rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

ហុងកុង៖ មហាបាតុកម្ម ​បានបង្ខំ​ឲ្យ​សភា​ហុងកុង​ លើកការ​ប្រជុំ​ពិភាក្សា ​លើ​ច្បាប់​បត្យាប័ន

ដោយ ម៉ម ពិសី

នៅថ្ងៃពុធ ទី​១២មិថុនានេះ សភាហុងកុង បានសម្រេចលើកការប្រជុំពិភាក្សា លើច្បាប់​បត្យាប័ន បន្ទាប់ពីប្រជាជនហុងកុង បានធ្វើបាតុកម្មបិទផ្លូវ និងទីសាធារណៈសឹងតែទាំងស្រុង។ សូមបញ្ជាក់ថា ប្រជាជនហុងកុង ក្មេងចាស់ប្រុសស្រី ប្រមាណ​១លាននាក់ ដែល​បានចូលរួមបាតុកម្មនេះ បានប្តេជ្ញាប្រឆាំងទៅនឹងការអនុម័ត​ច្បាប់ថ្មីមួយ ដែលជាច្បាប់​អនុញ្ញាតិឲ្យមានការធ្វើបត្យាប័ន ផ្ទេរជនជាប់ចោទ ពីហុងកុង ទៅកាន់ទឹកដីផ្សេង​ ក្នុងនោះមានចិនដីគោក តៃវ៉ាន់ និងម៉ាកាវ។ សម្រាប់ប្រជាជនហុងកុង ច្បាប់ថ្មីនេះ នឹងរំលាយឯករាជភាព ​នៃប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ហុងកុង ហើយថាច្បាប់នេះ គ្រាន់តែជាអាវុធ ដែល​ចិន​ប៉េកាំង​​ប្រើ ដើម្បី​តាមចាប់អ្នកណា ដែលខ្លួនចង់ចាប់តែប៉ុណ្ណោះ។

សភាហុងកុងលើកការប្រជុំ ដោយគ្មានកាលកំណត់

កម្លាំងសាមគ្គី របស់ប្រជាជនហុងកុង ក្មេងចាស់ប្រុសស្រី ប្រមាណ១លាននាក់ ដែលបានធ្វើបាតុកម្ម ៤ថ្ងៃមកនេះ ហាក់បានហុចផ្លែផ្កាហើយ។ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី៩មិថុនា ប្រជាជនហុងកុង បានចាប់ផ្តើមធ្វើបាតុកម្ម ដើម្បីប្រឆាំងនឹងការប្រជុំពិភាក្សា លើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីបត្យាប័ន ដែលសភាហុងកុងគ្រោងបើកការប្រជុំកាលពីថ្ងៃចន្ទទី​១០មិថុនា។

នៅថ្ងៃពុធទី​១២មិថុនា សភាហុងកុងក៏គ្រោងបើកការប្រជុំពិភាក្សា ជាលើកទី​២ លើអត្ថបទនៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែ នៅឯខាងក្រៅ ឯណោះ នៅតាមផ្លូវធំៗ ទីលានខាងមុខសភាហុងកុង ប្រជាជនហុងកុងរាប់ម៉ឺននាក់ ភាគច្រើន ស្លៀកខ្មៅពាក់ខ្មៅ មានក្មេងមានចាស់ អ្នកខ្លះមកទាំងគ្រួសារតែម្តង ដើម្បីបង្ហាញពីការកើតទុកមិនសុខចិត្តរបស់ពួកគេ។ កណ្តាលក្រុងហុងកុងទាំងមូល សឹងតែត្រូវរាំងខ្ទប់ទាំងស្រុង។ ហាងទំនិញ ភោជនីយដ្ឋានជាច្រើនបានបិទទ្វារ ជាសញ្ញាគាំទ្រ ដល់ក្រុមបាតុករ។

កំឡុងពេល ដែលអាជ្ញាធរសមត្ថកិច្ច កំពុងប្រឈមមុខខ្លាំង ជាមួយនឹង​ក្រុមបាតុករ នៅរសៀល​ថ្ងៃពុធ  ស្រាប់តែបណ្តាញព័ត៌មានហុងកុង បានផ្សព្វផ្សាយថា ប្រធាន​សភា​ហុងកុង បានសម្រេចមិនបើកសម័យប្រជុំពិភាក្សា លើអត្ថបទ​សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះទេ ដោយលើកពេលប្រជុំ ទៅថ្ងៃក្រោយ ដោយពុំមានកាលបរិច្ឆេទកំណត់។ ដូច្នេះ យើងអាចនិយាយបានថា ការដកថយមួយជំហាន របស់សភាហុងកុងនេះ គឺដោយសារកម្លាំងបាតុកម្មក៏ខ្លាំងក្លា របស់ប្រជាជន​ហុងកុង។

“ច្បាប់បត្យាប័ន គឺជាអាវុធរបស់ចិនដីគោក ក្នុងការតាមចាប់អ្នកប្រឆាំងនៅហុងកុង”

សម្រាប់​ហុងកុង ដែលមានប្រជាជនប្រមាណ៧លាននាក់ ការធ្វើបាតុកម្មដែលមានមនុស្សចូលរួមដល់ទៅ១លាននាក់បែបនេះ គឺជារឿងកម្រណាស់។ បាតុកម្មនេះជាមហាបាតុកម្ម ដែលពុំមាននរណានឹកស្មានដល់ទេ សូម្បីតែអាជ្ញាធរហុងកុងខ្លួនឯង ក៏មិនបាន​នឹកស្មានដល់ដែរ។

សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីបត្យាប័ននេះ គឺមានការបកស្រាយ២ខុសគ្នា មួយពីខាងរដ្ឋបាល​ហុងកុង ដែល​ជាអ្នករៀបចំតាក់តែងអត្ថបទច្បាប់នេះ និងម្ខាងទៀត គឺប្រជាជនហុងកុង ដោយ​មានការគាំទ្រ ពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យនិយម ដែលជាគណបក្សប្រឆាំង។

​លោកស្រី Carrie Lam ប្រធានរដ្ឋបាលហុងកុង និងជាអ្នកការពារសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ បានអះអាងថា ​ច្បាប់បត្យាប័ននេះ គឺជាច្បាប់​ដែលនឹងបិទបញ្ចប់ ចំណុចប្រហោង​គតិយុត្តិ ដែល​ហុងកុងមានរាប់ឆ្នាំមកហើយ។ ហុងកុង ពុំមានច្បាប់ធ្វើបត្យាប័ន ជាមួយ​នឹង​​ចិនដីគោក តៃវ៉ាន់ និងម៉ាកាវទេ។ ប្រការនេះ បានធ្វើឲ្យហុកកុង ក្លាយជាជង្រុកលាក់ខ្លួន​ពួន​សំងំ របស់ជនទុច្ចរិតមួយចំនួន​ ព្រោះអាងថាតុលាការហុងកុង នឹងមិន​បញ្ជូនពួកគេ តាមរយៈការធ្វើបត្យាប័នទេ។

ក៏ប៉ុន្តែ សម្រាប់បក្សប្រឆាំង ក៏ដូចជាប្រជាជនហុងកុង ដែលបានធ្វើបាតុកម្ម គឺពួកគេយល់ថា ច្បាប់បត្យាប័ននេះ គ្រាន់តែជាលេសរបស់អំណាចចិនប៉េកាំង ក្នុងការបង្រ្កាបសម្លេងប្រឆាំងតវ៉ា នៅហុងកុងតែប៉ុណ្ណោះ។ ពួកគេគិតថា ច្បាប់បត្យាប័ននេះ នឹងធ្វើឲ្យរលំរលាយ នូ​វឯករាជភាពនៃប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ហុងកុង។

ប្រជាជនហុងកុង គិតថា បើតុលាការចិនដីគោក អាចទាមទារឲ្យតុលាការហុងកុង ធ្វើបត្យាប័ន បញ្ជូនជនជាប់ចោទ នរណាក៏ដោយឲ្យតែគេទាមទារ នោះមានន័យថា ចិនដីគោក អាចចាប់អ្នកនយោបាយប្រឆាំង សកម្មជនសិទ្ធមនុស្ស អ្នកកាសែត អ្នកនិពន្ធ សិល្បៈករ និងមនុស្សសាមញ្ញទាំងអស់ ដែលរស់នៅហុងកុង ហើយបញ្ជូនខ្លួនទៅចិនដីគោក។ គឺត្រង់ចំណុចនេះហើយ ដែលបានជំរុញ ឲ្យប្រជាជនហុងកុង ចេញធ្វើបាតុកម្មភ្លូកទឹកភ្លូដីបែបនេះ។

ស្ត្រីបាតុករម្នាក់ ឈ្មោះ Pensy Tsoi បានលើកឡើងថា គាត់ចាស់ហើយគាត់មិនខ្វល់នឹងខ្លួនគាត់ប៉ុន្មានទេ តែអ្វីដែលគាត់បារម្ភ គឺអនាគតក្មេងជំនាន់ក្រោយនៅហុងកុង។ គាត់ថា បើប្រជាជនហុងកុង មិនងើបប្រឆាំងពេលនេះទេ ថ្ងៃមុខកូនចៅជំនាន់ក្រោយ នឹងរស់នៅក្រោមគំនៀបផ្តាច់ការ របស់ចិនកុម្មុយនីស្តប៉េកាំង។ ជាងនេះទៀត នរណាក៏ដឹងដែរ ថាប្រព័ន្ធតុលាការចិនដីគោក មិនខ្វល់ខ្វាយរឿងគោរពសិទ្ធិមនុស្ស​ឡើយ។

“បញ្ជូនជនជាប់ចោទ​ឲ្យអាជ្ញាធរចិន ដូចយកសាច់ទៅ​ផ្ញើមាត់ខ្លា”

អ្នកតវ៉ាប្រឆាំង បាន​លើកឡើងថា តុលាការចិនដីគោក មិនគោរពសិទ្ធិមនុស្សទេ។ បើសិន​ ជា​មានច្បាប់បត្យាប័នជាមួយហុងកុង មានន័យថា ហុងកុងនឹងបញ្ជូនមនុស្ស ទៅឲ្យ​អាជ្ញាធរ​ចិន ដែលវាហាក់​ដូច​ ជាយក​សាច់ទៅផ្ញើនឹងមាត់ខ្លា។ ឆ្លើយតបនឹងការព្រួយបារម្ភ​នេះ សភាហុងកុង បានធ្វើការកែប្រែខ្លឹមសារខ្លះ ដោយបានរំកិលបទល្មើសដែលអាច​ធ្វើបត្យាប័នបាន ពីបទព្រហ្មទណ្ឌចាប់ពី​ទោស៣ឆ្នាំ ឲ្យឡើងដល់៧ឆ្នាំ។

មួយទៀតនោះ គេបានបន្ថែមមាត្រាមួយ​ ដោយសរសេរយ៉ាងច្បាស់ថា បើក្នុងករណីធ្វើបត្យាប័ន គឺប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ដែលស្នើសុំបត្យាប័ន មានកាតព្វកិច្ច​ធានាឲ្យបាន នូវការគោរពសិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋាន របស់ជនជាប់ចោទ។

មាត្រានេះចែងច្បាស់មែនហើយ តែសួរថា ចុះបើតុលាការចិន មិនគោរពសិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋានរបស់ជនជាប់ចោទ តើប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ហុងកុង ឬក៏រដ្ឋបាលហុងកុង អាចសិទ្ធិធ្វើអី្វបាន? នេះជាសំណួរមួយ ដែលក្រុមបាតុករចោទសួរ។ ក្រុមបាតុករលើកឡើងថា ច្បាប់នេះបានត្រឹមតែដាក់កំហិត តែការពិតជាក់ស្តែង តែប្រគល់ជនជាប់ចោទ ទៅឲ្យខាងចិនដីគោកហើយ គឺគេអាចយកទៅធ្វើអ្វី​​ក៏បានដែរ!

ប្រជាជនហុងកុង ប្តេជ្ញាចិត្ត​ខ្លាំង!

ប្រជាជនហុងកុង មានទំលាប់ មិនឱនក្បាលខ្លាច របបចិនប៉េកាំងទេ។ ពីមុនមក បាតុកម្មរបស់ប្រជាជនហុងកុង ធ្លាប់បានជោគជ័យ ធ្វើឲ្យរដ្ឋបាលហុងកុង ដែលស្ថិតក្រោមបង្គាប់​ប៉េកាំង រាថយខ្លះ​ដែរ។ ជាក់ស្តែងកាលពីឆ្នាំ២០០៣ ទាក់ទិននឹងច្បាប់ទប់ស្កាត់នឹងសកម្មភាព​​ប្រឆាំងចិន នៅហុងកុង។ ក្រោយមកនៅឆ្នាំ២០១២ ប្រជាជនហុងកុង បានទាមទារ​បានសម្រេច មិនឲ្យគេបញ្ចូលទៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សា នូវមុខវិជ្ជាស្នេហាជាតិនិយមជ្រុល ដែលលើកសរសើរតែពីរបបចិនកុម្មុយនីស្តប៉េកាំង។

តែកាលពីឆ្នាំ២០១៤ មហាបាតុកម្មឆ័ត្រលឿង ដែលទាមទារឲ្យមានការបោះឆ្នោត​ជា​សកល​និងផ្ទាល់ ដើម្បីជ្រើសរើសអភិបាល​កោះហុងកុងនោះ បានបិទបញ្ចប់ដោយបរាជ័យ ហើយមេ​បាតុករមួយចំនួន ត្រូវបានគេចាប់ខ្លួន។ សម្រាប់លើកនេះ យើងមិនអាច​ស្មានបានទេ ថាបាតុកម្មលើកនេះ នឹងក្លាយទៅជាយ៉ាងណា។

ទោះយ៉ាងនេះក្តី ជាមួយនឹងសន្ទុះនៃការចូលរួមរបស់ប្រជាជន៤ ថ្ងៃមកនេះ យើងសង្កេតឃើញថា ប្រជាជនហុងកុងមានការប្តេជ្ញាចិត្ត​ខ្ពស់។ មហាបាតុកម្មដ៏ធំ អូសបន្លាយពេលយូរ ដូចឆ្នាំ២០១៤ អាចនឹងកើត​មាន​ ហើយធំជាងមុនផង បើសិនជា​រដ្ឋាបាលហុងកុង នៅតែចង់ឈ្នះ។ លោក Lee Wing-Tat អតីតប្រធានគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ បានលើកឡើងថា ប្រជាជនហុងកុងមិនអាចអត់ទ្រាំបានទេ។ តែគាត់ក៏បារម្ភដែរ ថានឹងអាចមានការប៉ះទង្គិចដោយហិង្សា រវាងបាតុករនិងអាជ្ញាធរ៕

Brexit៖សហភាពអឺរ៉ុប និងអង់គ្លេសចាត់ទុកកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីមានយុត្តិធម៌ និងមានតុល្យភាព

ប្រមុខ​ដឹកនាំហុងកុង ខកខាន​មិន​បាន​ថ្លែង​គោលនយោបាយ​ប្រចាំឆ្នាំ ​នៅ​ចំពោះ​មុខ​សភា​

Unicef៖មានកូនក្មេងម្នាក់ក្នុងចំណោម ៣នាក់ជួបបញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ

ក្រុម​យុទ្ធជន​​គួឌីស្ថាន​ស៊ីរី​​ចុះកិច្ចព្រមព្រៀង​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​ដាម៉ាស ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​តួកគី

អេក្វាទ័រ៖ក្រោយផ្ទុះវិបត្តិសង្គមអស់ ១១ថ្ងៃ ប្រធានាធិបតី និងសហគមន៍ជនជាតិដើមម្ចាស់ស្រុកយល់ព្រមចូលតុចរចា

តួកគី​បន្ត​ការ​វាយលុក​នៅស៊ីរី​ ទោះបី​រង​សម្ពាធ​ទណ្ឌកម្ម​ច្រើនឡើង​​ពី​អាមេរិក​

នាយករដ្ឋ​មន្ត្រី​អេត្យូពី Abiy Ahmed ជាជ័យ​លាភី​ណូបែល​សន្តិភាព​២០១៩

តួកគី​រង​ការ​រិះគន់​ជុំទិស ទាក់ទង​នឹង​ការវាយប្រហារ​ទៅលើ​ទីតាំង​គួឌីស្ថាន​នៅ​ស៊ីរី

ស្វែង​រក​លុយ​ចំនួន ១៤ ០០០លានដុល្លារ​ដើម្បី​បន្ត​យុទ្ធនាការ​ប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺស៊ីដា ជំងឺរបេង និងជំងឺគ្រុនចាញ់

សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម៖ លោក ត្រាំ ថាចង់​បាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​រួម​គ្រប់​វិស័យ​ជាមួយចិន ​

ការវាយប្រហារ​នៅ​ទីស្នាក់ការ​ប៉ូលិស​ក្រុង​ប៉ារីស រំលេច​ឱ្យ​ឃើញ​ពីចន្លោះប្រហោង​នៃចារកិច្ចបារាំង

បាតុកម្ម ៥ថ្ងៃ ដែល​សម្លាប់​ជនជាតិ​អ៊ីរ៉ាក់ ជិត​១០០នាក់ និង​របួស ជាង ៤ពាន់នាក់

ហុងកុង៖ បាតុកម្ម​កាន់តែ​ហិង្សា​ឡើង ក្រោយ​អាជ្ញាធរ​ហុងកុង​ចេញ​ច្បាប់​ថ្មី ហាម​​មិន​ឱ្យ​ពាក់​ម៉ាស់​បិទមុខ​ធ្វើ​បាតុកម្ម​

លោកដូណាល់ ត្រាំ​ស្នើសុំ​ជាចំហ ឲ្យ​ចិន​ស៊ើបអង្កេត​កូនប្រុស​​លោក Joe Biden

អ៊ីរ៉ាក់៖មូលហេតុដែលបានបញ្ឆេះកំហឹងប្រជាជនឲ្យចុះផ្លូវធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល

Brexit: នាយករដ្ឋមន្ត្រី​អង់គ្លេស ចង់ដាក់​សំណើ​ថ្មីបែង​ចែក​«ព្រំដែនពីរ»​រវាង​អង់គ្លេស​និង​អៀរឡង់​

ចិនបានបង្ហាញមហិទ្ធិឫទ្ធិប្រាប់ពិភពលោកនៅក្នុងខួប ៧០ឆ្នាំនៃការបង្កើតសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន

មរណភាព​របស់លោកហ្សាក់ ស្ហៀរ៉ាក់៖ ហេតុអ្វី​អាមេរិក​យឺតយ៉ាវ​ចេញសេចក្តីថ្លែងការ​រំលែកទុក្ខ?

បារាំង ៖ អគ្គីភ័យ​នៅរោងចក្រ​គីមី​កំពុង​បំផុស​ក្តី​បារម្ភ​ចំពោះ​សុខភាព​និង​បរិស្ថាន

អាហ្វហ្កានីស្ថាន៖ការរៀបចំបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីពោរពេញដោយហានិភ័យ និងការភ័យខ្លាច