rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

ឥណ្ឌា៖ លោកម៉ូឌី​ផ្តើម​​អាណត្តិថ្មី ជាមួយ​នឹង​ការ​បាត់បង់​នូវប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ​របស់អាមេរិក

ដោយ ម៉ម ពិសី

លោកប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំ បានសម្រេច កាលពីថ្ងៃសុក្រទី៣១ឧសភា ដកប្រទេស​ឥណ្ឌា ចេញពីប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ របស់អាមេរិក​ ចាប់ពីថ្ងៃទី៥ មិថុនា ទៅ។ នេះគឺជាដំណឹង​អាក្រក់​មួយ សម្រាប់ឥណ្ឌា  និងជាពិសេស សម្រាប់លោក ណារិន្ទ្រ ម៉ូឌី នាយករដ្ឋមន្ត្រី​​ថ្មីរបស់ឥណ្ឌា ដែលទើបតែឈ្នះឆ្នោត ក្នុងអាណត្តិទី​២ ព្រោះថា កំណើន​សេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌា នៅរវាងត្រីមាសចុងក្រោយ នៃឆ្នាំ២០១៨-២០១៩ កន្លងទៅនេះ​ ត្រូវបានអ្នកជំនាញ សន្និដ្ឋានថា បានធ្លាក់ចុះខ្លាំង​ គួរឲ្យព្រួយបារម្ភណាស់ទៅហើយ។

ឥណ្ឌាត្រូវអាមេរិក ដកចេញពីប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធGSP

សេតវិមានអាមេរិក បានបញ្ជាក់ឲ្យដឹងថា ចាប់ពីថ្ងៃទី​៥មិថុនា​នេះទៅ ឥណ្ឌានឹងលែងមានឈ្មោះ ក្នុងចំណោមប្រទេសដែលទទួលបានការអនុគ្រោះពន្ធអាមេរិក ទៀតហើយ។ ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធនេះ មានឈ្មោះថា GSP (Generalized System of Preferences) ដែលមាន​ប្រទេសប្រមាណ​ជាង​១០០ប្រទេស។ ទំនិញមួយភាគធំ នៃប្រទេសទាំងនេះ អាចនាំ​ចូលទៅលក់នៅអាមេរិក ដោយមិនចាំបាច់បង់ពន្ធទេ។

នៅក្នុងលិខិតប្រកាស របស់សេតវិមាន លោកដូណាល់ ត្រាំ បានលើកឡើងថា៖ ឥណ្ឌា​មិនបានរៀបចំធានាឲ្យផលិតផល​អាមេរិក អាចជ្រៀតចូលក្នុងទីផ្សារឥណ្ឌា ឲ្យបានស្មើភាព និងសមរម្យនោះទេ។ ដូច្នេះអាមេរិក សូមដកឥណ្ឌាចេញពីប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ ចាប់ពីថ្ងៃទី​៥​មិថុនា។ បើយោងតាមតួលេខផ្លូវការ របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក ជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្មរវាងឥណ្ឌា និងអាមេរិក គឺផ្អៀងខ្លាំងទៅខាងឥណ្ឌា ​ដែលគិត​ជាទឹកប្រាក់​ ប្រមាណ​២៦៧០០លានដុល្លារអាមេរិក។

សម្រាប់ឥណ្ឌា នេះគឺជាដំណឹងអាក្រក់ខ្លាំងណាស់ ព្រោះថា សហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាទីផ្សារធំជាងគេ​បង្អស់ នៃការនាំចេញរបស់ឥណ្ឌា។ ក្នុងមួយឆ្នាំ ឥណ្ឌា នាំចេញទៅអាមេរិក មានទំហំទឹកប្រាក់ ជាមធ្យម ៤ម៉ឺនលានដុល្លារ។ ហើយ​ក្នុងឆ្នាំ២០១៧កន្លងទៅ មានទំនិញឥណ្ឌាគិតជាទឹកប្រាក់ ប្រមាណ៥៧០០លានដុល្លារអាមេរិក ដែលឥណ្ឌាបាននាំចេញ នៅ​ក្នុងក្របខណ្ឌនៃប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ GSPនេះ។ នេះបើយោងតាមតួលេខផ្លូវការ របស់សភាខុនហ្រ្កេស របស់អាមេរិក។

តាមពិតទៅ លោកដូណាល់ ត្រាំ ធ្លាប់បានលើកឡើង កាលពីខែមីនា កន្លងទៅ ថាគាត់ចង់ដកឥណ្ឌា និងតួកគី ចេញពីប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ ដើម្បីកុំឲ្យអាមេរិក បាត់ចំណូលពន្ធច្រើនពេក។ ឥឡូវពេលនេះ លោកដូណាល់ ត្រាំ ធ្វើមែនជាមួយឥណ្ឌា នៅតែជាមួយតួកគីទេ ដែលមិនទាន់ដឹងថា ដកចាប់ពីថ្ងៃណាទៅ។

សមរភូមិ​សង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម ថ្មីមួយទៀត?

មកត្រឹមពេលនេះ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា នៅមិនទាន់មានប្រតិកម្មអ្វី ជាផ្លូវការនៅឡើយទេ។ ចង់មិនចង់ ការសម្រេចរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកនេះ គឺប្រៀបបីដូចជាការ​សម្រេចដាក់ពិន័យ ដាក់ទណ្ឌកម្ម​មកលើឥណ្ឌាដូច្នោះដែរ។ បញ្ហានេះ វាអាចរីករាលដាល ក្លាយជាសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម ទៅថ្ងៃខាងមុខ រវាង ឥណ្ឌា និង អាមេរិក។ សង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម​ ដែលលោកដូណាល់ ត្រាំ បានដើរបញ្ឆេះជាមួយដៃគូរជាច្រើន រួចទៅហើយ ដូចជាជាមួយចិន និងជាមួយសហភាពអឺរ៉ុបជាដើម។

យ៉ាងណាមិញ បើតាមការចុះផ្សាយខ្លះៗ របស់បណ្តាញព័ត៌មានឥណ្ឌា បានឲ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា មានបំណង ដំឡើងពន្ធបន្ថែម ទៅលើផលិតរបស់អាមេរិក ប្រមាណជា២០មុខ។ ក្នុងនោះ មានដូចជាផលិតផល​សារធាតុគីមី និងផលិតកសិកម្មជាដើម។ ដូច្នេះ បើឥណ្ឌា ហ៊ានសម្រេចដំឡើងពន្ធលើផលិតផលអាមេរិកមែន អាមេរិក ក៏អាចដំឡើងពន្ធលើផលិតផលឥណ្ឌាវិញដែរ។

កំណើនសេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌា​ធ្លាក់ចុះ

ដំណឹងអាក្រក់ ដែលត្រូវបាន​ប្រកាសដោយ​រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកនេះ បានមកបន្ថែមពីលើដំណឹងមួយទៀត ទាក់ទិននឹងការចុះខ្សោយខ្លាំង នៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ឥណ្ឌា។ ឥណ្ឌា ធ្លាប់ត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាប្រទេសមួយ ដែលមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់ និងលឿនរហ័សជាងគេ ក្នុងចំណោមប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។​ ទិនផលដុលក្នុងស្រុកសរុប នៅឆ្នាំ២០១៧កន្លងទៅ ឥណ្ឌាមាន​ដល់ទៅជាង២៥សែនលានដុល្លារ ហើយក្លាយជាប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចនាំមុខលំដាប់ទី៦ រុញបារាំង ឲ្យធ្លាក់​មកលំដាប់ទី​៧។

ក៏ប៉ុន្តែ ក្នុងឆ្នាំ២០១៨-២០១៩ គេសង្កេតឃើញ សេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌា មានសន្ទុះធ្លាក់ចុះ។ នៅរវាងត្រីមាសចុងក្រោយ ពីខែមករា ដល់ខែ មីនា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌា មានត្រឹមតែ ៥,៨%ទេ ខណៈដែលត្រីមាសទី៣ ពីខែតុលា ដល់ខែធ្នូ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចមានចំនួន​៦,៦%។ យោងតាមគេហទំព័រ Bloomberg កំណើនសេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌា ក្នុងត្រីមាសទី៤ បានកើនឡើងទាបជាងការរំពឹងទុក ដែលគេសង្ឃឹមថាបាន​៦,៣%។ បើតាមតួលេខស្ថិតិ​ផ្លូវការរបស់ឥណ្ឌា ក្នុងឆ្នាំ២០១៨-២០១៩ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌា មានកំរិតជាមធ្យម ៦,៨%។

ក​ម្រិតនេះ គឺទាបណាស់ មិនទាន់គ្រប់តាមតំរូវការជាក់ស្តែង របស់ឥណ្ឌាទេ។ យោងតាមអ្នកជំនាញវិភាគសេដ្ឋកិច្ច ឥណ្ឌាត្រូវការ ឲ្យមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងហោច ៨% ទើបអាចទាញសេដ្ឋកិច្ចឲ្យដើរទៅមានមានសន្ទុះវិជ្ជមានបាន។ បើកំណើនទាបជាងនេះ មានន័យថា សេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌា មានកំរិតវិនិយោគទាប ហើយមិនអាចបង្កើតការងារថ្មី ផ្តល់ទៅឲ្យយុវជនពេញវ័យក្មេង​ ដែលទើប​តែ​ឈានជើង​​ ចូលក្នុងទីផ្សារការងារបានទេ។

ប្រជាជនឥណ្ឌាច្រើនណាស់។ ក្នុងមួយខែ មានយុវជនវ័យក្មេង ប្រហែល១លាននាក់បន្ថែម ដែលឈានជើងចូលមកក្នុងទីផ្សារការងារ។​ ដូច្នេះបើគ្មានការងារធ្វើគ្រប់គ្រាន់ អ្នកអត់ការងារធ្វើ អាចកើនឡើង យ៉ាងលឿនរាប់លាននាក់ តែក្នុងមួយប៉ព្រិចភ្នែក។ យ៉ាងណាមិញ យោងតាមតួលេខផ្លូវការ របស់រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា ក្នុងឆ្នាំ២០១៧-២០១៨ ចំនួនអ្នកអត់ការងារធ្វើ មានប្រហែលជាង​៦,១%​ដែលចំនួននេះ ជាចំនួនខ្ពស់បំផុត ប្រមាណ៤៥ឆ្នាំមកនេះ។ តួលេខនេះ រដ្ឋាភិបាល របស់លោកណារិន្ទ្រ ម៉ូឌី បានលាក់ មិនបញ្ចេញឲ្យប្រជាជន​ដឹងទេ មុននឹង​ត្រូវបានមន្ត្រីមិនបញ្ចេញឈ្មោះ បានទំលាយប្រាប់បណ្តាញព័ត៌មានឥណ្ឌា។

សង្ឃឹមថា​អាណត្តិទី២ និងប្រសើរជាងអាណត្តិមុន

លោក Ashutosh Datar សេដ្ឋកិច្ចវិទូ នៅទីក្រុងបុបបេ បានលើកឡើងថា លោកសង្ឃឹម​ថា ការចុះថយខ្លាំង នៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនេះ នឹងចាប់បង្ខំ ឲ្យលោកណារិន្ទ្រ ម៉ូឌី ​ចាប់ផ្តើម​ធ្វើ​កំណែទម្រង់ ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចជនបទ និងកសិកម្ម ឲ្យបានប្រសើរឡើង។ បញ្ហាបង្កើត​ការងារធ្វើឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ក៏ត្រូវតែជា​អាទិភាពដែរ។

ជាការពិត​ ដំណោះស្រាយ​លើ​បញ្ហាទាំងអស់នេះ គឺលោក ណារិន្ទ្រ ម៉ូឌី បានសន្យាកាលពីអាណត្តិមុន ក៏ប៉ុន្តែ បែរជាមិនបានយកចិត្តទុកដាក់ទៅវិញ នៅក្រោយពេលជាប់ឆ្នោត។ គេសង្ឃឹមថា អាណតិ្តទី២នេះ លោកម៉ូឌី នឹងដឹកនាំប្រទេសជាមួយនឹងកម្មវិធីកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច ការធ្វើទំនើបកម្ម​កសិកម្ម និងទំនើបកម្មឧស្សាហកម្ម ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ជាជាង​ចំណាយពេលឃោសនា តែពីរឿងព្រំដែន ពីរឿងសាសនា ឬក៏ការប្រកាន់ពូជសាសន៍ ដែលគ្មានបាន​ផលអ្វី ក្រៅតែពីពន្យុះមនុស្សឲ្យឈ្លោះគ្នា​៕

បារាំង៖ មួយ​ឆ្នាំក្រោយ ចលនា​បាតុកម្ម​អាវកាក់​លឿង​ព្យាយាម​ស្ទុះ​តវ៉ា​ឡើងវិញ

អាមេរិក និងអឺរ៉ុប ខ្វែងគំនិតគ្នា​ជុំវិញ ការចាប់បញ្ជូន​ទាហានជីហាត​ទៅប្រទេស​កំណើត

សវនាការសួរចម្លើយសាក្សីជាសាធារណៈលើកទី១ នៅក្នុងដំណើរការដកតំណែងប្រធានាធិបតី

លោកដូណាល់ ត្រាំ ទទួល​ជួប​លោក អ៊ែរដូហ្កាន់ បើ​ទោះបី​មាន​ការ​រិះគន់​និង​រកាំ​រកូស​ខ្លាំង

វេទិកាសន្តិភាព លើកទីពីរ បើកធ្វើនៅប៉ារីស មានអ្នកចូលរួម៦ពាន់នាក់

ប្រធានាធិបតី បូលីវី ប្រកាស​លាលែង​ពីមុខ​តំណែង នៅក្រោយ កងទ័ព​ដោះដៃចោល

៣០ឆ្នាំក្រោយ​ការរលំជញ្ជាំងប៊ែរឡាំង អត្តសញ្ញាណអាល្លឺម៉ង់នៅ​តែ​ប្រេះស្រាំ

ប្រធានាធិបតីបារាំង​វាយតម្លៃ​ថា បក្សសម្ព័ន្ធ​អូតង់​ដូចជា​ស្លាប់

ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម​​ឃោសនា​​នយោបាយ ជា​បញ្ហា​​ចម្រូង​ចម្រាស​ចំពោះ​ក្រុម​ហ៊ុន​ប្រព័ន្ធ​​ទាក់ទង​សង្គម​

អាមេរិកផ្តើម​នីតិវិធី​​ដកខ្លួនជាផ្លូវការពី ​កិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីអាកាសធាតុ

ថៃ៖អាមេរិកប្រើវេទិកាអាស៊ានវាយប្រហារចិន និងថា អាមេរិកមិនបោះបង់អាស៊ានទេ

ថៃ៖ចិនប្តេជ្ញាបន្តការងារជាមួយអាស៊ានដើម្បីឈានទៅសម្រេចក្រមប្រតិបត្តិស្តីពីសមុទ្រចិនខាងត្បូង

សភាអាមេរិក​​បោះឆ្នោត​លើ​សេចក្តីសម្រេច​បើក​នីតិវិធី​ទម្លាក់​ដូណាល់ ត្រាំ ជាផ្លូវការ

គ.ជ.ប.ហុងកុង​​ច្រាន​ចោល​បេក្ខភាព​ឈរឈ្មោះ​​របស់​សកម្មជន​ប្រជាធិបតេយ្យ Joshua Wong

តើប្រមុខអង្គការរដ្ឋអ៊ីស្លាមឈ្មោះ អាប៊ូ បា អាល់ បាដាឌីពិតជាបានស្លាប់មែន ឬ?

អាមេរិកមានឱនភាពថវិកាធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំង​ ដោយសារ​សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម ?

បូលីវី៖ ប្រធានាធិបតី​ម៉ូរ៉ាល់​ ហៅការ​ប្រឆាំងតវ៉ា​លើលទ្ធផលបោះឆ្នោត​របស់​ក្រុម​អ្នកប្រឆាំង​ថា​ជាទង្វើ​ធ្វើរដ្ឋប្រហារ​

កាណាដា ៖ លោកទ្រុយដូ ជាប់​អាណត្តិ​ថ្មី តែ​គ្មាន​សំឡេង​ភាគច្រើន​នៅ​ក្នុង​សភា

វិបត្តិ​ស៊ីលី​៖ មនុស្ស​យ៉ាងហោច​៧ នាក់​ស្លាប់​ ទោះបី​មាន​ការ​ដាក់​ប្រទេស​ក្នុង​ភាព​អាសន្ន​

ឥណ្ឌូណេស៊ី ៖ លោក​ប្រធានាធិបតី ផ្តើម​អាណត្តិទីពីរ ក្នុង​បរិបទ​នៃ​ភាព​មិន​ទុក​ចិត្ត