rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម រុញច្រាន​ឲ្យជប៉ុន​និង​ចិន​ ខិតចូល​រកគ្នា​

ដោយ អ៊ុង គឹមអ៊ាន់

នាយករដ្ឋមន្រ្តី​ជប៉ុន​លោក ស្ហីនហ្សូ អាបេ ​នៅថ្ងៃនេះបានធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​ដ៏កម្រ​ និងលើកដំបូង​ទៅកាន់​ប្រទេសចិន​ រយៈពេល​បីថ្ងៃ​គឺរាប់​ចាប់ពី​ថ្ងៃទី ២៥-២៧ តុលា​​។ ដំណើរ​ទស្សនកិច្ចនេះ​ គឺជា​សញ្ញាមួយ​នៃ​កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង​របស់​ប្រទេស​ទាំងពីរ​ជាពិសេស​ពីភាគីជប៉ុន​ ដើម្បីធ្វើឱ្យ​ប្រសើរឡើង​នូវ​ទំនាក់ទំនង​ទ្វេភាគី​នៃប្រទេស​ដែលជា​គូសត្រូវ​នឹងគ្នា​ និង​ចំពេល​មាន​ការកើនឡើង​ នៃ​ភាព​មិនប្រាកដប្រជា​នៃ​ចំណងការទូត​រវាង​ប្រទេសនានា​ នៅជុំវិញ​ពិភពលោក​។

ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីជប៉ុន-ចិន

ជា​ការពិតណាស់​ ដំណើរទស្សនកិច្ច​របស់​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន​ ស្ហីនហ្សូ ​អាបេ ​ត្រូវបានគេ​ចាត់ទុកថា​ជាដំណើរទស្សនកិច្ច​ដ៏សែនកម្រ​មួយ​។ ជា​ដំណើរទស្សនកិច្ច​ដ៏កម្រ​ ពីព្រោះថា​ដំណើរទស្សនកិច្ច​នេះ​ គឺជា​ទស្សនកិច្ច​លើកទីមួយ​របស់​នាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន​ចាប់តាំងពីឆ្នាំ​ ២០១១​មក​ និងជា​ផ្នែកមួយ​នៃដំ​ណើរការ​ផ្សះផ្សា​ឡើងវិញ​ នូវ​ទំនាក់ទំនង​ដ៏សែន​សោះកក្រោះ​ រវាង​ប្រទេសទាំងពីរ​ដែលជា​គូសត្រូវ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ និងជា​សត្រូវ​ដណ្តើម​ទឹកដី​ជាមួយគ្នា​។

ជាក់ស្តែង​ ទំនាក់ទំនង​រវាងជប៉ុន​និងចិន បានធ្លាក់ក្នុង​សភាពអាប់អួរ​ជាខ្លាំង​ហៅលែងឮ​តែម្តង​ កាលពីឆ្នាំ​ ២០១២​ នៅគ្រា​ដែលចិន​ចេញមុខ​អះអាងថា ​ទីប្រជុំ​កោះមានជម្លោះ ​គឺប្រជុំ​កោះ ​សេនកាគុ ដែល​កំពុងស្ថិត​នៅក្រោម​ការគ្រប់គ្រង​របស់ជប៉ុន​ ជា​កម្មសិទ្ធិ​របស់ខ្លួន​។

ក្នុង​អំឡុងពេល​នៃ​ជំនួបរវាង​គ្នានេះ​ដែរ​មេដឹកនាំ​ជប៉ុន​លោកអាបេ​ និង លោក​ប្រមុខរដ្ឋចិន​ នឹង​ប្រារព្ធរួមគ្នា​ ខួបលើក​ទី ៤០ ឆ្នាំ​ នៃ​សន្ធិសញ្ញាសន្តិភាព​និងមិត្តភាព ​រវាង​ប្រទេសទាំងពីរ​ ដែល​បាន​ចុះហត្ថលេខា​កាលពីឆ្នាំ​១៩៧៨​ ពោលគឺ​ក្រោយពី​សម័យសង្គ្រាម​លោកលើកទី២​។

ក្រៅតែ​ពីចង់​លើកតម្តើង​ទំនាក់ទំនង​ល្អជាមួយគ្នា​ ប្រទេសខ្លាំង​ក្បែរខាងគ្នា​គឺជប៉ុន ​និង ចិន​ នឹង​ដាក់លើ​តុជជែកពិភាក្សា​គ្នា​ នូវ​ចំណុចសំខាន់ៗ​ផ្សេងទៀត​ ដែល​ក្នុងនោះ​រួមមាន​ វិស័យសេដ្ឋកិច្ច​ និង​បញ្ហាជម្លោះ​ដណ្តើមទឹកដី​។

សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម នាំជប៉ុន-ចិន ខិតចូលគ្នា

បើតាម​លោកស្រី​ Kristin​ Vekasi​ ជំនួយការ​សាស្រ្តាចារ្យ​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្រ្ត​នយោបាយ​ នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ​Maine​និងជា​អ្នកជំនាញ​ខាងចំណង​ទំនាក់ទំនងជប៉ុន-ចិន​ បានឲ្យដឹងថា​ សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម​ដែល​កំពុងផ្ទុះ និងបង្កឡើងដោយ​ សហរដ្ឋអាមេរិក​របស់លោកត្រាំ​ វាហាក់បីដូចជា​ ចលករមួយ​ ជួយឲ្យ​ប្រទេសបងធំ​នៅអាស៊ី​ទាំងពីរ​គឺ​ជប៉ុន-ចិន​ ងាក​មក​ខិតជិតគ្នា​។

ក្នុងន័យនេះ​ វា​គូសបញ្ជាក់​ថា​ ទាំងជប៉ុន​ ទាំងចិន​ ពិតណាស់​កំពុង​ស្ថិតក្នុងស្ថានភាព​គ្រោះថ្នាក់​ដូចគ្នា​ ពីព្រោះ​រដ្ឋបាល​អាមេរិក​ដឹកនាំ​ដោយ​លោកត្រាំ​ធ្វើសង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម​ មិនត្រឹមតែ​ជាមួយ​គូប្រជែង​ដូចជាចិន​ប៉ុណ្ណោះទេ​ ប៉ុន្តែថែមទាំង​ប្រឆាំងទៅនឹង​សម្ព័ន្ឋមិត្តដែលក្នុងនោះ​រួមមានទាំង​ជប៉ុនផងដែរ​។ ដូចនេះហើយ​ នយោបាយ​គិតតែពី​ខ្លួនឯង​របស់​សហរដ្ឋមេរិក​ ប្រាកដណាស់​នឹង​ច្រាន​ជប៉ុន​ឲ្យ​រងគ្រោះ​បាន​ ហើយ​ដើម្បីដោះស្រាយ​វិបត្តិ​នៅចំពោះមុខ​នេះ​ ប្រទេសជប៉ុន​ ក៏ដូចជាចិនដែរ​ត្រូវងាក​មកជិតស្និទ្ឋិ​នឹងគ្នា​កាន់តែខ្លាំង​ជាងមុន​ ដើម្បីធ្វើយ៉ាង​ណាឲ្យ​សក្តានុពល​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ខ្លួន​មានស្ថិរភាព​និង​រឹងមាំ​បន្ត​ទៅមុខទៀត​បាន​។

ទំព័រសករាជថ្មីនៃទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចរវាងប្រទេសជប៉ុន-ចិន

យុទ្ឋសាស្ត្រ​ស៊ីជំរៅ​ក្នុងការ​បង្កើន​សក្តានុពល​សេដ្ឋកិច្ច​រួមគ្នា​រវាងជប៉ុន​ និងចិន ​នៅពេលនេះ​ មិនត្រូវបាន​គេ​លាតត្រដាង​ឲ្យដឹង​នៅឡើយទេ​ ដូច្នេះហើយ​ ចម្លើយ​ គឺមានតែ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន​លោកអាបេ​និងប្រធានាធិបតីចិន​លោកស៊ី ជីងពីន​ ទេ​ដែលដឹងច្បាស់​។

តែទោះ​ជាយ៉ាងនេះក្តី​ ភាគីទាំងពីរ​ចង់​ធ្វើឱ្យប្រសើរឡើង​នូវ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​សេដ្ឋកិច្ច ​ដោយក្រុមហ៊ុន​ជប៉ុន​ចង់បង្កើនលទ្ធភាព​ ចូលទៅកាន់​ទីផ្សារដ៏ធំ​របស់ចិន​ ហើយទីក្រុង​ប៉េកាំងវិញ​ ក៏ចាប់អារម្មណ៍​នឹងបច្ចេកវិទ្យា​ ព្រមទាំង​ចំណេះដឹង​របស់​ក្រុមហ៊ុនជប៉ុន​ដែរ​។

បើតាមការចុះផ្សាយ​របស់ទី​ភ្នាក់ងារបារាំង​ AFP​ មេដឹកនាំ​ប្រទេសទាំងពីរ​ ទំនងជា​ផ្តោតសំខាន់​លើកិច្ចព្រមព្រៀង​ដែលមាន​សក្តានុពល​មួយចំនួន​ រួមមាន​ទាំង​ការវិនិយោគ​រួមគ្នា​ លើ​វិស័យ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ នៅក្នុងតំបន់​រួមមាន​ទាំង ក្នុងប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី​និងហ្វីលីពីន​។ ថ្មីៗនេះ​ លោកអាបេ​ បានបង្ហាញ​ពីការ​ចាប់អារម្មណ៍​ទៅលើ​ គម្រោងផ្លូវមួយ​ ខ្សែក្រវ៉ាត់មួយ​ដ៏ធំ​របស់ប្រទេសចិន​ដែរ​ ប៉ុន្តែ​អ្នកជំនាញ​និយាយថា​កិច្ចព្រមព្រៀង​ជាក់ស្តែង​ស្តីពី​ការចូលរួម​របស់​ជប៉ុន​ក្នុងគម្រោងនេះ​ គឺមិនទំនងជា​អាចកើតឡើង​ទេ​នាពេលនេះ​។

ទោះជាបែបនេះក្តី​ អ្នកជំនាញ​ស្តីពី​ចំណងទំនាក់ទំនង​ជប៉ុន-ចិន​ បាននិយាយ​ហើយថា​ ប្រទេសជប៉ុន​និងប្រទេសចិន​ ពិតជា​មានសេដ្ឋកិច្ច​សមស្របគ្នា​ណាស់​ ហើយប្រទេសទាំងពីរ​ អាចទទួល​បាន​ប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំង​ពីទំនាក់ទំនង​ពាណិជ្ជកម្ម​ និងការវិនិយោគទុនរួមគ្នា​។

ដោយឡែក​កន្លងមកថ្មីៗនេះ​ រដ្ឋមន្ត្រី​ហិរញ្ញវត្ថុជប៉ុន​ ក៏បាន​សម្តែង​សុទិដ្ឋិនិយម​ ដោយបាននិយាយ​ផងដែរថា​ កិច្ចចរចា​ហិរញ្ញវត្ថុ​បច្ចុប្បន្ន​ជាមួយចិន​គឺជារឿងល្អខ្លាំងណាស់​ ហើយភាគី​ទាំងពីរ​បាន​ព្រមព្រៀងគ្នា​ រក្សា​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ក្នុង​គោលនយោបាយ​ម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច​និងវិធានការ​នានា​។ លើសពីនេះទៀត​ គេដឹងថា​ដើម្បី​អាចរកផ្លូវ​ដើររួមគ្នាមួយ​ឆ្ពោះទៅកាន់​ការបង្កើន​វិស័យសេដ្ឋកិច្ច​ មេដឹកនាំ​ជប៉ុន​-ចិន​ ថែមទាំង​ទុកបញ្ហាជម្លោះ​ទឹកដី​ជាមួយគ្នា​មួយឡែក​សិន​ទៀតផង​។

ជាចុងក្រោយ​ ក្រោយពី​បញ្ចប់​ដំណើរទស្សនកិច្ច​លើកនេះ​ ជប៉ុន​ទំនងជា​នឹង​បញ្ជូន​អ្នកតំណាង​ក្រុមហ៊ុនធំៗ​គ្រាក់ៗ​របស់ខ្លួន​ចំនួនប្រមាណ​ជា​ ៥៧៩​ ក្រុមហ៊ុន​ ទៅចូលរួម​ក្នុងពិធីសម្ពោធ​ពិព័រណ៍​នាំចូលអន្ដរជាតិចិន​ នៅសៀងហៃ​នៅខែវិច្អិការ​ក្រោយ​។ នេះ​បើតាមប្រភព​ពីសារព័ត៌មាន​នៅចិន​។ បន្ថែមលើនេះ​ ប្រទេសជប៉ុន​ ក៏​សង្ឃឹម​ផងដែរថា​ ប្រធានាធិបតីចិន​គឺលោកស៊ី ជីនពីង​នឹងទៅធ្វើទស្សនកិច្ច​ទៅកាន់​ប្រទេសជប៉ុន​វិញម្តង​ ក្នុងពេល​ខាងមុខឆាប់ៗនេះ​៕

វេទិកាកំពូលG7 បើកទ្វារ​ជាមួយ​នឹង​ភ្លើង​ឆេះព្រៃ​នៅ​អាម៉ាហ្សូន និង​ភ្លើង​ជម្លោះ​ពាណិជ្ជកម្ម

ប្រេស៊ីល៖លោកបុលសូណារ៉ូកំពុងរងការរិះគន់ពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋានក្នុងរឿងឆេះព្រៃអាម៉ាហ្សូន

Brexit៖ បូរីស ចនសុន មកជួបមេដឹកនាំអាល្លឺម៉ង់ និងបារាំង ដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូល​គេ​ឲ្យ​គិត​ដូច​ខ្លួន

Facebook និង Twitter បិទគណនី​ចំនួន​២០ម៉ឺន ដោយ​សង្ស័យ​ថា​ចិន​ប្រើប្រាស់​ដើម្បី​បង្ខូច​កិត្តិយស​របស់​បាតុករ​ហុង​កុង

ហេតុអ្វីប្រធានាធិបតីបារាំងបើកជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី មុនជំនួបG៧ ?

ជាង ២០ឆ្នាំក្រោយធ្លាក់ក្នុងដៃចិនដីគោក តើសង្គមហុងកុងកំពុងពុះចែកជាពីរឬ?

ឥណ្ឌាចង់​សើរើ​ទ្រឹស្តី​មិន​ប្រើ​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ ក្រោយ​ជំនួប​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​ស្តីពី​កាស្មៀរ

តើបរាជ័យនៃវេទិកាប្រចាំឆ្នាំនៃកោះប៉ាស៊ីហ្វិកស្តីពីអាកាសធាតុជាកំហុសរបស់អ្នកណា?

ចិន​បញ្ចូន​ទ័ព​​ទៅ​​ព្រំដែន​​ហុងកុង ត្រាំ​​ភ្ជាប់​​​សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម​​ទៅ​​នឹង​​វិបត្តិ​ហុងកុង

លោក​ដូណាល់ត្រាំ បន្ធូរ​ដៃឲ្យ​ចិន តាម​រយៈ​ការ​ព្យួរ​ការដំឡើងពន្ធ ដល់​ពាក់​កណ្តាល​ខែ​ធ្នូ

ហុងកុង៖​ ចិន​អាច​បង្រ្កាបដោយហិង្សា​លើ​​​បាតុករ​ ដូចនៅ​ ​ធាន​អាន​មេន ដែរទេ?

នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ប៉ាគីស្ថាន​ចោទសួរ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ចំពោះ​ភាពអសកម្ម​ជុំវិញ​វិបត្តិ​កាស្មៀរ​

ហេតុអ្វីបានជាប្រទេសយេម៉ែនកំពុងប្រឈមនឹងហានិភ័យសង្រ្គាមស៊ីវិលនៅក្នុងសង្រ្គាមស៊ីវិល?

កូរ៉េខាង​ជើង​បាញ់​មីស៊ីល​​២គ្រាប់ ខណៈ​លោក​ត្រាំ​ទទួល​បាន​សំបុត្រ​ពី គីម ជុងអ៊ុន

នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា សង្ឃឹម​រៀបចំតំបន់កាស្មៀរ ឱ្យ​ទៅជា​ឋានសួគ៌

របាយការណ៍ Giec អំពាវនាវ​ឱ្យ​មនុស្សជាតិ​ប្តូរ​ទម្លាប់​ធ្វើ​កសិកម្ម​និង​ទម្លាប់​អាហារ ដើម្បី​អាកាសធាតុ

តើការបង្កកទ្រព្យសម្បតិ្តរដ្ឋាភិបាលវ៉េណេស៊ុយអេឡាពីសំណាក់រដ្ឋបាលអាមេរិកាំងអាចនឹងទម្លាក់លោកម៉ាឌូរ៉ូឆាប់ៗឬទេ?

ចិន​ព្រមាន​អាមេរិក​មិនឲ្យ​ដាក់​ពង្រាយ​មីស៊ីល​នៅក្នុង​តំបន់​អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក​

ឥណ្ឌា​លុបចោល​​ស្វ័យភាពពិសេស​​​របស់​តំបន់​កាស្មៀរ​ ដោយ​ប្រើក្រិត្យប្រធានាធិបតី

សហរដ្ឋអាមេរិកជួបគ្រោះបាញ់ប្រហារមនុស្ស ជាថ្មី បែបប្រកាន់ពូជសាសន៍