rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក
rss itunes

អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតជួយប៉ាគីស្ថាន​ដើម្បី​បំពេញ​កម្មវត្ថុ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ខ្លួនឯង ?

ដោយ អៀង សុខម៉ិញ

អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត កំពុង​រៀបចំគម្រោង​វិ​​និយោគ​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំមួយ​ នៅក្នុង​ប្រទេស​ប៉ាគីស្ថាន។ ផែនការវិនិយោគ​នេះ នឹង​ជួយសម្រួល​សេដ្ឋកិច្ច​​ប៉ាគីស្ថាន​ដែល​កំពុង​​ត្រដាបត្រដួស​ស្ទើរ​ដាច់​ខ្យល់ ​ឱ្យ​បាន​ប្រសើរ​ឡើង​វិញ​។ ​ប៉ុន្តែ​អ្វី​ដែល​ជា​ការកត់​សម្គាល់​ខ្លាំង​សម្រាប់​ក្រសែ​ភ្នែក​អ្នក​វិភាគ ចំណាយ​របស់​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត មិន​មែន​ផ្តល់​តែ​ប្រយោជន៍​សេដ្ឋកិច្ច​ឡើយ តែ​ជា​គម្រោង​ដែល​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​​កម្មវត្ថុ​យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់​ប្រទេស​យ៉ាង​ពេញ​លេញ។

តាំង​ពីឡើង​កាន់​តំណែងជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រីប៉ាគីស្ថាន ​នៅ​ខែ​កក្កដា​ឆ្នាំ​២០១៨​មក ​ លោក អ៊ីមរ៉ាន ខាន់​ ជា​បានប្រឹង​ស្វះ​ស្វែង​រក​ដៃគូ​វិនិយោគបរទេស ដោយ​បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ ទៅ​កាតា និង​តួកគី ដែល​ជា​គូប្រជែង​របស់​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតផង ទៅ​ចិន​ផង និង​ដល់​ទៅ​ពីរ​ ទៅ កាន់​ប្រទេស​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ លោក ខាន់ ​ជា​មេដឹកនាំ​បរទេស​ដ៏​កម្រ​ម្នាក់​ដែល​បាន​អញ្ជើញ​ទៅ​ចូល​រួម​ក្នុង​វេទិកា​សេដ្ឋកិច្ច​នៅទីក្រុង​រីយ៉ាដ ដែល​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ភាគ​ច្រើន​បាន​ធ្វើ​ពហិការ​ ដើម្បី​សម្តែង​ការ​មិន​ពេញ​ចិត្ត​ដោយ​ឃាតកម្ម​លើ​រូប​អ្នក​កាសែត​ជាតិ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត នៅ​ក្នុង​ស្ថានកុងស៊ុល​ក្រុង​អ៊ីស្តង់ប៊ូល។

កិច្ចខិត​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​របស់​លោក មិន​អត់​ប្រយោជន៍។ នៅទី​បំផុត ប៉ាគីស្ថាន កំពុង​ឈាន​ទៅ​សម្រេចជាមួយ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ​នូវ​ផែនការ​​ពាណិជ្ជកម្ម​ដ៏​ធំ​មហិមា​ ដែលពុំ​ធ្លាប់​កើត​មាន​នៅ​ប៉ាគីស្ថាន​​ទេ ពី​មុន​មក។​ រីយ៉ាដ និង​អ៊ីស្លាម៉ាបាដ ដែល​មាន​ចំណង​​មិត្ត​ភាពដ៏រឹងមាំ​ រាប់​​ទសវត្សរ៍​មកហើយ​នោះ​ បាន​ជជែក​គ្នា​ តាំង​ពី​ជា​ច្រើន​ខែ​មក​អំពី​គម្រោង​កិច្ចព្រមព្រៀងសេដ្ឋកិច្ច​មួយ​ខ្សែ​វែង សម្រាប់​ពេល​អនាគត។

នៅក្នុង​ចំណោម​គម្រោង​វិនិយោគធំៗ​ជាច្រើន គេរាប់​ឃើញ​មាន​មួយ​ ជា​គម្រោង​វិនិយោគ​​មជ្ឈមណ្ឌល​ចម្រាញ់​ ​ និង​រោងចក្រ​ប្រេង​ តម្លៃ​១០ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក នៅ​កំពង់ផែ​Gwadar។ កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​តូច​-ធំជា​ច្រើន នឹង​ត្រូវ​ចុះ​ហត្ថលេខា​ នៅ​ក្នុង​ឱកាសដែល​រាជទាយាទអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ព្រះអង្គម្ចាស់ ម៉ូហាម៉េត បេន សាល់​ម៉ាន Mohammed ben Salmane យាង​ទៅ​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ទីក្រុង​អ៊ីស្លាម៉ាបាដ។ ​ក្រុង​រីយ៉ាដ​មិន​ទាន់​បាន​បញ្ជាក់​អំពី​កាលបរិច្ឆេទ​ពិត​ប្រាកដ​នៃ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​នេះ​នៅ​ឡើយ​ទេ។​

ក្រៅអំពី​គម្រោង​វិនិយោគ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​ និង​ដៃគូ​ក្នុង​តំបន់ អេមីរ៉ាត់អារ៉ាប់រួម បាន​បញ្ចូល​ថវិកា​ចំនួន បី​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ម្នាក់ ទៅ​ក្នុង​ធនាគារ​កណ្តាល​ប៉ាគីស្ថាន​រួច​ហើយ។ ហើយ​ថែម​ទាំង​បាន​យល់​ព្រម​ឱ្យ​ប៉ាគីស្ថាន​ ពន្យារ​ពេល​បង់​ប្រាក់​ចំនួន​៦ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ថ្លៃ​នាំ​ប្រេង​ចូល​ទៀត​ផង។ ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត បើ​តាម​សារព័ត៌មាន​អាមេរិក​ Wall Street Journal ចេញ​ផ្សាយកាលពី​ខែ​មុន ថា អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និង​អេមីរ៉ាត់​អារ៉ាប​រួម ដែល​ជា​ដៃគូ​ពាណិជ្ជកម្ម​ដ៏​ចំបង​របស់​ប៉ាគីស្ថាន ប្រចាំ​តំបន់​ដើម​បូព៌ា ធ្លាប់​បាន​ផ្តល់​ដល់​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ប៉ាគីស្ថាន អ៊ីមរ៉ាន ខាន់ នូវ​ការ​វិនិយោគ​និង​កម្ចី​ទំហំ​ដល់​ទៅ ៣០ពាន់​លាន​ដុល្លារ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​។

ហេតុ​អ្វី​​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ហ៊ាន​ចំណាយ​​ច្រើន​នៅ​​​​ប៉ាគីស្ថាន ?! ​​ព្រោះ​បំណង​ប្រាថ្នា​ដ៏​សំខាន់​មួយ​របស់​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត គឺ​បង្កើន​ការ​វិនិយោគ​ក្នុង​វិស័យ​ចម្រាញ់​ប្រេង​​កំរិត​ពិភពលោក​ ដើម្បី ធានារ៉ាប់​រង​ទីផ្សារ​ និង​​ធានាការ​នាំ​ចេញ​ឱ្យ​បាន​ជា​និរន្តន៍ សម្រាប់​ប្រឈមនឹង​ការ​ប្រកួតប្រជែង​អន្តរជាតិ។ ដូច​ជា​ប្រទេស​ផលិត​ប្រេង​ដទៃ​ទៀត ប្រទេស​នាំ​ចេញ​ប្រេង​លំដាប់លេខ​មួយដូច​យ៉ាង​​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បាន​ធ្វើ​វិនិយោគ​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​ក្នុងវិស័យ​​​ចម្រាញ់និង​ឧស្សាហកម្ម​ប្រេង នៅ​គ្រប់​ជ្រុង​នៃ​ភព​ផែនដី និង​កំពុង​​សំឡឹង​ឃើញ​កំពង់​ផែ Gwadar របស់​ប៉ាគីស្ថាន។

អភិវឌ្ឍន៍​ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​ នៃ​គម្រោង​ផ្លូវ​មួយ​ខ្សែក្រវ៉ាត់​មួយ​របស់​ចិន​ ​Gwadar គឺ​ជាក្រុង​​​ឧស្សាហកម្ម​ស្នូល​នាពេល​អនាគត ដោយ​អាច​តភ្ជាប់​បាន​យ៉ាង​ងាយ ទៅ​​តំបន់​អាស៊ីកណ្តាល​ អាហ្វហ្កានីស្ថាន ឬ​ទៅ​តំបន់​ដើម​បូព៌ា និង​អាហ្វ្រិក។ ​ កំពង់​ផែGwadar ​នៅចំ​​ផ្លូវ​ត្រង់​ឆ្ពោះ​ទៅ​ចិន។ ប្រសិន​បើ​មាន​​ការ​សាងសង់​​​បំពង់​បង្ហូរ​ប្រេងពី​កំពង់ផែ​ប៉ាគីស្ថាន​​​ទៅ​ចិន​ នោះ​រយៈពេល​ដឹក​ជញ្ជូន​ប្រេងនឹង​បង្រួញ​មក​ត្រឹម​តែ​ ៧​ថ្ងៃ ទល់​នឹង​​​៤០​ថ្ងៃនាពេល​បច្ចុប្បន្ន។ ប៉ាគីស្ថាន​ចង់​បាន​ភាគី​វិនិយោគ​ទីបី​មកចូលរួម​ចំណែក​​អភិវឌ្ឍក្រុងកំពង់ផែនេះ ប៉ុន្តែ​ចិន​មិន​ពេញ​ចិត្ត​បេក្ខភាព​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​នេះ​ទេ។ ​ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​រាល់​វិនិយោគ​របស់​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត នៅ​ក្រុង​កំពង់ផែ​ប៉ាគីស្ថាន គឺ​មានបង្កប់​​​តម្លៃ​ផ្នែក​ភូមិសាស្ត្រ​​យុទ្ធសាស្ត្រ​នយោបាយជាមួយ​ផង។

ម្យ៉ាង​ទៀតកំពង់​ផែGwadar ស្ថិត​នៅ​ចម្ងាយ​តែ​ប្រមាណ​ ៧០​គីឡូម៉ែត្រពី​កំពង់​ផែ​ Chabahar របស់​អ៊ីរ៉ង់ ជា​គូសត្រូវ​របស់​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ កំពង់ផែ​អ៊ីរ៉ង់​ ដែល​ទើប​សម្ពោធ​កាលពី​ចុងឆ្នាំ២០១៨ ត្រូវ​បាន​​​ឥណ្ឌា​ចាត់​ទុក​ជាច្រក​ផ្លូវ​​ទៅ​​អាហ្វហ្កានីស្ថាន ​ដោយមិន​ឆ្លង​កាត់​​​ប៉ាគីស្ថានជាសត្រូវ។ ប៉ុន្តែ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត មិន​ចង់​លូក​លាន់​នឹង​ល្បែង​ប្រកួត​ប្រជែង​ររាង​ប៉ាគីស្ថាន​និ​ងឥណ្ឌា​ឡើយ។ ព្រោះរីយ៉ាដ​​ក៏​មាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​ផ្នែក​ថាមពល​យ៉ាង​ធំ​ដល់​ទៅ ៤៤ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ឯណោះ​ជាមួយ​ឥណ្ឌា​ដែរ៕

ខួប​៧៥ឆ្នាំ៖ ធនាគារពិភពលោក និង​ស្ថាប័ន​រូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ ជួប​ឧបសគ្គ​ថ្មី​និងច្រើន​បន្ថែមទៀត​

ចិនមានអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដើម្បីក្លាយខ្លួនជាមហាអំណាចផុតលេខ

ច្បាប់អ៊ុយក្រែន​​ដែល​ច្បាំងទល់​នឹង​ភាសា​រុស្ស៊ី ចូល​ជាធរ​មាន​ហើយ

រដ្ឋមន្ត្រី​បារាំង​ម្នាក់​លាលែង​ពីតំណែង ដោយមានរឿង​អាស្រូវ​ចាយ​វាយ​ហ៊ឺហា

ហេតុអ្វី​បានជា​គេ​មិនជឿ​ថា​អាមេរិក​បាន​បញ្ជូន​មនុស្ស​ទៅ​ឋានព្រះចន្ទ?

វិសមភាពសង្គម​ក្នុង​យុគសម័យ​សកលភាវូបនីយកម្ម

សេរីភាព​សារព័ត៌មាន​កំពុង​រង​ការគំរាមកំហែង នៅ​ឥណ្ឌា ?

ពិភពលោក​បិទភ្នែក មិនឃើញ​សង្រ្គាម​ដែលបំផ្លាញ​ខ្ទេចខ្ទាំ យេម៉ែន ៥​ឆ្នាំមកហើយ

សេដ្ឋកិច្ចសាកល៖ ​កំពង់ផែ​ពាណិជ្ជកម្ម​ដ៏មមាញឹក​បំផុត

ឥណ្ឌូណេស៊ី ប្រទេស​​ស្ថាបនិក​​អាស៊ាន និយម​ទិញ​អាវុធ​រុស្ស៊ី

សឹង្ហបុរី៖ ក្មេងសិស្ស​សាលា​មាន​ចំណេះដឹង​ខ្ពស់ តែ​ក៏​ប្រឈម​ខ្លាំង​នឹង​ជំងឺ​ផ្លូវចិត្ត

ហេតុអ្វី​ជប៉ុន​និង​កូរ៉េ​ខាងត្បូង​​មិន​អាចផ្សះផ្សា​ស្នាម​របួស​ពី​សម័យ​សង្រ្គាម​បាន?​

កំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងទំហំប្រជាជន៖ ជោគវាសនាអនាគត?

ការឡើងកម្តៅអាកាសធាតុ រដ្ឋាភិបាល​​បារាំង​​បញ្ចេញ​សកម្មភាព​មិន​គ្រប់គ្រាន់ ?

ឥណ្ឌា​ប្រឈមនឹង​វិបត្តិ​ខ្វះទឹក​ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ​មិនធ្លាប់មាន

មជ្ឈិមបូព៌ា៖ផែនការសន្តិភាពដែលអាមេរិកចង់បង្រួបបង្រួមអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមប្រទេសនៅឈូងសមុទ្រពែក្សដើម្បីប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់

ហេតុផល​នៅ​ពី​ក្រោយ​ភាព​ជោគជ័យ​នៃ​សង្គម​សិង្ហបុរី​

តើយន្តហោះ​ចម្បាំង​ថ្មី​​របស់​អឺរ៉ុប​មាន​ទម្រង់​យ៉ាង​ដូចម្តេច ?

អាប៉ូឡូ៖ ​៥០ឆ្នាំ​ក្រោយមក ​គេ​ចាប់ផ្តើម​ផ្តោតអារម្មណ៍​ខ្លាំង​ឡើងវិញ​លើ​ព្រះចន្ទ

ហេតុអ្វីបានជាច្រកសមុទ្រអកមូ (Ormuz) ក្លាយជាប្រធានបទក្តៅខ្លាំងម្ល៉េះនៅក្នុងតំបន់ដើមបូព៌ា?