rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

ឧត្តម​ក្រុមប្រឹក្សា​​សោតទស្សន៍​​​បារាំង​​​ដកតំណែង​​អគ្គនាយក​​វិទ្យុ​រដ្ឋ​​ ព្រោះ​​​រងសម្ពាធ​​នយោបាយ?​​

ដោយ ព្រំ សឿន សូលីណា

ឧត្តម​ក្រុមប្រឹក្សា​សោតទស្សន៍​បារាំង ហៅកាត់ថា ​CSA កំពុង​រង​ការរិះគន់​យ៉ាង​ខ្លាំង ក្រោយ​ពី​បាន​ចេញ​សេចក្តីសម្រេច​ដកតំណែង​អគ្គនាយក​វិទ្យុ​រដ្ឋ ​ Radio France នៅថ្ងៃពុធ​ម្សិលមិញ។ ​គេរិះគន់ថា ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សា​សោតទស្សន៍​​រងសម្ពាធ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​លោក​ម៉ាក្រុង ដោយសារ​តែ​ការដកតំណែង​លោក​ម៉ាជើ ហ្កាលេ Mathieu Gallet ដែល​ជា​អគ្គនាយក​វិទ្យុរដ្ឋ ធ្វើឡើង​​​ក្រោយ​រដ្ឋមន្ត្រី​វប្បធម៌​ទាមទារ​​​អោយលោកហ្កាឡេ ចេញ​ពី តំណែង​វិទ្យុ។ ​​

មូលហេតុ​នៃ​ការ​ដកតំណែង​អគ្គវិទ្យុ​ Radio France

ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សា​សោតទស្សន៍បារាំង ជា​ស្ថាប័ន​ឯករាជ្យ ដែល​ត្រួតពិនិត្យ​ព័ត៌មាន ប៉ុន្តែ គ្រាន់តែ​រដ្ឋមន្ត្រី​វប្បធម៌​បារាំង​ទាមទារ​អោយ​លោក​ម៉ាជើ ហ្កាលេ ជា​​អគ្គនាយក​វិទ្យុ​រដ្ឋ ចេញ​ពី​តំណែង ​ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សា​សោតទស្សន៍​ក៏​សម្រេច​​ដកតំណែង​លោក​ហ្កាលេ​ដែរ។ ​​ការដក​លោក​ម៉ាជើ ហ្កាលេ ​ពី​តំណែង​អគ្គ​នាយក​វិទ្យុ Radio France ជា​ផលវិបាក​ទាក់ទង​នឹង​ការកាត់ទោស​លោក​ហ្កាលេ ក្នុង​ពេល​ថ្មីៗនេះ។ កាលពី​ថ្ងៃ​១៥មករា តុលាការ​បាន​កាត់ទោស​​​​លោក​ហ្កាលេ ទាក់ទង​​​​នឹង​កិច្ចសន្យា​​​ចុះ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​ផ្នែក​ប្រឹក្សា​មួយចំនួន​ ក្នុង​តម្លៃ​ទឹកប្រាក់​៤សែនអឺរ៉ូ។ លោក​ហ្កាលេ រង​ការ​ចោទប្រកាន់​ថា បាន​ជួយសម្រួល​កាន់ជើង​ក្រុមហ៊ុន​ទាំងនេះ។ ហេតុការណ៍​ជួយ​ក្នុង​កុងត្រា​ក្រុមហ៊ុន​នេះ​​កើត​តាំង​ពី​​​​​ពេល​​លោក​ហ្កាលេ នៅ​ជាអ្នក​ដឺកនាំ​វិទ្យាស្ថាន​ជាតិផ្នែក​​​សោតទស្សន៍​បារាំង​ពី​ឆ្នាំ២០១០ ដល់២០១៤​ គឺ​មុនលោក​កាន់កាប់​​​​វិទ្យុ​រដ្ឋ​បារាំង។

យោងតាម​ការ​ចោទ​ផ្លូវច្បាប់​ លោក​ហ្កាលេ មិនគោរព​តា​មបទបញ្ជា​រឺ​ច្បាប់​​ខាង​​ទីផ្សារ​សាធារណៈ។ ការកាត់ទោស​នេះ បង្ហាញ​ថា លោក​ហ្កាលេ ដឹកនាំ​វិទ្យាស្ថាន​​សោតទស្សន៍​​ជាតិ​មិនបាន​ល្អ​ទេ ព្រោះ​លោក​​ហាក់ដូចជា​ពុករលួយ​​ ជួយ​សម្រួល​ក្រុមហ៊ុន​ទាំងនោះ។ ​ដោយសារ​ការកាត់ទោស​រឿងពីមុន​មកនេះ ​​គេគិតថា​ លោក​ហ្កាលេ​មិន​អាច​​គ្រប់គ្រង​វិទ្យុ​រដ្ឋ​ Radio France បាន​ល្អ​ទេ​ ពិសេស​ក្នុងពេលនេះ​​ Radio France ​កំពុង​កែប្រែ​​រចនា​សម្ព័ន្ធ​ខ្លួន​ផង។ ​​​

នៅ Radio France ​ប៉ុន្មានឆ្នាំ​នេះ លោកហ្កាលេ ​​ប្រឈម​​​រឿង​រ៉ាវ​ច្រើន ដូចជា​ កូដកម្ម​បុគ្គលិក ជាកូដកម្ម​យូរពេលដែរ គឺ​ធ្វើ​​​១ខែ​ដែរ។ ​​សហជីព​អ្នកកាសែត​ខឹងសម្បារចំពោះ​ផែនការ​កាត់បន្ថយ​ថវិកា ​និង​ការ​លុបចោល​ការងារ​ផ្សេងៗ​នៅ​វិទ្យុ។ គេ​រិះគន់​​​ថា លោក​មិន​គិតគូរ​ប្រាក់ខែ​បុគ្គលិកទេ ចង់​កាត់បន្ថយ​ចាយវាយ​ផ្សេងៗ។ ​តែ​បើ​និយាយ​ពី​​ការរៀបចំ​ធ្វើ​ការិយាល័យ​​របស់​លោកវិញ​ គឺលោក​​ហ៊ាន​ចំណាយលុយ​ដល់​ទៅ​ ​១០ម៉ឺន៥ពាន់​អឺរ៉ូ៝ឯណោះ។ ការដែល​តុលាការ​​កាត់ទោស​ថា​លោក​ជួយ​សម្រួល​ក្រុមហ៊ុនផ្សេងៗ បូកផ្សំ​​រឿងអាស្រូវ​ទាក់ទង​ចំណាយ​សន្ធឹកសន្ធាប់​ ធ្វើអោយ​លោក​មិន​សក្តិសម​ធ្វើ​ជា​អ្នកដឺកនាំ​ទេ។ ម្ល៉ោះហើយ ​​ថ្មីៗ​នេះ លោកស្រី​ហ្វ្រង់ស៊័រ នីសសង់ Françoise Nyssen រដ្ឋមន្ត្រី​វប្បធម៌​បារាំង​បង្ហាញ​​​បំណង​ចង់​អោយ​លោ​កហ្កាលេ ឈប់ធ្វើ​ជា​អគ្គនាយក​វិទ្យុ​រដ្ឋ​តទៅទៀត។

ហើយម្សិលមិញ ​​ខាង​ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សា​សោតទស្សន៍​ក៏​​​សម្រេចដក​មុខងារ​លោក​ដែរ ​ដោយ​ថា លោក​គ្រប់គ្រង​វិទ្យុ​មិនល្អ មិនសម​ធ្វើ​ជាគំរូ​គេ។ បញ្ហា​គឺ​នៅត្រង់ថា​ឧត្តម​ក្រុមប្រឹក្សា​សោតទស្សន៍បារាំង​ សម្រេច​បែបនេះ ក្រោយ​មាន​ការទាមទារ​ពី​រដ្ឋមន្ត្រី​វប្បធម៌។ អ្នកនយោបាយ​មួយចំនួន​និង​​បក្ស​ប្រឆាំង​ ​​​ក៏រិះគន់​​​ថា​ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សា​សោតទស្សន៍ គ្មាន​ភាព​ឯករាជ្យ ​ថា​ស្តាប់​តាម​​​​​រដ្ឋមន្ត្រី​វប្បធម៌។ ខាង​ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សា​សោតទស្សន៍ឆ្លើយ​ថា ការសម្រេច​នេះ​គ្មានសម្ពាធ​ពី​​នយោបាយ​ទេ។ ហើយ​ខាង​រដ្ឋាភិបាល​បារាំង​ក៏​ថា មិនបាន​សុំអោយ​មានការ​ដកតំណែង​នេះដែរ។ ​

ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សា​សោតទស្សន៍​បារាំង​សម្រេច​អោយ​លោក​ហ្កាលេ​ចេញ​ពី​តំណែង នៅ​ថ្ងៃ​១មីនា​ខាងមុខ​នេះ។ តែ​កន្លងមក ក្រោយ​មាន​ការកាត់ទោស​ពីតុលាការ​ ​លោក​ហ្កាលេបង្ហាញ​បំណង​ថា ​​មិនចង់​ចុះ​ពីតំណែង​លោកទេ។ តាមធម្មតា លោក​ត្រូវគ្រប់គ្រង​វិទ្យុ Radio France ​រហូត​ដល់​ខែ​ឧសភា​ឆ្នាំ២០១៩។ ជាមុខមាត់​មួយ ដែល​បាន​ឡើង​កាន់កាប់តួនាទី​នេះ​ ដូច្នេះលោក​មិនព្រមចុះចាញ់​ងាយៗទេ។ ទំរាំ​លោក​បាន​ឡើង​ដល់​​ឋានៈ​បែប​នេះ​ក្នុងសង្គម លោក​បាន​តស៊ូច្រើនដែរ។ លោក​មាន​ទាំង​​សមត្ថភាព​ខាងនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច រឺ​ក៏​ភាព​យន្ត លោកមាន​ទាំង​​​ខ្សែបណ្តាញ​ជួយ​ជ្រោមជ្រែង​លោក​ច្រើន។ ​លោក​ត្រូវបាន​ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សា​សោតទស្សន៍​តែងតាំងជា​អគ្គនាយក​Radio France កាលពីឆ្នាំ២០១៤ ពេលលោក​អាយុ​៤១ឆ្នាំ ដូច្នេះ លោក​ជា​ប្រធាន​វិទ្យុ​រដ្ឋ​ម្នាក់​វ័យក្មេង​បំផុត​។ ​

រឿង​ដកតំណែង​លោក​ពេលនេះ ​មេធាវី​លោក និង​លោក​សុទ្ធតែ​ចោទ​ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សា​សោតទស្សន៍ថា​រងសម្ពាធ​ពី​រដ្ឋាភិបាល។ តែ​ខាងក្រសួង​​វប្បធម៌​ព្រមា​នរួចហើយ ថា​ជំហរ​រដ្ឋាភិបាល​គឺ​ត្រូវការ​អ្នកដឹកនាំ​គំរូ មិនអាច​លេងសើចទេ។ មានការ​រិះគន់​ដែរថា ឧត្តមប្រឹក្សា​សោតទស្សន៍​គិតក្រម​សីលធម៌ ដោយ​មិនចាំ​ការសម្រេច​សម្រួលរឿងតវ៉ា​ផ្លូវច្បាប់​របស់​លោក​ហ្កាលេ អោយ​ចប់សព្វគ្រប់។ ទោះយ៉ាងនេះ​ក្តី ពេលនេះ​ ​លោក​ហ្កាលេ​អាច​ដាក់ពាក្យ​ប្តឹង ទៅ​ខាង​ក្រុមប្រឹក្សា​រដ្ឋ ហើយ​មុនថ្ងៃ​១មីនា គឺ​មុន​ថ្ងៃ​ដែល​លោកត្រូវ​ចេញ​ពី​តំណែងអគ្គនាយក​វិទ្យុ​ ក្រុមប្រឹក្សា​រដ្ឋ​អាច​ពិនិត្យ​​​សំណុំ​រឿង​លោក។ ​

​​ផលវិបាក​បង្កឡើង​ដោយ​​​ពាក្យចចាមអារ៉ាមពី​ទំនាក់ទំនង​រវាង​លោក​ហ្កាលេ​​និង​លោក​ម៉ាក្រុង​

​កន្លងមក ​មានពាក្យចចាមអារ៉ាម​ថា ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក​​ម៉ាក្រុង​មានទំនាក់ទំនង​ស្នេហា​ជាមួយ​លោក​ហ្កាលេ ថា​លោក​ម៉ាក្រុង​ផិតក្បត់​លោកស្រី​ប្រ៊ីហ្ស៊ីត ជា​ភរិយា​វ័យចំណាស់​។ អតីត​រដ្ឋមន្ត្រី​វប្បធម៌ គឺ​លោក Frédéric Mitterand ដែលជា​អ្នកធ្លាប់​ជ្រោមជ្រែង​លោក​ហ្កាលេ ​គិតថា ពាក្យចចាមអារ៉ាម​នេះ ​មិនបាន​ជួយ​លោក​ហ្កាលេទេ វា​ជា​លក្ខខណ្ឌ​មិនល្អ​សម្រាប់​​​កិច្ចការ​ងារ​ ក្នុង​តួនាទី​​លោក។ ទោះយ៉ាងនេះក្តី កន្លងមក ​ប្រធានាធិបតី​បារាំង​ធ្លាប់​បដិសេធ​​​ហើយ​ថា លោក​គ្មានទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​លោក​ហ្កាលេ​ទេ៕

លោកត្រាំ ទាមទារ​ឲ្យ​ស៊ើប​អង្កេត​លើ​FBI ​ដោយចោទថា​ស៊ើបការណ៍​​សំងាត់​​លើ​​ក្រុម​ការងារ​លោក

វេណេស៊ុយអេឡា​បោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី ចំពេល​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ​ដុនដាប​ខ្លាំង

សហភាពអឺរ៉ុប​បញ្ជូន​តំណាង​ទៅ​អ៊ីរ៉ង់ ដើម្បី​បញ្ជាក់​ពី​ការ​ប្តេជ្ញា ​ក្នុង​ការ​ថែ​រក្សា​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ

ប្រទេស​អារ៉ាប់​លែង​មាន​ជំហរ​ដូចគ្នា ដើម្បី​ការពារ​​ប៉ាឡេស្ទីន

ជំនួបកំពូលអឺរ៉ុប-បាល់កង់៖​អឺរ៉ុប​ប្រទាញប្រទង់​គ្នា​​ក្នុង​រឿង​បាល់កង់ តែ​ឯកភាព​គ្នា​ដើម្បី​ទប់​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ

ព្យុងយ៉ាង​គំរាម​លុប​ចោល​ជំនួប រវាង​លោក ត្រាំ និង គីម ជុងអ៊ុន

ដើមបូព៌ា៖​កំហឹង​របស់​ពលរដ្ឋ​ប៉ាឡេស្ទីន​ប្រឆាំង​អ៊ីស្រាអែល​កំពុង​បន្ត​មាន​យ៉ាង​ខ្លាំងក្លា

អាមេរិក​សម្ពោធ​ស្ថានទូត​នៅ​ហ្ស៊េរុយសាឡិម ក្រោម​សន្ធឹក​នៃ​បាតុកម្ម​ប៉ាឡេស្ទីន

ជន​ដៃ​ដល់​បង្កការ​វាយប្រហារ​ដោយ​កាំបិត​នៅ​ប៉ារីស ជា​ជនជាតិ​បារាំង​ ដើមកំណើត​រុស្ស៊ី

អ៊ីរ៉ាក់​រៀបចំ​បោះឆ្នោតសភា​លើក​ទី១ ក្រោយ​ទទួល​ជោគជ័យ​លើ​អង្គការ​រដ្ឋអ៊ីស្លាម

ម៉ាឡេស៊ី ៖ ព្រះមហាក្សត្រ​លើកលែង​ទោស​មេបក្ស​ប្រឆាំង​អាន់វ៉ា

បារាំង​ចេញមុខ​រក​មធ្យោបាយ​ស្រោចស្រង់​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់

មហោស្រព​កាន​ក្រោម​សម្ពាធ​នៃ​រឿងអាស្រូវ​រំលោភផ្លូវភេទ

បារាំង៖ ១ឆ្នាំ​នៃ​អាណត្តិ​របស់​លោក​ម៉ាក្រុង ​កំណែទម្រង់​ក៏ច្រើន ​ការ​តវ៉ា​ក៏ច្រើន

ហេតុអ្វី​បាន​ជា​លីបង់​មិន​ធ្លាក់​ខ្លួន​ក្នុង​សង្រ្គាម ដូច​ប្រទេស​ជិតខាង?

ខួប២​សតវត្ស​របស់ កាល ម៉ាក្ស៖ ប្រត្យក្ស​ភាព​នៃ​ទ្រឹស្តីម៉ាក្ស នៅតែ​បង្កភាព​ចម្រូងចម្រាស់​

New York Times៖​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​កំពុង​ពិចារណា​លើ​សេណារីយ៉ូ​ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​ទ័ពអាមេរិក​នៅ​កូរ៉េខាងត្បូង

​លោក​ម៉ាក្រុង​​ទៅ​​នូវែលកាឡេដូនី មុន​ប្រជាមតិទាមទារ​ឯករាជ្យពីបារាំង

បារាំង ចង់​ស្ថាបនា​ផ្លូវថ្មី ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក ជាមួយ​អូស្ត្រាលី

លោក​នេតាន់យ៉ាហ៊ូ៖​អ៊ីស្រាអែល​មាន​ភស្តុតាង​គ្រប់គ្រាន់​ដែល​បញ្ជាក់​ពី​ការ​និយាយ​កុហក​របស់​អ៊ីរ៉ង់​ក្នុង​បញ្ហា​នុយក្លេអ៊ែរ