rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

លោហៈកម្រ អាច​ក្លាយ​ជា​អាវុធ​របស់ចិន ក្នុង​ការ​ធ្វើបាប​បច្ចេកវិទ្យា​អាមេរិក?

ដោយ ម៉ម ពិសី

សង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម រវាងអាមេរិក និងចិន កំពុងកើនកំដៅកាន់តែខ្លាំង បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក បានហាមឃាត់ ក្រុមហ៊ុន​របស់​ខ្លួនទាំងអស់ មិនឲ្យលក់​បច្ចេកវិទ្យា ឬក៏ផលិតផលទៅឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន Huawei។ នៅថ្ងៃពុធ​ ទី​២៩ឧសភានេះ បណ្តាញសារព័ត៌មានចិន បានចុះផ្សាយ​យ៉ាងព្រោងព្រាត ថាចិនអាចធ្វើបាបអាមេរិកវិញ បានយ៉ាងងាយ ដោយគ្រាន់តែកាត់បន្ថយការនាំចេញ ឬក៏លែងលក់​ លោហៈកម្រ​ ទៅឲ្យក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យារបស់អាមេរិក។​ តើ​លោហៈកម្រ អាចក្លាយជាអាវុធវាយបករបស់ចិន ទៅលើអាមេរិកវិញ ឬក៏យ៉ាណា ?

កាលពីសប្តាហ៍មុននេះ លោក ស៊ី ជីនពីង បានអញ្ជើញទៅកាន់ស្ថានីយ៍រុករករ៉ែកម្រ​ មួយកន្លែង។ នៅក្នុងឱកាសនោះ លោកប្រធានាធិបតីចិន បានលើកឡើងថា៖ “រ៉ែលោហៈកម្រ គឺជាធនធានធម្មជាតិ ដែលមានតម្លៃជាយុទ្ធសាស្ត្រ។ ដើម្បីឲ្យយើងរឹងមាំ គ្មាននរណាយកឈ្នះបាន គឺទាល់តែយើងមានបច្ចេកវិទ្យាកំពូល និងឯករាជម្ចាស់ការ”។

សម្តីទាំងប៉ុន្មានម៉ាត់ របស់លោក ស៊ី ជីនពីងនេះ បានធ្វើឲ្យមានការចុះផ្សាយព្រោងព្រាត ថា ចិនអាចនឹងប្រើប្រាស់ រ៉ែលោហៈកម្រនេះ ជាអាវុធធ្វើបាបបច្ចេកវិទ្យារបស់អាមេរិក។ កាសែត Global Times របស់ចិន បានចុះផ្សាយថា៖ “រដ្ឋាភិបាលចិន កំពុងតែពិចារណាយ៉ាងម៉ដ្ឋចត់ ក្នុងការកាត់បន្ថយការនាំចេញរ៉ែលោហៈកម្រ”។

ចំណែកកាសែត ដំណឹងប្រចាំថ្ងៃនៃប្រជាជន ដែលជាកាសែតផ្លូវការរបស់គណកម្មាធិការមជ្ឈឹមបក្សកុម្មុយនីស្តចិន បានចុះផ្សាយអត្ថបទមួយ ដោយដាក់ចំណងជើងថា៖ “អាមេរិក កុំចង់មើលស្រាលកម្លាំងវាយបក របស់ចិនឲ្យសោះ!។ កុំថាចិនមិនបានប្រាប់មុនឲ្យសោះ!​ ក្នុងសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម គ្មានភាគីណានឹងឈ្នះនោះទេ។​ ដូច្នេះ សូមភាគីចរចារបស់អាមេរិក កុំមកចង់មើលស្រាលកម្លាំងរបស់ចិន ក្នុងការវាយបកវិញ”។ អត្ថបទកាសែតនេះ ចោទសួរថា៖ “តើចិននឹងប្រើ រ៉ែលោហៈកម្រ ជាអាវុធសងសឹក ទៅលើអាមេរិក​វិញដែរឬទេ? ចម្លើយ គឺគ្មានអ្វីគួរឲ្យសង្ស័យសោះឡើយណា​!

ដូចគ្នាដែរ កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី​២៨ឧសភា លោកអគ្គនាយកភ្នាក់ងាររៀបចំផែនការសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិន បានចេញផ្សាយសេចក្តីប្រកាសមួយ ក្នុងន័យសំដៅចំៗ ទៅលើអាមេរិក ថា៖ “បើអ្នកណា ហ៊ានយកផលិតផល ដែលផលិតបានដោយប្រើវត្ថុធាតុដើម លោហៈកម្ររបស់ចិន ហើយយកផលិតផលនោះ មកធ្វើបាបចិនវិញ នោះប្រជាជនចិន ច្បាស់ជាមិនអាចអត់ទ្រាំបានទេ”

 

ចិនជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់លោហៈកម្រ ៩០%នៃតំរូវការពិភពលោក

លោហៈកម្រ គឺជាធនធានរ៉ែ ដែលក្នុងនោះមានលោហៈចំនួន​១៧មុខ​ផ្សំគ្នា។ លោហៈទាំងនេះ មានសារៈសំខាន់ណាស់ ព្រោះវាជាវត្ថុធាតុដើម យកទៅផលិតជាធាតុផ្សំតូចៗ នៅក្នុងឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាទំនើបបច្ចុប្បន្ន រាប់ចាប់តាំងពី ទូរសព័្ទដៃស្មាតហ្វូន ទូរទស្សន៍​កញ្ចក់ប្លាស្មា រថយន្តដើរដោយប្រព័ន្ធអគ្គិសនី ហើយព្រមទាំងសម្ភារៈអាវុធយុទ្ធភ័ណ្ឌ ផងដែរ។

បច្ចុប្បន្ននេះ ចិនជាអ្នកនាំចេញ រ៉ែលោហៈកម្រនេះ ចំនួន៩០% នៃតម្រូវការរបស់ពិភពលោកទាំងមូល។ ដូចយើងដឹងហើយ ថាក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាទំនើបធំ គឺភាគច្រើន ជារបស់អាមេរិក។ ៨០%​នៃតម្រូវការរ៉ែលោហៈកម្រ របស់អាមេរិក រវាងឆ្នាំ២០១៤ ដល់ ២០១៧ គឺអាមេរិកនាំចូល​ពីចិន។ ដូច្នេះ បើចិន កាត់បន្ថយការនាំចេញ ឬក៏បិទ លែងលក់ទៅឲ្យអាមេរិក មានន័យថា ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាអាមេរិក មិនអាចផលិត​ធាតុផ្សំសំខាន់ៗបានទេ។

យ៉ាងណាមិញ លោក James Kennedy ប្រធាន ThREE Consulting បានសរសេរអត្ថបទមួយ ចុះផ្សាយក្នុងកាសែត National Defense នៅអាមេរិកថា បើចិនចង់ធ្វើមែននោះ គឺចិនអាចពន្លត់ម៉ាស៊ីនរថយន្ត ម៉ាស៊ីនទូរស័ព្ទ និងទូរទស្សន៍ សឹងតែគ្រប់គ្រឿង នៅពេញពិភពលោក។

ខ្លាចកាំបិតចិតដងឯង

កន្លងមក ចិនធ្លាប់ត្រូវបានគេចោទរួចទៅហើយ ថាបានប្រើវិស័យរ៉ែលោហកម្រនេះ ដើម្បីជាយុទ្ធសាស្ត្រ ក្នុង​ការ​ការពារបច្ចេកវិទ្យាខ្លួន។ ប្រទេសធំៗ បានប្តឹងទៅអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោករួចទៅហើយ ព្រោះចិនលំអៀងខ្លាំង ទៅខាងការ​អភិវឌ្ឍន៍បច្ចេកវិទ្យាក្នុងស្រុកខ្លួន​ ដោយអាងថាខ្លួនជាអ្នកនាំចេញលោហកម្រនេះ​ តែម្នាក់ឯង។ ជាក់ស្តែង ជប៉ុនក៏ធ្លាប់ត្រូវបានចិន បិទមិនលក់លោហៈកម្រនេះឲ្យ​ដែរ​ កាលពីឆ្នាំ២០១០ នៅពេលប្រទេសទាំង២ មានជម្លោះដែនអធិបតេយ្យនឹងគ្នា។

ក៏ប៉ុន្តែ ទីផ្សារអាមេរិក ជាទីផ្សារធំណាស់។ កុំភ្លេចថា បើចិនមិនលក់ឲ្យអាមេរិក មានន័យថា ចិនក៏បានចំណូលតិច ទៅតាមនោះដែរ។ មួយវិញទៀត បើតាមអ្នកវិភាគខ្លះ លើកឡើងដែរ ថាចិន អាចគ្រាន់តែគំរាមអាមេរិក​​ទេក្នុងពេលនេះ ព្រោះចិននៅរារែកខ្លាំង។ រារែក ដោយសារចិន អាចខាតធ្ងន់។ យុទ្ធសាស្ត្រនេះ អាចក្លាយជាកាំបិតចិតដងឯង ព្រោះ វានឹងបើកផ្លូ​វជំរុញប្រទេសដ៏ទៃ គេខំប្រឹងប្រែងរកវិធីផ្សេងៗ ដើម្បី​ដោះដៃ លែងរំពឹងតែលើវត្ថុធាតុដើម​របស់ចិន។

តាមពិតទៅ លោហៈកម្រនេះ មិនមែនមានតែចិនទេ ប្រទេសផ្សេងក៏មានដែរ។ បើផ្អែកតាមតួលេ​ខរបស់ភ្នាក់ងារស្ថិតិធរណីសាស្ត្រ របស់អាមេរិក បានឲ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ន គេប៉ាន់ស្ថានថា អាចមានរ៉ែលោហៈកម្រ ប្រមាណជា​១២០លានតោន ទូទាំងពិភពលោក។​ ក្នុងនោះ ចិនមានប្រហែលជា​៤៤លានតោន ហើយវៀតណាម និងប្រេស៊ីល អាចមានលោហកម្រនេះនៅក្នុងដី ប្រហែលជា​២២លានតោនម្នាក់ៗដែរ។ ដូច្នេះបើចិន កាត់បន្ថយការនាំចេញ ឬក៏​បិទលែងលក់ឲ្យអាមេរិក ចិននឹងបាត់បង់ទីផ្សារធំ។

ប៉ុន្តែបញ្ហាចោទគឺនៅត្រង់ថា តើប្រទេសផ្សេងទៀត ហ៊ានដាច់ចិត្តជីកយករ៉ែលោហកម្រទាំងនោះ មកចម្រាញ់ ដើម្បីនាំចេញដែរឬទេ។ ឧស្សាហកម្មនេះ ប៉ះពាល់បរិស្ថានធ្ងន់ធ្ងរណាស់ ហើយក៏ត្រូវចំណាយថ្លៃដើម យ៉ាងច្រើនមហាសាល។ អាមេរិក ធ្លាប់ជាប្រទេសនាំមុខគេ ក្នុងការផលិតលោហៈកម្រ តែគេឈប់ទៅវិញ ដោយសារតែបង្កមហន្តរាយច្រើនពេក ដល់បរិស្ថានធម្មជាតិ។ មានតែចិនទេ ដែលប្រឹងផលិត​ ព្រោះចិនមានច្បាប់ធូរលុង ទាក់ទិននឹងបញ្ហាបរិស្ថាន ហើយមួយវិញទៀត តម្លៃពលកម្មចិន​ក៏ថោក ដោយក្រុមហ៊ុន​មិនខ្វល់ពីសុខភាព ឬក៏សន្តិសុខការងាររបស់ពលករទេ។

ប្រទេសផ្សេងអាចឆក់​ឱកាស ដណ្តើមម៉ូយពីចិនមែន​ ក៏ប៉ុន្តែមានតិចណាស់ អ្នកដែលស្រលាញ់លុយដូចក្រុមហ៊ុនចិន ព្រោះឧស្សាហកម្មនេះ បង្កមហន្តរាយខ្លាំងដល់មនុស្សនឹងធម្មជាតិ៕

ប្រធានាធិបតី​អ៊ីរ៉ង់​ព្រមានប្រាប់​ទ័ព​បរទេស​ឲ្យ​​​​នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​ឈូងសមុទ្រពែរ្ស៍

យេម៉ែន៖ចលនាឧទ្ទាមហ៊ូទីប្រកាសត្រៀមខ្លួនបញ្ឈប់រាល់ការវាយប្រហារប្រឆាំងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត

​បាតុកម្ម​របស់​សិស្សសាលា នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក ដើម្បី​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​នឹង​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ

ហ្វូគូស្ហ៊ីម៉ា៖តុលាការក្រុងតូក្យូកាត់ទោសឲ្យអតីតមេដឹកនាំក្រុមហ៊ុនTepco ៣នាក់រួចខ្លួន

លោកម៉ាក្រុងទៅអ៊ីតាលី​ដើម្បី​ផ្សះផ្សា​​ទំនាក់ទំនង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​ឡើងវិញ

បោះឆ្នោតជាតិនៅអ៊ីស្រាអែល ដើម្បីបន្ត​ជីវិត​​នយោបាយ​របស់​នាយករដ្ឋម​ន្ត្រី​ នេតាន់យ៉ាហ៊ូ

បោះឆ្នោតប្រធានាធិបតី ៖ ទុយនីស៊ីច្រាន​ចោល​អ្នក​នយោបាយ​ចាស់ ជ្រើស​យកចរន្ត​ថ្មី

ក្រោយការវាយប្រហារពីពួកឧទ្ទាមហ៊ូទី ផលិកម្មប្រេងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបានធ្លាក់ចុះពាក់កណ្តាល

អាហ្វ្រិក​ខាង​លិច​បើក​ជំនួប​កំពូល​វិសាមញ្ញ​ដើម្បី​ទប់​ស្កាត់​អំពើ​ភេរវនិយម

អាមេរិក៖ហេតុអ្វីបានជាលោកដូណាល់ ត្រាំបញ្ចប់តំណែងលោកចន បុលតុនពីទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ?

អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត​រកឃើញ​វិធីសាស្រ្ត​ថ្មីដើម្បីទប់ស្កាត់កុំឲ្យ ​មូសខ្លា​អាច​ចម្លង​មេរោគគ្រុនឈាម

បារាំង​ងាក​ទៅ​រឹត​ចំណង​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​រុស្ស៊ី

លោកដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសឈប់​ចរចា​សន្តិភាព ជាមួយ​ពួកតាលីបង់

យាន​អវកាស​របស់​ឥណ្ឌា​ បរាជ័យ​ក្នុងការ​ចុះចត​នៅ​ប៉ូល​ខាងត្បូង​នៃ​ឋាន​ព្រះចន្ទ​

លោកមូហ្កាបេ​ មេដឹកនាំ​ផ្តាច់ការរបស់​ស៊ីមបាវ៉េ ទទួល​មរណភាព

ឥណ្ឌា-រុស្ស៊ី៖ លោកពូទីន ទទួលលោកម៉ូឌីនៅក្រុងវ្លាឌីវ៉ូស្តុក​​

នៅអង់គ្លេស នាយករដ្ឋមន្រ្តីលោកបូរីស ចនសុនប្រកាសសង្រ្គាមទល់នឹងសភាក្នុងសំណុំរឿង Brexit

អ៊ីស្រាអែល និងក្រុម​ហេសបូឡាលីបង់ ប្លោង​គ្រាប់​ដាក់គ្នា គួរឲ្យ​ព្រួយបារម្ភ

៨០ឆ្នាំក្រោយការផ្តើមបញ្ឆេះសង្រ្គាមលោកលើកទី២ អាល្លឺម៉ង់បានសុំទោសប៉ូឡូញ តែប៉ូឡូញបន្តទាមទារសំណង

ហុងកុង៖ បាតុករ​ព្យាយាម​​ដើរចូលទៅជិតវិមាន​ថ្នាក់ដឹកនាំ