rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

ឥណ្ឌា៖ លោកម៉ូឌី​ផ្តើម​​អាណត្តិថ្មី ជាមួយ​នឹង​ការ​បាត់បង់​នូវប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ​របស់អាមេរិក

ដោយ ម៉ម ពិសី

លោកប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំ បានសម្រេច កាលពីថ្ងៃសុក្រទី៣១ឧសភា ដកប្រទេស​ឥណ្ឌា ចេញពីប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ របស់អាមេរិក​ ចាប់ពីថ្ងៃទី៥ មិថុនា ទៅ។ នេះគឺជាដំណឹង​អាក្រក់​មួយ សម្រាប់ឥណ្ឌា  និងជាពិសេស សម្រាប់លោក ណារិន្ទ្រ ម៉ូឌី នាយករដ្ឋមន្ត្រី​​ថ្មីរបស់ឥណ្ឌា ដែលទើបតែឈ្នះឆ្នោត ក្នុងអាណត្តិទី​២ ព្រោះថា កំណើន​សេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌា នៅរវាងត្រីមាសចុងក្រោយ នៃឆ្នាំ២០១៨-២០១៩ កន្លងទៅនេះ​ ត្រូវបានអ្នកជំនាញ សន្និដ្ឋានថា បានធ្លាក់ចុះខ្លាំង​ គួរឲ្យព្រួយបារម្ភណាស់ទៅហើយ។

ឥណ្ឌាត្រូវអាមេរិក ដកចេញពីប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធGSP

សេតវិមានអាមេរិក បានបញ្ជាក់ឲ្យដឹងថា ចាប់ពីថ្ងៃទី​៥មិថុនា​នេះទៅ ឥណ្ឌានឹងលែងមានឈ្មោះ ក្នុងចំណោមប្រទេសដែលទទួលបានការអនុគ្រោះពន្ធអាមេរិក ទៀតហើយ។ ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធនេះ មានឈ្មោះថា GSP (Generalized System of Preferences) ដែលមាន​ប្រទេសប្រមាណ​ជាង​១០០ប្រទេស។ ទំនិញមួយភាគធំ នៃប្រទេសទាំងនេះ អាចនាំ​ចូលទៅលក់នៅអាមេរិក ដោយមិនចាំបាច់បង់ពន្ធទេ។

នៅក្នុងលិខិតប្រកាស របស់សេតវិមាន លោកដូណាល់ ត្រាំ បានលើកឡើងថា៖ ឥណ្ឌា​មិនបានរៀបចំធានាឲ្យផលិតផល​អាមេរិក អាចជ្រៀតចូលក្នុងទីផ្សារឥណ្ឌា ឲ្យបានស្មើភាព និងសមរម្យនោះទេ។ ដូច្នេះអាមេរិក សូមដកឥណ្ឌាចេញពីប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ ចាប់ពីថ្ងៃទី​៥​មិថុនា។ បើយោងតាមតួលេខផ្លូវការ របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក ជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្មរវាងឥណ្ឌា និងអាមេរិក គឺផ្អៀងខ្លាំងទៅខាងឥណ្ឌា ​ដែលគិត​ជាទឹកប្រាក់​ ប្រមាណ​២៦៧០០លានដុល្លារអាមេរិក។

សម្រាប់ឥណ្ឌា នេះគឺជាដំណឹងអាក្រក់ខ្លាំងណាស់ ព្រោះថា សហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាទីផ្សារធំជាងគេ​បង្អស់ នៃការនាំចេញរបស់ឥណ្ឌា។ ក្នុងមួយឆ្នាំ ឥណ្ឌា នាំចេញទៅអាមេរិក មានទំហំទឹកប្រាក់ ជាមធ្យម ៤ម៉ឺនលានដុល្លារ។ ហើយ​ក្នុងឆ្នាំ២០១៧កន្លងទៅ មានទំនិញឥណ្ឌាគិតជាទឹកប្រាក់ ប្រមាណ៥៧០០លានដុល្លារអាមេរិក ដែលឥណ្ឌាបាននាំចេញ នៅ​ក្នុងក្របខណ្ឌនៃប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ GSPនេះ។ នេះបើយោងតាមតួលេខផ្លូវការ របស់សភាខុនហ្រ្កេស របស់អាមេរិក។

តាមពិតទៅ លោកដូណាល់ ត្រាំ ធ្លាប់បានលើកឡើង កាលពីខែមីនា កន្លងទៅ ថាគាត់ចង់ដកឥណ្ឌា និងតួកគី ចេញពីប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ ដើម្បីកុំឲ្យអាមេរិក បាត់ចំណូលពន្ធច្រើនពេក។ ឥឡូវពេលនេះ លោកដូណាល់ ត្រាំ ធ្វើមែនជាមួយឥណ្ឌា នៅតែជាមួយតួកគីទេ ដែលមិនទាន់ដឹងថា ដកចាប់ពីថ្ងៃណាទៅ។

សមរភូមិ​សង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម ថ្មីមួយទៀត?

មកត្រឹមពេលនេះ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា នៅមិនទាន់មានប្រតិកម្មអ្វី ជាផ្លូវការនៅឡើយទេ។ ចង់មិនចង់ ការសម្រេចរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកនេះ គឺប្រៀបបីដូចជាការ​សម្រេចដាក់ពិន័យ ដាក់ទណ្ឌកម្ម​មកលើឥណ្ឌាដូច្នោះដែរ។ បញ្ហានេះ វាអាចរីករាលដាល ក្លាយជាសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម ទៅថ្ងៃខាងមុខ រវាង ឥណ្ឌា និង អាមេរិក។ សង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម​ ដែលលោកដូណាល់ ត្រាំ បានដើរបញ្ឆេះជាមួយដៃគូរជាច្រើន រួចទៅហើយ ដូចជាជាមួយចិន និងជាមួយសហភាពអឺរ៉ុបជាដើម។

យ៉ាងណាមិញ បើតាមការចុះផ្សាយខ្លះៗ របស់បណ្តាញព័ត៌មានឥណ្ឌា បានឲ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា មានបំណង ដំឡើងពន្ធបន្ថែម ទៅលើផលិតរបស់អាមេរិក ប្រមាណជា២០មុខ។ ក្នុងនោះ មានដូចជាផលិតផល​សារធាតុគីមី និងផលិតកសិកម្មជាដើម។ ដូច្នេះ បើឥណ្ឌា ហ៊ានសម្រេចដំឡើងពន្ធលើផលិតផលអាមេរិកមែន អាមេរិក ក៏អាចដំឡើងពន្ធលើផលិតផលឥណ្ឌាវិញដែរ។

កំណើនសេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌា​ធ្លាក់ចុះ

ដំណឹងអាក្រក់ ដែលត្រូវបាន​ប្រកាសដោយ​រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកនេះ បានមកបន្ថែមពីលើដំណឹងមួយទៀត ទាក់ទិននឹងការចុះខ្សោយខ្លាំង នៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ឥណ្ឌា។ ឥណ្ឌា ធ្លាប់ត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាប្រទេសមួយ ដែលមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់ និងលឿនរហ័សជាងគេ ក្នុងចំណោមប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។​ ទិនផលដុលក្នុងស្រុកសរុប នៅឆ្នាំ២០១៧កន្លងទៅ ឥណ្ឌាមាន​ដល់ទៅជាង២៥សែនលានដុល្លារ ហើយក្លាយជាប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចនាំមុខលំដាប់ទី៦ រុញបារាំង ឲ្យធ្លាក់​មកលំដាប់ទី​៧។

ក៏ប៉ុន្តែ ក្នុងឆ្នាំ២០១៨-២០១៩ គេសង្កេតឃើញ សេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌា មានសន្ទុះធ្លាក់ចុះ។ នៅរវាងត្រីមាសចុងក្រោយ ពីខែមករា ដល់ខែ មីនា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌា មានត្រឹមតែ ៥,៨%ទេ ខណៈដែលត្រីមាសទី៣ ពីខែតុលា ដល់ខែធ្នូ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចមានចំនួន​៦,៦%។ យោងតាមគេហទំព័រ Bloomberg កំណើនសេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌា ក្នុងត្រីមាសទី៤ បានកើនឡើងទាបជាងការរំពឹងទុក ដែលគេសង្ឃឹមថាបាន​៦,៣%។ បើតាមតួលេខស្ថិតិ​ផ្លូវការរបស់ឥណ្ឌា ក្នុងឆ្នាំ២០១៨-២០១៩ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌា មានកំរិតជាមធ្យម ៦,៨%។

ក​ម្រិតនេះ គឺទាបណាស់ មិនទាន់គ្រប់តាមតំរូវការជាក់ស្តែង របស់ឥណ្ឌាទេ។ យោងតាមអ្នកជំនាញវិភាគសេដ្ឋកិច្ច ឥណ្ឌាត្រូវការ ឲ្យមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងហោច ៨% ទើបអាចទាញសេដ្ឋកិច្ចឲ្យដើរទៅមានមានសន្ទុះវិជ្ជមានបាន។ បើកំណើនទាបជាងនេះ មានន័យថា សេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌា មានកំរិតវិនិយោគទាប ហើយមិនអាចបង្កើតការងារថ្មី ផ្តល់ទៅឲ្យយុវជនពេញវ័យក្មេង​ ដែលទើប​តែ​ឈានជើង​​ ចូលក្នុងទីផ្សារការងារបានទេ។

ប្រជាជនឥណ្ឌាច្រើនណាស់។ ក្នុងមួយខែ មានយុវជនវ័យក្មេង ប្រហែល១លាននាក់បន្ថែម ដែលឈានជើងចូលមកក្នុងទីផ្សារការងារ។​ ដូច្នេះបើគ្មានការងារធ្វើគ្រប់គ្រាន់ អ្នកអត់ការងារធ្វើ អាចកើនឡើង យ៉ាងលឿនរាប់លាននាក់ តែក្នុងមួយប៉ព្រិចភ្នែក។ យ៉ាងណាមិញ យោងតាមតួលេខផ្លូវការ របស់រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា ក្នុងឆ្នាំ២០១៧-២០១៨ ចំនួនអ្នកអត់ការងារធ្វើ មានប្រហែលជាង​៦,១%​ដែលចំនួននេះ ជាចំនួនខ្ពស់បំផុត ប្រមាណ៤៥ឆ្នាំមកនេះ។ តួលេខនេះ រដ្ឋាភិបាល របស់លោកណារិន្ទ្រ ម៉ូឌី បានលាក់ មិនបញ្ចេញឲ្យប្រជាជន​ដឹងទេ មុននឹង​ត្រូវបានមន្ត្រីមិនបញ្ចេញឈ្មោះ បានទំលាយប្រាប់បណ្តាញព័ត៌មានឥណ្ឌា។

សង្ឃឹមថា​អាណត្តិទី២ និងប្រសើរជាងអាណត្តិមុន

លោក Ashutosh Datar សេដ្ឋកិច្ចវិទូ នៅទីក្រុងបុបបេ បានលើកឡើងថា លោកសង្ឃឹម​ថា ការចុះថយខ្លាំង នៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនេះ នឹងចាប់បង្ខំ ឲ្យលោកណារិន្ទ្រ ម៉ូឌី ​ចាប់ផ្តើម​ធ្វើ​កំណែទម្រង់ ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចជនបទ និងកសិកម្ម ឲ្យបានប្រសើរឡើង។ បញ្ហាបង្កើត​ការងារធ្វើឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ក៏ត្រូវតែជា​អាទិភាពដែរ។

ជាការពិត​ ដំណោះស្រាយ​លើ​បញ្ហាទាំងអស់នេះ គឺលោក ណារិន្ទ្រ ម៉ូឌី បានសន្យាកាលពីអាណត្តិមុន ក៏ប៉ុន្តែ បែរជាមិនបានយកចិត្តទុកដាក់ទៅវិញ នៅក្រោយពេលជាប់ឆ្នោត។ គេសង្ឃឹមថា អាណតិ្តទី២នេះ លោកម៉ូឌី នឹងដឹកនាំប្រទេសជាមួយនឹងកម្មវិធីកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច ការធ្វើទំនើបកម្ម​កសិកម្ម និងទំនើបកម្មឧស្សាហកម្ម ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ជាជាង​ចំណាយពេលឃោសនា តែពីរឿងព្រំដែន ពីរឿងសាសនា ឬក៏ការប្រកាន់ពូជសាសន៍ ដែលគ្មានបាន​ផលអ្វី ក្រៅតែពីពន្យុះមនុស្សឲ្យឈ្លោះគ្នា​៕

បារាំង​ជាប់​គាំង​ស្ទើរ​គ្រប់វិស័យ ដោយ​បាតុកម្ម​ប្រឆាំងនឹង​​កំណែទម្រង់​ច្បាប់​ចូលនិវត្តន៍

នៅក្នុងខួបគម្រប់ ៧០ឆ្នាំ អង្គការអូតង់ព្យាយាមស្តារឯកភាពដែលបានបាត់បង់

ចិន ដណ្តើមចំណាត់ថ្នាក់​លេខ១ពី​សិង្ហបុរី ក្នុងនាមប្រទេស​ដែល​មានប្រព័ន្ធសិក្សា​អប់រំ​មាន​ប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់

សន្និសីទអាកាសធាតុCOP25 ៖ ចង់​បង្កើន​មហិច្ឆតា និង​រំពឹង​លើ​សហភាពអឺរ៉ុប

អសប៖ ចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយសារ​ជម្ងឺអេដស៍​បានថយចុះ ប៉ុន្តែ ករណី​ឆ្លងថ្មី​នៅតែមានច្រើន

ការវាយ​ប្រហារ​ដោយ​កាំបិត​ចាក់​សម្លាប់មនុស្ស​ពីរនាក់ នៅ​ក្រុង​ឡុង​ឌ្រឺ ​ប្រទេស​អង់គ្លេស

ហេតុអ្វីបានជា​ប្រធានាធិបតី​បារាំង​ទាមទារ​ឲ្យ​អូតង់ កែប្រែ​យុទ្ធសាស្រ្ត​យោធា​ឡើងវិញ?

ចិនដំឡើងសម្លេងដាក់អាមេរិក បន្ទាប់ពីលោកដូណាល់ ត្រាំចុះហត្ថលេខាលើច្បាប់គាំទ្របាតុករហុងកុង

អង្គការសហប្រជាជាតិព្រមានពីគ្រោះមហន្តរាយអាកាសធាតុធ្ងន់ធ្ងរ បើពិភពលោកបន្តពន្យារពេលទប់ស្កាត់

បារាំងបង្ហាញផែនការទប់​ស្កាត់​​នឹង​អំពើ​ហិង្សា​ក្នុង​គ្រួសារ ចំ​ថ្ងៃ​ទិវា​ពិភពលោក​​លុបបំបាត់អំពើហិង្សាលើស្ត្រី ​

បោះឆ្នោតឃុំ សង្កាត់ហុងកុង៖ជាក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់ក្រុមអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ និងជាតេស្តសម្រាប់លោកស្រីការី ឡាំ

តើ​គ្រិស្ត​សាសនា​ នៅ​ជប៉ុន​មាន​ប្រវត្តិ​យ៉ាងណា ?

អ៊ីស្រាអែល៖ លោក​ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ ត្រូវ​រដ្ឋ​អាជ្ញា​ចោទ​ប្រកាន់​ពីបទ​ពុករលួយ

ដំណើរការដកតំណែងប្រធានាធិបតី៖ សាក្សី​ឆ្លើយ​ដាក់បន្ទុក​លើ​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​

អាមេរិក​ប្រកាស​ថា សំណង់​អាណានិគមកិច្ច​អ៊ីស្រាអែល នៅ​ទឹកដី​ប៉ាឡេស្ទីន មិនមែន​ជារឿងខុសច្បាប់​អន្តរជាតិ

វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ​ឧទ្ទិស​ថ្ងៃ១៨វិច្ឆិកាលើបញ្ហាសំរាម

អនាគត​ប្រធានាធិបតី​ស្រីលង្កា ជាអ្នកនយោបាយជាតិនិយម និង​ចង់ស្តារទំនាក់ទំនង​ជាមួយប្រទេស​ចិន

បារាំង៖ មួយ​ឆ្នាំក្រោយ ចលនា​បាតុកម្ម​អាវកាក់​លឿង​ព្យាយាម​ស្ទុះ​តវ៉ា​ឡើងវិញ

អាមេរិក និងអឺរ៉ុប ខ្វែងគំនិតគ្នា​ជុំវិញ ការចាប់បញ្ជូន​ទាហានជីហាត​ទៅប្រទេស​កំណើត

សវនាការសួរចម្លើយសាក្សីជាសាធារណៈលើកទី១ នៅក្នុងដំណើរការដកតំណែងប្រធានាធិបតី