rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

សង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម៖​តើ​ចិន​កំពុង​រួសរាន់​បញ្ចប់​ច្បាប់ថ្មី​ស្តីពី​វិនិយោគបរទេស​ដើម្បី​បំពេញចិត្ត​សហរដ្ឋអាមេរិក​ឬ?

ដោយ គួច គន្ធារ៉ា

ប្រទេស​ចិន​កំពុង​ប្រញិបប្រញាប់​បញ្ចប់​ច្បាប់​ថ្មី​ស្តីពី​វិនិយោគ​បរទេស និង​បញ្ជូន​ទៅ​ឲ្យ​សភា​បោះឆ្នោត​នៅ​ក្នុង​ខែ​មីនា​ខាង​មុខ។ ការ​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ច្បាប់ថ្មី​ស្តីពី​វិនិយោគបរទេស​ពេល​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា ដើម្បី​ឆ្លើយតប​នឹង​ការ​ទាមទារ​របស់​ភាគី​អាមេរិក ពិសេស​ចំ​ពេល​ដែល​សង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​ចិន និង​សហរដ្ឋអាមេរិក​កំពុង​បន្ត​មាន​យ៉ាង​ក្តៅ​គគុក។ គេ​នៅ​មិន​ទាន់​ដឹង​ថា តើ​ច្បាប់ថ្មី​ស្តីពី​វិនិយោគបរទេស​ដែល​ចិន​ទើប​បាន​បង្កើត​ថ្មី​ពេល​នេះ​មាន​គោលដៅ​កាត់​បន្ថយ​ភាព​តានតឹង​រវាង​ប៉េកាំង និង​វ៉ាស៊ីនតោន​ឬ​មួយ​គ្រាន់​បំពេញ​ចិត្ត​អាមេរិក។

អ្វី​ដែល​គេ​ដឹង ក្រុមហ៊ុន និង​សហគ្រាសបរទេស​ដែល​រក​ស៊ី​នៅ​ចិន​បាន​សម្តែង​ក្តី​បារម្ភ​របស់​ខ្លួន​ពី​ភាព​តក់ក្រហល់​របស់​ចិន និង​ពី​ខ្លឹមសារ​លំអិត​ដែល​មាន​ចែង​នៅ​​ក្នុង​ច្បាប់​ថ្មី​នោះ។

គួរ​បញ្ជាក់​ថា គម្រោង​ច្បាប់​ស្តីពី​វិនិយោគ​បរទេស​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​បង្ហាញ​ម្តង​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៥ តែ​ត្រូវ​បាន​ទម្លាក់​ចោល​វិញ​ភ្លាមៗ។ បន្ទាប់​មក គម្រោង​ច្បាប់​ថ្មី​ក៏​បាន​ផ្តើម​លេច​រូបរាង​ឡើង​វិញ​នា​ដំណាច់​ឆ្នាំ ២០១៨។ ដូច្នេះ គម្រោង​ច្បាប់ថ្មី​ឆ្នាំ ២០១៩ ជា​គម្រោង​ច្បាប់​ដែល​ចិន​បាន​យក​គម្រោងច្បាប់​ឆ្នាំ ២០១៨ ទៅ​បន្ថែម​បន្ថយ និង​កែប្រែ​លើ​ចំណុច​មួយ​ចំនួន​ដើម្បី​ឆ្លើយ​តប​នឹង​សង្រ្គាម​ពាណិជ្ជកម្ម​ដែល​ចិន​កំពុង​ប្រឈម​ទល់​នឹង​អាមេរិក​សព្វថ្ងៃ។ តើ​ច្បាប់​ថ្មី​ស្តីពី​វិនិយោគ​បរទេស​ពេល​នេះ​នឹង​អាច​ចូលរួម​កាត់​បន្ថយ​ភាព​តានតឹង​រវាង​ក្រុង​ប៉េកាំង និង​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន ឬ​មួយ​គ្រាន់​ជា​រូបភាព​បន្លំ​ភ្នែក​មួយ​ដើម្បី​បំពេញ​ចិត្ត​នឹង​ការ​ទាមទារ​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ដូណាល់ ត្រាំ?។

គេ​នៅ​មិន​ទាន់​អាច​ឆ្លើយ​នឹង​សំណួរ​នេះ​បាន​ទេ តែ​អ្វី​ដែល​គេ​ដឹង​នៅ​ច្បាប់​ថ្មី​នេះ មាន​ចំណុច​មួយ​ចំនួន​បាន​ឆ្លើយ​តប​នឹង​ការ​ទាមទារ​របស់​លោក​ត្រាំ រួម​ទាំង​ការ​ទាមទារ​ចង់​បាន​របស់​ក្រុមហ៊ុន និង​សហគ្រាស​បរទេស​តាំង​ពី​យូរ។ ជាមួយ​នឹង​ច្បាប់​ថ្មី ក្រុមហ៊ុន និង​សហគ្រាស​បរទេស​លែង​មាន​កាតព្វកិច្ច​ដើម្បី​ផ្ទេរ​បច្ចេកវិទ្យា​ទៅ​ឲ្យ​ដៃគូ​ចិន ឬ​មួយ​ក៏​មាន​សមភាព​ក្នុង​ការ​ទទួល​ផល​ដូច​ក្រុមហ៊ុន​ម្ចាស់ស្រុក​ជា​ដើម។ បន្ទាប់​មក ច្បាប់​ថ្មី​ក៏​ចែង​ពី​ការ ការពារ​មូលធន​បរទេស​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​លូកដៃ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ចិន។ តែ​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ក្រុម​សភាពាណិជ្ជកម្ម​អឺរ៉ុប និង​សហរដ្ឋអាមេរិក រួម​ទាំង​ក្រុមហ៊ុន សហគ្រាស​បរទេស​បន្ត​សម្តែង​ក្តីបារម្ភ​ចំពោះ​ច្បាប់​ថ្មី​នេះ។

ក្រុម​សភា​ពាណិជ្ជកម្ម​អឺរ៉ុប និង​សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​បារម្ភ​ពី​ការ​ប្រើ​ឃ្លាឃ្លោង​ទូលំទូលាយ​ខ្លាំង​ដោយ​គ្មាន​ការ​លំអិត​ច្បាស់លាស់។ មាន​ចំណុច​ពីរ​ដែល​ពួក​គេ​ចង់​បាន​ការ​ពន្យល់​បន្ថែម​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​នៅ​ក្នុង​ច្បាប់​ថ្មី​នោះ ទី១ ការ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​រដ្ឋអំណាច​រឹបអូស​ទុនវិនិយោគបរទេស​ដោយ​បញ្ជាក់​ត្រឹម​ហេតុផល​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​សាធារណៈ និង​ទី២ ទាក់ទង​នឹង​ការ​សិក្សា ត្រួតពិនិត្យ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​លើ​ទុនវិនិយោគ​បរទេស​ដើម្បី​ចង់​ដឹង​ថា តើ​មាន​ការ​បំពាន​លើ​សន្តិសុខជាតិ​ឬ​អត់។ គួរ​រម្លឹក​ថា​នៅ​ក្នុង​គម្រោង​ច្បាប់វិនិយោគ​បរទេស​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៥ ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​បាន​ទម្លាក់​ចោល​វិញ​ក៏​មាន​ចែង​ពី​ចំណុន​នេះ​ដែរ តែ​មាន​ការ​សរសេរ​លំអិត​ដល់​ទៅ ៥ទំព័រ​ដោយ​មាន​លើក​ឧទាហរណ៍​ជាក់ស្តែង​ទៅ​ពន្យល់។

តែ​ជាមួយ​នឹង​ច្បាប់​ថ្មី​ឆ្នាំ ២០១៩ បញ្ហា​មួយ​នេះ​ត្រូវ​បាន​សរសេរ​តែ​មួយ​ឃ្លា និង​បិទផ្លូវ​មិន​ឲ្យ​តវ៉ា។ ទន្ទឹម​នឹង​ស្នើ​សុំ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​លំអីត​លើ​មាត្រា​មួយ​ចំនួន​នៃ​ច្បាប់​ថ្មី​នោះ ក្រុម​សភា​ពាណិជ្ជកម្ម​អឺរ៉ុប និង​សហរដ្ឋអាមេរិក​ក៏​បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​បង្កើត​ច្បាប់​វិនិយោគ​តែ​មួយ​សម្រាប់​ក្រុមហ៊ុន​ចិន និង​បរទេស​នៅ​ចិន។ ពួក​គេ​យល់​ថា រដ្ឋាភិបាល​ចិន​មិន​គួរ​បង្កើត​ច្បាប់​ដាច់​ដោយ​ឡែក​ពី​គ្នា​ឡើយ ព្រោះ​ក្រុមហ៊ុន​ចិន និង​ក្រុមហ៊ុន​បរទេស​ដែល​ដាក់​ទុន​រក​ស៊ី​នៅ​ចិន​សុទ្ធ​តែ​បាន​រួម​ចំណែក​ផ្តល់​ផល​វិជ្ជមាន​ឲ្យ​ប្រទេស​ចិន​ដូច​គ្នា​នៅ​ក្នុង​ផ្នែក​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច បង្កើត​ការងារ ការ​ស្រាវជ្រាវ និង​ការ​អភិវឌ្ឍន៍។

រដ្ឋាភិបាល​ចិន​ត្រូវ​រួសរាន់​អនុម័ត​ច្បាប់​ថ្មី​ឲ្យ​បាន​មុន​ថ្ងៃទី១ មីនា

បើ​គ្មាន​អ្វី​ត្រូវ​កែប្រែ ឬ​ថែមថយ​ទេ ច្បាប់​ថ្មី​ស្តីពី​វិនិយោគបរទេស​នឹង​ត្រូវ​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​ដាក់​ឲ្យ​សភា​បោះឆ្នោត​នៅ​ដើម​ខែ​មីនា​ខាង​មុខ ពោល​ក្នុង​ឱកាស​នៃ​ការ​បើក​សម័យ​ប្រជុំ​ពេញអង្គ​ប្រចាំឆ្នាំ​របស់​គណបក្ស​កម្មុយនិស្ត​ចិន​រយៈ​ពេល ១០ថ្ងៃ​ដែល​ត្រូវ​ចាប់​ផ្តើម​ពី​ថ្ងៃទី៥ មីនា​ខាង​មុខ។ រដ្ឋាភិបាល​ចិន​ត្រូវ​អនុម័ត​ច្បាប់​ថ្មី​មួយ​នេះ​ឲ្យ​បាន​មុន​ថ្ងៃទី១ មីនា ព្រោះ​ជា​ថ្ងៃ​ដែល​លោក​ប្រធានាធិបតី​ចិន​ស៊ី ជីនពីង និង​សមភាគី​អាមេរិក​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​បាន​ឯកភាព​រក​ឲ្យ​បាន​នូវ​កិច្ចព្រមព្រៀង​មួយ​ស្តីពី​ភាព​មិន​ចុះ​សម្រុង​គ្នា​ក្នុង​រឿង​ពាណិជ្ជកម្ម។ បើ​មិន​ដូច្នោះ​ទេ លោក​ត្រាំ​នឹង​បន្ត​ដំឡើង​ពន្ធ​លើ​ទំនិញ​ចិន​នាំ​ចូល​អាមេរិក។

លោក​ស៊ី ជីនពីង​ហាក់​មិន​អាច​ត្រេងត្រាង​អល់អែក​បាន​ទៀត​ឡើយ ប្រសិន​បើ​លោក​មិន​ចង់​ទទួល​ពំនូង​ថ្មី​ពី​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​ទេ។ មាន​ក្រុម​អ្នកវិភាគ​មួយ​ចំនួន​បាន​មើល​ឃើញ​ថា ច្បាប់​ថ្មី​របស់​ចិន​ពេល​នេះ​ហាក់​បាន​ធ្វើ​ឡើង​យ៉ាង​តក់ក្រហល់​ជ្រុល​ដើម្បី​តម្រូវ​កាលៈទេសៈ មាន​ន័យ​ថា ដើម្បី​រំងាប់​ភាព​តានតឹង​ផ្នែក​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយ​អាមេរិក​បច្ចុប្បន្ន។ តាម​ធម្មតា គម្រោង​ច្បាប់​នីមួយៗ​ត្រូវ​បាន​ចិន​ប្រើ​ពេល​យ៉ាង​តិច​ពី​មួយ​ឆ្នាំ​ទៅ​បី​ឆ្នាំ ទំរាំ​នឹង​ដាក់​ឲ្យ​សភា​បោះឆ្នោត​អនុម័ត។ តែ​ច្បាប់​ថ្មី​ស្តីពី​វិនិយោគបរទេស​ពេល​នេះ​បាន​ប្រើ​ពេល​តាក់តែង​មិន​ដល់ ២ខែ​ស្រួលបួល​ផង៕

លោកដូណាល់ ត្រាំថា៖ “បើអ៊ីរ៉ង់ ​ចង់​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​អាមេរិក ​អ៊ីរ៉ង់​នឹង​រលាយ​​ជា​ស្ថាពរ​”

បក្សប្រឆាំង​អូស្ត្រាលី ​ទំនងជា​ឈ្នះ​ការបោះឆ្នោត​សភានាអាណត្តិ​នេះ​

ដើមបូព៌ា៖ លោក ត្រាំ ចង់បើក​ផ្លូវចរចា តែ​អ៊ីរ៉ង់​បិទទ្វារ

បន្ទាប់ពីសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម លោកដូណាល់ ត្រាំប្រកាសសង្រ្គាមបច្ចេកវិទ្យាជាចំហប្រឆាំងនឹងចិន

បារាំង​បើក​យុទ្ធនាការ​ប្រឆាំង​ការផ្សាយ​បន្ត​ផ្ទាល់​វីដេអូ​​ហិង្សា​និង​ជ្រុលនិយម លើ​អ៊ីនធ័រនែត

មហោស្រព​ភាពយន្ត​​កានបើកសម្ពោធ​ជាមួយ​វត្តមាន​របស់​សមិទ្ធិករ​ខ្មែរ លោក​ប៉ាន់ រិទ្ធី

តំបន់​ដើម​បូព៌ា​ឡើង​សម្ពាធ​ក្រោយមា​ន​ "វិច្ឆេទកម្ម" ​ប្រឆាំង​នាវា​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត

ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ កំពុង​ក្លាយ​ជា​ប្រធានបទ​ស្នូល​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ

បារាំង៖ប្រតិបត្តិការរំដោះចំណាប់ខ្មាំងនៅបួគីណាហ្វាសូបានរំដោះចំណាប់ថ្នូរ ៤នាក់ និងស្លាប់ទាហានបារាំង ២នាក់

កូរ៉េខាងជើងបាញ់​សាកល្បង​មីស៊ីល៖តើ​លោកដូណាល់ ត្រាំ​អត់ធ្មត់​​ដល់ពេលណា?

សង្រ្គាមប៉ាកការវាងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់កំពុងបន្តមានយ៉ាងផុសផុលជុំវិញកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ ២០១៥

នៅពេល​មនុស្ស​ជា​ដើមហេតុ នៃ​ការរលាយផុតពូជ នៃ​ជីវិតសត្វ និង​រុក្ខជាតិ

វិបត្តិ​ហ្កាហ្សា ៖ ក្រុមប្រដាប់​អាវុធ​ប៉ាឡេស្ទីន​ព្រម​គោរព​បទ​ឈប់​បាញ់​ ជាមួយអ៊ីស្រាអែល

ព្រះចៅ​ម៉ាហា វិជ្ជរ៉ាឡុងកន ឡើង​គ្រង​រាជ្យ​សម្បត្តិ ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​ថៃ

អង្គការRSF៖ ការស្អប់​រើសអើង​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​អំពើហិង្សា​កាន់តែ​ច្រើន​ទៅលើ​អ្នកកាសែត

ខួប៥០០ឆ្នាំ​នៃមរណភាព​វិចិត្រករ ឡេអូណា ដឺ វ៉ាំងស៊ី ទាញ​បារាំង-អ៊ីតាលី​ឱ្យ​ខិត​រក​គ្នា​វិញ

ក្រោយការប៉ុនប៉ង​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ វ៉េណេស៊ុយអេឡា​រងសម្ពាធ​កាន់តែខ្លាំង

អេស្ប៉ាញ៖ បោះឆ្នោតសភា ក្នុងបរិយាកាស​វិបត្តិ​នយោបាយ​ធ្ងន់ធ្ងរ

តើ​ការ​ប្រើ​ទណ្ឌកម្មប្រេង​ដើម្បី​ខ្ទប់​ដង្ហើម​វ៉េណេស៊ុយអេឡា​អាច​បង្ខំ​លោក​ម៉ាឌូរ៉ូ​​ឲ្យ​ចុះ​ចេញ​ពី​អំណាច​ឬ​ទេ?

ចិន៖លោកស៊ី ជីនពីង​ការពារ​គម្រោង « ខ្សែក្រវ៉ាត់ និងផ្លូវ » និង​​ប្រឆាំង​នយោបាយ​ការពារនិយម