rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក
rss itunes

ហេតុអ្វី​បាន​ជា​អង់គ្លេស​ក្រាល​ព្រំក្រហម​ទទួល​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​បស់​ស្តេចស្នងរាជ្យ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​?

ដោយ គួច គន្ធារ៉ា

ស្តេចស្នងរាជ្យ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​ម៉ូហាមេដ បេន សាលម៉ាន​ទើប​បាន​បញ្ចប់​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​រយៈពេល ៣ថ្ងៃ​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ឡុងដ៏ ប្រទេស​អង់គ្លេស។ វត្តមាន​របស់​ព្រះអង្គម្ចាស់​សាលម៉ាន​ក្នុង​ប្រទេស​អង់គ្លេស​បាន​ធ្វើ​ឡើង ចំ​ពេល​ដែល​ប្រទេស​អឺរ៉ុប​មួយ​នេះ​កំពុង​រៀបចំ​នីតិវិធី​លែងលះ​ពី​សមាជិក​សហភាព​អឺរ៉ុប។

ក្រៅ​ពី​ស្វែង​រក​ការ​គាំទ្រ និង​លើកកម្ពស់​រូបភាព​ខ្លួន​ឯង​ជា​អ្នក​កំណែទម្រង់​សង្គម​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ស្តេចស្នងរាជ្យ​អង្គ​នេះ​ក៏​ព្យាយាម​អូសទាញ​អង់គ្លេស​ធ្វើ​ជា​ដៃគូ​ពាណិជ្ជកម្ម​នា​ពេល​អនាគត​ដែរ។

នៅ​ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​រយៈពេល ៣ថ្ងៃ ស្តេចស្នងរាជ្យ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​សាលម៉ាន​ត្រូវ​បាន​ទីក្រុង​ឡុងដ៏​ក្រាល​ព្រំក្រហម​ទទួល​តាំង​ពី​ថ្ងៃ​ទី១ ដល់​ថ្ងៃចុង​ក្រោយ។ នា​ឱកាស​នោះ ព្រះអង្គម្ចាស់​សាលម៉ាន​បាន​ចូល​ជួប​សន្ទនា​ជាមួយ​ឥស្សរជន​នយោបាយ និង​សាសនា​សំខាន់ៗ​របស់​អង់គ្លេស ស្រស់ស្រូប​អាហារ​ថ្ងៃត្រង់​ជាមួយ​ព្រះមហាក្សត្រិយានី Elizabeth ទី២ និង​ស្រស់ស្រូប​អាហារ​ពេល​ល្ងាច​ជាមួយ​លោកស្រី​នាយករដ្ឋមន្រ្តី Theresa May។ វត្តមាន​របស់​ស្តេចស្នងរាជ្យ​អារ៉ាប៊ីសាអីឌីត​សាលម៉ាន​រយៈពេល ៣ថ្ងៃ​ក្នុង​ទឹកដី​អង់គ្លេស​មិនមែន​ជា​រឿង​ចៃដន្យ​ទេ មិន​ចៃដន្យ​ព្រោះ​ទី១ អង់គ្លេស​កំពុង​រៀបចំ​នីតិវិធី​លះលែង​ពី​សហភាព​អឺរ៉ុប និង​ទី២ ព្រះអង្គម្ចាស់​សាលម៉ាន​ចង់​បន្ត​យុទ្ធនាការ​ផ្សព្វផ្សាយ​រូបភាព​ខ្លួន​ឯង​ជា​អ្នក​កំណែទម្រង់​សង្គម​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។

សូម​ជម្រាប​ជូន​ថា​មាន​ព្រះជន្ម ៣២ព្រះវស្សា ស្តេចស្នងរាជ្យ​សាលម៉ាន​មិន​ញញើត​នឹង​ផ្លាស់ប្តូរ​សង្គម​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​ដែល​ជា​របប​អភិរក្សនិយម​ជាង​គេ​មួយ​នៅ​ក្នុង​លោក។ គឺ​ស្តេចស្នងរាជ្យ​អង្គ​នេះ​ឯង​ដែល​បាន​អនុញ្ញាត​ស្រ្តី​ឲ្យ​មាន​សិទ្ធិ​បើកបរ​ដូច​បុរស និង​បាន​ធ្វើ​កំណែទម្រង់​សេដ្ឋកិច្ចជាតិ​ដោយ​ប្តូរ​ពី​សេដ្ឋកិច្ច​ពឹង​តែ​លើ​ចំណូល​បាន​មក​ពី​ការ​លក់​ប្រេងឆៅ​ទៅ​ជា​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​ចំណូល​បាន​មក​ពី​ប្រភព​ផ្សេង។ ផែនការ​កំណែទម្រង់​នេះ​ត្រូវ​បាន​ព្រះអង្គម្ចាស់​សាលម៉ាន​ឲ្យ​ឈ្មោះ​ថា “ផែនការ​ចក្ខុវិស័យ ២០៣០”។ អ្វី​ដែល​ព្រះអង្គម្ចាស់​សាលម៉ាន​ចង់​ប្រាប់​អង់គ្លេស​តាម​រយៈ “ផែនការ​ចក្ខុវិស័យ ២០៣០” គឺ​មហា​សក្តានុពល​ពាណិជ្ជកម្ម​ដែល​ទីក្រុង​ឡុងដ៏ និង​ទីក្រុង​រីយ៉ាដ​អាច​មាន​ជាមួយ​គ្នា។

ស្តេចស្នងរាជ្យ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​អង្គ​នេះ​ពិត​ជា​យល់​មិន​ច្រឡំ​ទេ​ថា ក្រោយ​ពី​អង់គ្លេស​បាន​លែងលះ​ពី​សហភាព​អឺរ៉ុប​ជា​ផ្លូវការ​ហើយ ប្រទេស​មេម៉ាយ​មួយ​នេះ​នឹង​ប្រាកដ​ស្វែង​រក​ដៃគូ​ថ្មី​ដោយ​ចៀស​មិន​រួច ពិសេស​ដៃគូ​ពាណិជ្ជកម្ម​ដើម្បី​បន្ត​រស់។ ដូច្នេះ​វា​ពិត​ជា​ឱកាស​ល្អ​ណាស់​ដែល​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​ត្រូវ​ចូល​ចែចង់​បណ្តើរៗ​ឲ្យ​បាន​មុន​គេ​ដូច​ដែល​ពាក្យ​ស្លោក​មួយ​ពោល​ថា ឡាន​ក្រោយ​ចង្អៀត​ជាង​ឡាន​មុខ។ ក្រៅ​ពី​សម្តែង​ឲ្យ​ឃើញ​ពី​សក្តានុពល​សេដ្ឋកិច្ច និង​ពាណិជ្ជកម្ម​ដែល​អង់គ្លេស​អាច​មាន​ជាមួយ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ទីក្រុង​រីយ៉ាដ​ក៏​បាន​ធានា​នៅ​ចំពោះ​មុខ​ទីក្រុង​ឡុងដ៏​ថា ខ្លួន​នឹង​បន្ត​ជួយ​អង់គ្លេស​ឲ្យ​ភ្ជាប់​ដៃគូ​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយ​ប្រទេស​ផ្សេង​នៅ​ក្នុង​តំបន់​មជ្ឈិមបូព៌ា និយាយ​ជា​រួម និង​នៅ​ក្នុង​ពិភព​អ៊ីស្លាម និយាយ​ដោយឡែក។

ជា​លទ្ធផល​នៃ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​រយៈពេល ៣ថ្ងៃ​ក្នុង​ទីក្រុង​ឡុងដ៏​របស់​ព្រះអង្គម្ចាស់​សាលម៉ាន អង់គ្លេស និង​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​សន្យា​ដោះដូរ​ពាណិជ្ជកម្ម​ក្នុង​ទឹកប្រាក់​ជិត ៩០ ០០០លានដុល្លារ​សម្រាប់​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ខាង​មុខ​ដោយ​ផ្តោត​លើ​វិស័យ​សំខាន់ៗ​មួយ​ចំនួន​រួម​មាន វិស័យ​ថាមពល ហិរញ្ញវត្ថុ ការពារ និង​វិស័យ​អប់រំ។ តែ​អ្វី​ដែល​បាន​លេច​ធ្លោ​ខ្លាំង​ជាង​គេ គឺ​កិច្ចសន្យា​ទិញ​យន្តហោះចម្បាំង​អង់គ្លេស​ចំនួន ៤៨គ្រឿង​ពី​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​ក្នុង​ទឹកប្រាក់​ច្រើន​ពាន់លានដុល្លារ។ គួរ​ជម្រាប​ជូន​ថា អង់គ្លេស​ជា​ប្រទេស​លក់​អាវុធ​សំខាន់​ជាង​គេ​មួយ​ឲ្យ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ គិត​ត្រឹម​ឆមាស​ទី១ ឆ្នាំ ២០១៧ ទឹកប្រាក់​នៃ​ការ​លក់​អាវុធ​អង់គ្លេស​ឲ្យ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​មាន​ជាង ១ ៥០០លានដុល្លារ។

តែ​គេ​មិន​ត្រូវ​ភ្លេច​និយាយ​ទេ​ថា ការ​លក់​អាវុធ​អង់គ្លេស​ឲ្យ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​តែង​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ភាព​ចម្រូងចម្រាស​យ៉ាង​ខ្លាំង ពិសេស​ទាក់ទង​នឹង​ការ​ដែល​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​បាន​យក​ទៅ​ប្រើប្រាស់​នៅ​ក្នុង​សង្រ្គាម​នៃ​ប្រទេស​យេម៉ែន និង​ការ​ផ្ទុះ​រឿងអាស្រូវ​ពុករលួយ​នៅ​ក្នុង​ជួរ​មន្រ្តី​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ ពិត​ណាស់​ថា ប្រយោជន៍​សេដ្ឋកិច្ច​ជា​ប្រយោជន៍​អាទិភាព​ដែល​ទីក្រុង​ឡុងដ៏ និង​អង់គ្លេស​សម្លឹង​ឃើញ​ដូច​គ្នា។ ប៉ុន្តែ​ទន្ទឹម​គ្នា​នេះ ក៏​នៅ​មាន​ប្រយោជន៍​នយោបាយ​ដែល​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​ត្រូវ​ការ​អង់គ្លេស​ឲ្យ​គាំទ្រ​ខ្លួន​ប្រឈម​នឹង​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ង់​ដែល​ជា​សត្រូវ​ស៊ីសាច់ហុតឈាម​នៅ​ក្នុង​តំបន់។ យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​គេ​អាច​និយាយ​បាន​ជា​រួម​ថា ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​រយៈពេល ៣ថ្ងៃ​របស់​ស្តេចស្នងរាជ្យ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​សាលម៉ាន​ក្នុង​ប្រទេស​អង់គ្លេស​បាន​បិទបញ្ចប់​ដោយ​ភាគី​ទាំង​ពីរ​ទទួល​បាន​ផលប្រយោជន៍​រៀងៗ​ខ្លួន៕

តើយន្តហោះ​ចម្បាំង​ថ្មី​​របស់​អឺរ៉ុប​មាន​ទម្រង់​យ៉ាង​ដូចម្តេច ?

អាប៉ូឡូ៖ ​៥០ឆ្នាំ​ក្រោយមក ​គេ​ចាប់ផ្តើម​ផ្តោតអារម្មណ៍​ខ្លាំង​ឡើងវិញ​លើ​ព្រះចន្ទ

ហេតុអ្វីបានជាច្រកសមុទ្រអកមូ (Ormuz) ក្លាយជាប្រធានបទក្តៅខ្លាំងម្ល៉េះនៅក្នុងតំបន់ដើមបូព៌ា?

បំណុល​ជាតិ​​ចំណាយ​​សាធារណៈ​​និង​​ការ​​ព្រមាន​​របស់​​មូលនិធិរូបិយវត្ថុ​អន្តរជាតិ​​លើ​​រដ្ឋាភិបាល​​បារាំង​​

Huawei​ សម្រុក​ពង្រីក​និង​ពង្រឹង​ការរកស៊ី​នៅអាហ្វ្រិក​ ក្រោយ​ពិបាក​វាយលុក​ទីផ្សារ​នៅ​លោកខាងលិច​

អាមេរិក-កូរ៉េ​ខាង​ជើង៖ ១​​ឆ្នាំ​ក្រោយ​ជំនួប​កំពូល​ តើ​ទំនាក់ទំនងត្រាំ-គីម​ដើរដល់ណា?

តើនាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុនអាចជួយកាត់បន្ថយភាពតានតឹងរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងសហរដ្ឋអាមេរិកបានកម្រិតណាដែរ?

ចំនួន​និស្សិតចិន​សិក្សានៅ​អាមេរិក​ទំនងជាធ្លាក់ចុះ​​ ដោយសារ​ភាពតានតឹង​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​

អាស៊ាន​អាច​ជា​ចំណុច​ក្តៅជាងគេ​បើ​មាន​សង្រ្គាមត្រជាក់​រវាង​ចិន​និង​អាមេរិក

តើអ្វី​ជា​មូលហេតុ​ចម្បង​នៅពីក្រោយ​ការធ្លាក់ចុះ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ចចិន?

អឺរ៉ុប ៖ ក្រោយ​ការបោះឆ្នោត ដល់វេលាប្រជែង​​គ្នា​​យក​​តំណែង​ដឹកនាំ​អឺរ៉ុប

ចិន-អាមេរិក៖ ​សង្រ្គាមត្រជាក់ថ្មី​កំពុង​ចាប់ផ្តើម?

ហេតុអ្វីបានជាអ៊ីរ៉ាក់ទើសទាល់ចិត្តខ្លាំងម្ល៉េះនៅចំពោះមុខកំណើនតានតឹងខ្លាំងរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងអាមេរិក?

ការ​បោះឆ្នោតសភា​អឺរ៉ុប​និង​​គម្រោង​លុយ​អឺរ៉ូ​នៅ​១០​ឆ្នាំ​ក្រោយ​​វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុ​សាកល​

តើ​សភា​អឺរ៉ុប​មាន​តួនាទី​យ៉ាងណា​ខ្លះ ?

ដំឡើងពន្ធ​ជា​រឿង​ដ៏​រសើប តែ​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​រដ្ឋាភិបាល​ជប៉ុន​ចាំបាច់ត្រូវតែ​ធ្វើ?

ស្ថានការណ៍នឹងអាក្រក់ ហើយមហន្តរាយខ្លាំងជាងនៅអ៊ីរ៉ាក់ បើអាមេរិកសម្រេចវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់

ពលរដ្ឋចំណាកស្រុកក្នុងប្រទេសជប៉ុនកើនឡើងក្នុងអត្រាកំណត់ត្រាថ្មី

កងកុម្មង់ដូ Hubert៖ កំពូលកម្មង់ដូ ពូកែបំផុតរបស់បារាំង

តើ​ចិន​នៅ​មាន​អាវុធអ្វីទៀត​សម្រាប់​ប្រើ​ក្នុង​សង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយ​អាមេរិក?