rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

វិបត្តិសង្គម រុញ​ស៊ីលី​ឱ្យ​លុបចោល​សន្និសីទ​អាកាសធាតុ​COP២៥ និង​ជំនួប​APEC

ដោយ អៀង សុខម៉ិញ

ជំនួប​កំពូល​សហប្រតិបត្តិការ​​សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ហៅកាត់​អាប៉ិច នៅ​ខែ​វិច្ឆកា

សន្និសីទ​ពិភពលោក​ស្តីពីអាកាសធាតុលើក​ទី ២៥ ឬ​ហៅ​កាត់​ថា​COP២៥ នៅ​ខែ​ធ្នូ

ព្រឹត្តិការណ៍​អន្តរជាតិ​ដ៏​ធំ​ពីរ​នេះ ​​ត្រូវ​រៀប​ចំ​ធ្វើ​នៅ​ប្រទេស​ស៊ីលី។ ប៉ុន្តែ​ដោយ​មិន​អាច​ពន្លត់​កំហឹង​ពលរដ្ឋ និង​រំសាយ​ចលនា​បាតុកម្ម​សង្គម​បាន លោក​ប្រធានាធិបតី​ស៊ីលី បាន​សម្រេច​លុប​ចោល​ការ​រៀប​ចំ​ជំនួប​កំពូល​ទាំង​ពីរនោះ​វិញ។ នេះ​មាន​ន័យថា​​ប្រធានាធិបតី​ស៊ីលី​ មិនមែន​ត្រឹមតែ​មិន​អាច​ដោះស្រាយ​វិបត្តិ​ក្នុង​ស្រុក​ទេ តែ​ត្រូវ​​បរាជ័យលើ​​ផ្នែក​ការទូត​ទៀត។

ប្រធានាធិបតី​ស៊ីលី ធ្លាក់ប្រជាប្រិយភាព​មកនៅ​ត្រឹម​តែ ១៤%​ប៉ុណ្ណោះ ! ជា​កំរិត​ដ៏​ទាបបំផុត​មិនធ្លាប់​មាន​ទេ គិត​ចាប់​តាំង​ពី​ប្រទេស​នេះ ចាប់​ដើរ​តាម​គន្លង​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​មក។

លោក ពីណេរ៉ា (Sebastian Pinera) ប្រធានាធិបតី​​ដែល​ជា​អ្នក​អភិរក្ស​និយម បាន​ព្រម​ធ្វើ​សម្បទាន​ច្រើនណាស់ ៖ ដំឡើង​ប្រាក់ខែ​អប្បបរិមា និង​ដំឡើង​ប្រាក់​ចូល​និវត្តន៍ បង្កក​តម្លៃ​អគ្គីសនី ថ្លៃ​ផ្លូវ បញ្ចុះ​ប្រាក់​បំណាច់​របស់​សមាជិក​សភា ... វិធានការ​ទាំង​អស់​នេះ គ្មាន​ចែង​នៅ​ក្នុង​កម្មវិធីនយោបាយ​របស់​លោក​ទេ តែ​លោក​សុទ្ធ​ចិត្ត​ធ្វើ​ដើម្បី​តម្រូវ​ចិត្ត​បាតុករ។

​សមាសភាព​រដ្ឋាភិបាល​មួយភាគ​បី​ត្រូវ​បាន​ប្តូរ​ផ្លាស់ ប៉ុន្តែ​កំហឹង​ពលរដ្ឋ​ដែល​ផ្ទុះ​ចេញ​ពី​​ដំបូង​ដោយ​ហេតុ​មានការ​ដំឡើង​ថ្លៃ​សំបុត្រ​រទេះភ្លើង​​ មិន​​ព្រម​ស្រក​ចុះសោះ។ បាតុកម្ម​នៅ​តែ​បន្ត​មាន​នៅ​ថ្ងៃ​ម្សិលមិញ​ ជា​គម្រប់​១៣​ថ្ងៃ​ជាប់​គ្នា ដើម្បី​ស្រែក​ទាមទារ​ឱ្យ​មាន​កំណែទម្រង់​ប្រទេស​ទាំង​មូល។ សន្ធឹក​នៃ​ចលនា​ប្រឆាំង​​ហាក់​ដូច​គ្មាន​អ្វី​អាច​ពន្លត់​បាន បាន​ជំរុញ​ឱ្យ​លោក​ប្រធានាធិបតី​ប្រកាស​លុប​ចោល​មិន​ទទួល​រៀប​ចំ​ជំនួប​កំពូល​អន្តរជាតិ​ពីរ ដែល​គ្រោង​ធ្វើ​នៅ​ថ្ងៃ ១៦-១៧​វិច្ឆិកា សម្រាប់​វេទិកា​​នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​សេដ្ឋកិច្ច​អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក APEC និង​ជំនួប​កំពូល​អាកាសធាតុ​ COP២៥ នៅ​ថ្ងៃទី ២-១៣​ធ្នូ។

​លុប​ចោល​ជំនួប​អន្តរជាតិ​ ខាត​ប្រយោជន៍​ធំ

បាតុករ មិន​ភ្ញាក់ផ្អើល​នឹង​សេចក្តី​សម្រេចចិត្ត​របស់​ប្រធានាធិបតីនេះ​ទេ គឺ​មាន​តែ​អំណរ​ក្នុង​ចិត្ត។ សម្រាប់​ក្រុម​បាតុករ ស្ថានភាព​បែប​នេះ ប្រមុខ​រដ្ឋ​-រដ្ឋាភិបាលលើ​ពិភពលោ​ក​មិន​គួរ​មក​ជួប​ប្រជុំ​នៅ​សង់ហ្សាហ្កោទេ។ បាតុករ​ខ្លះ​ទៀត​ យល់​ ការ​លុប​ជំនួប​អន្តរជាតិ​ទាំង​ពីរ គឺជា​ឱកាសផ្តល់​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ងាក​មកផ្ចង់​​គិត​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​សង្គម​ផ្ទៃក្នុង​ប្រទេស​កុំ​រវល់​គិត​បញ្ហា​ផ្សេង​ និង​ជា​ការ​បង្ហាញ​ប្រាប់​ពិភពលោក​ថា ស៊ីលី​មិនមែន​ជា​ប្រទេស​មហាសេរីនិយម​បែបថ្មី​អ្វី​ទេ។

ប៉ុន្តែ​​សម្រាប់​អ្នក​ជំនាញ​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​អ្នក​វិភាគ ការលុប​ជំនួប​ទាំង​ពីរ​នេះ គឺ​ជា​ការ​ខាត​ប្រយោជន៍​ និង​ខូច​រូបភាព​ប្រទេស​ខ្លាំងណាស់ !

គឺ​នៅ​ស៊ីលី​នេះ​ហើយ​ដែល​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ និង​សមភាគី​ចិន ស៊ី ជិនពីង ត្រូវ​ជួប​ពិភាក្សា​គ្នា​ជា​ថ្មី​មួយ​ទល់​នឹង​មួយ នា​ឱកាស​ជំនួប​កំពូល​APEC ដោយ​សង្ឃឹម​ថានឹង​មាន​ការ​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​​​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​មហាអំណាច​សេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោក​កំពូល​ទាំង​ពីរ។

​ជំនួប​APEC ជា​ការ​ជួប​ជុំ​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​ប្រទេស​មក​ពី​ជាង២០​​ប្រទេស​នៅ​ជាប់​មហាសមុទ្ទ​ប៉ាស៊ីហ្វិក សន្និសីទ​អន្តរជាតិ​ស្តី​អំពីអាកាសធាតុ​COP២៥ ជា​ឱកាស​ជួប​ជុំ​​មនុស្ស​ម្នា​ប្រមាណ​ជាង​ជិត​២៥០០០​នាក់ មក​ពី​គ្រប់​ជ្រុង​នៃ​ភព​ផែន​ដី ភាគ​ច្រើន​ជា​សកម្មជន​អ្នកការពារ​បរិស្ថាន​ដែល​ត្រូ​វ​មក​ដាក់​សម្ពាធ​លើ​អ្នក​សម្រេច​ចិត្ត​ជា​​ប្រមុខ​រដ្ឋ-រដ្ឋាភិបាល ដើម្បី​សម្រេច​កម្មវត្ថុ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ជំនួប​ពីរ​នេះ​អាច​នាំ​ចំណូល​ដល់​ស៊ីលី​ ក្នុង​វិស័យ​សណ្ឋាគារ សេវាកម្ម ទេសចរណ៍ ក្នុង​ទំហំ​ប្រមាណ​ជា​៤០លាន​ដុល្លារ​​។ នេះ​ជា​ផលវិបាក​សេដ្ឋកិច្ច​ភ្លាមៗ តែ​អ្វី​ដែល​ធ្ងន់ធ្ងរ​គឺ​ផលវិបាក​នៅ​ក្នុង​ពេល​អនាគត​យូរ​ឬ​មធ្យម​ ស៊ីរី​អាច​ខូច​រូបភាព ខាង​ផ្នែក​វិនិយោគ។ ចលនា​បាតុកម្ម​បាន​លាត​ត្រដាង​ឱ្យ​ឃើញ​ថា​សេដ្ឋកិច្ច​ស៊ីលី​ផុយស្រួយ​ជាង​ការ​គិត​​និង​មើល​ឃើញ​ទៅ​ទៀត ព្រោះ​សូម​បញ្ជាក់​ថា ស៊ីលី​នាំ​ចេញ ផលិតផល​ ទៅ​កាន់​បណ្តាប្រទេសនៃ​​ក្រុម​APEC ក្នុង​បរិមាណ​៧០%​។ ចំណែក​COP២៥​វិញ ជា​ជំនួប​ដែល​ផ្តល់​ឱកាសធំមែន​ទែន ព្រោះ​មិនមែន​មាន​ពាក់ព័ន្ធ​តែ​ប្រទេស​អ្នក​រៀប​ចំកម្មវិធីមួយ​ឯណា អាកាសធាតុ​ជា​ប្រធានបទ​ពិភពលោក ស៊ីលី​សង្ឃឹម​លើ​ការ​ដឹកនាំ​ធ្វើ​សន្និសីទ​នេះ​ ក្នុងការ​លើក​ស្ទួល​លម្អ​រូប​ភាព​ប្រទេស​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ តែ​ឥលូវ​បរាជ័យ​បាន​នាំ​មុខ​ទៅ​ហើយ។

នឹង​គ្មានជំនួប​COP២៥ ?

ការ​សម្រេច​លុប​ចោលជំនួប​ពី​សំណាក់​ប្រទេស​ជា​ម្ចាស់​ផ្ទះ​ស៊ីលី យ៉ាង​ទាន់​ហន់​កៀក​ថ្ងៃ​​យ៉ាង​ដូច្នេះ ជា​ប្រការ​ដែល​មិន​ធ្លាប់​កើត​មាន​ឡើយ​ ហើយ​អាច​ជា​តំណាង​ហានិភ័យ​ទុច​បង្អាក់​ភាព​ស្វាហាប់​នៃ​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹង​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ។ ស៊ីលី​បាន​ព្រម​ទទួល​ និង​ធ្វើ​ជា​ប្រធាន​COP២៥ កាលពី​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០១៨ ជំនួស​ ប្រេស៊ីល​ដែល​មាន​ប្រធានាធិបតី​មិនចូលចិត្ត​បញ្ហា​អាកាសធាតុ និង​មាន​បញ្ហា​បាតុកម្ម​ក្នុង​ស្រុក ប្រកាស​ដក​ខ្លួន​ចេញ​មិន​​​ព្រម​ទទួលរៀប​ចំ​​COP២៥។

ពេល​នេះ​ ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ស្តី​ពី​អាកាសធាតុ កំពុង​ពិចារណា​រក​ដំណោះស្រាយ​​មក​ជំនួស​សេចក្តី​សម្រេច​របស់​ស៊ីលី។

សន្និសីទ​អាច​នឹង​ត្រលប់​ទៅ​រៀប​ចំ​ធ្វើ​នៅ​ក្រុង Bonn ​ ប៊ន​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់​ ឬ​ក្រុង​ហ្សឺណែវ ព្រោះ​​ជា​ទីស្នាក់ការ​COPស្រាប់ និង​ជា​ក្រុង​ធំ​ អាច​មាន​សមត្ថភាព​​​ទទួល​គ្រប់​គ្រាន់ បើ​ធ្វើ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ណាមួយ​ផ្សេង​ទៀត ដូច​ជា​​មិន​សូវ​​​ទំនង​ទេ ព្រោះជំនួប​បែប​នេះ​ត្រូវ​ការ​ពេល​វេលា​ច្រើន​រៀប​ចំ​ដល់​ទៅ​រាប់​ខែ ឬ​បើ​បាន​ពេល​មួយ​ឆ្នាំ កាន់​តែ​ប្រសើរ។ ជម្រើសទីពីរ គឺ​​ ​លើក​ពេលទៅ​ធ្វើ​រួម​ជាមួយ​​ជំនួប​ចរចា​អាកាសធាតុ​វគ្គ​ក្រោយៗ​តែ​ម្តង​នៅ​ខែ​មិថុនា។ ជា​ចុងក្រោយ​ នឹង​គ្មាន​COP២៥ សម្រាប់​ឆ្នាំ​២០១៩តែ​ម្តង ដោយ​ចាំ​រៀប​ចំ​ធ្វើ​ជា​មួយ​នឹង​ COP២៦ នៅ​អង់គ្លេស​ តែ​ទង្វើ​បែប​នេះ​មិន​មែន​ជា​សញ្ញា​ល្អ​សម្រាប់​ការ​ចរចា​អាកាសធាតុ​។

COP២៥ ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ជា​ដំណាក់កាល​ដ៏​សំខាន់​​ មុន​នឹង​ឈាន​ដល់​COP២៦​ នៅ​ខែ​ធ្នូ​ឆ្នាំ​២០២០ ដែល​នៅ​ពេល​នោះ ប្រទេស​ជា​សមាជិក​ត្រូវ​បង្ហាញ ផែនការ​ថ្មី​ ប្រកប​ដោយមហិច្ឆតា​បំផុត​ ស្តី​ពី​ការ​កាត់​បន្ថយ​ឧស្ម័ន​ផ្ទះ​កញ្ចក់។ គោរព​តាម​ការ​សន្យា​និង​ប្តេជ្ញា​បច្ចុប្បន្ន នឹង​នាំ​ផែនដី​ឱ្យ​ឡើង​កម្តៅ​អាកាសធាតុ​ដល់​ទៅ​ជាង​បី​អង្សា​ឯណោះ។ ជំនួប​នៅ​ស៊ីលី ជា​ឱកាស​នយោបាយ​ដាក់​គំនាប​និង​សម្ពាធ លើ​គ្រប់​រដ្ឋ គ្រប់​ប្រទេស​ ​ឱ្យបង្កើន​ការ​ខិត​ប្រឹង​ប្រែង តែ​ឥលូវ​ឱកាស​នេះបាន​​បាត់​បង់​ យ៉ាង​ហោច​ក៏អស់​​មួយ​រយៈ​ដែរ។ ពិត​ជា​គួរ​ឱ្យ​សោកស្តាយ !

ក្រៅ​អំពី​ចំណោទ​ប្រទេស​អ្នក​ទទួល​រៀប​ចំ សំណួរ​សំខាន់​មួយ​ទៀត គឺ​ប្រធាន​សន្និសីទ។ រហូត​មក​ទល់​ពេល​នេះ គឺ​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​បរិស្ថាន​ស៊ីលី​ជា​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​ផ្លាស់​វេន។​ តើ​ត្រូវ​រក្សា​ទុក​ប្រធាន​ដដែល ឬ​ត្រូវ​រើស​ថ្មី​ ?! ការណ៍នេះ​​ធ្វើ​ឱ្យ​នយោបាយ​​ដឹកនាំ​ចុះ​ខ្សោយ​ខ្លាំង៕

លោកដូណាល់ ត្រាំ ទទួល​ជួប​លោក អ៊ែរដូហ្កាន់ បើ​ទោះបី​មាន​ការ​រិះគន់​និង​រកាំ​រកូស​ខ្លាំង

វេទិកាសន្តិភាព លើកទីពីរ បើកធ្វើនៅប៉ារីស មានអ្នកចូលរួម៦ពាន់នាក់

ប្រធានាធិបតី បូលីវី ប្រកាស​លាលែង​ពីមុខ​តំណែង នៅក្រោយ កងទ័ព​ដោះដៃចោល

៣០ឆ្នាំក្រោយ​ការរលំជញ្ជាំងប៊ែរឡាំង អត្តសញ្ញាណអាល្លឺម៉ង់នៅ​តែ​ប្រេះស្រាំ

ប្រធានាធិបតីបារាំង​វាយតម្លៃ​ថា បក្សសម្ព័ន្ធ​អូតង់​ដូចជា​ស្លាប់

ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម​​ឃោសនា​​នយោបាយ ជា​បញ្ហា​​ចម្រូង​ចម្រាស​ចំពោះ​ក្រុម​ហ៊ុន​ប្រព័ន្ធ​​ទាក់ទង​សង្គម​

អាមេរិកផ្តើម​នីតិវិធី​​ដកខ្លួនជាផ្លូវការពី ​កិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីអាកាសធាតុ

ថៃ៖អាមេរិកប្រើវេទិកាអាស៊ានវាយប្រហារចិន និងថា អាមេរិកមិនបោះបង់អាស៊ានទេ

ថៃ៖ចិនប្តេជ្ញាបន្តការងារជាមួយអាស៊ានដើម្បីឈានទៅសម្រេចក្រមប្រតិបត្តិស្តីពីសមុទ្រចិនខាងត្បូង

សភាអាមេរិក​​បោះឆ្នោត​លើ​សេចក្តីសម្រេច​បើក​នីតិវិធី​ទម្លាក់​ដូណាល់ ត្រាំ ជាផ្លូវការ

គ.ជ.ប.ហុងកុង​​ច្រាន​ចោល​បេក្ខភាព​ឈរឈ្មោះ​​របស់​សកម្មជន​ប្រជាធិបតេយ្យ Joshua Wong

តើប្រមុខអង្គការរដ្ឋអ៊ីស្លាមឈ្មោះ អាប៊ូ បា អាល់ បាដាឌីពិតជាបានស្លាប់មែន ឬ?

អាមេរិកមានឱនភាពថវិកាធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំង​ ដោយសារ​សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម ?

បូលីវី៖ ប្រធានាធិបតី​ម៉ូរ៉ាល់​ ហៅការ​ប្រឆាំងតវ៉ា​លើលទ្ធផលបោះឆ្នោត​របស់​ក្រុម​អ្នកប្រឆាំង​ថា​ជាទង្វើ​ធ្វើរដ្ឋប្រហារ​

កាណាដា ៖ លោកទ្រុយដូ ជាប់​អាណត្តិ​ថ្មី តែ​គ្មាន​សំឡេង​ភាគច្រើន​នៅ​ក្នុង​សភា

វិបត្តិ​ស៊ីលី​៖ មនុស្ស​យ៉ាងហោច​៧ នាក់​ស្លាប់​ ទោះបី​មាន​ការ​ដាក់​ប្រទេស​ក្នុង​ភាព​អាសន្ន​

ឥណ្ឌូណេស៊ី ៖ លោក​ប្រធានាធិបតី ផ្តើម​អាណត្តិទីពីរ ក្នុង​បរិបទ​នៃ​ភាព​មិន​ទុក​ចិត្ត

សភាអង់គ្លេសបោះឆ្នោតជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ដើម្បីសម្រេចព្រមឬមិនព្រមលើកិច្ចព្រមព្រៀង Brexit

Brexit៖សហភាពអឺរ៉ុប និងអង់គ្លេសចាត់ទុកកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីមានយុត្តិធម៌ និងមានតុល្យភាព

ប្រមុខ​ដឹកនាំហុងកុង ខកខាន​មិន​បាន​ថ្លែង​គោលនយោបាយ​ប្រចាំឆ្នាំ ​នៅ​ចំពោះ​មុខ​សភា​