rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

វេទិកា​នៃ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​​ចិន​-អាហ្វ្រិក​​ចាប់​បើក​នៅ​ប៉េកាំង

ដោយ អៀង សុខម៉ិញ

វេទិកានៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​​ចិន-អាហ្វ្រិក បាន​ចាប់​បើក​នៅ​ថ្ងៃចន្ទ​ទី ៣ កញ្ញា​​នេះ នៅ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង ក្រោម​អធិបតីភាព​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី​ចិន ស៊ី ជិនពីង និង​ប្រមុខ​រដ្ឋ​-រដ្ឋាភិបាល​អាហ្វ្រិក​ជា​ច្រើន​រូប។ គិត​ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០០០​មក​​ នេះ​ជា​លើក​ទី​បី ដែល​ចិន​និង​អាហ្វ្រិក​បាន​រៀប​ចំ​ជំនួប​កំពូល​ក្នុង​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​យ៉ាង​ដូច្នេះ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់​ចិន វេទិកា​ថ្ងៃនេះ​ មាន​តម្លៃ​ជា​ពិសេស​ លើស​វេទិកា​មុនៗ ព្រោះ​ប្រយោជន៍​សេដ្ឋកិច្ច​និងការទូត​ចិន​ កាន់​តែ​រីក​ធំធាត់​ជា​លំដាប់​នៅ​អាហ្វ្រិក។ ប៉េកាំង​មិនមែន​មាន​ឈ្មោះ​ត្រឹម​តែ​ជា​ដៃគូ​សេដ្ឋកិច្ច​​ឡើយ។

នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ​ ចិន​បាន​ទទួល​ស្វាគមន៍​ប្រមុខ​រដ្ឋ​-រដ្ឋាភិបាល​​ជា​ច្រើន​មក​ពី​​ទ្វីបអាហ្វ្រិក​ ដើម្បីបើក​ជំនួប​កំពូល​អបអរ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​មហាយក្ស​អាស៊ី​និង​ទ្វីប​អាហ្វ្រិក។ “សហគមន៍​វាសនា​និងដៃគូ​ផ្តល់​ប្រយោជន៍​ច្រើន​ឱ្យ​គ្នា​ទៅ​វិញ​មក” ជា​ប្រធានបទនៃ​​វេទិកាដែល​សំដៅ​ឧទ្ទិស​ជា​ពិសេស​ដល់​ភាព​ជា​មហាអំណាច​​ដ៏​ខ្លាំង​ក្លា​​ ​ និង​ភាព​ជា​ដៃគូ​ទី​មួយរបស់​ចិន​ នៅ​ទ្វីប​អាហ្វ្រិក។ ជំនួប​កំពូល​នេះ ក៏​ជា​​ឱកាស​សម្រាប់​លោក​ស៊ីជីនពីង បាន​អបអរ​គម្រោង​នយោបាយ “ផ្លូវមួយ​ខ្សែ​ក្រវ៉ាត់​មួយ” ​ដែល​ចិន​បាន​ផ្តួច​ផ្តើម​លើក​គម្រោង​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០១៣​មក ​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍន៍​ចំណង​ពាណិជ្ជកម្ម​របស់​ចិន​មួយ​បណ្តា​ប្រទេស​ដទៃ និង​ដើម្បី​ធានា​សុវត្ថិភាព​លទ្ធកម្មរបស់​ខ្លួន។

​វេទិកា​លើក​នេះ បានកា​រ​ចូល​រួម​ពី​សំណាក់​ប្រតិភូជា​ថ្នាក់​ដឹកនាំអង្គការ​សហប្រជាជាតិ សហភាព​អាហ្វ្រិក ព្រមទាំង​អង្គការ​សមាគម​អាហ្វ្រិក-​អន្តរជាតិ​ ចំនួន​២៦​ ​និង​ពិសេស​ពី​សំណាក់​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​រដ្ឋ-រដ្ឋាភិបាល​ប្រទេស​មក​ពី​អាហ្វ្រិក​ចំនួន​៥៣​ប្រទេស​។ អ្នក​វត្តមាន​​មាន​តែ​ម្នាក់គត់ គឺ​ប្រទេស​ ​ L’eSwatini ​កូនប្រទេស​ដ៏​តូច​បំផុត​មួយ​របស់​​អាហ្វ្រិក និង​ជា​​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ទោល​​របស់តៃវ៉ាន់​ប្រចាំ​ទ្វីប ទើប​ប៉េកាំង​មិន​អញ្ជើញ​។

ជំនួយ​​ចិនឱ្យ​​​អាហ្វ្រិក គ្មាន​លក្ខខណ្ឌ​នយោបាយ

ជាមួយ​នឹង​ការ​ទទួល​ស្វាគមន៍​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​អាហ្វ្រិក​ដ៏​ច្រើន​ និង​ក្នុង​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​ នៅ​រដ្ឋធានី​ប៉េកាំង​យ៉ាង​ដូច្នេះ វេទិកា​ថ្ងៃ​នេះបាន​ផាត់​ពណ៌​​​​ទំនាក់ទំនង​ចិន​អាហ្វ្រិក​ឱ្យ​មាន​ទម្រង់​ជា​នយោបាយ។ ប៉ុន្តែ​លោក​ស៊ី ជីន​ពីង បាន​អះអាង​​​នៅ​ចំពោះ​មុខ​ប្រតិភូ​ ព្រឹក​មិញ​ថា រាល់​គ្រប់​ការ​វិនិយោគ​ចិន​នៅ​អាហ្វ្រិក​គ្មាន​ភ្ជាប់​លក្ខខណ្ឌ​នយោបាយ​អ្វី​​ទាំង​អស់ ! ចិន​មិនត្រូវ​ការ​ចូល​ជ្រៀត​ជ្រែក​កិច្ចការ​ផ្ទៃ​ក្នុង​របស់​ប្រទេស​អាហ្វ្រិក និងក៏​មិន​បង្ខំ​នរណា​ឱ្យ​ធ្វើ​តាម​ឆន្ទៈ​ចិន​ឡើយ។

​​​ប៉ុន្តែ​ចិន​ត្រូវ​ការការ​ពារ​​ប្រយោជន៍​​របស់​ខ្លួន​នៅ​បរទេស ដែល​រីក​ធំធាត់​ជា​លំដាប់។ លោក ស៊ី​ជិនពីង ក៏​បានប្រកាស​ទទួល​ស្គាល់ ​នៅ​ព្រឹក​មិញ​ ថា​ចិន​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​ធានា​ឱ្យ​បាន​អំពី​លទ្ធភាព​ជោគជ័យ​ពាណិជ្ជកម្ម​ និង​គម្រោង​វិនិយោគ​របស់​ខ្លួន​។ ជា​ពាក្យ​មួយ​ឃ្លាដែល​មាន​​ន័យ​យ៉ាង​គ្រប់​គ្រាន់​ ​ថា​ចិនរក​ស៊ី​​ត្រូវ​តែ​ចំណេញ។

ចិន​ជា​ដៃគូ​ពាណិជ្ជកម្ម​​​ទី​មួយ​របស់​អាហ្វ្រិក លើ​គ្រប់​វិស័យ​ទាំង​អស់ តាំង​ពី​វិស័យ​បច្ចេកវិទ្យា​ជាន់​ខ្ពស់ ដល់​វិស័យសិប្បកម្ម​តូចតាច ​និង​ជា​អ្នក​វិនិយោគ​ដ៏​សកម្ម​បំផុត​នៅ​លើ​ទ្វីប​អាហ្វ្រិក​ ព្រមទាំង​មាន​ចំណែក​ភាគ​ហ៊ុន​ដល់​ទី​៥០% ក្នុង​វិស័យ​ហេដ្ឋារចនា​សម្ព័ន្ធ។ ចិន​​មិនមែន​ទៅ​អាហ្វ្រិក​​ត្រឹម​តែ​ដើម្បី ស្វែង​រក​វត្ថុធាតុ​ដើម ដូច​ដែល​គេ​ធ្លាប់​គិត​ពី​មុន​មក​ទេ !

វិនិយោគ​និង​បំណុល

​សម្រាប់លោក​ខាង​លិច គេ​​​មើល​ឃើញ​ថា​ទំនាក់ទំនង​ពាណិជ្ជកម្ម​ចិន-អាហ្វ្រិក​ គ្មាន​សមភាព និង​រាលដាល​ជះ​ជា​ឥទ្ធិពល​អាក្រក់​ទៅ​វិញ។ អង្គការមូលនិធិ​រូបិយវត្ថុ​អន្តរជាតិ​ និង​ធនាគារ​កណ្តាល​ពិភពលោក កាន់តែ​ព្រួយ​បារម្ភ​ខ្លាំង នៅ​ពេល​ឃើញ​ប្រាក់​កម្ចី​វិនិយោគ​ចិន​ បាន​បង្កើន​បំណុល​ជាតិ​របស់​ក្រុម​បណ្តា​ប្រទេស​នៅអាហ្វ្រិក​ ទ្វេ​មួយ​ជា​ពី​ក្នុង​រយៈ​ពេល​៥​ឆ្នាំ។ ជា​ឧទាហរណ៍​ និង​ដូច​ជា​និយាយ​ដដែលៗ បំណុល​សាធារណៈ​របស់​កាមឺរ៉ូន​ ៧០%​ជា​លុយ​ចិន នៅ កេនយ៉ា ឬ​ម៉ូសំប៊ិច ក៏​ដូច​ជា​កុង​ហ្កោ កម្ចី​ចិន​បាន​ធ្វើ​បំណុល​ជាតិ​ឡើង​កាន់​ខែ​ខ្ពស់។ ចិន​គ្រប់គ្រង់​បំណុល​អាហ្វ្រិកទាំង​មូល​ដល់​ទៅ​១៤% នៅ​ពេល​នេះ។ ​បើ​តាម​ការិយាល័យ​ស្រាវជ្រាវ​អាមេរិក អាហ្រ្វិក​ជាប់​បំណុល​ចិន​ដល់​ទៅ ១២៥​ពាន់​លាន​​ដុល្លារ​ នៅរវាង​ពី​ឆ្នាំ​២០០០-២០១៦។​

​ទោះ​ជា​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ក្តីក៏​​ទំនាក់ទំនង​ ​រវាង​ដៃគូ​ទាំង​ពីរ អាហ្វ្រិក-​ចិន កាន់​តែ​រឹត​តឹង​ និង​រឹង​មាំ​ជា​លំដាប់​ពី​មួយ​ថ្ងៃ​ទៅ​មួយ​ថ្ងៃ។ ប្រធានាធិបតី​អាហ្វ្រិក​ខាង​ត្បូង បាន​ច្រាន​ចោល​ពាក្យ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា​ចិន​ទៅ​ធ្វើ​អាណានិគមន៍​បែប​ថ្មី​លើ​អាហ្វ្រិក។ ប្រធានាធិបតី​រវ៉ាន់ដា ដែល​ជា​ប្រធាន​ផ្លាស់​វេន​សហភាព​អាហ្វ្រិក​ផង​នៅ​ឆ្នាំ​នេះ បាន​ច្រាន​ចោល​រាល់​គ្រប់​ការ​រិះគន់​​ទាក់ទង​នឹង​អន្ទាក់​បំណុល​ជាតិ​​អាហ្វ្រិក ហើយ​បាន​ចាត់​ទុក​ពាក្យ​ចោទ​ប្រកាន់​ទាំង​នោះ​ថា​​ជា​បំណង​អាក្រក់ ចង់បន្ទុច​​បង្អាក់​​ទំនាក់ទំនង​ចិន-អាមេរិក។ សម្រាប់​លោក​ប្រធាន​ផ្លាស់​វេន​សហភាព​អាហ្វ្រិក អ្នក​ដែល​រិះគន់​ចិន​ថា​បង្គរ​បំណុល​នៅ​អាហ្វ្រិក​ ផ្តល់​លុយ​ឱ្យ​អាហ្វ្រិក​យ៉ាង​តិច​តួច​បំផុត​។

ក្នុង​វេទិកា​នេះ ចិន​បាន​ប្រកាស​ផ្តល់​ប្រាក់​វិនិយោគបន្ថែម​ចំនួន​ ៦០​ពាន់​លាន​ដុល្លារ សម្រាប់​អភិវឌ្ឍន៍​សេដ្ឋកិច្ច​អាហ្វ្រិក ក្នុង​នោះ ១៥ពាន់​លាន​ជា​ជំនួយ​ឥត​សំណង និង​ឥត​ការប្រាក់។

ហើយ​អ្វី​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យអាហ្វ្រិក​កាន់​តែ​ចូល​ចិត្ត​ចិននោះ គឺ​ការ​មិន​លូក​លាន់​នយោបាយ ! ចិន​​មិន​ដែល​ខ្វល់​នឹង​ដាក់​លក្ខខណ្ឌ​នយោបាយ​ទេ ! លោក​ស៊ីជីនពីង បាន​ទទួល​ជួប​សន្ទនា​​ មួយ​ទល់​នឹង​មួយ​ជាមួយ​មេដឹកនាំ​ប្រទេស​ជា​ច្រើន​របស់​អាហ្វ្រិក ដូច​ជា​ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​អាហ្វ្រិក ប្រធានាធិបតី​សេណេហ្កាល់ ព្រមទាំង​ប្រធានាធិបតី​ស៊ូដង់​ អូម៉ា អែលបេហ្សៀ ដែល​ជាប់​ដីកា​របស់​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ​ ពី​បទប្រល័យ​ពូជសាសន៍ ​ប្រព្រឹត្តឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្គ្រាម ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្សជាតិ នៅ​ដាហ្វួរផង៕

ប្រជាជន​អេហ្ស៊ីប​បោះឆ្នោត​ប្រជាមតិ​ដែល​បើកផ្លូវ​ឲ្យ​លោកស៊ីស៊ី កាន់អំណាច​ដល់​ឆ្នាំ ២០៣០

សំណុំរឿង​រុស្ស៊ី៖ របាយការណ៍​របស់​រដ្ឋអាជ្ញា​ពិសេសគ្មាន​ដាក់​បន្ទុកលើ​លោកដូណាល់​ត្រាំ

កូរ៉េខាងជើង​បាន​បាញ់​សាកល្បង​អាវុធ​ថ្មី និង​លែង​ចង់​ស្តី​ជាមួយ​ប្រមុខ​ការទូត​អាមេរិក​លោកម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ

បោះឆ្នោតឥណ្ឌូណេស៊ី ប្រធានាធិបតី​ផុត​អាណត្តិ​កំពុង​សំឡឹង​ឃើញ​ជោគជ័យ ជាលើក​ទីពីរ

បារាំង៖​វិហារ​ណូត្រ ដាម ដឺ ប៉ារីស​អាយុ ៨៥០ឆ្នាំ​ត្រូវ​បាន​អណ្តាតភ្លើង​កម្ទេច​យ៉ាង​ដំណំ

សហភាពអឺរ៉ុប បោះឆ្នោត​បើក​ការ​ចរចា​ពាណិជ្ជកម្មសេរី ជាមួយ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក

ជំនួប​ប្រជុំ​ក្រុម​អ្នក​សម្រេចចិត្ត​ផ្នែក​ហិរញ្ញវត្ថុ​បិទ​បញ្ចប់​ប្រកប​ដោយ​​សុទិដ្ឋនិយម​

វ៉េណេស៊ុយអេឡា និង​ចិន​ជា​ប្រធានបទស្នូល​នៃ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​អាមេរិក​ខាងត្បូង​របស់​លោក Mike Pompeo

ចិនសម្រុក​ផ្តល់កម្ចី​វិនិយោគ​នៅ​តំបន់​បាល់កង់ ខណៈ​គេ​​បារម្ភ​ ពី​បញ្ហាបំណុល

ឥណ្ឌា​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត ៦សប្តាហ៍ ដើម្បី ជ្រើសរើស​រដ្ឋាភិបាល អាណត្តិ​ថ្មី

អ៊ីស្រាអែល៖​ផ្លូវ​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​តំណែង​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​សម្រាប់​អាណត្តិទី៥​របស់​លោក​នេតាន់យ៉ាហ៊ូ​កំពុង​ឃើញ​កាន់​តែ​ច្បាស់

បោះឆ្នោត​នៅ​អ៊ីស្រាអែល៖ ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ សង្ឃឹម​យក​ឈ្នះ និង​បន្ត​អំណាច​អាណត្តិ​ទី៥

វេទិកាតស៊ូ​មតិជាតិ៖ ប្រជាជន​បារាំង​ភាគច្រើន​ចង់​ឲ្យ​រដ្ឋ​កាត់បន្ថយ​ការយកពន្ធ

ថៃ៖ លោក ថាណាថន ប្រធាន​បក្ស​អនាគត់ម៉ៃ ជាប់ចោទ​ពីបទ “ញុះញង់ ​បំបះបំបោរ”

ប្រធាន​សហភាព​អឺរ៉ុប​ស្នើ​ពន្យារ​ពេល​Brexit ១ឆ្នាំ អង់គ្លេស​សុំត្រឹម​ថ្ងៃ​៣០​មិថុនា

អាមេរិក​ដំឡើង​សំឡេង​ដាក់​អាល្លឺម៉ង់ និង​តួកគី​នៅ​ក្នុង​ខួបកំណើត ៧០ឆ្នាំ​របស់​អង្គការ​អូតង់ ឬ​ណាតូ

អាល់ហ្សេរី៖​ការ​ប្រកាស​ចុះ​ពី​កៅអី​ប្រធានាធិបតី​របស់​លោក​ប៊ូតេហ្វ្លីកា​នៅ​មិន​ទាន់​អាច​រំងាប់​បាតុកម្ម​​របស់​ប្រជាជន

សកម្មភាព​ឧស្សាហកម្ម​ចិន​បាន​ប្រសើរ តែ​ឧស្សាហកម្ម​​អាស៊ី​នៅ​បន្ត​ផុយស្រួយ

អ៊ុយក្រែន នឹង​មាន​ប្រធានាធិបតីថ្មី​​ជា​តារាកំប្លែង ?

ពលរដ្ឋ​ប៉ាឡេស្ទីន​ជា​ច្រើនពាន់នាក់​ធ្វើ​បាតុកម្ម​នៅ​តាម​ព្រំដែន​រវាង​តំបន់ហ្កាហ្សា និង​ប្រទេស​អ៊ីស្រាអែល