rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក
rss itunes

ទំនាក់ទំនង​រវាង​អាមេរិក និង​កូរ៉េខាងជើង និង​បុគ្គលិកលក្ខណៈ​របស់​លោកត្រាំ និង​លោកគីម!

ដោយ គួច គន្ធារ៉ា

ថ្ងៃ​អង្គារ ទី១២ មិថុនា ឆ្នាំ ២០១៨ នេះ​ជា​ថ្ងៃ​ជំនួបកំពូល​ជា​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​រវាង​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ដូណាល់ ត្រាំ និង​មេដឹកនាំ​កូរ៉េខាងជើង​លោក​គីម ជុងអ៊ុន​ក្នុង​ប្រទេស​សិង្ហបុរី។ ក្រៅ​ពី​ជំនួបកំពូល​ជា​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​រវាង​មេដឹកនាំ​ទាំង​ពីរ ពិភពលោក​ក៏​កំពុង​ផ្តោត​ការ​យកចិត្ត​ទុកដាក់​យ៉ាង​ខ្លាំង​លើ​បុគ្គលិកលក្ខណៈ និង​មូលហេតុ​ដែល​បាន​ជំរុញ​បុរស​ទាំង​ពីរ​ឲ្យ​យល់​ព្រម​អង្គុយ​ជជែក​ទល់​មុខ​គ្នា​ពេល​នេះ។

គឺ​ជា​រឿង​មួយ​ដែល​ពិបាក​នឹង​ជឿ និង​ពិត​ជា​គ្មាន​នរណា​ម្នាក់​នឹក​ស្មាន​ដល់​សោះ​ឡើយ​ថា​ទីបំផុត ជំនួបកំពូល​ជា​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​រវាង​បុរសជើង​ខ្លាំង​ទាំង​ពីរ​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ និង​លោក​គីម ជុងអ៊ុន​អាច​លេច​រូបរាង​ពិត​ក្នុង​ថ្ងៃ​នេះ។ នឹក​ស្មាន​មិន​ដល់ ព្រោះ​លោក​ត្រាំ និង​លោក​គីម​ជា​ឥស្សរជន​ដែល​មាន​ទស្សនវិស័យ​ផ្ទុយ​គ្នា​ស្រឡះ ចេញ​ពី​ប្រភព​ពីរ​ខុស​គ្នា​ដូច​មេឃ និង​ដី ពោល​ម្នាក់​ជា​កំពូល​អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ និង​ម្នាក់​ទៀត​ជា​កំពូល​អ្នក​ផ្តាច់ការ។ ទន្ទឹម​គ្នា​នេះ លោក​ត្រាំ និង​លោក​គីម​ក៏​មាន​អាយុ​ខុស​គ្នា​ច្រើន គឺ​អាយុ ៧១ឆ្នាំ​ឈាន​ចូល ៧២ឆ្នាំ​នៅ​ថ្ងៃទី១៥ មិថុនា ឆ្នាំ ២០១៨ សម្រាប់​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ និង​អាយុ​ខ្ទង់ ៣០ឆ្នាំ​ប្លាយ​សម្រាប់​លោក​គីម ជុងអ៊ុន។

ក្រៅ​ផ្លូវការ លោក​គីម ជុងអ៊ុន​កើត​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៨៤ តែ​នៅ​ក្នុង​បញ្ជីជាតិ លោក​ចាប់​កំណើត​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៨២។ ជម្រើស​ឆ្នាំ​កំណើត ១៩៨២ គឺ​ដើម្បី​តម្រូវ​នឹង​ខួប​គម្រប់ ៧០ឆ្នាំ​នៃ​កំណើត​លោក​គីម អ៊ីលស៊ុង​ដែល​ជា​ជីតា និង​ខួបគម្រប់ ៤០ឆ្នាំ​នៃ​កំណើត​លោក​គីម ជុងអ៊ីល​ដែល​ជា​ឱពុក។ ក្រៅ​ពី​មាន​អាយុ​ខុស​គ្នា​ពាក់កណ្តាល លោក​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ និង​លោក​គីម ជុងអ៊ុន​ក៏​មាន​ប្រភព និង​មាន​បទពិសោធន៍​នយោបាយ​មិន​ដូច​គ្នា​ដែរ។ លោក​គីម​បាន​ចាប់​កើត និង​ត្រូវ​បាន​ជីតា និង​ឳពុក​ចិញ្ចឹម​បីបាច់ ថែរក្សា​ឲ្យ​រៀនសូត្រ​ដើម្បី​បន្ត​ស្នងអំណាច​ពី​ត្រកូល​គីម។ រីឯ​លោក​ត្រាំ​ជា​អ្នកជំនួញ​អចលនទ្រព្យ​តាំង​ពី​ទសវត្ស​ឆ្នាំ ៧០ មុន​នឹង​ក្លាយ​ជា​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ទី៧០ ក្នុង​ថ្ងៃទី២០ មករា ឆ្នាំ ២០១៧។

ឃើញ​ថា​រវាង​លោក​គីម និង​លោក​ត្រាំ លោក​គីម​មាន​បទពិសោធន៍​នយោបាយ​មុន​លោក​ត្រាំ​ចំនួន ៥ឆ្នាំ ព្រោះ​លោក​បាន​ស្នង​តំណែង​ពី​ឱពុក​តាំង​ពី​ឆ្នាំ ២០១១។ តែ​នេះ​មិនមែន​មាន​ន័យ​ថា ថ្នាក់ដឹកនាំ​កូរ៉េខាងជើង​ដ៏​វ័យ​ក្មេង​ជាង​គេ​ក្នុង​លោក​រូប​នេះ​ជា​អ្នកនយោបាយ​ចាស់ចិត្ត ចាស់គំនិត​នោះ​ទេ ហើយ​លោក​ត្រាំ​ដែល​ជា​ថ្នាក់ដឹកនាំ​អាមេរិក​មាន​វ័យចំណាស់​ជាង​គេ​ក្នុង​លោក និង​ទើប​មាន​បទពិសោធន៍​នយោបាយ​ថ្មីថ្មោង​ទៀត​សោត ក៏​មិន​អាច​ចាត់​ទុក​ជា​អ្នក​នយោបាយ​ស្ទើរភ្លើង​នោះ​ដែរ។ ក្រៅ​ពី​ភាព​ខុស​គ្នា ក៏​គេ​សង្កេត​ឃើញ​មាន​ភាព​ដូច​គ្នា​រវាង​លោក​ត្រាំ និង​លោក​គីម​ដែរ។ ភាព​ដូច​គ្នា​នោះ គឺ​របៀប​ដឹកនាំ​ដែល​ឥស្សរជន​ទាំង​ពីរ​មិន​ញញើត​នឹង​កំចាត់​អ្នក​ប្រឆាំង​ខ្លួន។

ជាក់ស្តែង មាន​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ខ្លះ​ក្នុង​រដ្ឋបាល​របស់​លោក​ត្រាំ​ត្រូវ​បាន​លោក​ត្រាំ​ដក​ចេញ​ឆៅៗ និង​ខ្លះ​ទៀត​បង្ខំ​ចិត្ត​ចុះចេញ​ដោយ​ខ្លួន​ឯង។ រីឯ​លោក​គីម​ទើប​បាន​រុះរើ​សមាសភាព​ក្នុង​ជួរ​កងទ័ព និង​មិន​ញញើត​ដៃ​ក្នុង​ការ​សម្លាប់​ឱពុកមា និង​បងប្រុស​ម្តាយទីទៃ​របស់​ខ្លួន។ ងាក​មក​និយាយ​ពី​ទំនាក់ទំនង​រវាង​អាមេរិក និង​កូរ៉េខាងជើង និយាយ​ជា​រួម និង​ទំនាក់ទំនង​រវាង​លោក​ត្រាំ និង​លោក​គីម និយាយ​ដោយឡែ​វិញ គឺ​ជា​ទំនាក់ទំនង​មួយ​តានតឹង ស្មុគស្មាញ និង​បង្កប់​ដោយ​ភាព​មិន​ទុកចិត្ត​គ្នា។ កូរ៉េខាងជើង​ជា​ប្រទេស​សត្រូវ​ដុះស្លែ​យូរឆ្នាំ​ជាង​គេ​របស់​អាមេរិក ពោល​តាំង​ពី​ក្រោយ​ការ​បិទបញ្ចប់​សង្រ្គាម​កូរ៉េ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៥៣។

តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក ពាក្យពេចន៍​នៃ​ការ​ឆ្លើយឆ្លង​រវាង​ព្យុងយ៉ាង និង​វ៉ាស៊ីតោន​មាន​តែ​ការ​គំរាម និង​ជេរប្រមាថ​គ្នា​ទៅ​វិញ ទៅ​មក។ រវាង​លោក​ត្រាំ និង​លោក​គីម សង្រ្គាម​ពាក្យសម្តី​បាន​ផ្ទុះ​ជា​ផ្លូវការ​តាំង​ពី​ថ្ងៃទី២ មករា ២០១៧ ពោល​មុន​លោក​ត្រាំ​ចូល​កាន់​តំណែង​ជា​ផ្លូវការ។ លោក​ត្រាំ​បាន​បញ្ជាក់​ជា​ច្រើន​ដង​ថា គ្មាន​ថ្ងៃ​ដែល​កូរ៉េខាងជើង​មាន​លទ្ធភាព​ផលិត​អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ​ដែល​អាច​បាញ់​ដល់​ទឹកដី​អាមរិកាំង​បាន​ឡើយ។ ប៉ុន្មាន​ខែ​ក្រោយ​មក ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​បាន​បាញ់​សាកល្បង​គ្រាប់មីស៊ីល​បាលីស្ទិក​ចំនួន ២គ្រាប់។ ក្រុង​វ៉ាស៊ីតោន​បាន​ឆ្លើយ​តប​វិញ​ដោយ​ប្រើ​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច ហើយ​លោក​ត្រាំ​សន្យា​កម្ទេច​កូរ៉េខាងជើង​ឲ្យ​ក្លាយ​ជា​ផេះ។

ការ​គំរាមកំហែង​ដាក់​គ្នា​ក៏​បាន​ឆ្លង​ដល់​ការ​ជេរប្រមាថ ដៀមដាម​ដាក់​គ្នា​រវាង​លោក​ត្រាំ និង​លោក​គីម។ លោក​ត្រាំ​បាន​ចាត់​ទុក​លោក​គីម​ជា​បុរសគ្រាប់មីស៊ីល ជា​បុរសកន្តឿតូច​មាឌធំ ឬ​ជា​ឆ្កែជំទង់​ឈឺ​ជា​ដើម។ ជា​ការ​ប្រមាថ​បក​វិញ លោក​គីម​បាន​ចាត់​ទុក​លោក​ត្រាំ​ជា​មនុស្ស​ឡប់សតិ ឬ​ជា​ឆ្កែបន្លាច​ដែល​មិន​គួរ​ឲ្យ​ខ្លាច​ជា​ដើម។ បន្ទាប់​មក​ទៀត លោក​ត្រាំ​បាន​ឆ្លើយ​នឹង​លោក​គីម​ដែល​បង្ហាញ​ប៊ូតុង​ចុច​គ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរ​ថា លោក​ក៏​មាន​ដែរ ហើយ​មាន​ធំ​ជាង​ប៊ូតុង​របស់​លោក​គីម​ទៅ​ទៀត។ គឺ​ទើប​តែ​នា​ឱកាស​ល្បែងកីឡាអូឡាំពិក​រដូវរងា​រៀបចំ​ដោយ​កូរ៉េខាងត្បូង​ក្នុង​ខែ​កុម្ភៈ ដើមឆ្នាំ ២០១៨ នេះ​ទេ​ដែល​អ្វីៗ​ហាក់​បាន​ស្ងប់ស្ងាត់​រហូត​លេច​ពន្លឺ​នៃ​គម្រោង​ជំនួប​រវាង​លោក​គីម និង​លោក​ត្រាំ។

តាម​ពិត​ទៅ អ្នក​ដែល​បាន​ផ្តួចផ្តើមគំនិត និង​រៀបចំ​ឲ្យ​មាន​ការ​រំកិល​រក​គ្នា​រវាង​អាមេរិក និង​កូរ៉េខាងជើង និយាយ​ជា​រួម និង​រវាង​លោក​ត្រាំ និង​លោក​គីម និយាយ​ដោយឡែក គឺ​លោក​ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាងត្បូង​មូន ចៃអ៊ីន​ឯណោះ​ទេ។ លោក​មូន ចៃអ៊ីន​ដែល​បាន​ជួប​លោក​គីម ជុងអ៊ុន​ដល់​ទៅ​ពីរ​ដង ហើយ​គឺ​ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាងត្បូង​រូប​នេះ​ឯង​ដែល​បាន​បន្ត​ជួយ​សម្រុះសម្រួល​ឲ្យ​មាន​ជំនួបពិត​រវាង​លោក​ត្រាំ និង​លោក​គីម​ក្នុង​ថ្ងៃ​នេះ។ ចូរ​កុំ​ភ្លេច​ថា ក្រោយ​ពី​បាន​ព្រមព្រៀង និង​កំណត់​ថ្ងៃ​ជួប​គ្នា​ហើយ​ក៏​ដោយ ក៏​ភាព​រកាំរកូស និង​ការ​គំរាមកំហែង​លុបចោល​ជំនួប​បាន​បន្ត​កើត​មាន​ជា​ហូរហែ​រហូត​ធ្វើ​ឲ្យ​គ្រប់​គ្នា​នឹក​ស្មាន​មិន​ដល់​ថា​ទីបំផុត លោក​ត្រាំ និង​លោក​គីម​សុខចិត្ត​ចាប់ដៃ និង​អង្គុយ​ជជែក​គ្នា​ដោយ​ទុក​ចោល​រឿង​អតីតកាល​មួយ​អន្លើ៕

អ៊ីរ៉ាក់​កំពុង​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​រងគ្រោះ​នៅ​ក្នុង​ជម្លោះ​រវាង​អាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់?

ប្រព័ន្ធ​សុខាភិបាល​បេឡារុស ស៊ីរូង​ដោយ​អំពើ​ពុករលួយ និង​ការិយាធិបតេយ្យ

សុបិន​ដ៏គ្រោះថ្នាក់​បំផុត​របស់​ឡាវ ដែល​ចង់ក្លាយ ​ជា​ជង្រុគ​នៃ​ទំនប់​វារីអគ្គីសនី​ប្រចាំ​អាស៊ី

អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត៖ ផែនដី​នឹង​ក្លាយ​ជា​បន្ទប់ឆ្ពុង បើសិន​​កំដៅ​កើនឡើង​៤​អង្សាទៀត

តើអ្វីទៅ ​ជា​យុទ្ធសាស្ត្រ​ពិត​ប្រាកដ​របស់​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ ​ទល់​នឹង​បញ្ហា​អ៊ីរ៉ង់?

សកលភាវូបនីយកម្ម និង​ភាព​មិនពេញចិត្ត​របស់​ពលរដ្ឋ​ថ្នាក់ក្រោម​នៅ​បណ្តាប្រទេស​ជឿនលឿន

អ្នកកាសែតដែល​គេសម្លាប់នៅអាហ្វ្រិកកណ្តាល កំពុង​ស៊ើបអង្កេត​លើក្រុមហ៊ុន​ដែលស្និទ្ធ​នឹង​ក្រេមឡាំង

សំណុំរឿងបេណាឡា ៖ បក្សប្រឆាំង​ដាក់​ញាត្តិ​ចាប់​ថ្នាក់​រដ្ឋាភិបាល

តើ​​ការ​​សម្រុះ​​សម្រួល​​បន្ធូរ​បន្ថយ​​ភាព​តាន​តឹង​​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​​សហរដ្ឋ​អាមេរិក-អឺរ៉ុប ​​អាច​​ទុក​ចិត្ត​​បាន​​ដែរ​​ឬ​​ទេ?​

ជំនួបត្រាំ-ពូទីន ១០ថ្ងៃមុន ត្រូវគេមើលឃើញ ជាការប៉ុនប៉ងកសាង”សណ្តាប់ធ្នាប់ថ្មី”ក្នុងលោក

អាកាសធាតុ​ក្តៅខ្លាំង​មិនធ្លាប់មាន​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក​ជា​សញ្ញា​នៃ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ

Global Witness ៖ ២០១៧ ឆ្នាំមរណៈរបស់អ្នកការពារបរិស្ថាន

ហេតុ​អ្វីបាន​ជា​​​ ចិន ចង់​​គ្រប់​គ្រងផ្តាច់​មុខ​​វិស័យ​ដឹកជញ្ជូន​នៅ​អាហ្វ្រិក?

ក្រុមហ៊ុន​ផលិត​យន្តហោះ ​Boeing ​និង​ Airbus ​បន្ត​ការប្រជែងគ្នា​នៅ​ពិព័រណ៍ ​Farnborough ​ប្រទេស​អង់គ្លេស​

សូរខ្ទរ និង​ ចំហាយ នៃ World Cup -2018 ដែលបានចប់ទៅនៅរុស្ស៊ី  

នីការ៉ាហ្កា៖ ប្តីប្រពន្ធ​មេដឹកនាំ ធ្វើមិនដឹងមិនឮ បើទោះ​មាន​ចលនា​តវ៉ា​ប្រឆាំង​៣ខែ​មក​ហើយ

លោកអូបាម៉ា ជាអធិបតី នៃ​ខួប​១០០ឆ្នាំ ​ថ្ងៃ​កំណើត​របស់​លោក​ នែលសុន​ ម៉ាន់ដេឡា

បារាំង៖​ពានរង្វាន់​បាល់ទាត់ពិភពលោក​ជួយ​ផ្តល់​សន្ទុះ​សេដ្ឋកិច្ច និង​ស្តារ​ប្រជាប្រិយភាព​ប្រធានាធិបតី?

តុល្យាការ​ខ្លះ​នៃ World Cup 2018 ដែល​នឹង​ចប់​សព្វគ្រប់​នៅថ្ងៃ ១៥ កក្កដា

ឥណ្ឌា៖ យក្សសេដ្ឋកិច្ចដែលទើបងើបពីដេក តែនៅផុយស្រួយ