rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

លោហៈកម្រ អាច​ក្លាយ​ជា​អាវុធ​របស់ចិន ក្នុង​ការ​ធ្វើបាប​បច្ចេកវិទ្យា​អាមេរិក?

ដោយ ម៉ម ពិសី

សង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម រវាងអាមេរិក និងចិន កំពុងកើនកំដៅកាន់តែខ្លាំង បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក បានហាមឃាត់ ក្រុមហ៊ុន​របស់​ខ្លួនទាំងអស់ មិនឲ្យលក់​បច្ចេកវិទ្យា ឬក៏ផលិតផលទៅឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន Huawei។ នៅថ្ងៃពុធ​ ទី​២៩ឧសភានេះ បណ្តាញសារព័ត៌មានចិន បានចុះផ្សាយ​យ៉ាងព្រោងព្រាត ថាចិនអាចធ្វើបាបអាមេរិកវិញ បានយ៉ាងងាយ ដោយគ្រាន់តែកាត់បន្ថយការនាំចេញ ឬក៏លែងលក់​ លោហៈកម្រ​ ទៅឲ្យក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យារបស់អាមេរិក។​ តើ​លោហៈកម្រ អាចក្លាយជាអាវុធវាយបករបស់ចិន ទៅលើអាមេរិកវិញ ឬក៏យ៉ាណា ?

កាលពីសប្តាហ៍មុននេះ លោក ស៊ី ជីនពីង បានអញ្ជើញទៅកាន់ស្ថានីយ៍រុករករ៉ែកម្រ​ មួយកន្លែង។ នៅក្នុងឱកាសនោះ លោកប្រធានាធិបតីចិន បានលើកឡើងថា៖ “រ៉ែលោហៈកម្រ គឺជាធនធានធម្មជាតិ ដែលមានតម្លៃជាយុទ្ធសាស្ត្រ។ ដើម្បីឲ្យយើងរឹងមាំ គ្មាននរណាយកឈ្នះបាន គឺទាល់តែយើងមានបច្ចេកវិទ្យាកំពូល និងឯករាជម្ចាស់ការ”។

សម្តីទាំងប៉ុន្មានម៉ាត់ របស់លោក ស៊ី ជីនពីងនេះ បានធ្វើឲ្យមានការចុះផ្សាយព្រោងព្រាត ថា ចិនអាចនឹងប្រើប្រាស់ រ៉ែលោហៈកម្រនេះ ជាអាវុធធ្វើបាបបច្ចេកវិទ្យារបស់អាមេរិក។ កាសែត Global Times របស់ចិន បានចុះផ្សាយថា៖ “រដ្ឋាភិបាលចិន កំពុងតែពិចារណាយ៉ាងម៉ដ្ឋចត់ ក្នុងការកាត់បន្ថយការនាំចេញរ៉ែលោហៈកម្រ”។

ចំណែកកាសែត ដំណឹងប្រចាំថ្ងៃនៃប្រជាជន ដែលជាកាសែតផ្លូវការរបស់គណកម្មាធិការមជ្ឈឹមបក្សកុម្មុយនីស្តចិន បានចុះផ្សាយអត្ថបទមួយ ដោយដាក់ចំណងជើងថា៖ “អាមេរិក កុំចង់មើលស្រាលកម្លាំងវាយបក របស់ចិនឲ្យសោះ!។ កុំថាចិនមិនបានប្រាប់មុនឲ្យសោះ!​ ក្នុងសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម គ្មានភាគីណានឹងឈ្នះនោះទេ។​ ដូច្នេះ សូមភាគីចរចារបស់អាមេរិក កុំមកចង់មើលស្រាលកម្លាំងរបស់ចិន ក្នុងការវាយបកវិញ”។ អត្ថបទកាសែតនេះ ចោទសួរថា៖ “តើចិននឹងប្រើ រ៉ែលោហៈកម្រ ជាអាវុធសងសឹក ទៅលើអាមេរិក​វិញដែរឬទេ? ចម្លើយ គឺគ្មានអ្វីគួរឲ្យសង្ស័យសោះឡើយណា​!

ដូចគ្នាដែរ កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី​២៨ឧសភា លោកអគ្គនាយកភ្នាក់ងាររៀបចំផែនការសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិន បានចេញផ្សាយសេចក្តីប្រកាសមួយ ក្នុងន័យសំដៅចំៗ ទៅលើអាមេរិក ថា៖ “បើអ្នកណា ហ៊ានយកផលិតផល ដែលផលិតបានដោយប្រើវត្ថុធាតុដើម លោហៈកម្ររបស់ចិន ហើយយកផលិតផលនោះ មកធ្វើបាបចិនវិញ នោះប្រជាជនចិន ច្បាស់ជាមិនអាចអត់ទ្រាំបានទេ”

 

ចិនជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់លោហៈកម្រ ៩០%នៃតំរូវការពិភពលោក

លោហៈកម្រ គឺជាធនធានរ៉ែ ដែលក្នុងនោះមានលោហៈចំនួន​១៧មុខ​ផ្សំគ្នា។ លោហៈទាំងនេះ មានសារៈសំខាន់ណាស់ ព្រោះវាជាវត្ថុធាតុដើម យកទៅផលិតជាធាតុផ្សំតូចៗ នៅក្នុងឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាទំនើបបច្ចុប្បន្ន រាប់ចាប់តាំងពី ទូរសព័្ទដៃស្មាតហ្វូន ទូរទស្សន៍​កញ្ចក់ប្លាស្មា រថយន្តដើរដោយប្រព័ន្ធអគ្គិសនី ហើយព្រមទាំងសម្ភារៈអាវុធយុទ្ធភ័ណ្ឌ ផងដែរ។

បច្ចុប្បន្ននេះ ចិនជាអ្នកនាំចេញ រ៉ែលោហៈកម្រនេះ ចំនួន៩០% នៃតម្រូវការរបស់ពិភពលោកទាំងមូល។ ដូចយើងដឹងហើយ ថាក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាទំនើបធំ គឺភាគច្រើន ជារបស់អាមេរិក។ ៨០%​នៃតម្រូវការរ៉ែលោហៈកម្រ របស់អាមេរិក រវាងឆ្នាំ២០១៤ ដល់ ២០១៧ គឺអាមេរិកនាំចូល​ពីចិន។ ដូច្នេះ បើចិន កាត់បន្ថយការនាំចេញ ឬក៏បិទ លែងលក់ទៅឲ្យអាមេរិក មានន័យថា ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាអាមេរិក មិនអាចផលិត​ធាតុផ្សំសំខាន់ៗបានទេ។

យ៉ាងណាមិញ លោក James Kennedy ប្រធាន ThREE Consulting បានសរសេរអត្ថបទមួយ ចុះផ្សាយក្នុងកាសែត National Defense នៅអាមេរិកថា បើចិនចង់ធ្វើមែននោះ គឺចិនអាចពន្លត់ម៉ាស៊ីនរថយន្ត ម៉ាស៊ីនទូរស័ព្ទ និងទូរទស្សន៍ សឹងតែគ្រប់គ្រឿង នៅពេញពិភពលោក។

ខ្លាចកាំបិតចិតដងឯង

កន្លងមក ចិនធ្លាប់ត្រូវបានគេចោទរួចទៅហើយ ថាបានប្រើវិស័យរ៉ែលោហកម្រនេះ ដើម្បីជាយុទ្ធសាស្ត្រ ក្នុង​ការ​ការពារបច្ចេកវិទ្យាខ្លួន។ ប្រទេសធំៗ បានប្តឹងទៅអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោករួចទៅហើយ ព្រោះចិនលំអៀងខ្លាំង ទៅខាងការ​អភិវឌ្ឍន៍បច្ចេកវិទ្យាក្នុងស្រុកខ្លួន​ ដោយអាងថាខ្លួនជាអ្នកនាំចេញលោហកម្រនេះ​ តែម្នាក់ឯង។ ជាក់ស្តែង ជប៉ុនក៏ធ្លាប់ត្រូវបានចិន បិទមិនលក់លោហៈកម្រនេះឲ្យ​ដែរ​ កាលពីឆ្នាំ២០១០ នៅពេលប្រទេសទាំង២ មានជម្លោះដែនអធិបតេយ្យនឹងគ្នា។

ក៏ប៉ុន្តែ ទីផ្សារអាមេរិក ជាទីផ្សារធំណាស់។ កុំភ្លេចថា បើចិនមិនលក់ឲ្យអាមេរិក មានន័យថា ចិនក៏បានចំណូលតិច ទៅតាមនោះដែរ។ មួយវិញទៀត បើតាមអ្នកវិភាគខ្លះ លើកឡើងដែរ ថាចិន អាចគ្រាន់តែគំរាមអាមេរិក​​ទេក្នុងពេលនេះ ព្រោះចិននៅរារែកខ្លាំង។ រារែក ដោយសារចិន អាចខាតធ្ងន់។ យុទ្ធសាស្ត្រនេះ អាចក្លាយជាកាំបិតចិតដងឯង ព្រោះ វានឹងបើកផ្លូ​វជំរុញប្រទេសដ៏ទៃ គេខំប្រឹងប្រែងរកវិធីផ្សេងៗ ដើម្បី​ដោះដៃ លែងរំពឹងតែលើវត្ថុធាតុដើម​របស់ចិន។

តាមពិតទៅ លោហៈកម្រនេះ មិនមែនមានតែចិនទេ ប្រទេសផ្សេងក៏មានដែរ។ បើផ្អែកតាមតួលេ​ខរបស់ភ្នាក់ងារស្ថិតិធរណីសាស្ត្រ របស់អាមេរិក បានឲ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ន គេប៉ាន់ស្ថានថា អាចមានរ៉ែលោហៈកម្រ ប្រមាណជា​១២០លានតោន ទូទាំងពិភពលោក។​ ក្នុងនោះ ចិនមានប្រហែលជា​៤៤លានតោន ហើយវៀតណាម និងប្រេស៊ីល អាចមានលោហកម្រនេះនៅក្នុងដី ប្រហែលជា​២២លានតោនម្នាក់ៗដែរ។ ដូច្នេះបើចិន កាត់បន្ថយការនាំចេញ ឬក៏​បិទលែងលក់ឲ្យអាមេរិក ចិននឹងបាត់បង់ទីផ្សារធំ។

ប៉ុន្តែបញ្ហាចោទគឺនៅត្រង់ថា តើប្រទេសផ្សេងទៀត ហ៊ានដាច់ចិត្តជីកយករ៉ែលោហកម្រទាំងនោះ មកចម្រាញ់ ដើម្បីនាំចេញដែរឬទេ។ ឧស្សាហកម្មនេះ ប៉ះពាល់បរិស្ថានធ្ងន់ធ្ងរណាស់ ហើយក៏ត្រូវចំណាយថ្លៃដើម យ៉ាងច្រើនមហាសាល។ អាមេរិក ធ្លាប់ជាប្រទេសនាំមុខគេ ក្នុងការផលិតលោហៈកម្រ តែគេឈប់ទៅវិញ ដោយសារតែបង្កមហន្តរាយច្រើនពេក ដល់បរិស្ថានធម្មជាតិ។ មានតែចិនទេ ដែលប្រឹងផលិត​ ព្រោះចិនមានច្បាប់ធូរលុង ទាក់ទិននឹងបញ្ហាបរិស្ថាន ហើយមួយវិញទៀត តម្លៃពលកម្មចិន​ក៏ថោក ដោយក្រុមហ៊ុន​មិនខ្វល់ពីសុខភាព ឬក៏សន្តិសុខការងាររបស់ពលករទេ។

ប្រទេសផ្សេងអាចឆក់​ឱកាស ដណ្តើមម៉ូយពីចិនមែន​ ក៏ប៉ុន្តែមានតិចណាស់ អ្នកដែលស្រលាញ់លុយដូចក្រុមហ៊ុនចិន ព្រោះឧស្សាហកម្មនេះ បង្កមហន្តរាយខ្លាំងដល់មនុស្សនឹងធម្មជាតិ៕

ប្រមុខ​ដឹកនាំហុងកុង ខកខាន​មិន​បាន​ថ្លែង​គោលនយោបាយ​ប្រចាំឆ្នាំ ​នៅ​ចំពោះ​មុខ​សភា​

Unicef៖មានកូនក្មេងម្នាក់ក្នុងចំណោម ៣នាក់ជួបបញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ

ក្រុម​យុទ្ធជន​​គួឌីស្ថាន​ស៊ីរី​​ចុះកិច្ចព្រមព្រៀង​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​ដាម៉ាស ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​តួកគី

អេក្វាទ័រ៖ក្រោយផ្ទុះវិបត្តិសង្គមអស់ ១១ថ្ងៃ ប្រធានាធិបតី និងសហគមន៍ជនជាតិដើមម្ចាស់ស្រុកយល់ព្រមចូលតុចរចា

តួកគី​បន្ត​ការ​វាយលុក​នៅស៊ីរី​ ទោះបី​រង​សម្ពាធ​ទណ្ឌកម្ម​ច្រើនឡើង​​ពី​អាមេរិក​

នាយករដ្ឋ​មន្ត្រី​អេត្យូពី Abiy Ahmed ជាជ័យ​លាភី​ណូបែល​សន្តិភាព​២០១៩

តួកគី​រង​ការ​រិះគន់​ជុំទិស ទាក់ទង​នឹង​ការវាយប្រហារ​ទៅលើ​ទីតាំង​គួឌីស្ថាន​នៅ​ស៊ីរី

ស្វែង​រក​លុយ​ចំនួន ១៤ ០០០លានដុល្លារ​ដើម្បី​បន្ត​យុទ្ធនាការ​ប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺស៊ីដា ជំងឺរបេង និងជំងឺគ្រុនចាញ់

សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម៖ លោក ត្រាំ ថាចង់​បាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​រួម​គ្រប់​វិស័យ​ជាមួយចិន ​

ការវាយប្រហារ​នៅ​ទីស្នាក់ការ​ប៉ូលិស​ក្រុង​ប៉ារីស រំលេច​ឱ្យ​ឃើញ​ពីចន្លោះប្រហោង​នៃចារកិច្ចបារាំង

បាតុកម្ម ៥ថ្ងៃ ដែល​សម្លាប់​ជនជាតិ​អ៊ីរ៉ាក់ ជិត​១០០នាក់ និង​របួស ជាង ៤ពាន់នាក់

ហុងកុង៖ បាតុកម្ម​កាន់តែ​ហិង្សា​ឡើង ក្រោយ​អាជ្ញាធរ​ហុងកុង​ចេញ​ច្បាប់​ថ្មី ហាម​​មិន​ឱ្យ​ពាក់​ម៉ាស់​បិទមុខ​ធ្វើ​បាតុកម្ម​

លោកដូណាល់ ត្រាំ​ស្នើសុំ​ជាចំហ ឲ្យ​ចិន​ស៊ើបអង្កេត​កូនប្រុស​​លោក Joe Biden

អ៊ីរ៉ាក់៖មូលហេតុដែលបានបញ្ឆេះកំហឹងប្រជាជនឲ្យចុះផ្លូវធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល

Brexit: នាយករដ្ឋមន្ត្រី​អង់គ្លេស ចង់ដាក់​សំណើ​ថ្មីបែង​ចែក​«ព្រំដែនពីរ»​រវាង​អង់គ្លេស​និង​អៀរឡង់​

ចិនបានបង្ហាញមហិទ្ធិឫទ្ធិប្រាប់ពិភពលោកនៅក្នុងខួប ៧០ឆ្នាំនៃការបង្កើតសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន

មរណភាព​របស់លោកហ្សាក់ ស្ហៀរ៉ាក់៖ ហេតុអ្វី​អាមេរិក​យឺតយ៉ាវ​ចេញសេចក្តីថ្លែងការ​រំលែកទុក្ខ?

បារាំង ៖ អគ្គីភ័យ​នៅរោងចក្រ​គីមី​កំពុង​បំផុស​ក្តី​បារម្ភ​ចំពោះ​សុខភាព​និង​បរិស្ថាន

អាហ្វហ្កានីស្ថាន៖ការរៀបចំបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីពោរពេញដោយហានិភ័យ និងការភ័យខ្លាច

តើបាតុកម្ម​នៅអេហ្ស៊ីប​នឹង​អាច​រង្គោះរង្គើ​អំណាច​លោកប្រធានាធិបតី​ស៊ីស៊ី ដែរឬទេ?