rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

ឥណ្ឌា-រុស្ស៊ី៖ លោកពូទីន ទទួលលោកម៉ូឌីនៅក្រុងវ្លាឌីវ៉ូស្តុក​​

ដោយ ម៉ម ពិសី

លោកណារិន្ទ្រ ម៉ូឌី នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា ត្រូវបាន​លោក​ វ្លាឌីមៀ ពូទីន ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី អញ្ជើញជាភ្ញៀវ​កិត្តិយស ក្នុងឱកាសបើក “វេទិកា​សេដ្ឋកិច្ចភាគខាងកើត” ដែលកំពុងតែប្រព្រឹត្តិធ្វើទៅ​ នៅឯទីក្រុង​វ្លាឌីវ៉ូស្តុក ភាគខាងកើតបង្អស់ នៃទឹកដីរុស្ស៊ី។​ រុស្ស៊ី និងឥណ្ឌា ធ្លាប់ស្និទនឹងគ្នា កាលពីជំនាន់អតីតសហភាពសូវៀត ហើយទំនាក់ទំនងដ៏ស្និទនេះ បានបន្តមកដល់បច្ចុប្បន្ន ជាពិសេសនៅក្នុងវិស័យកងទ័ព។ តែយ៉ាងណា នៅក្នុងឱកាសវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចក្រុង​វ្លាឌីវ៉ូស្តុកនេះ គឺជាពេលវេលា ឲ្យមេដឹកនាំនៃមហាប្រទេស​ទាំង២នេះ បានជួបនិយាយគ្នា អំពីទំនាក់ទំនង សេដ្ឋកិច្ចពាណិជ្ជកម្ម វិញម្តង។

ឥណ្ឌា និងក្លាយជាដៃគូថ្មីរបស់រុស្ស៊ី ក្នុងការវិនិយោគ​នៅភាគខាងកើត

វាមិនមែនជារឿងចៃដន្យទេ ដែលលោក​ពូទីន អញ្ជើញលោកណារិន្ទ្រ ម៉ូឌី មកជាភ្ញៀវកិត្តិយស ក្នុង​ឱកាសបើក​វេទិកាសេដ្ឋកិច្ច​ភាគខាងកើត នៅក្រុងវ្លាឌីវ៉ូស្តុក នាពេលនេះ។ ទឹកដីរុស្ស៊ី​ធំណាស់ ពីលិចទៅកើត ហើយបច្ចុប្បន្ននេះ រុស្ស៊ីកំពុងតែធ្វើគ្រប់មធ្យោបាយ ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ តំបន់ផ្នែកខាងកើតបង្អស់ នៃខ្ពង់រាបស៊ីបេរី។ ទីក្រុងវ្លាឌីវ៉ូស្តុក គឺជាចំណុចស្នូលនៃគម្រោង​នានា របស់រុស្ស៊ី នៅតំបន់នេះ។

រុស្ស៊ីចង់រកអ្នកវិនិយោគថ្មី ដោយមិនចាំបាច់រំពឹងតែលើពួកប្រទេសលោកខាងលិច ព្រោះថាបច្ចុប្បន្នប្រទេសអឺរ៉ុបមួយចំនួនធំ គឺគេ​មិនសូវជាចង់រកស៊ីជាមួយរុស្ស៊ីទេ។ ឥណ្ឌា​ជាប្រទេសកំពុងតែមានសន្ទុះខ្លាំង ហើយក៏កំពុងតែស្វែងរកមូលដ្ឋាន ដើម្បីបោះ​ទុន​រកស៊ីក្រៅប្រទេស ដើម្បីកុំឲ្យចាញ់ចិនដែរ​។ ដូច្នេះ ឥណ្ឌាអាចក្លាយជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចចំបង​ របស់រុស្ស៊ី។ មួយវិញទៀត ការដោះដូរពាណិជ្ជកម្មរវាងឥណ្ឌា​និងរុស្ស៊ី នៅទាបណាស់ មានត្រឹមតែ១១ពាន់លាន​ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ កាលពីឆ្នាំ២០១៨។ ដូ​ច្នេះគេអាចបង្កើន​វាបន្ថែមទៀត​។

អ្នកនាំពាក្យវិមានក្រឹមឡាំង បានប្រាប់អ្នកកាសែតថា ក្នុងជំនួបរវាងលោកពូទីន និងលោក​ណារិន្ទ្រ ម៉ូឌី គឺគេនឹងនិយាយគ្នា អំពីការពង្រីកនូវការបោះទុន​វិនិយោគទៅវិញទៅមក និង​ការសហការគ្នា ក្នុងវិស័យ​ថាមពល។ ហើយបើផ្អែកតាម លោក Alexïs Kouprianov អ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៊ី បានឲ្យដឹងថា កម្មវត្ថុនៃជំនួប​នេះ គឺសំណុំរឿងវិនិយោគទុនធំៗ ដែលរុស្ស៊ីចង់ឲ្យឥណ្ឌាចូលរួមបោះទុននៅ​ភាគខាងកើតរុស្ស៊ី។

ដោយឡែក លោកណារិន្ទ្រ ម៉ូឌី បាននិយាយទៅកាន់អ្នកកាសែតរុស្ស៊ីថា លោកនិងលោក​ពូទីន ស្និទស្នាលនឹងគ្នាណាស់ ពួកគាត់រាប់អានគ្នាមកយូរហើយ។ អ្នកទាំង២​មិនត្រឹមតែ​និយាយគ្នាពីបញ្ហាទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចទេ តែក៏នឹងនិយាយអំពីបញ្ហាបរិស្ថាន សត្វព្រៃ​ផងដែរ។ លោកម៉ូឌី បាននិយាយទាំង​ញញឹម​​ញញែមថា លោកពូទីន ស្រលាញ់ខ្លាណាស់ ហើយ​ចង់ជួយឥណ្ឌា ក្នុងការអភិរក្សការពារសត្វខ្លា។

“មិត្តចាស់ម្នាក់ ប្រសើរជាងមិត្តថ្មី២នាក់”

យើងមិនអាចភ្លេចបានទេ អំពី​ទំនាក់ទំនងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ឥណ្ឌា និងរុស្ស៊ី ក្នុងវិស័យយោធា។ ទំនាក់ទំនងផ្នែកយោធារវាងឥណ្ឌា​ និងរុស្ស៊ី គឺជាកេរតំណែល សល់ពីសម័យសូវៀត។ កាលពីជំនាន់នោះ សម្ភារៈសិក អាវុធ រថក្រោះ យន្តហោះចម្បាំង នាវាចម្បាំង របស់ឥណ្ឌាសឹងតែទាំងស្រុង គឺជារបស់រុស្ស៊ី។

បច្ចុប្បនេះ បើផ្អែកតាមតួលេខផ្លូវការ ​សម្ភារៈគ្រឿងសព្វាវុធរបស់កងទ័ពឥណ្ឌា ប្រមាណ​ជា៦៨% គឺជាផលិតផលរបស់រុស្ស៊ី។ ឥណ្ឌា​កំពុងតែ​ ធ្វើទំនើបកម្ម​កងទ័ពរបស់ខ្លួន ទាំងផ្លូវទឹក ផ្លូវអាកាស និងផ្លូវគោក ព្រោះថាគ្រឿងសព្វាវុធរុស្ស៊ីចាស់ៗពីមុន ចាប់ផ្តើមហួសសម័យប្រើការលែងកើតហើយ។ ឥណ្ឌា ដែលចង់ធ្វើខ្លាប្រចាំតំបន់អាស៊ីខាងត្បូង គឺត្រូវតែមានកងទ័ពទំនើប។ មានប្រទេសផ្សេងទៀត ដូចជា អាមេរិក បារាំង អង់គ្លេស ឬអ៊ីស្រាអែលជាដើម ដែលបានចូលទៅក្នុងទីផ្សារឥណ្ឌា ដើម្បីលក់គ្រឿងសព្វាវុធ។​ ត្រង់នេះហើយ បានជា​រុស្ស៊ីកំពុងព្យាយាម​​ទាញឥណ្ឌាឲ្យមកខាងខ្លួន​វិញ។

លទ្ធផលយើងឃើញថា បានជាបណ្តើបណ្តើហើយ។ នៅឆ្នាំ២០១៨ ក្រោយកិច្ចប្រជុំកំពូលឥណ្ឌា-រុស្ស៊ី ឥណ្ឌាបាន​ចុះកិច្ចសន្យា​ ទិញគ្រឿងសព្វាវុធពីរុស្ស៊ី ក្នុងតម្លៃសរុប​ប្រមាណ​១ម៉ឺនលានដុល្លារ។ ទំនិញទាំងអស់ មាន​ដូចជាឧត្ថម្ភាគចក្រប្រភេទ Ka-226T ចំនួន២០០គ្រឿងរបស់រុស្ស៊ី ​៦០គ្រឿងផលិត​នៅ​រុស្ស៊ី ហើយ​​១៦០គ្រឿងទៀត រុស្ស៊ីលើកយក​ផលិត​នៅឥណ្ឌា។ បន្ទាប់មក មាន​ប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីល S-400 របស់រុស្ស៊ី ដែលនឹងត្រូវប្រគល់ឲ្យឥណ្ឌា នៅរវាងឆ្នាំ២០២៣។ បើតាមការប៉ាន់ស្មាន ឥណ្ឌា ក៏អាចទិញ​យន្តហោះចម្បាំង និងនាវាចម្បាំងរបស់រុស្ស៊ីបន្ថែមទៀត ហើយក៏អាចទិញ​នាវាមុជទឹកបាទសមុទ្រមួយគ្រឿង ពីរុស្ស៊ីដែរ។ បច្ចុប្បន្ននេះ ឥណ្ឌា​​មាននាវាមុជទឹកបាតសមុទ្រ​មួយគ្រឿង ដែលខ្លួនជួលពីរុស្ស៊ី​។

ដូច្នេះយើងឃើញថា ទំនាក់ទំនងយោធា រវាងឥណ្ឌា និង​ រុស្ស៊ីនៅតែមាន ហើយអាចរីកធំជាងនេះផង ទៅថ្ងៃមុខ។ កាលពី​ប៉ុន្មានឆ្នាំមុន ក្នុងសន្ទរកថាមួយនៅចំពោះមុខលោក​ពូទីន លោក ម៉ូឌី បាន​លើកឡើងនូវ​សុភាសិត​​រុស្ស៊ី​​មួយដែលថា “មិត្តចាស់ម្នាក់ ប្រសើជាងមិត្តថ្មី២នាក់”។ មានន័យថា សម្រាប់ឥណ្ឌា រុស្ស៊ីនៅតែ​ជាមិត្តចាស់ដ៏ល្អម្នាក់ និងមានទំងន់។

ឥណ្ឌាជើង២ជាន់ទូក២

តើនយោបាយការបរទេសឥណ្ឌា ក៏កំពុងតែងាកទៅរករុស្ស៊ី ច្រើនជាងទៅខាងលោកខាងលិចមែនទេ? មិនប្រាកដទាំងស្រុងទេ។ ប្រមាណ​២០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ឥណ្ឌាបានសំងំកសាងខ្លួន ដោយចៀសវៀង មិន​រើស​យកភាគីខាងណាឲ្យពិតប្រាកដទេ។ ឥណ្ឌា ត្រូវការអាមេរិក ត្រូវការអឺរ៉ុប ហើយក៏ត្រូវការរុស្ស៊ី​ដែរ​។ ជាការពិត គេសង្កេតឃើញឥណ្ឌា ប្រកាន់ជំហរការទូតពេលខ្លះ ផ្អៀងទៅខាងរុស្ស៊ីមែន ព្រោះធ្លាប់ជាមិត្តចាស់។ ជាក់ស្តែងក្នុងសំណុំរឿង អន្តរាគមន៍របស់រុស្ស៊ីនៅស៊ីរី ឬក៏បញ្ហាតំបន់គ្រីម៉េអ៊ុយក្រែន។ ឥណ្ឌា​បានសម្រេច មិនចូលរួមជាក្រុមប្រទេសលោកខាងលិច ក្នុងការថ្កោលទោសរុស្ស៊ីទេ។

មួយវិញទៀត ការប្រកាន់ជំហរខ្លះរបស់ឥណ្ឌា ក៏ដោយសារឥណ្ឌា ខឹងអាមេរិក ដែលស្និទនឹង​ប៉ាគីស្ថានពេក​។ ជាក់ស្តែងការដែលឥណ្ឌា​ ទិញ​ប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីល S-400 ពីរុស្ស៊ី មិនមែនឥណ្ឌាមិនដឹងថា នឹងធ្វើឲ្យអាមេរិក​ រករឿងខ្លួននោះទេ។ ប៉ុន្តែក្នុងករណីខ្លះ ដែលប៉ះពាល់ ដល់ប្រយោជន៍ខ្លួនវិញ គឺឥណ្ឌាមិនខ្លាចនឹងប្រកាន់ជំហរកាន់ជើងអាមេរិកទេ។ ជាក់ស្តែងទាក់ទិននឹងការវាទទីរបស់ចិន នៅតំបន់អាស៊ី។ ត្រង់ចំណុចនេះ ឥណ្ឌានៅខាងអាមេរិកជានិច្ច ដើម្បី​ប្រជែងកុំឲ្យចិនអាងយ៉ាងនៅអាស៊ី។ ទោះចង់មិនចង់ ឥណ្ឌាក៏មិនអាច ចេះតែធ្វើឲ្យអាមេរិកខឹងខ្លាំងពេកដែរ ព្រោះថាអាមេរិកអាចនឹងប្តូរគោលជំហរ ឈប់គាំទ្រ​ឥណ្ឌា ទាក់ទិននឹងបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរ។

ហើយបើយើងសង្កេតមើលមតិសាធារណៈឥណ្ឌាវិញ គឺសង្គមឥណ្ឌា បាន​ងាកទៅរកភាពទំនើប​ហ៊ឺហារ បែបអាមេរិកច្រើនណាស់​។ អតីតកាលបែបសង្គមនិយម ដែលរុស្ស៊ីធ្លាប់មានឥទ្ធិពលទៅលើ​ឥណ្ឌា កាន់តែសាបរលាបហើយ។ អ្នកនយោបាយសង្គមនិយម ឬកុម្មុយនិស្តនៅឥណ្ឌាទៀតសោត ក៏លែងមានឥទ្ធិពល​ដែរ។ ដូច្នេះថ្នាក់ដឹកនាំឥណ្ឌា ត្រូវតែថ្លឹងថ្លែង ប្រយ័ត្នជាប្រចាំ រវាងមហាអំណាចទាំង២នេះ មិនត្រូវធ្វើឲ្យ​មានការច្រណែនឡើយ៕

COP25 ចង់​សង្រ្គោះ​សមុទ្រ ខណៈ​របាយការណ៍​បញ្ជាក់ថា ទឹក​សមុទ្រ​កាន់តែ​ខ្សត់​អុកស៊ីសែន

សភាអាមេរិក​នឹង​ចាប់ផ្តើម​សរសេរ​បទចោទប្រកាន់ ផ្លូវការ ដើម្បីទម្លាក់លោកដូណាល់ ត្រាំ

បារាំង​ជាប់​គាំង​ស្ទើរ​គ្រប់វិស័យ ដោយ​បាតុកម្ម​ប្រឆាំងនឹង​​កំណែទម្រង់​ច្បាប់​ចូលនិវត្តន៍

នៅក្នុងខួបគម្រប់ ៧០ឆ្នាំ អង្គការអូតង់ព្យាយាមស្តារឯកភាពដែលបានបាត់បង់

ចិន ដណ្តើមចំណាត់ថ្នាក់​លេខ១ពី​សិង្ហបុរី ក្នុងនាមប្រទេស​ដែល​មានប្រព័ន្ធសិក្សា​អប់រំ​មាន​ប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់

សន្និសីទអាកាសធាតុCOP25 ៖ ចង់​បង្កើន​មហិច្ឆតា និង​រំពឹង​លើ​សហភាពអឺរ៉ុប

អសប៖ ចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយសារ​ជម្ងឺអេដស៍​បានថយចុះ ប៉ុន្តែ ករណី​ឆ្លងថ្មី​នៅតែមានច្រើន

ការវាយ​ប្រហារ​ដោយ​កាំបិត​ចាក់​សម្លាប់មនុស្ស​ពីរនាក់ នៅ​ក្រុង​ឡុង​ឌ្រឺ ​ប្រទេស​អង់គ្លេស

ហេតុអ្វីបានជា​ប្រធានាធិបតី​បារាំង​ទាមទារ​ឲ្យ​អូតង់ កែប្រែ​យុទ្ធសាស្រ្ត​យោធា​ឡើងវិញ?

ចិនដំឡើងសម្លេងដាក់អាមេរិក បន្ទាប់ពីលោកដូណាល់ ត្រាំចុះហត្ថលេខាលើច្បាប់គាំទ្របាតុករហុងកុង

អង្គការសហប្រជាជាតិព្រមានពីគ្រោះមហន្តរាយអាកាសធាតុធ្ងន់ធ្ងរ បើពិភពលោកបន្តពន្យារពេលទប់ស្កាត់

បារាំងបង្ហាញផែនការទប់​ស្កាត់​​នឹង​អំពើ​ហិង្សា​ក្នុង​គ្រួសារ ចំ​ថ្ងៃ​ទិវា​ពិភពលោក​​លុបបំបាត់អំពើហិង្សាលើស្ត្រី ​

បោះឆ្នោតឃុំ សង្កាត់ហុងកុង៖ជាក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់ក្រុមអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ និងជាតេស្តសម្រាប់លោកស្រីការី ឡាំ

តើ​គ្រិស្ត​សាសនា​ នៅ​ជប៉ុន​មាន​ប្រវត្តិ​យ៉ាងណា ?

អ៊ីស្រាអែល៖ លោក​ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ ត្រូវ​រដ្ឋ​អាជ្ញា​ចោទ​ប្រកាន់​ពីបទ​ពុករលួយ

ដំណើរការដកតំណែងប្រធានាធិបតី៖ សាក្សី​ឆ្លើយ​ដាក់បន្ទុក​លើ​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​

អាមេរិក​ប្រកាស​ថា សំណង់​អាណានិគមកិច្ច​អ៊ីស្រាអែល នៅ​ទឹកដី​ប៉ាឡេស្ទីន មិនមែន​ជារឿងខុសច្បាប់​អន្តរជាតិ

វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ​ឧទ្ទិស​ថ្ងៃ១៨វិច្ឆិកាលើបញ្ហាសំរាម

អនាគត​ប្រធានាធិបតី​ស្រីលង្កា ជាអ្នកនយោបាយជាតិនិយម និង​ចង់ស្តារទំនាក់ទំនង​ជាមួយប្រទេស​ចិន

បារាំង៖ មួយ​ឆ្នាំក្រោយ ចលនា​បាតុកម្ម​អាវកាក់​លឿង​ព្យាយាម​ស្ទុះ​តវ៉ា​ឡើងវិញ