rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
នាទី​ខ្ញុំ​និយាយ​ពីរ​ភាសា (Chronique bilingue)
rss itunes

សង្គ្រាម​បរមណូ Guerre atomique

ដោយ ឆាយ ហុក​ផេង

ពពួក​ប្រទេស​មហា​អំណាច​ គេ​ស្រែក​កោកកាក​ គេប្រកូសអូសទាញ​ប្រទេស​ឯទៀត​ឱ្យ​មក​ពិចារណា​បរិវារ​អាកាសធាតុ​ដែល​ប្រែ​ប្រួល​មិន​ប្រក្រតី ប៉ុន្តែ​អ្វី​ទាំង​អស់​នេះ វា​បណ្តាល​មក​ពី​សន្ទុះ​ផ្នែក​រោង​ចក្រ​និង​ឧស្សាហកម្ម​ ដែល​លោតផ្លោត​បោះពួយ​ស៊ី​ឋាម​ពល​រ៉ែ​ មានរ៉ែធ្យូង​ រ៉ែធម្មជាតិ​នានា​ឱ្យ​ហុយ​ផ្សែង​ទ្រលោម ចាប់ពី​សតវត្សរ៍​ទី​១៩​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​កាល។ យើង​ចោទ​សួរ​ថា តើ​ពួក​គេ​មាន​វិប្បដិសារី​លើ​ថ្វីដៃ​បំពុល​ធាតុ​អាកាសស​អស់​រាប់​សតវត្សរ៍​នេះ​ឬយ៉ាងណា? ឬក៏​ជាទង្វើ​ដើម្បីទប់​ស្កាត់​ប្រទេស​ឯទៀត​កុំ​ឱ្យ​មាន​សិទ្ធិសេរីភ​ដូច​ពួក​គេ​ក្នុង​ការ​ប្រើ​ឋាមពល​ពុល​ទាំង​ឡាយនេះ? សំណួរ​មួយ​ទៀត​ផ្តោត​ទៅ​លើ​ឋាម​ពល​បរមាណូ​ដែល​បន្សល់​នូវ​ជាតិ​ពុល រាប់​សតវត្សរ៍​ទៅខាងមុខ។ ប៉ុន្តែ​ព្រឹត្តបត្រ​នេះ ស្តីអំពី​​សង្គ្រាម​បរមាណូ។

 

L'équilibre de la terreur ! En scandant cet axiome, le monde en marche​semble vouloir tirer les conséquences logiques d'une guerre nucléaire​​ appelée pudiquement "la terreur", soit "une peur collective qu'on fait​ régner dans une population, un groupe pour briser sa résistance;" … Cette définition tirée du Petit Robert ne correspond pas à la réalité du terrain. La possession réciproque de la bombe atomique est une menace planétaire. Le pays détenteur de la bombe H ne fait pas peur à un autre pays. Il ne brise pas non plus la résistance de ce dernier. Au contraire, l'ex-URSSS qui ne possède pas encore cette arme alors que les Etats-Unis ont largué deux bombes sur Hiroshima et Nagasaki, l'URSS doublait ses efforts pour arriver au même niveau de terreur que son adversaire.

យើង​សង្កេត​ឃើញ​ថា ប្រទេស​ទន់​ខ្សោយ​ដើរ​ពីក្រោយ​ប្រទេស​ធំៗ​ជានិច្ច។ នៅ​ក្នុង​ផ្នែក​រក្សា​ការពារ​បរិឋាន​ យើង​បាន​លើក​យក​មក​ចង្អុល​បង្ហាញ​ពី​ខាង​ដើម​នេះ​រួច​ហើយ។ នៅក្នុង​ផ្នែក​គ្រាប់​បែក​បរមាណូ តើ​មាន​ប្រទេស​តូច​តាច​ណាមួយ​ ឬក៏​ក្រុម​ប្រទេស​ណា​ នៅ​ក្នុងទ្វី​បណា ដែល​បាន​ចេញ​មុខ​ដឹកនាំ​អង្គប្រជុំ​បង្ខំ​ឱ្យ​មហា​អំណាច​កម្ទេច​ចោល​គ្រាប់​ប្រល័យ​ទ្វីប​នេះទេ​?​ ឆ្លើយ​ថា​គ្មាន​ទេ​។ ក៏ប៉ុន្តែ​គេ​ដឹង​គ្រប់​គ្នា​ថា ប្រសិន​បើ​មហា​អំណាច​ទាំង​ពីរ​ គឺ អាមេរិក​និង​រុស្ស៊ី​ គេ​បាញ់​គ្រាប់​បរមាណូ​ដាក់​គ្នាទៅវិញ​ទៅមក​ សរុប​ទៅ​មាន​ចំនួន៥ពាន់​មេហ្គាតោន ក្នុងរយៈ​តែ​ប៉ុន្មាន​នាទីប៉ុណ្ណោះ​ គឺ​វា​នឹង​បណ្តាល​ឱ្យ​មនុស្ស​ស្លាប់​ចំនួន​ ១ ០០០ លាន​នាក់​ និងរបួស​ចំនួន​ប្រហាក់​ប្រហែល​គ្នា​នេះ​ដែរ​។ ប្រសិន​បើ​មហាអំណាចច​បាញ់​ត្រឹមតែ​កម្លាំង​៦ដង​គុណ​នឹង​កម្លាំង​គ្រាប់​បរមាណូ​ធ្លាក់​លើ​ប្រទេសស​ជប៉ុន ហ៊ីរូស៊ីម៉ា គឺ​ប្រទេស​ដែល​ត្រូវ​រងគ្រាប់​នេះ​ប្រាកដ​ជា​បាត់​ឈ្មោះ​ អស់​ប្រជាជន​លើ​ពិភព​លោក​សូន្យ​សុង​តែម្តង។ ប៉ុន្មាន​សប្តាហ៍​ក្រោយ​មក ប្រទេស​ដែល​យើង​សន្មត​ថា​អ្នក​ឈ្នះ​វិញ​នោះ គឺ​នឹង​ត្រូវ​ទទួល​រងនូវ​វិទ្យុ​សកម្ម​ ព្រមទាំងកម្ទេច​ផេះបាំង​ពន្លឺ​ព្រះ​អាទិត្យ​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​សីតុណ្ហភាពចុះ​ត្រជាក់​ដល់​កម្រិត​២០អង្សាក្រោម​សូន្យ។ អ្វីៗ​ទាំងអស់​នឹង​រឹង​កក​បណ្តាល​ឱ្យ​ខ្វះទឹក​ខ្វះ​អាហារ​ ថែម​លើ​បញ្ហា​សុខភាព​បណ្តាល​មកពី​វិទ្យុ​សកម្ម​ផង​ទៀត។

En octobre 1983, les scientifiques américains et soviétiques se sont réunis à Washington pour étudier les effets d'un conflit nucléaire sur le climat de la planète. L'un des résultats catastrophiques acté par les scientifiques est rapporté ci-dessus. Et l'Organisation Mondiale de la Santé (OMS) a étudié, quant à elle, un scénario basé sur 5 mille mégatonnes de bombes explosées. Il est mentionné dans ledit rapport que "le calvaire des survivants serait physiquement et moralement effarant". Effarant dites-vous ? C'est ce qui "plonge dans une stupeur mêlée d'effroi ou d'indignation", selon Le Petit Robert. Le constat dans ce terme est faiblard.

ដោយ​ឡែក កាលពី​ឆ្នាំ​១៩៥៥ អង្គការ​អូតង់ (OTAN) បាន​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​ប្រៀប​បាន​ទៅ​នឹង​ការ​ទម្លាក់​គ្រាប់​បរមាណូ​តូច​ៗ​ចំនួ​ន​៣៥៥គ្រាប់​ ហើយ​ពួក​គេ​ក៏​ប៉ាន់​ស្មាន​មើល​ថា នឹង​បណ្តាល​ឱ្យ​មាន​ជន​រងគ្រោះ​ប្រហែល​១លាន៧សែន​នាក់​ ហើយ​របួស​ចំនួន​៣លាន​៥សែន​នាក់ថែម​ទៀត ដែល​ប្រហាក់​ប្រហែល​គ្នា​នឹង​ជន​រងគ្រោះ​នៃ​របបខ្មែរក្រហម​។ គួរ​ឱ្យ​អស្ចារ្យ​ណាស់ នេះសរឱ្យ​ឃើញថា គ្រាប់​បរមាណូ​របស់​ប៉ុល ពត មាន​វិទ្យុ​សកម្ម ធ្វើ​ឱ្យ​​ចំនួន​ជន​រងគ្រោះដែល​ស្លាប់​បាត់​បង់​ជីវិត​និង​របួស​រ៉ាំ​រ៉ៃ​ទាំងផ្លូវ​កាយ​និ​ផ្លូវ​ចិត្ត​រហូត​ដល់​សត្វ​ថ្ងៃនេះ។​

Pourquoi les chèvres ont-elles besoin de leurs prédateurs, les loups ?​ Pourquoi vous et moi, chers auditeurs cherchent sans cesse à​ satisfaire nos besoins respectifs ? Si vous n'avez pas de réponse, constatons une chose: les actes de chacun ont des répercussions sur les autres. Cette évidence peut-être ignorée si nous vivons dispersés, les uns au pôle nord, les autres au pôle sud. A ce propos, pourquoi le pôle sud dit antarctique n'est pas habité contrairement à l'arctique peuplé d'environ 150 000 d'inuits ? C'est parce qu'au pôle sud la température oscille entre +10°C et -89°C, et que le vent souffle à plus de 300 km/h, vitesse du TGV. Ceci nous ramène à la baisse de la température sur terre à cause des poussières radioactives. Résultat final, la terre ne serait plus peuplée, à l'issue d'une guerre​ atomique. Vainqueurs et vaincus habiteraient dans la même rue, celle du cimetière.

ដើម្បី​ចៀសវាង​សភាព​ការណ៍​នេះ ទើប​អ្នក​ដឹកនាំ​ប្រទេស​នីមួយៗ​ មាន​ទីប្រឹក្សា​អម​ជាប់​ជានិច្ច​មុន​នឹង​សម្រេច​សេចក្តី​លើ​វិស័យ​ណាមួយ។ គួរ​សង្ឃឹម​ដែរថា ពីពេល​នោះ​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​ ពោល​គឺ​ចាប់ពី​ពេល​ដែល​គេ​ចេះ​ផលិត​គ្រាប់បរមាណូ​មក​ ពិភព​លោក​យើង​នេះ​នៅរស់​រាន​មាន​ជីវិត​នៅឡើយ៕

ទំនៀមចាស់ ទំលាប់ថ្មីនៃច្បាប់ ( Vérité ici ici bas erreur au-delà )

កុំជុះតាមដំរី កុំមានសម្តីអសុរោះ (Copier-Coller une idéologie)

មានទោស​ពីព្រោះ​ធ្វេស​ប្រហែស​ (Faute de négligeance)

អាហារ​ និង​ ប្រជាធិបេតេយ្យ​​ ( Traçabilité de la démocratie)​

ការជជែកពិភាក្សានយោបាយ (Dialogue politique)

ល្បែងអុកនៃគ្រាប់បរមាណូ (Echec-Bomb H)

ការយកការណ៍​អំពី​តុលាការ (Chroniqueur judiciaire)

ស្វែងយល់​ពី​ការ​រក្សា​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​លើបណ្តាញ​អ៊ីនធ័រនែត

ផលនៃហេតុ​"ម៉ាក់ងាយ មើលស្រាល​"

រដ្ឋមន្រ្តី​បារាំង អង់ដ្រេ ម៉ាល់រ៉ូ និង​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី (Portrait moral de Malraux)