀងៗ​ខ្លួន៕

អ៊ីរ៉ាក់​កំពុង​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​រងគ្រោះ​នៅ​ក្នុង​ជម្លោះ​រវាង​អាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់?

ប្រព័ន្ធ​សុខាភិបាល​បេឡារុស ស៊ីរូង​ដោយ​អំពើ​ពុករលួយ និង​ការិយាធិបតេយ្យ

សុបិន​ដ៏គ្រោះថ្នាក់​បំផុត​របស់​ឡាវ ដែល​ចង់ក្លាយ ​ជា​ជង្រុគ​នៃ​ទំនប់​វារីអគ្គីសនី​ប្រចាំ​អាស៊ី

អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត៖ ផែនដី​នឹង​ក្លាយ​ជា​បន្ទប់ឆ្ពុង បើសិន​​កំដៅ​កើនឡើង​៤​អង្សាទៀត

តើអ្វីទៅ ​ជា​យុទ្ធសាស្ត្រ​ពិត​ប្រាកដ​របស់​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ ​ទល់​នឹង​បញ្ហា​អ៊ីរ៉ង់?

សកលភាវូបនីយកម្ម និង​ភាព​មិនពេញចិត្ត​របស់​ពលរដ្ឋ​ថ្នាក់ក្រោម​នៅ​បណ្តាប្រទេស​ជឿនលឿន

អ្នកកាសែតដែល​គេសម្លាប់នៅអាហ្វ្រិកកណ្តាល កំពុង​ស៊ើបអង្កេត​លើក្រុមហ៊ុន​ដែលស្និទ្ធ​នឹង​ក្រេមឡាំង

សំណុំរឿងបេណាឡា ៖ បក្សប្រឆាំង​ដាក់​ញាត្តិ​ចាប់​ថ្នាក់​រដ្ឋាភិបាល

តើ​​ការ​​សម្រុះ​​សម្រួល​​បន្ធូរ​បន្ថយ​​ភាព​តាន​តឹង​​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​​សហរដ្ឋ​អាមេរិក-អឺរ៉ុប ​​អាច​​ទុក​ចិត្ត​​បាន​​ដែរ​​ឬ​​ទេ?​

ជំនួបត្រាំ-ពូទីន ១០ថ្ងៃមុន ត្រូវគេមើលឃើញ ជាការប៉ុនប៉ងកសាង”សណ្តាប់ធ្នាប់ថ្មី”ក្នុងលោក

អាកាសធាតុ​ក្តៅខ្លាំង​មិនធ្លាប់មាន​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក​ជា​សញ្ញា​នៃ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ

Global Witness ៖ ២០១៧ ឆ្នាំមរណៈរបស់អ្នកការពារបរិស្ថាន

ហេតុ​អ្វីបាន​ជា​​​ ចិន ចង់​​គ្រប់​គ្រងផ្តាច់​មុខ​​វិស័យ​ដឹកជញ្ជូន​នៅ​អាហ្វ្រិក?

ក្រុមហ៊ុន​ផលិត​យន្តហោះ ​Boeing ​និង​ Airbus ​បន្ត​ការប្រជែងគ្នា​នៅ​ពិព័រណ៍ ​Farnborough ​ប្រទេស​អង់គ្លេស​

សូរខ្ទរ និង​ ចំហាយ នៃ World Cup -2018 ដែលបានចប់ទៅនៅរុស្ស៊ី  

នីការ៉ាហ្កា៖ ប្តីប្រពន្ធ​មេដឹកនាំ ធ្វើមិនដឹងមិនឮ បើទោះ​មាន​ចលនា​តវ៉ា​ប្រឆាំង​៣ខែ​មក​ហើយ

លោកអូបាម៉ា ជាអធិបតី នៃ​ខួប​១០០ឆ្នាំ ​ថ្ងៃ​កំណើត​របស់​លោក​ នែលសុន​ ម៉ាន់ដេឡា

បារាំង៖​ពានរង្វាន់​បាល់ទាត់ពិភពលោក​ជួយ​ផ្តល់​សន្ទុះ​សេដ្ឋកិច្ច និង​ស្តារ​ប្រជាប្រិយភាព​ប្រធានាធិបតី?

តុល្យាការ​ខ្លះ​នៃ World Cup 2018 ដែល​នឹង​ចប់​សព្វគ្រប់​នៅថ្ងៃ ១៥ កក្កដា

ឥណ្ឌា៖ យក្សសេដ្ឋកិច្ចដែលទើបងើបពីដេក តែនៅផុយស្រួយ