rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

កងទ័ព​​រុស្ស៊ី​បាញ់រះ និងឃាត់ទុក​នាវាចម្បាំងអ៊ុយក្រែន នៅច្រកសមុទ្រ​អាហ្សូវ

ដោយ ម៉ម ពិសី

កាលពីយប់ថ្ងៃអាទិត្យ​ រំលងចូលថ្ងៃចន្ទនេះ មានការប្រទូស្តរាយគ្នា ដោយអាវុធ នៅឯច្រកសមុទ្រអាហ្សូ​វក្បែរតំបន់គ្រីមេ ដោយកងទ័ពរុស្ស៊ី បានបាញ់រះ ជាច្រើនគ្រាប់ទៅលើនាវាចម្បាំង របស់អ៊ុយក្រែន ដែលកំពុងតែធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រនេះ។ ដោយចោទថា បានធ្វើសកម្មភាពខុសច្បាប់ កងទ័ពរុស្ស៊ី បានចាប់ឃាត់ នាវាចម្បាំងរបស់អ៊ុយក្រែនចំនួន៣គ្រឿង។ បញ្ហានេះ បានក្លាយទៅជាសង្រ្គាមការទូតថ្មីមួយទៀត រវាងអ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ី។ ប្រទេសទាំង២ បានកោះហៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ នៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ឲ្យប្រជុំដោះស្រាយជាបន្ទាន់។

បាញ់រះទៅលើនាវាចម្បាំងអ៊ុយក្រែន និងរារាំងមិនឲ្យធ្វើដំណើរ

ការប្រទូស្តរាយគ្នានេះ បានកើតឡើង នៅយប់ថ្ងៃអាទិត្យ ឈានចូលថ្ងៃចន្ទនេះ នៅច្រកKertch ដែលជាច្រកសមុទ្រ ឆ្លងពីសមុទ្រខ្មៅ ទៅកាន់សមុទ្រ អាហ្សូវ (Azov)។ តំបន់នេះ គឺវាស្ថិតនៅតំបន់គ្រីមេ។ ដូចយើងដឹងហើយ ថាតំបន់គ្រីមេ ដែលពីមុនជាទឹកដីអ៊ុយក្រែន ត្រូវបានរុស្ស៊ី លើកទ័ពទៅគ្រប់គ្រង នៅឆ្នាំ២០១៤។

ច្រកKertch នេះជាច្រកតែមួយគត់សម្រាប់អ៊ុយក្រែន ក៏ដូចជាសម្រាប់រុស្ស៊ី ក្នុងការធ្វើដំណើរឆ្លងពី​សមុទ្រខ្មៅ ចូលទៅសមុទ្រអាហ្សូវ។ ក្នុងពេលកើតហេតុ នាវាចម្បាំងរបស់អ៊ុយក្រែន កំពុងធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ច្រកនេះ​ ឆ្ពោះទៅកាន់សមុទ្រអាហ្សូវ។ កងទ័ពរុស្ស៊ី បានបាញ់រះមកលើនាវាចម្បាំងរបស់អ៊ុយក្រែនទាំងនោះ មុននឹងចាប់ឃាត់ មិនឲ្យនាវាទាំងនោះ ទៅណាបានទាំងអស់។

ភាគីរុស្ស៊ី បានទទួលស្គាល់ថា គេបានប្រើអាវុធមែន តែក៏ព្រោះថា នាវាចម្បាំងអ៊ុយក្រែន បានធ្វើសកម្មភាពខុសច្បាប់ នៅក្នុងដែនទឹកអធិបតេយ្យ របស់រុស្ស៊ី។ លោកស្រីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទសរុស្ស៊ី បានលើកឡើងថា កងទ័ពជើងទឹកអ៊ុយក្រែន បានធ្វើសកម្មភាពដូចពួកយូកូង មកពន្យុះរករឿង ដាក់សំពាធលើរុស្ស៊ី ហើយនៅពេលដែលរុស្ស៊ីអត់ទ្រាំលែងបាន ក៏ចោទថារុស្ស៊ីប្រើកម្លាំងទៅលើខ្លួន។

បើតាមការលើកឡើង របស់កងទ័ពជើងទឹកអ៊ុយក្រែន បានឲ្យ​ដឹងថា ភាគីអ៊ុយក្រែន​ បានជូនដំណឹងទៅខាងកងទ័ពព្រំដែនសមុទ្ររុស្ស៊ី ដែលចាំយាមនៅមាត់ច្រកនេះ ជាមុនរួមហើយ។ ប៉ុន្តែ ស្រាប់តែ មាននាវាដឹកប្រេងមួយ ពាក់ទង់តំបន់គ្រីមេ នៅសំចតទទឹងមាត់ច្រក ដើម្បីរារាំង មិនឲ្យនាវាចម្បាំង​ទាំង៣គ្រឿងរបស់អ៊ុយក្រែន ធ្វើដំណើរទៅមុខបាន។ កងទ័ពអ៊ុយក្រែនអះអាងថា ក្នុងចំណោមនាយទាហានទាំង២៣នាក់ នៅលើនាវា គឺមាន៦នាក់បានរងរបួសធ្ងន់ ដោយសារការបាញ់រះ របស់រុស្ស៊ី។

អ៊ុយក្រែន ចង់ប្រើច្បាប់អាជ្ញាសិក ដើម្បីការពារខ្លួន

ភ្លាមៗក្រោយកើតហេតុនេះ លោករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ុយក្រែន បានអំពាវនាវសុំឲ្យសម្ព័ន្ធមិត្តលោកខាងលិច រួមគ្នាទប់ទល់កម្លាំង ជាមួយសកម្មភាពប្រហ៊ើនក្អេងក្អាង របស់រុស្ស៊ី។ ក្នុងវេលាយប់ភ្លាមៗនោះ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ និងការពារជាតិរបស់អ៊ុយក្រែន បានប្រជុំបន្ទាន់ ហើយបានសម្រេចស្នើទៅកាន់លោកប្រធានាធិបតី បេត្រូ ប៉ូរ៉ូឆិនកូ ថាត្រូវតែដាក់ចុះនូវការអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសិក រយៈពេល៦០ថ្ងៃ។

រដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែន អះអាងថា ច្បាប់អាជ្ញាសិក មិនមែនមានន័យថា អ៊ុយក្រែន ប្រកាសសង្រ្គាម ជាមួយរុស្ស៊ីទេ តែគឺអ៊ុយក្រែន ត្រៀមការពារខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។ អ៊ុយក្រែន លើកឡើងថា​ ការបាញ់រះមកលើនាវាចម្បាំងរបស់ខ្លួននេះ គឺជាទង្វើដ៏ឆ្កួតលីលា ដែលរុស្ស៊ីធ្វើមកលើខ្លួន ហើយថាប្រតិបត្តិការនេះ គឺជាប្រតិបត្តិការ​ដែលរុស្ស៊ី បានត្រៀមរៀបចំទុករួចយូរមកហើយ។

រដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែន បានស្នើទៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ នៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ឲ្យកោះប្រជុំបន្ទាន់ ដើម្បីដោះស្រាយរឿងនេះ។ ដូចគ្នា បើតាមប្រភពពីAFP ភាគីរុស្ស៊ី ក៏បានស្នើឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ប្រជុំបន្ទាន់ដែរ។ តាមការគ្រោងទុក នៅថ្ងៃនេះ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ នៅទីក្រុងញូយ៉ក និងបើកសម័យប្រជុំពិសេសមួយ។

“រុស្ស៊ីធ្វើសកម្មភាពបំពានច្បាប់អន្តរជាតិ”

ច្រក Kertch ជាច្រកតែមួយគត់ ឆ្លងពីសមុទ្រខ្មៅ ចូលទៅសមុទ្រអាហ្សូវ។ កាលពីមុន នៅពេលដែលគ្រីមេ ស្ថិតក្នុងការគ្រប់គ្រង របស់អ៊ុយក្រែន ក៏អ៊ុយក្រែនមិនបានបានហាមឃាត់ចរាចរណ៍ នាវារបស់រុស្ស៊ីទេ។ ប៉ុន្តែ បន្ទាប់ពីរុស្ស៊ីបានទៅគ្រប់គ្រងតំបន់គ្រីមេ រុស្ស៊ី បានទាមទារ គ្រប់គ្រងដែនទឹក ដែលនៅជុំវិញតំបន់គ្រីមេទាំងអស់។ ច្រកKertch ត្រូវស្ថិតក្នុងការគ្រប់គ្រងរបស់រុស្ស៊ីទាំងស្រុង។

បញ្ហាបានចាប់ផ្តើម កើតឡើង នៅឆ្នាំ២០១៧ បន្ទាប់ពីរុស្ស៊ី បានសាងសង់ស្ពានសមុទ្រ ឆ្លងកាត់ច្រកនេះ ឆ្លងពីទឹកដីរុស្ស៊ីភាគខាងលិច ទៅតំបន់គ្រីមេ។ ស្ពានឆ្លងនេះ បានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ យ៉ាងខ្លាំង ដល់ចរាចរណ៍របស់នាវាដឹកទំនិញគ្រប់មុខ របស់អ៊ុយក្រែន។ បន្ទាប់មកទៀត ចាប់ពីដើមឆ្នាំ២០១៨នេះ កងទ័ពព្រំដែនសមុទ្ររុស្ស៊ី បានតម្រូវឲ្យនាវារបស់អ៊ុយក្រែនទាំងអស់ ត្រូវតែឈប់ចត ដើម្បីឲ្យរុស្ស៊ីត្រួតពិនិត្យសិន មុននឹងធ្វើដំណើរចូលទៅសមុទ្រអាហ្សូវបាន។

ឥឡូវពេលនេះ រុស្ស៊ីបានប្រើអាវុធមកលើនាវាចម្បាំង​អ៊ុយក្រែន សម្រាប់អ៊ុយក្រែន និងប្រទេសលោកខាងលិច គឺគេមិនអាចទទួលយកបានទេ។ សហភាពអឺរ៉ុប អាល្លឺម៉ង់ និងអង្គការអូតង់ បានប្រតិកម្មព្រមៗគ្នា នៅថ្ងៃនេះថា សកម្មភាពរារាំង ដោយប្រើអាវុធ ហើយ​បិទច្រកសមុទ្រនេះ ពីសំណាក់រុស្ស៊ី គឺជាសកម្មភាពហួសហេតុ ផ្ទុយនឹងច្បាប់អន្តរជាតិ។ បន្តែ បន្ទាប់ពីមានប្រតិកម្មរិះគន់ទាំងនេះ អាជ្ញាធររុស្ស៊ី បានសម្រេចបើកច្រកសមុទ្រ Kertch នេះវិញ នៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ទី២៦វិ​ច្ឆិកា។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា សមុទ្រអាហ្សូវនេះ គឺវាជាប់ជាមួយនឹងភាគខាងត្បូងនៃតំបន់ដុងបាស ដែលជាតំបន់មានសង្រ្គាមផ្តាច់ទឹកដី រវាងក្រុមប្រដាប់អាវុធទំនុកបំរុង​ដោយរុស្ស៊ី ជាមួយ នឹង​កងទ័ពអ៊ុយក្រែន។ អ្នកវិភាគខ្លះ លើកឡើងថា រុស្ស៊ីបានចិញ្ចឹមចិត្ត ចង់​ដណ្តើម​តំបន់នេះ ជាយូរមកហើយ។ បើបានតំបន់ភាគខាងកើតអ៊ុយក្រែន សមុទ្រអាហ្សូវ​ទាំងមូល នឹងស្ថិត​ក្នុងដៃរុស្ស៊ី។ គ្រីមេ គឺជាជោគជ័យ ដំណាក់កាលទីមួយ របស់រុស្ស៊ី នៅក្នុងមហិច្ឆិតា​វាទទីនេះ។ មន្ត្រីអ៊ុយក្រែនខ្លះ បានទាំងលើកឡើង ទៀតផង ថាថ្ងៃណាមួយ រុស្ស៊ីអាចនឹង​ប្រើ​កម្លាំង វាយសង្រ្គប់ ទៅលើទីក្រុង ម៉ារីយូប៉ូល ដែលជាទីក្រុងធំជាងគេរបស់អ៊ុយក្រែន នៅជាប់នឹងមាត់សមុទ្រអាហ្សូវនេះ៕

លោកម៉ាក្រុង ទៅ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ជប៉ុន ៣ថ្ងៃ​មុន​ជំនួប​​​កំពូល​​G20

វិបត្តិដើមបូព៌ា ៖ វ៉ាស៊ីនតោន​បង្ហាញ​ផែនការ​ស្តារ​សេដ្ឋកិច្ច​ប៉ាឡេស្ទីន​ប្រកប​ដោយ​មហិច្ឆតា តែ​ស្រពិច​ស្រពិល​ខ្លាំង

លោកស៊ី ជីនពីង ទៅទស្សនកិច្ចនៅព្យុងយ៉ាង ប្រជ្រៀតខ្លួននៅចន្លោះ​កូរ៉េខាងជើង និងអាមេរិក

UNHCR៖មានចំនួនជនភៀសខ្លួន ជនបម្លាស់ទី និងជនសុំសិទ្ធិជ្រកកោនសរុបជាង ៧០លាននាក់លើលោក​ក្នុងឆ្នាំ ២០១៨

អាមេរិក​បង្ហាញ​ភស្តុតាង​បន្ថែម​ចោទ​អ៊ីរ៉ង់ និង​បញ្ជូន​ទាហាន​បន្ថែម​១០០០​នាក់

ចំនួន​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​លើ​ពិភពលោក​ថយចុះ ប៉ុន្តែ​​កាន់​តែ​​ទំនើប​​​ខ្លាំង​

ហេតុអ្វី ប្រមុខ​ដឹកនាំ​ហុងកុង ផ្អាក​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​ធ្វើ​បត្យាប័ន​ទៅប្រទេស​ចិន នៅពេលនេះ?

អ៊ីរ៉ង់​ច្រាន​ចោល​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​របស់​អាមេរិក​ដែលថា​អ៊ីរ៉ង់​​នៅ​ពី​ក្រោយ​ការវាយប្រហារ​កប៉ាល់​ដឹកប្រេង

អាមេរិកនឹងបញ្ជូនទ័ពបន្ថែមនៅកាន់ប៉ូឡូញ តែបន្តពិចារណារឿងបង្កើតមូលដ្ឋានទ័ព

ហុងកុង៖ មហាបាតុកម្ម ​បានបង្ខំ​ឲ្យ​សភា​ហុងកុង​ លើកការ​ប្រជុំ​ពិភាក្សា ​លើ​ច្បាប់​បត្យាប័ន

បរិស្ថាន៖ចាប់ពីឆ្នាំ ២០២១ កាណាដាហាមការប្រើរបស់របរប្លាស្ទិកណាដែលប្រើតែម្តងរួចបោះចោល

អង្គការ​ពលកម្ម​អន្តរជាតិ​បើក​សន្និសីទ​ដែល​និយាយ​ពី អនាគត​របស់​ការងារ នៅ១០០​ឆ្នាំខាងមុខ

លោកស្រី​មេ​ បញ្ចប់​តួនាទី​ជា​មេបក្ស​កាន់អំណាច​អង់គ្លេស​នៅថ្ងៃ​ទី៧​ មិថុនា​នេះ​

ថៃ៖​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​ថ្មីប្រហែល​ជាចៀសមិនផុត​ពី​កណ្តាប់​កងទ័ព​ដែលដឹកនាំ​ដោយលោក​ប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា

លោកដូណាល់ ត្រាំ ទៅ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​អង់គ្លេស បើ​ទោះបី​ម្ចាស់​ផ្ទះ​ខ្លះ​ មិន​ពេញចិត្ត

ចិន​បង្ហាញ​សៀវភៅ ស ដើម្បី​បញ្ជាក់ជំហរ​មុតមាំ​របស់ខ្លួន ក្នុង​សង្រ្គាម​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយ​អាមេរិក

ឥណ្ឌា៖ លោកម៉ូឌី​ផ្តើម​​អាណត្តិថ្មី ជាមួយ​នឹង​ការ​បាត់បង់​នូវប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ​របស់អាមេរិក

លោកដូណាល់ ត្រាំ​គំរាមដំឡើង​ពន្ធ បើសិន​ម៉ិចស៊ិក​មិន​ជួយ​ទប់ស្កាត់​លំហូរ​ជនអន្តោប្រវេសន៍

អ៊ីស្រាអែល៖ហេតុអ្វីបានជាលោកនេតាន់យ៉ាហ៊ូបរាជ័យក្នុងការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះថ្មី?

លោហៈកម្រ អាច​ក្លាយ​ជា​អាវុធ​របស់ចិន ក្នុង​ការ​ធ្វើបាប​បច្ចេកវិទ្យា​អាមេរិក?