rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

អ៊ីរ៉ង់ ក្លាយជា​សំណុំរឿង​ស្នូល​នៃ​កិច្ចប្រជុំ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​អ.ស.ប.

ដោយ អៀង សុខម៉ិញ

ការបំប៉ោង​សរសៃ​ក​​ដំឡើង​សំឡេង​ដាក់​​អ៊ីរ៉ង់ នៅ​តែ​មានបន្ត​​​ ​នៅ​ថ្ងៃពុធ​ទី ២៦​ កញ្ញា​នេះ នៅ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ព្រោះ​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ​ ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ត្រូវ​​បើក​កិច្ច​ប្រជុំថ្នាក់​ប្រមុខ​រដ្ឋ​-រដ្ឋាភិបាល​ ក្រោម​អធិបតីភាព​របស់​លោក​ដូណាល់​ត្រាំ ក្នុង​នាម​ជា​ប្រធានផ្លាស់​វេន​ក្រុមប្រឹក្សា រយៈ​ពេល​មួយ​ខែ។ បើ​តាម​របៀប​វារៈ ស្ថាប័ន​ដ៏​កំពូល​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​នេះ នឹង​ត្រូវ​ជួប​​ពិភាក្សា​គ្នា​អំពី​​ការ​មិន​រីកសាយនុយក្លេអ៊ែរ អាវុធ​ប្រល័យ​លោកទ្រង់ទ្រាយ​ធំ ប៉ុន្តែ​ដោយ​មាន​លោក​ត្រាំ​ជាប្រធាន​ កិច្ចប្រជុំរបស់​​​​​ក្រុមប្រឹក្សា​នឹង​​​ផ្តោត​ជាពិសេស​ទៅលើតែ​សំណុំរឿង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់។

តាំង​ពី​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​​ចាប់​កំណើតនៅ​ឆ្នាំ​១៩៤៥​មក វា​ជា​ការ​កម្រ​ណាស់​ ដែល​​កិច្ចប្រជុំ​ថ្នាក់​ប្រមុខ​រដ្ឋ-រដ្ឋាភិបាល​ នៃក្រុមប្រឹក្សា​អចិន្ត្រៃយ៍​និង​មិន​អចិន្ត្រៃយ៍​​ទាំង​១៥ ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ក្រោម​​អធិបតីភាព​របស់​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក។ ​​​ ​ថ្ងៃ​នេះទើប​តែ​​ជា​លើក​ទី​បី​ប៉ុណ្ណោះ។ លោក​អូបាម៉ា អតីត​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ធ្លាប់​ដឹកនាំ​​កិច្ចប្រជុំ​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​បែប​នេះ ពីរ​ដង នៅ​ឆ្នាំ​២០០៩​ម្តង​និង​២០១៤​ម្តង ស្តី​អំពី​ការ​មិន​រីកសាយភាព​នុយក្លេអ៊ែរ​និង​ការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ភេរវនិយម។

អាមេរិក​ធ្វើ​យុទ្ធនាការ​ដាក់​គំនាប​ជា​អតិបរិមា​លើ​អ៊ីរ៉ង់

របៀបវារៈ​និង​ប្រធានបទ​នៃ​កិច្ចប្រជុំ​មិន​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទេ ប៉ុន្តែ​ជាមួយ​លោក​ ដូណាល់ ត្រាំ ដែល​និយម​និង​មាន​ទម្លាប់​ប្រើ​គ្រប់​ឱកាស​វាយប្រហារ​នយោបាយ​ពហុជាតិ​និយម ឬ​ផ្ទុយ​ពី​លោក​​នោះ ពិត​ជា​ឆ្លៀត​យក​ឱកាស​ ជា​ប្រធាន​ផ្លាស់វេន​ដឹកនាំ​កិច្ច​ប្រជុំ​របស់​ស្ថាប័ន​​ក្រុមប្រឹក្សា​សន្តិសុខ មក​បរិហារ​​នយោបាយ​របស់​អ៊ីរ៉ង់ ដែល​សម្រាប់​លោក ជា​ប្រទេសអ្នក​​បង្ក​អស្ថិរភាព​នៅ​តំបន់​ដើម​បូព៌ា។

គ្រប់​គ្នា​កំពុង​រង់​ចាំ​តាម​ដាន​ជំនួប​ប្រជុំ​នេះ​ខ្លាំង​ណាស់ ! ខ្លាំង​ជាង​លើក​ណាៗ​ទាំង​អស់។ ព្រោះ​​​​​លោក ដូណាល់ ត្រាំ បាន​ប្រកាស​ព្រមាន​ដោយ​ចំហ​រួច​ជា​ស្រេច​ទៅ​ហើយ ថា​ លោកនឹង​ដឹកនាំ​កិច្ចប្រជុំ​ក្រុមប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​អ.ស.ប. ស្តី​អំពី​អ៊ីរ៉ង់។ លោក​ចង់​ប្រែក្លាយ​ជំនួប​ក្នុង​ស្ថាប័ន​ដ៏​កំពូល​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ទៅ​​ជា​យុទ្ធនាការ​ នៃ​ការ​ដាក់​គំនាប​ជា​អតិបរិមា​ប្រឆាំង​នឹងអ៊ីរ៉ង់។

លោក រ៉ូហានី ប្រធានាធិបតី​អ៊ីរ៉ង់ ដែល​ជា​ប្រទេស​ពាក់ព័ន្ធ​ផ្ទាល់​ ពុំ​ត្រូវ​បាន​អញ្ជើញ​ឱ្យ​ចូល​រួម​ប្រជុំ​ជាមួយ​ទេ ព្រោះ​មិនមែន​ជា​សមាជិក​ក្រុមប្រឹក្សា​បច្ចុប្បន្ន។ លោក រ៉ូហានី​បាន​បរិហារ​​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ថាបំពាន​​អំណាច !

ក្នុង​នាម​ជា​ប្រធាន​ផ្លាស់​វេន អាមេរិក​ត្រូវ​រក្សា​ជំហរ​អព្យាក្រិត្យ​ ជា​អ្នក​ចាត់​ចែង​អនុវត្ត​របៀបវារៈ​ ដឹកនាំ​ប្រជុំ​និង​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​ដល់​សមាជិក​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ដោយ​ត្រូវ​ធ្វើ​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​ប្រមាណ​ពីរ​ម៉ោង​ បន្ទាប់​មក​ទើប​សមាជិក​នីមួយ​ចាប់​បញ្ចេញ​មតិ។

សេចក្តី​សម្រេច​ចិត្ត​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ប្រឆាំង​អ៊ីរ៉ង់ មិនមែន​ជា​ការ​រំពឹង​​របស់​អាមេរិក​ នៅក្នុង​ជំនួប​ប្រជុំ​នេះ​ទេ ព្រោះ​អ៊ីរ៉ង់​មាន​រុស្ស៊ី ដែល​ជា​សមាជិក​អចិន្ត្រៃយ៍​នៃក្រុមប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​និង​មាន​សិទ្ធិ​​ប្រឆាំង​វេតូ ​ចាំ​​​ការពារ​។ ភាគី​រុស្ស៊ី​បាន​សើច​ចំអក​ថា​រីក​រាយ​នឹ​ង​ទៅ​ប្រជុំ​ ​ក្រោម​អធិបតេយភាព​លោក​ត្រាំ តែ​លោកគិត​ថា​នឹង​លោក​ត្រាំ​នឹង​គ្មាន​ត្រៀម​អ្វី​ច្បាស់​លាស់​សម្រាប់​មក​និយាយ​ទេ។

លោកស្រី​ Nikki Haley តំណាង​អាមេរិក​នៅ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិក៏​បាន​អះអាង​ដោយ​ចំៗ​ថា អាមេរិក​មិន​រង់​ចាំ​ការ​អនុម័ត​សេចក្តី​សម្រេច​ចិត្ត​ទេ ចង់​ត្រឹម​ផ្ចង់​ចំណាច់​អារម្មណ៍​ពិភពលោក លើ​នយោបាយ​អ៊ីរ៉ង់ ! ​អាមេរិក​ចង់​កម្លា​ឱ្យ​អ៊ីរ៉ង់​យល់ថា​ពិភពលោក​ តាមដាន​មើល​អ៊ីរ៉ង់​ជាប់​រហូត។

លោកត្រាំ​កំពុង​ចង់ប្រើវិធី​សំឡុត ដែល​ធ្លាប់​ធ្វើ​ជាមួយ​កូរ៉េខាង​ជើង​

តាម​ការ​ពិត​កម្មវត្ថុ​របស់​លោក​ត្រាំ គឺ​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​ប្រមូល​សហគមន៍​អន្តរជាតិ ឱ្យ​បាន​ច្រើន​រួម​គ្នាជា​ធ្លុង​មួយ​ប្រឆាំង​នឹង​អ៊ីរ៉ង់ ដើម្បី​បង្ខំរបប​សាធារណរដ្ឋ​អ៊ីស្លាម​មួយ​នេះ​ត្រលប់​មក​ចរចា​ ស្វែងរក​កិច្ចព្រមព្រៀង​ថ្មី​ដ៏​ទូលំទូលាយ​ ក្រសោប​ហាមឃាត់​រាល់​គ្រប់​ទម្រង់​នៃ​ការ​រីក​សាយភាយ​​មីស៊ីល​បាលីស្ទិក​ និង​បញ្ចប់​អត្តិចរិត​បង្ក​អស្ថិរភាព​​របស់​​ក្រុង​តេអេរ៉ង់តែ​ម្តង មិនមែន​ត្រឹម​ជា​កិច្ចព្រមព្រៀងទប់​ស្កាត់​​​ការ​ផលិត​គ្រាប់​បែក​​​នុយក្លេអ៊ែរ ដូច​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៥ទេ។

អាមេរិក​របស់​លោក​ត្រាំ ចង់​ស្រែក​ឱ្យ​ឮ និង​​យារ​ដៃកាន់​​ដំបងជានិច្ច​ចាំ​វាយ​អ៊ីរ៉ង់។ ម្សិល​មិញ​ ពី​វេទិកា​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ទិសដៅ​នៃ​កា​រវាយប្រហារ​ដ៏​សន្ធាប់​គឺ​អ៊ីរ៉ង់​ ! លោក ត្រាំ​បាន​អំពាវនាវ​ឱ្យ​​គ្រប់​ប្រទេស​និង​ប្រជាជាតិ​លើ​ពិភពលោក នាំ​គ្នា​ ដាក់របប​ដឹកនាំ ផ្តាច់ការ​​អ៊ីរ៉ង់​ឱ្យរបប​​ឯកា។

បន្ទាប់​ពី​ប្រមូល​ផ្តុំ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ទាំង​មូលឱ្យ​ប្រឆាំង​កូរ៉េខាង​ជើង​បាន​ជោគជ័យ​ លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​ពិត​ជា​ចង់​បំបាក់និង​បង្ខំ​​អ៊ីរ៉ង់​មួយ​ទៀត​ ឱ្យ​ព្រម​ចរចា។

​បើ​តាម​អ្នក​ការទូត​អឺរ៉ុបម្នាក់ ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​មាន​ជំនឿ​ថា មធ្យោបាយ​ដាក់​គំនាប​​ជា​អតិបរិមា​ លាយ​នឹង​​ទណ្ឌកម្មដ៏​ខ្លាំង ផ្តាច់​ឱ្យ​ឯកា​ផ្នែក​ការទូតបំផុត និង​ការ​គំរាម​ប្រើកម្លាំង​យោធា បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​​របប​ព្យុងយ៉ាងព្រម​ចរចា​រំសាយ​នុយក្លែអ៊ែរ​។ ដូច្នេះ​ លោកត្រាំ ត្រូវ​តែ​ដូច​គ្នា​ដែរ​លើ​អ៊ីរ៉ង់ គឺ​សំឡុត-គាបឱ្យ​ខ្លាំង រួច​ចាប់​ចរចា​តាម​ក្រោយ​ ក្នុង​ជំហរ​ជា​អ្នក​មាន​ប្រៀប។

ប៉ុន្តែ​យុទ្ធសាស្ត្រនេះ​ទំនង​ជា​មិន​ស៊ី​នឹងអ៊ីរ៉ង់​ទេ ព្រោះ​​ស្ថានការណ៍​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ -កូរ៉េខាង​ជើង និង​អ៊ីរ៉ង់- ​ខុស​គ្នា​ស្រលះ ! លោក​រ៉ូហានី ប្រធានាធិបតី​អ៊ីរ៉ង់ ដែល​កំពុង​ស្ថិត​នៅ​ទី​ក្រុង​ញូវយ៉ក បាន​បដិសេធ​មិន​ជួប​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ នៅសប្តាហ៍នេះ បាន​អះអាង​ដែរ​ថា​គេ​មិន​អាច​ប្រៀប​អ៊ីរ៉ង់​និង​​កូរ៉េខាង​ជើងបាន​ឡើយ។

អ៊ីរ៉ង់​ខុស​ពី​កូរ៉េខាង​ជើង

កូរ៉េខាង​ជើង​បាន​អភិវឌ្ឍន៍​គ្រាប់​បែក​បរមាណូ​ហើយ និង​ទាមទារ​តាំង​ខ្លួន​ជា​មហាអំណាច​នុយក្លេអ៊ែរ។ ចំណែក​អ៊ីរ៉ង់វិញ រដ្ឋាភិបាល​បានប្តេជ្ញា​​ជា​ផ្លូវការ​ មិន​ផលិត​គ្រាប់បែក​ប្រល័យ​លោក​។ កូរ៉េខាង​ជើង​​មានប្រទេស​ជិត​ខាង​​កូរ៉េខាង​ត្បូង​​ជា​ក្បាល​ម៉ាស៊ីនអូស​​បង្ខិតបងប្អូន​បង្កើត​ទាំង​ពីរ​ចូល​គ្នា​​ ខុស​ពី​អ៊ីរ៉ង់ ដែលប្រទេស​ជិត​ខាង​ខ្លួន​ (អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ឬ​អ៊ីស្រាអែល) សុទ្ធ​តែ​ជួយ​ជំរុញ​ឱ្យ​អាមេរិក​ប្រឆាំង​អ៊ីរ៉ង់​ ក្នុង​នាម​ជា​សត្រូវ​រួម​ប្រចាំ​តំបន់។ ព្យុងយ៉ាង​ជា​របប​ដែល​គ្មាន​អ្នក​រាប់​រក សម្ព័ន្ធមិត្ត​អាមេរិកទាំងអស់ នាំ​គ្នាព្រួត​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​​​កូរ៉េខាង​ជើង​តាមចំណង់​វ៉ាស៊ីនតោន ឯ​អ៊ីរ៉ង់​វិញ​បាន​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​អន្តរជាតិ​ឆ្នាំ​២០១៥ ជា​មួយ​​នឹង​ក្រុម​បស្ចឹម​លោក ហើយអឺរ៉ុប​ជា​​សម្ព័ន្ធមិត្ត​អាមេរិក​ បដិសេធ​ទណ្ឌកម្ម​និង​ព្រមទាំង​ចុងមាត់​ចុងក​​ផ្តាច់​ទំនាក់ទំនង​ពី​តេអេរ៉ង់ តាម​វ៉ាស៊ីនតោន។​ ​តាំ​ងពី​ថ្ងៃចន្ទ​មក សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​អាមេរិក​បាន​បង្កើត​អត្តសញ្ញាណ​ពិសេស​មួយ​សម្រាប់​ពង្វាងផ្លូវ​ ដើម្បី​អាច​បន្ត​រក​ស៊ី​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់​ និងគេច​ពី​​ទណ្ឌកម្ម​អាមេរិកបាន។

ការ​​​ដើរ​ចេញពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​​លោក​ត្រាំ​ចាប់​​បាត់​បង់​ភាព​ជា​មេដឹកនាំ ជា​ប្រពៃណីរបស់​ខ្លួន​ ក្នុង​រង្វង់​ក្រុមប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​​ដែល​កំពុង​ពិចារណា​លើ​ប្រធានបទ​មិន​រីកសាយភាព​អាវុធ​ប្រល័យ​លោក​។ តែ​កិច្ច​ប្រជុំ​នេះ​អាច​​នាំ​លោក​ត្រាំ​ឱ្យ​ធ្លាក់ក្នុង​ភាព​ឯកា​វិញ​ផង​ក៏ថាបាន៕

Google ផ្តាច់​កិច្ចសហការ​ជាមួយ Huawei បង្ក​នូវ​​ផលវិបាក​អ្វីខ្លះ ?

លោកដូណាល់ ត្រាំថា៖ “បើអ៊ីរ៉ង់ ​ចង់​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​អាមេរិក ​អ៊ីរ៉ង់​នឹង​រលាយ​​ជា​ស្ថាពរ​”

បក្សប្រឆាំង​អូស្ត្រាលី ​ទំនងជា​ឈ្នះ​ការបោះឆ្នោត​សភានាអាណត្តិ​នេះ​

ដើមបូព៌ា៖ លោក ត្រាំ ចង់បើក​ផ្លូវចរចា តែ​អ៊ីរ៉ង់​បិទទ្វារ

បន្ទាប់ពីសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម លោកដូណាល់ ត្រាំប្រកាសសង្រ្គាមបច្ចេកវិទ្យាជាចំហប្រឆាំងនឹងចិន

បារាំង​បើក​យុទ្ធនាការ​ប្រឆាំង​ការផ្សាយ​បន្ត​ផ្ទាល់​វីដេអូ​​ហិង្សា​និង​ជ្រុលនិយម លើ​អ៊ីនធ័រនែត

មហោស្រព​ភាពយន្ត​​កានបើកសម្ពោធ​ជាមួយ​វត្តមាន​របស់​សមិទ្ធិករ​ខ្មែរ លោក​ប៉ាន់ រិទ្ធី

តំបន់​ដើម​បូព៌ា​ឡើង​សម្ពាធ​ក្រោយមា​ន​ "វិច្ឆេទកម្ម" ​ប្រឆាំង​នាវា​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត

ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ កំពុង​ក្លាយ​ជា​ប្រធានបទ​ស្នូល​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ

បារាំង៖ប្រតិបត្តិការរំដោះចំណាប់ខ្មាំងនៅបួគីណាហ្វាសូបានរំដោះចំណាប់ថ្នូរ ៤នាក់ និងស្លាប់ទាហានបារាំង ២នាក់

កូរ៉េខាងជើងបាញ់​សាកល្បង​មីស៊ីល៖តើ​លោកដូណាល់ ត្រាំ​អត់ធ្មត់​​ដល់ពេលណា?

សង្រ្គាមប៉ាកការវាងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់កំពុងបន្តមានយ៉ាងផុសផុលជុំវិញកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ ២០១៥

នៅពេល​មនុស្ស​ជា​ដើមហេតុ នៃ​ការរលាយផុតពូជ នៃ​ជីវិតសត្វ និង​រុក្ខជាតិ

វិបត្តិ​ហ្កាហ្សា ៖ ក្រុមប្រដាប់​អាវុធ​ប៉ាឡេស្ទីន​ព្រម​គោរព​បទ​ឈប់​បាញ់​ ជាមួយអ៊ីស្រាអែល

ព្រះចៅ​ម៉ាហា វិជ្ជរ៉ាឡុងកន ឡើង​គ្រង​រាជ្យ​សម្បត្តិ ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​ថៃ

អង្គការRSF៖ ការស្អប់​រើសអើង​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​អំពើហិង្សា​កាន់តែ​ច្រើន​ទៅលើ​អ្នកកាសែត

ខួប៥០០ឆ្នាំ​នៃមរណភាព​វិចិត្រករ ឡេអូណា ដឺ វ៉ាំងស៊ី ទាញ​បារាំង-អ៊ីតាលី​ឱ្យ​ខិត​រក​គ្នា​វិញ

ក្រោយការប៉ុនប៉ង​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ វ៉េណេស៊ុយអេឡា​រងសម្ពាធ​កាន់តែខ្លាំង

អេស្ប៉ាញ៖ បោះឆ្នោតសភា ក្នុងបរិយាកាស​វិបត្តិ​នយោបាយ​ធ្ងន់ធ្ងរ

តើ​ការ​ប្រើ​ទណ្ឌកម្មប្រេង​ដើម្បី​ខ្ទប់​ដង្ហើម​វ៉េណេស៊ុយអេឡា​អាច​បង្ខំ​លោក​ម៉ាឌូរ៉ូ​​ឲ្យ​ចុះ​ចេញ​ពី​អំណាច​ឬ​ទេ?