rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

កូរ៉េខាងជើងបាញ់​សាកល្បង​មីស៊ីល៖តើ​លោកដូណាល់ ត្រាំ​អត់ធ្មត់​​ដល់ពេលណា?

ដោយ ឈាង បុប្ផា

ភាពតានតឹង​រវាង​អាមេរិក និង​កូរ៉េខាងជើង​បាន​កើនឡើង​មួយ​កម្រិតទៀត បន្ទាប់​ពី​ទីក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​បាញ់​សាកល្បង​មីស៊ីល​ចម្ងាយខ្លី កាលពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍។ ក្នុង​រយៈពេល​មិន​ដល់​១​សប្តាហ៍​ផង កូរ៉េខាងជើង បាន​បាញ់​សាកល្បង មីស៊ីល ដល់​ទៅ​២​លើក។ ការបាញ់​សាកល្បង​នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ កើតឡើងនៅ​ចំ​ថ្ងៃដែល​តុលាការ​អាមេរិក​បាន​ប្រកាស​រឹបអូស​យកកប៉ាល់​ដឹកធ្យូងថ្ម របស់​កូរ៉េខាងជើង ដែលអាមេរិក​ចោទប្រកាន់​ថា បាន​ល្មើស​នឹង​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ។

 

កូរ៉េខាងជើង នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​នេះ បាន​ប្រកាស​ថា ខ្លួន​បាន​បាញ់​សាកល្បង អាវុធ​សម្រាប់​ការវាយប្រហារ​រយៈចម្ងាយ​ឆ្ងាយ កាលពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ម្សិលមិញ។ បន្ទាប់ពី​បាន​បាញ់​សាកល្បង មីស៊ីល​បាលីស្ទិក​រយៈចម្ងាយ​ឆ្ងាយ ដែលកូរ៉េខាងជើង អះអាងថា មាន​សមត្ថភាព វាយប្រហារ​ទឹកដី​អាមេរិក កូរ៉េខាងជើង​បាន​ផ្អាក​លែង​បាញ់​សាកល្បង អាវុធ តាំង​ពី​ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០១៧ ម៉្លេះ ដើម្បី​បន្ធូរបន្ថយ​ភាពតានតឹង រហូត​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ជំនួបកំពូល​ជាមួយ​អាមេរិក។

នៅក្នុង​រយៈពេល​មិនដល់​១សប្តាហ៍​ផង កូរ៉េខាងជើង បាន​បាញ់​សាកល្បង គ្រាប់មីស៊ីល​ដល់​ទៅ​២​លើក បន្តបន្ទាប់គ្នា។ អ្នកជំនាញ​ជាច្រើន​បាន​និយាយ​ថា កូរ៉េខាងជើង​បង្ហាញ​សមត្ថភាព​សព្វាវុធ​របស់ខ្លួន នៅពេលនេះ គឺ​ដើម្បី ដាក់​សម្ពាធ​ទៅលើ​ភាគី​អាមេរិក នៅក្នុង​ការចរចា​ស្តី​ពី​ការលុបបំបាត់ចោល​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ នៅ​ឧបទ្វីបកូរ៉េ។ សម្រាប់​អ្នកជំនាញ ដោយ​បាញ់​សាកល្បង​គ្រាប់មីស៊ីល​នៅពេលនេះ កូរ៉េខាងជើង​មាន​គោលដៅ និង​សារ​ច្បាស់​មួយ​ទៅកាន់​ភាគីអាមេរិក នោះ គឺ​បើសិន​អាមេរិក នៅតែ​មិន​ព្រម​ធ្វើសម្បទាន មិនព្រម បន្ធូរបន្ថយ​លក្ខខណ្ឌ​ទាមទារ​ពី​កូរ៉េខាងជើង នៅ​ក្នុង​ការចរចា ទេ កូរ៉េខាងជើង នឹង​ដើរតាម​ផ្លូវ​របស់​កូរ៉េខាងជើង ដែល​គ្មានអ្វី​ក្រៅតែ​ពង្រឹង​កម្លាំង​យោធា និង​សព្វាវុធ។

ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាងត្បូង​វិញ បាន​វាយតម្លៃ​ថា ការណ៍​ដែល​កូរ៉េខាងជើង​ត្រលប់​ទៅ​បាញ់សាកល្បង​មីស៊ីល​នៅពេលនេះ ក៏ព្រោះតែ​កូរ៉េខាងជើង មិន​សប្បាយចិត្ត ខ្លាំង ដោយសារ​ជំនួបកំពូល​លើកទី២​ជាមួយ លោក​ដូណាល់ ត្រាំ គ្មាន​បាន​ចេញ​លទ្ធផល​អ្វីសោះ។ លោក​មូន ចៃអ៊ីន​បាននិយាយ​យ៉ាងដូច្នេះ នៅក្នុង​បទសម្ភាសន៍ មួយ នៅថ្ងៃ​នេះ នៅក្នុង​ឱកាស​ខួប ២​ឆ្នាំ​នៃការចូល​កាន់តំណែង របស់​លោក ជា​ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាងត្បូង។ សម្រាប់ លោក​មូន ចៃអ៊ីន កូរ៉េខាងជើង​បាញ់​សាកល្បង​អាវុធ​នៅពេលនេះ គឺ​ប្រាកដ​ណាស់​ចង់​ដាក់​សម្ពាធ ចង់​បែរ​តម្រង់​ការចរចា​ស្តីពី​នុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង ឲ្យ​ទៅតាម​ទិសដៅ​ដែល​កូរ៉េខាងជើង​ចង់​បាន។

សូមបញ្ជាក់ថា នៅក្នុង​ជំនួប​កំពូល​ទី២ ជាមួយ ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក នៅ​ទីក្រុង​ហាណូយ មេដឹកនាំ​កូរ៉េខាងជើង​ធ្លាប់​បាន​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​ការធានា​សន្តិសុខ ហើយនិង​ការលុបចោល​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច លើ​កូរ៉េខាងជើង ប៉ុន្តែ លោកដូណាល់ ត្រាំ​បាន​បដិសេធ ក្នុង​ហេតុផល​ថា កូរ៉េខាងជើង​មិន​បាន​ចាត់វិធានការ​គ្រប់គ្រាន់ ជាក់ស្តែង ដើម្បី​ឈាន​ទៅ​បំផ្លាញ​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ នៅ​កូរ៉េខាងជើង។

គេ​សង្កេត​ឃើញ​ថា ចាប់តាំង ពី​បរាជ័យ នៃ​ជំនួបកំពូល​លើកទី២ ទំនាក់ទំនង​រវាង​អាមេរិក និង​កូរ៉េខាងជើង បាន​ចាប់​ល្អក់កករ​នឹង​គ្នា​ឡើងវិញ។ អាមេរិក​បាន​ប្រកាស​ផ្អាកទៅវិញ សកម្មភាព​រុករក​សាកសព ទាហាន​អាមេរិក ដែល​ស្លាប់​នៅកូរ៉េខាងជើង នៅក្នុង​សង្រ្គាម​កូរ៉េ។ នៅ​ថ្ងៃ​ម្សិលមិញ​ទៀតសោត បន្ទាប់ពី​កូរ៉េខាងជើង បាញ់​សាកល្បង អាវុធ តុលាការ​អាមេរិក​បាន​ប្រកាស​រឹបអូស​ជា​ផ្លូវការ​កប៉ាល់​កូរ៉េខាងជើង ដែល​អាមេរិក​ចោទប្រកាន់​ថា បាន​លួច​ដឹកនាំ​ចេញ​ធ្យូងថ្ម​កូរ៉េខាងជើង ទៅលក់​នៅ បរទេស ដោយ​ល្មើស​នឹង​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ។ ពីខាងកូរ៉េខាងជើងវិញ នៅមុន ពេល​បាញ់​សាកល្បង មីស៊ីល​ដែល​ទំនង​ជា​មីស៊ីល​នាំ​ចូល​ពី​ប្រទេស​រុស្ស៊ី មេដឹកនាំ​កូរ៉េខាងជើង លោក​គីម ជុងអ៊ុន បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ជួប​ជាលើកទី១ ប្រធានាធិបតី​រុស្ស៊ី ដែល​តាមពិត​ជា​គូប្រជែង របស់​អាមេរិក។

តើ​កូរ៉េខាងជើង និង​អាមេរិក​អាច​ត្រលប់​ទៅ​ចរចាគ្នា​វិញ​ដែរ​ឬ​ទេ?

ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាងត្បូង ដែល​ចូល​ខ្លួន​ជា​មេអណ្តើក ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ជំនួបកំពូល​ជា​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​រវាង​មេដឹកនាំ​កូរ៉េខាងជើង ជាមួយ​លោកដូណាល់ ត្រាំ និយាយ​មិន​លាក់ទេថា ការបាញ់​សាកល្បង​នៅថ្ងៃម្សិលមិញ នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ការចរចា​រឹតតែ​យ៉ាប់ ស្មុគស្មាញ។

ប្រតិកម្ម​ទៅនឹង​ការបាញ់​សាកល្បង​មីស៊ីល​របស់​កូរ៉េខាងជើង លោកប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ឯណោះវិញ បាន​និយាយ​ថា លោក​នឹង​សិក្សា​រឿងនេះ ដោយ​ម៉ត់ចត់​បំផុត។ លោកដូណាល់ ត្រាំ​ដែល​ធ្លាប់​តែ​អះអាង​ពីទំនាក់ទំនង​ល្អ និង​ការជឿទុកចិត្ត​ទៅលើ​មេដឹកនាំ​កូរ៉េខាងជើង បាន​និយាយ​នៅ​ថ្ងៃ​ម្សិលមិញ​ថា លោក​កំពុង​ចោទសួរ​ខ្លួនឯង​ពី​ឆន្ទៈ​ចង់​ចរចា​ពិតប្រាកដ​របស់​ភាគី​កូរ៉េខាងជើង។ លោក​ដូណាល់​ត្រាំ និយាយថា នៅពេលនេះ លោក​មាន​អារម្មណ៍​ថា កូរ៉េខាងជើង​មិន​បាន​ត្រៀមខ្លួន​ពិតប្រាកដ ដើម្បី​ចរចានោះទេ។

សម្រាប់​លោកដូណាល់ ត្រាំ គ្មាន​អ្នកណា​សប្បាយចិត្ត​ពីរឿង​បាញ់​សាកល្បង​មីស៊ីល​របស់​កូរ៉េខាងជើង កាលពី​ថ្ងៃ​ម្សិលមិញ ​នោះ​ទេ។ ទោះ​ជាលោក​ត្រាំ និយាយ​ថា អាមេរិក​នឹង​បន្ត​ទំនាក់ទំនង ជាមួយ​កូរ៉េខាងជើង ប៉ុន្តែ លោក​ដូណាល់ ត្រាំ និយាយ​ថា លោក​នឹង​ចាំមើល​ទៅមុខ​ទៀត សិន។

មេដឹកនាំ​កូរ៉េខាងជើង ធ្លាប់បាន​បង្ហាញ​ជំហរ​ចង់​ជួបចរចា​ជាមួយ ​លោកដូណាល់ ត្រាំ ជាលើកទី៣ ប៉ុន្តែ លោក​បាន​ដាក់​លក្ខខណ្ឌ​ច្រើន ដូចជា​ទាមទារ​ឲ្យ​ដក​ប្រមុខការទូត​អាមេរិក មិន​ឲ្យ​ចូលរួម​ក្នុង​ការចរចា ហើយ​ការបាញ់​សាកល្បង​មីស៊ីល​ពីរលើក​ផ្ទួនៗ​គ្នា​នៅ​សប្តាហ៍នេះ ជា​វិធានការ​ដាក់សម្ពាធ​មួយ​កម្រិត​ទៀត​លើ​ភាគីអាមេរិក។ ប៉ុន្តែ រឿង​បើក​ឲ្យ​មាន​ជំនួបកំពូល​អាមេរិក និង​កូរ៉េខាងជើង ជា​លើក​ទី៣ គឺ​ស្ថិតនៅ​លើ​ការសម្រេចចិត្ត​របស់​ភាគី​អាមេរិក។ អ្វីៗ​គឺ​ស្ថិតនៅ​លើ​លោកដូណាល់ ត្រាំ ផ្ទាល់ ថា តើ​លោក​ចង់ត្រលប់​ទៅ​ចរចា ដើម្បី​បន្ធូរបន្ថយ​ភាពតានតឹង ឬ​ក៏​ត្រលប់​ទៅ​ដំឡើង​សំឡេង គំរាម​ដាក់​កូរ៉េខាងជើង​វិញ។

លោកដូណាល់ ត្រាំ ហាក់​តមសំដី មិនរិះគន់​ខ្លាំងៗ កូរ៉េខាងជើង

ខុសពីលើកមុនៗ លោកដូណាល់ ត្រាំ មាន​ជំហរ​ស្ងប់ស្ងៀម គឺ​មិន​បាន​ខឹងក្រោធ ដូចកាល កូរ៉េខាងជើង បាញ់​សាកល្បង​មីស៊ីល​លើក​មុនៗ​នោះទេ។

ដោយ​ប្រើ​ត្រឹម​ពាក្យ​មីស៊ីល​រយៈចម្ងាយ​ជិត របស់​កូរ៉េខាងជើង លោកដូណាល់ ត្រាំ ចង់​បញ្ជាក់​ថា មីស៊ីល​របស់​កូរ៉េខាងជើង​គ្មាន​គ្រោះថ្នាក់ វាយប្រហារ​ដល់​ទឹកដី​អាមេរិក ហើយ​វា​ក៏មិនមែន​ជា​មីស៊ីល​បាលីស្ទិក ដែល​ជា​បម្រាម​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ដែរ។

គេ​វាយតម្លៃ​ថា ​ដោយ​មិន​ដំឡើង​សំឡេង​ធ្ងន់​ដាក់​កូរ៉េខាងជើង លើកនេះ លោក​ដូណាល់ ត្រាំ ទំនង​ជា​នៅ​តែ​មានចិត្ត​ចង់​ត្រលប់​ទៅ​ចរចា ជាជាង​ ទៅ​គំរាម ឈ្លោះ​ជាមួយ​កូរ៉េខាងជើង ព្រោះ​ថា បើត្រលប់​ទៅ​ជាប់តានតឹង​ជាមួយ កូរ៉េខាងជើង​ឡើងវិញ នោះគឺ ​លោក​នឹង​អាច​បាក់មុខ​ជាមិនខាន។ ត្រូវ​ដឹងថា លោកដូណាល់ ត្រាំ រហូត​មក គឺ​បាន​អួត​សរសើរ យក​ជំនួបកំពូល​ជាមួយ​មេដឹកនាំ​កូរ៉េខាងជើង ថា ជា​ជោគជ័យ​នៃ​នយោបាយ​ការទូត​បរទេស​របស់​លោក ដែល​គ្មាន​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ណា​បាន​ធ្វើ​ទេ រហូតមក៕

លោកដូណាល់ ត្រាំថា៖ “បើអ៊ីរ៉ង់ ​ចង់​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​អាមេរិក ​អ៊ីរ៉ង់​នឹង​រលាយ​​ជា​ស្ថាពរ​”

បក្សប្រឆាំង​អូស្ត្រាលី ​ទំនងជា​ឈ្នះ​ការបោះឆ្នោត​សភានាអាណត្តិ​នេះ​

ដើមបូព៌ា៖ លោក ត្រាំ ចង់បើក​ផ្លូវចរចា តែ​អ៊ីរ៉ង់​បិទទ្វារ

បន្ទាប់ពីសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម លោកដូណាល់ ត្រាំប្រកាសសង្រ្គាមបច្ចេកវិទ្យាជាចំហប្រឆាំងនឹងចិន

បារាំង​បើក​យុទ្ធនាការ​ប្រឆាំង​ការផ្សាយ​បន្ត​ផ្ទាល់​វីដេអូ​​ហិង្សា​និង​ជ្រុលនិយម លើ​អ៊ីនធ័រនែត

មហោស្រព​ភាពយន្ត​​កានបើកសម្ពោធ​ជាមួយ​វត្តមាន​របស់​សមិទ្ធិករ​ខ្មែរ លោក​ប៉ាន់ រិទ្ធី

តំបន់​ដើម​បូព៌ា​ឡើង​សម្ពាធ​ក្រោយមា​ន​ "វិច្ឆេទកម្ម" ​ប្រឆាំង​នាវា​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត

ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ កំពុង​ក្លាយ​ជា​ប្រធានបទ​ស្នូល​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ

បារាំង៖ប្រតិបត្តិការរំដោះចំណាប់ខ្មាំងនៅបួគីណាហ្វាសូបានរំដោះចំណាប់ថ្នូរ ៤នាក់ និងស្លាប់ទាហានបារាំង ២នាក់

សង្រ្គាមប៉ាកការវាងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់កំពុងបន្តមានយ៉ាងផុសផុលជុំវិញកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ ២០១៥

នៅពេល​មនុស្ស​ជា​ដើមហេតុ នៃ​ការរលាយផុតពូជ នៃ​ជីវិតសត្វ និង​រុក្ខជាតិ

វិបត្តិ​ហ្កាហ្សា ៖ ក្រុមប្រដាប់​អាវុធ​ប៉ាឡេស្ទីន​ព្រម​គោរព​បទ​ឈប់​បាញ់​ ជាមួយអ៊ីស្រាអែល

ព្រះចៅ​ម៉ាហា វិជ្ជរ៉ាឡុងកន ឡើង​គ្រង​រាជ្យ​សម្បត្តិ ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​ថៃ

អង្គការRSF៖ ការស្អប់​រើសអើង​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​អំពើហិង្សា​កាន់តែ​ច្រើន​ទៅលើ​អ្នកកាសែត

ខួប៥០០ឆ្នាំ​នៃមរណភាព​វិចិត្រករ ឡេអូណា ដឺ វ៉ាំងស៊ី ទាញ​បារាំង-អ៊ីតាលី​ឱ្យ​ខិត​រក​គ្នា​វិញ

ក្រោយការប៉ុនប៉ង​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ វ៉េណេស៊ុយអេឡា​រងសម្ពាធ​កាន់តែខ្លាំង

អេស្ប៉ាញ៖ បោះឆ្នោតសភា ក្នុងបរិយាកាស​វិបត្តិ​នយោបាយ​ធ្ងន់ធ្ងរ

តើ​ការ​ប្រើ​ទណ្ឌកម្មប្រេង​ដើម្បី​ខ្ទប់​ដង្ហើម​វ៉េណេស៊ុយអេឡា​អាច​បង្ខំ​លោក​ម៉ាឌូរ៉ូ​​ឲ្យ​ចុះ​ចេញ​ពី​អំណាច​ឬ​ទេ?

ចិន៖លោកស៊ី ជីនពីង​ការពារ​គម្រោង « ខ្សែក្រវ៉ាត់ និងផ្លូវ » និង​​ប្រឆាំង​នយោបាយ​ការពារនិយម