rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

លោក ត្រាំ ជាប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ដំបូង​គេ​បំផុត​ដែល​បាន​ឆ្លង​ព្រំដែន ទៅ​កូរ៉េ​ខាង​ជើង

ដោយ អៀង សុខម៉ិញ

​ថ្ងៃទី ៣០ មិថុនា ២០១៩ ក្លាយ​ជា​ថ្ងៃ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ចារ​ឈ្មោះ​លោក ដូណាល់ ត្រាំ ជា​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ ដំបូង​គេ​បង្អស់ ដែល​បាន​ឆ្លង​បន្ទាត់​ព្រំ​ដែន និង​ដើរ​ចូល​ក្នុង​ទឹក​ដី​កូរ៉េខាង​ជើង ពីរ​បី​ជំហាន​ ជា​និម្មិត្តរូប​ ជា​មួយ​ប្រមុខ​គីម ជុងអ៊ុន។ ជំនួប​ដោយឥត​ព្រៀង​ទុក​ រវាងលោក ត្រាំ និង​លោក គីម នៅ​តំបន់​ព្រំដែន​នេះ សបញ្ជាក់​ឱ្យ​ឃើញ​អំពី​ភាព​ស្និទ្ធ​ស្នាល​របស់​មេដឹកនាំ​ទាំង​ពីរផង និង​​​ការ​ផ្តល់​ក្តី​សង្ឃឹម​ថ្មី​ ដល់​សំណុំ​រឿង​នុយក្លេអ៊ែរ​ដែល​កំពុង​ជាប់​គាំង​ស្តូក​ស្តឹង​ផង។

ជា​ជំនួប​ប្រកប​ដោយភាព​ស្និទ្ធ​ស្នាល ! ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ ដូណាល់ ត្រាំ និង​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​កូរ៉េខាង​ជើង គីម ជុងអ៊ុន បាន​ជួប​ចាប់​ដៃ​គ្នា​យ៉ាង​រលាក់ នា​ថ្ងៃអាទិត្យ​ទី​៣០​មិថុនា ២០១៩នេះនៅ​ភូមិ Punmumjom ច្រក​ព្រំដែន​ចេញ​ចូល​តែ​មួយ​គត់ នៃ​តំបន់​គ្មាន​កងទ័ព​ដែល​ខណ្ឌ​ចែក​កូរ៉េខាង​ជើង​ពី​ខាង​ត្បូង។

រូបភាព​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ឆ្លង​គំនូស​ព្រំដែន​ តាម​ការ​អញ្ជើញ​របស់​សមភាគី​កូរ៉េខាង​ជើង បាន​រសាត់​ពេញ​ពិភពលោក។ គ្មាន​នរណា​នឹក​ស្មាន​ដល់​ថា​អាច​មាន​រូប​ភាព​នេះ​ទេកាលពី​ប៉ុន្មានម៉ោង​មុន។ លោក ត្រាំ ​ផ្ទាល់ ក៏​មិនប្រាកដ​ចិត្ត​​ថា ​លោក​ គីម ជុងអ៊ុន ព្រម​ទទួល​ការ​អញ្ជើញ​ ដោយ​ឥតព្រៀង​ទុក កាលពី​ថ្ងៃ​សៅរ៍​ របស់​លោក​ដែរ។

អម​ដំណើរ​ដោយ​លោក មូន ចែអ៊ីន លោក ដូណាល់ ត្រាំ បាន​មក​ដល់​តំបន់​គ្មាន​កងទ័ព ដែល​មាន​បំពាក់​អាវុធ និងទាហាន​ច្រើន​ជាង​គេ​នៅ​លើ​ពិភពលោកនៅ​វេលាម៉ោង ២​និង​៤០នាទី​ម៉ោង​នៅកូរ៉េ ដើម្បី​បាន​ឃើញ​ដោយ​ភ្នែក ទិដ្ឋភាព​តំបន់ និង​កូរ៉េខាង​ជើង​ពី​ចម្ងាយ។ តំបន់គ្មានកងទ័ព​នេះ ជា​ទីតាំង​ប្រកប​ដោយ​និម្មិតរូប​បំផុត។ គ្មាន​​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិករូប​ណារំលង​តំបន់​នេះ​ទេ លើក​លែង​តែ​ប្រធានាធិបតី​ ប៊ូស​ ​(ឪពុក​)​ម្នាក់គត់​​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។ លោក ត្រាំ​ វិះ​តែ​កន្លង​ប្រពៃណី​ដែរ ព្រោះកាលពី​ឆ្នាំ​២០១៧ ក្នុង​ឱកាស​ទស្សនកិច្ច​​ផ្លូវការ​នៅ​កូរ៉េខាង​ត្បូង​នេះ អាកាសធាតុ​មិន​អំណោយ​ផល​សោះ មេឃ​ចុះ​អ័ព្ទ​ខ្លាំង​ពេក​ ឧទ្ធម្ភាគចក្រ​មិន​អាច​ចុះ​ចត​បាន លោក ត្រាំ​ ក៏​បក​ត្រលប់​មក​សេអ៊ូល​វិញ។

ថ្ងៃ​នេះ​ លោក​ត្រាំ បាន​មក​ដល់​តំបន់​គ្មាន​កងទ័ព​ហើយ ហើយ​បាន​ជួប​ចាប់​ដៃ​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​កូរ៉េខាង​ជើង គីម​ជុងអ៊ុន នៅ​ត្រង់​បន្ទាប់​ព្រំដែន​ដែល​ខណ្ឌ​ចែកកូរ៉េខាង​ជើង​ពី​ខាង​ត្បូង​តាំង​ពី​សម័យ​សង្គ្រាម​១៩៥៣​មក ទៀត។ នៅ​វេលា​ម៉ោង ៣​និង​៤៦​នាទី​ លោក ត្រាំ ដើរ​ពី​ខាង​ត្បូង​ លោក គីម ដើរ​ពី​ខាង​ជើង មក​ជួប​គ្នា​ នៅ​ត្រង់​ព្រំដែន។ លោក គីម អញ្ជើញ​លោក ត្រាំ ឱ្យ​ឆ្លង​ចូល​ដី កូរ៉េខាងជើង បន្ទាប់​មក​ទើប​មេដឹកនាំ​ទាំង​ពីរ បក​ត្រលប់​ឆ្លង​ចូល​មក​ក្នុង​ទឹក​ដី​កូរ៉េខាង​ត្បូង​វិញ ហើយ​បន្ត​ដំណើរ​ទៅ​ដល់​ផ្ទះ​ខៀវ រង់​ចាំ​ទទួល​ស្វាគមន៍​ដោយ​ប្រធានាធិបតី​មូនចែអ៊ីន ដើម្បី​ជួប​ពិភាក្សា​គ្នា ដោយ​បិទ​ទ្វារ។

ជំនួប​ដោយ​បិទ​ទ្វារ​រវាង​លោក​ត្រាំ និង​លោក គីម នៅ​តំបន់​គ្មានកងទ័ព ថ្ងៃទី ៣០ មិថុនា ២០១៩ REUTERS/Kevin Lamarque

លោក ត្រាំ​ នឹង​អញ្ជើញ​ គីម​ជុងអ៊ុន​ ទៅសេតវិមាន

ក្រោយ​ជំនួប​ពិភាក្សាដោយ​បិទ​ទ្វារ ដែល​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​រយៈពេល​៤៥​នាទី ! លោក ត្រាំ និង​លោក មូន ចែអ៊ីន បាន​ជូន​ដំណើរ​ លោក​ គីម ជុងអ៊ុន​ ឆ្លង​ព្រំដែន​ត្រលប់​ទៅ​កាន់​កូរ៉េខាង​ជើងវិញ។ លោក គីម ជុងអ៊ុន ដូច​ទម្លាប់​ មិន​បាន​ធ្វើ​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​អ្វី​ទាំង​អស់ ប៉ុន្តែ​កាលពី​ជួប​គ្នា​ភ្លាម ប្រមុខ​ដឹកនាំ​កូរ៉េខាង​ជើង បានបង្ហាញ​ក្តី​សង្ឃឹម​ថា នឹង​អាច​ជំនះ​ឧបសគ្គ​បាន ដោយ​សារ​តែ​ទំនាក់ទំនង​ដ៏​ល្អ​ប្រសើរ​​ជាមួយ​លោក​ត្រាំ។

ចំណែក​លោក ដូណាល់ ត្រាំ បាន​ប្រកាស​ថាលោក មាន​មោទនភាព​ណាស់​ដែ​លបាន​ឆ្លង​បន្ទាត់​ព្រំដែន​ដែល​ខណ្ឌចែក​កូរ៉េ​ទាំង​ពីរ និង​បាន​​​អះអាង​ប្រាប់​អ្នក​កាសែត​ក្រោយ​ជំនួប​ជាថា​នឹង​អញ្ជើញ​លោក គីមជុងអ៊ុន​ ទៅ​សេតវិមាន នៅ​ថ្ងៃណាមួយ តែ​មិន​បាន​ប្រាប់​ថា​ថ្ងៃ​ណា​ឡើយ ព្រម​ទាំង​បាន​ព្រលយ​អំពី​ការ​ចាប់​ផ្តើម​ចរចា​នុយក្លេអ៊ែរ​កូរ៉េខាង​ជើង​ឡើង​វិញ នៅ​ពីរ​បី​សប្តាហ៍​ខាង​មុខ។

ផ្តល់​សន្ទុះ​ដល់​ការ​ចរចា​នុយក្លេអ៊ែរឡើង​វិញ

នេះ​គឺ​ជា​លើក​ទី​បី​ហើយ លោក ដូណាល់ ​ត្រាំ មាន​ជំនួប​ជាមួយលោក គីម ជុងអ៊ុន។ ​ជំនួប​លើក​ទី​មួយ នៅ​សិង្ហបុរី​ ជា​ជោគជ័យប្រវត្តិសាស្ត្រ តែ​​ជំនួប​លើក​ទីពីរ​នៅ​ហាណូួយ​ជា​បរាជ័យ និង​បាន​ញែក​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​ឱ្យ​ឃ្លាត​គ្នា។​ ឯ​ជំនួប​លើក​ទី​បី ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ឥត​ព្រៀង​ទុក ! ភាគី​ម្ខាងៗ​មក​ជួប​គ្នា​ដោយ​គ្មាន​ការ​ត្រៀម​លក្ខណៈ និង​រៀប​ចំ​អ្វី​ជា​មុន​ឡើយ ពោល​គឺ​​ភាគីទាំង​ពីរ​​មក​ជួប​គ្នា​ ទាំង​ប្រកាន់​​​ជំហរ​នយោបាយ​​ដដែល ៖ ខាង​ព្យុងយ៉ាង ចង់​ឱ្យ​មានកា​របន្ធូរ​បន្ថយ​ ឬ​សម្រាល​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច ទៅ​តាម​កំរិត​នៃ​ការ​រំសាយ​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ ចំនែក​ខាង​វ៉ាស៊ីនតោន ទាមទារ​ឱ្យ​លុប​បំបាត់​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​ទាំង​ស្រុង​សិន​។

មិន​គ្រប់គ្រាន់​នឹង​ដោះស្រាយ​សំណុំ​រឿង​នុយក្លេអ៊ែរ​ដ៏​ស្មុគស្មាញ​ និង​សាំញ៉ាំ​មែន! តែ​​ជំនួប​មួយ​ភ្លែត​នេះ ជាសញ្ញាជា​​វិជ្ជមាន​បំផុត​ និង​មានតម្លៃ​​ផ្នែក​ការ​ទូត​ខ្លាំង។

ក្រៅ​អំពី​តម្លៃ​ជា​និម្មិត្តរូប និងនៅ​ពី​ក្រោយ​​រូប​ភាព​​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ចាប់​ដៃ​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​កូរ៉េ​ខាង​ជើង នៅ​ព្រំ​ដែន​ត្រង់​តំបន់​គ្មានកងទ័ព មិន​អាច​លុបបាត់​ការ​ខក​ចិត្ត​ និង​ភាព​ស្រពិច​ស្រពិល​នៃ​សំណុំ​រឿង​នុយក្លេអ៊ែរ​កូរ៉េខាង​ជើង​បាន​ទេ និង​អាច​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា ​ជា​ឆាក​ល្ខោន​​នយោបាយ​ ធ្វើ​ឱ្យ​ល្អមើល​មែន ប៉ុន្តែ​ជំនួប​គ្មាន​របៀបវារៈ​ត្រឹម​ត្រូវ​នេះ​ ជា​ការ​​​ផ្តល់​សន្ទុះ​ ​ឱ្យ​ការចរចា​​ចាប់​ដំណើរការ​ឡើងវិញ។​​ បើ​គ្រាន់តែ​ការ​ឆ្លើយ​ឆ្លង​គ្នា​តាម​លិខិត​ និង​ការ​ចាប់​ដៃ​គ្នា​ធម្មតាៗ​ ពិត​ជា​មិន​គាស់​កកាយ​សំណុំ​រឿង​ចរចា​ដែល​កប់​ស្ងាត់​​ដោយសារ​បរាជ័យ​ក្នុង​ជំនួប​នៅ​ហាណូយ​បាន​ឡើយ ! ​ត្រូវ​មាន​តែ​ជំនួប​បែប​នេះ​ឯង​ ទើប​​​បាន។

អ្នក​វិភាគ​ជា​ច្រើន​​យល់​ថា​ ទាល់​តែ​មាន​ហេតុការណ៍​ ប្រកប​ដោយ​អត្ថន័យ​ជា​និម្មិត្តរូប​ខ្លាំង ទើប​ភាគី​ម្ខាង​ៗ​អា​ច​មាន​លេស មាន​ឱកាស​ស្នើ​ការ​អ្វី​មួយ​បាន។ អ្នក​វិភាគ​សង្ស័យ​ថា​ក្នុង​ជំនួប​នេះ លោក​ត្រាំ​អាច​នឹង​បន្ទន់​ឥរិយាបថ ព្យួរ​ទណ្ឌកម្ម​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ លើ​កូរ៉េខាង​ជើង ជា​ថ្នូ​រ​នឹងការ​រំសាយ​ទាំង​ស្រុង​មជ្ឈមណ្ឌល​Yongbyon។

លោក មូន ចែអ៊ីន ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាង​ត្បូង បាន​សម្តែង​ក្តី​សង្ឃឹម​និង​ចាត់​ទុក​ជំនួប​ថ្ងៃ​នេះ​ថា​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ។ សម្រាប់​លោក​ដែល​ជា​អ្នក​សន្តិភាព​និយម​ មធ្យោបាយ​តែ​មួយ​គត់​ដែលអាច​ដោះស្រាយ​វិបត្តិ​នុយក្លេអ៊ែរ​កូរ៉េខាង​ជើង​បាន​គឺ​ត្រូវ​បង្កើន​ការ​ផ្តោះ​ប្តូរ​និង​ជំនួប​បែប​នេះ​ទៀត៕

OMS ប្រកាស​កម្រិត​អាសន្ន​នៃ​ការ​​ឆ្លង​​មេរោគ​​អេបូឡា នៅ​​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាធិបតេយ្យ​កុងហ្គោ

សហភាពអឺរ៉ុប​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​តួកគីដែល​ចូល​ទៅ​ជីកខួង​បូមឧស្ម័ន​​នៅ​សមុទ្រ​ស្ហ៊ីប

បារាំង៖ បុណ្យជាតិ​១៤កក្កដា​២០១៩ ក្នុង​ន័យ​សហប្រតិបត្តិការ​កងទ័ព​អឺរ៉ុប

ទិន្នន័យ​ឯកជន​របស់អ្នកប្រើប្រាស់៖ ហ្វេសប៊ុក​ត្រូវ​ពិន័យ​ឲ្យ​បង់ប្រាក់ ៥ពាន់លាន​ដុល្លារ

បារាំង​សម្ពោធ​នាវាមុជទឹក​ទំនើបថ្មី ដែល​ស្ងាត់ខ្លាំង និងមាន​សមត្ថភាព​បាញ់មីស៊ីល​ចម្ងាយមធ្យម

អ៊ីរ៉ង់​រករឿង​ចង់​ចាប់​នាវា​ដឹក​ប្រេង​អង់គ្លេស នៅ​ច្រក​សមុទ្ទ Ormuz

អ៊ីរ៉ង់-អាមេរិក៖ ទីប្រឹក្សា​កិច្ចការ​បរទេស​បារាំង​ទៅ​អ៊ីរ៉ង់ ដើម្បី​បើកផ្លូវ​សម្របសម្រួល

ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក បើកភ្លើងខៀវ​លក់​សព្វាវុធ​ឲ្យតៃវ៉ាន់ ចំនួន​២២០០លាន​ដុល្លារ

Amnesty International៖ អាជ្ញាធរ​ហ្វីលីពីន កំពុង​ប្រហារ​ជីវិត​មនុស្ស​ក្រៅ​ផ្លូវច្បាប់ យ៉ាង​ចំហ

អ៊ីរ៉ង់បន្តប្រើអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមជាអាវុធដើម្បីសងសឹកនឹងទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចរបស់អាមេរិក

​ហេតុអ្វី​ធនាគារ​កណ្តាល​អាមេរិកឈឺក្បាល នៅពេលចំនួន​ការងារ​កើនឡើងខ្លាំង?

អ៊ីរ៉ង់ប្រាប់​អង់គ្លេសឲ្យ​​ដោះលែង​ កប៉ាល់ដឹកប្រេង​របស់ខ្លួន ជាប្រញាប់

អ៊ីរ៉ង់​ប្តេជ្ញាបង្កើន​ការ​ចម្រាញ់​សារធាតុ​អ៊ុយរ៉ាញ៉ូម​ថ្វីបើ​មាន​ការព្រមាន​ពី​អាមេរិក​

បារាំង និងអាល្លឺម៉ង់ជាប្រទេសទទួលបានតំណែងសំខាន់នៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប

តើ​អ្វីជា​ជំហរ​របស់​ចិន នៅក្រោយ​បាតុកម្ម​ហិង្សា​របស់​បាតុករ​ហុងកុង ?

ហុងកុងប្រារព្ធខួប២២ឆ្នាំនៃការផ្ទេរដែនដីពីអង់គ្លេសមកឱ្យចិនវិញ យ៉ាងហិង្សា

G20៖ ជំនួបកំពូល​​បាន​បញ្ចៀស​រឿង​អាក្រក់ៗ ខណៈ​ភាព​តានតឹង​មាន​សឹង​​គ្រប់​វិស័យ

G២០៖ លោកដូណាល់ ត្រាំ​ដើរតួ​ជាអ្នកចង់​ផ្សះផ្សា

កូរ៉េខាងជើងជំរុញកូរ៉េខាងត្បូងកុំឲ្យជ្រៀតជ្រែក និងទាមទារឲ្យអាមេរិកពិនិត្យមើលយុទ្ធសាស្រ្តឡើងវិញ