rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

អ៊ែរដូហ្កាន ៖ អាមេរិក​ឃុបឃិត​នយោបាយ​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​​ធ្វើបាប​​​តួកគី

ដោយ អៀង សុខម៉ិញ

តួកគី​បាន​ប្រកាស​នៅថ្ងៃ​ចន្ទ​ទី ១៣ សីហា ២០១៨​នេះ ចាត់​វិធានការ​មួយ​ជម្លៀស​ធំ ដើម្បីធានារ៉ាប់រង់ទីផ្សារ​ហិរញ្ញវត្ថុ​​ កុំ​ឱ្យ​ជ្រួល​ច្របល់ ក្នុង​ខណៈ​ដែល​​​រូបិយបណ្ណ​ជាតិតួកគី​កំពុង​​ដាំក្បាល​ធ្លាក់​ថ្លៃ​ខ្លាំងមិនធ្លាប់​មាន។ ដោយ​សារ​តែ​ភាព​តាន​តឹង​ជាមួយ​អាមេរិក​ លុយ​តួកគី​បានធ្លាក់​ថ្លៃ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ជា​គំហុក កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ និង​រាល​ដាល​ធ្វើ​ឱ្យ​ទីផ្សារភាគ​ហ៊ុន​អាស៊ី​​ក៏​ធ្លាក់​ថ្លៃ​ទៅ​តាម​តួកគី​ដែរ។ សម្រាប់​​ប្រធានាធិបតី​តួកគី លោក​អ៊ែរដូហ្កាន ស្ថានការណ៍បែបនេះគឺ​បណ្តាល​មក​ពី​​ការ​ឃុបឃិត​នយោបាយនិងហិរញ្ញវត្ថុ​​របស់​អាមេរិក !

ក្នុង​ពេល​ដែល​​​លោក​ប្រធានាធិបតី​អ៊ែរដូហ្កាន បាន​ប្រកាស​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ដំឡើង​អត្រាការប្រាក់​ផង និ​ងអំពាវនាវ​ឱ្យ​សកម្មជន​ក្នុង​ប្រទេស​ទាំ​ងអស់​ជួយ​គាំទ្រ​រូបិយបណ្ណ​ជាតិ​ ​រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​ហិរញ្ញវត្ថុ​តួកគីដែល​ត្រូវ​ជា​កូនប្រសារ​របស់​ប្រធានាធិបតី បាន​ប្រកាស​បង្ហាញ​ផែនការ​ស្រោច​ស្រង់​រូបិយបណ្ណជាតិ តាម​រយៈ​បទ​សម្ភាស​ន៍​ទៅ​កាន់​អ្នក​សារព័ត៌មាន ដោយ​អះអាង​ថា​អាជ្ញាធរ​តួកគី​ ​មាន​ផែនការ​ជួយ​សង្គ្រោះ​វិស័យ​សេដ្ឋកិច្ច​ដោយ​ចំៗ និង​ជាក់ស្តែង​មួយ​ចំនួន​ទៀត ដូច​ជាជួយ​​ក្រុមហ៊ុន​តូច ឬ​មធ្យម​ ដែល​រង​ឥទ្ធិពល​ដោយ​ផ្ទាល់​ពី​ទីផ្សារ​ភាគហ៊ុន។

ចំណែក​ ធនាគារ​កណ្តាល​បាន​​សើរើ​មើល​អត្រា​ការប្រាក់ និង​បាន​បញ្ចេញ​លុយ​ប្រមាណ​១០ពាន់​លាន​លីវ (រូបិយបណ្ណ​តួកគី) ៦ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក និង​មាសបីពាន់​លាន​បើ​គិត​ជា​សាច់​លុយ ចាក់​បញ្ចូល​ក្នុង​ប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បី​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​សេចក្តី​ត្រូវ​ការ​របស់​ធនាគា​រ។

វិធានការ​ទាំង​អស់​នេះ​ត្រូវត្រៀម​រួច​រាល់ និង​​ចាប់​មាន​សកម្មភាព ​ពី​ថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ​ទៅ​ហើយ។ សូម​បញ្ជាក់​ថា កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​ លុយ​តួកគី​បាន​ធ្លាក់​ដៃ​អស់​ប្រមាណ​១៨% ! ជាការ​ធ្លាក់​ថ្លៃ​យ៉ាង​គំហុក​និង​មិនធ្លាប់​មាន​គិត​ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០០១​មក។ មក​ទល់​នឹង​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ លុយ​លីវ​របស់​តួកគី​ ធ្លាក់​ថោក​មែន​ទែន ទល់​នឹង​ប្រាក់​ដុល្លារ។ ១ដុល្លារ​ដូរ​បាន​ដល់​ទៅ ៧,២៤លីវ។ ទីផ្សារ​ភាគហ៊ុន​​​ពិភពលោក ​(អាស៊ី​-អឺរ៉ុប) បាន​បើក​ទ្វារ​ នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ​ ជាមួយ​នឹង​ការ​​ដាំ​ក្បាល​ធ្លាក់​ចុះប្រមាណ​២% ជា​ពិសេស​ទីផ្សារ​ភាគហ៊ុន​ជប៉ុន និង​ហុងកុង។

ជា​សរុប​ គិត​ចាប់​ពី​ដើម​ឆ្នាំ​២០១៨​មក​ លុយ​លីវ​តួកគី​ បាន​បាត់​បង់​តម្លៃ អស់​​ជិត​ពាក់​កណ្តាល់ (៤៥%)​ បើ​ប្រៀប​ទៅ​នឹង​ប្រាក់​ដុល្លារ​និង​អឺរ៉ូ ដោយ​សារ​តែ​មាន​មូលហេតុ​បី​បុក​មក​ផ្ទួនៗ​គ្នា ៖ ទីមួយ​ គឺ​ ជា​ការ​​ព្រួយ​បារម្ភ​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ឥទ្ធិពល​របស់​លោក​អ៊ែដូហ្កាន លើ​វិស័យ​សេដ្ឋកិច្ច​ ការបាត់ទំនុក​ចិត្ត​លើ​ប្រធានាធិបតីដែល​ចេះ​តែ​ប្រឆាំង​ហើយ​ប្រឆាំង​ទៀត​ជា​ញយ​នឹង​ការ​ដំឡើង​អត្រាការ​ប្រាក់ និង​ចុងក្រោយ​គឺ​សម្ពាធ​តាន​តឹង​ក្នុង​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​អាមេរិក។

​​​វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុ​តួកគី​ ជា​ឃុបឃិត​នយោបាយ​របស់​អាមេរិក

ប៉ុន្តែ​សម្រាប់លោក អ៊ែរដូហ្កាន ជា​ប្រធានាធិបតី​តួកគី លោក​បាន​ច្រាន​ចោទ​ទាំងស្រុង​គំនិត​ដែល​ថា​តួកគី​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​វិបត្តិ​ហិរញ្ញវត្ថុ​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដូច​អ្វី​ដែល​ធ្លាប់​មាន​កើត​នៅ​អាស៊ី កាលពី​​២០​ឆ្នាំមុន។ គ្មាន​ទេ​ហេតុ​ផល​សេដ្ឋកិច្ច ! តួកគី​​​ជា​ផ្ទាំង​ស៊ីប​នៃ​កសង្គ្រាម​សេដ្ឋកិច្ច។ តែ​ជា​ប្រតិបត្តិការ​ ដែល​គេ​រៀប​ចំ​ឡើង ដើម្បី​ប្រឆាំង​នឹង​តួកគី។

លោក អ៊ែរដូហ្កាន បាន​ប្រើ​ពាក្យ​បរិហារ​ចំៗ​ថា វិបត្តិ​រូបិយបណ្ណ​តួកគី ជាស្នាដៃ​​​ឃុបឃិត​​នយោបាយ​​របស់​អាមេរិក។ ដោយ​ហេតុ​តែ​ចង់​ទាមទារ​ឱ្យ​តួកគី​ដោះលែង​គ្រូគង្វាល​ Andrew Brunson ដែល​ជាប់​ក្តី​នៅ​តួកគី​ពីបទ​ភេរវកម្ម​និង​ចារកិច្ច អាមេរិក​​​ បាន​ធ្វើ​សេចក្តី​ប្រកាស​ប្រឆាំង​តួកគី​ខ្លាំងៗ ដាក់​ទណ្ឌកម្ម គំរាម​សងសឹក ហើយ​ដំឡើង​ពន្ធនាំចូល​អាលុយមីញ៉ូម និ​ងដែកថែប​ទ្វេមួយ​ជាពីរ​ ព្រមទាំង​បាន​ដាក់​ឱសានវាទ​ត្រឹម​ថ្ងៃ​ពុធ​មុន​ ឱ្យ​តួកគី​ធ្វើ​តាម។

តែ​ តួកគី​មិន​បន្ទន់​ជង្គង់​ចុះ​ចាញ់​ទេ ​! លោក​ប្រធានាធិបតី ហាក់​ដូច​ជា​មិន​ត្រូវ​រអា​នឹង​ចំណាត់ការ​របស់​លោក​ត្រាំ​ឡើយ ដោយ​បាន​​អះអាង​ថា​ បើ​វ៉ាស៊ីនតោន ហ៊ាន​បូជា​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​អង់ការ៉ា តួកគី​ក៏​ហ៊ាន​​ទៅ​​ស្វែង​រក​ដៃ​គូ​ថ្មី សម្ព័ន្ធ​ភាពថ្មី​ និង​ទីផ្សារ​ថ្មី​ មក​ជំនួស​អាមេរិក ដែលដើរ​​រករឿង​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ជាមួយ​គ្រប់​ប្រទេស​នៅ​លើ​ពិភពលោកដែរ។

មិនតែ​ប៉ុណ្ណោះ ក្រៅ​អំពី​បន្ទោស​អាមេរិក​ថា​បាន​ផ្តល់ការ​គាំទ្រ​ពួក​ប៉េកាកា នៅ​ស៊ីរី លោក​ប្រធានាធិបតី​ អ៊ែរដូហ្កាន បាន​ឱកាសគំរាម​អាមេរិក​វិញ​ ដោយ​​ព្រលយ​ចង់​យក​សម្ព័ន្ធ​ភាព​ក្នុង​ជួរ​អូតង់ មក​ធ្វើ​ល្បែង​ភ្នាល់​ តែ​ម្តង។ ​សម្ព័ន្ធ​ភាព​ដែ​លអាមេរិក​បាន​ចងជាមួយ​តួកគី​​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៩៥២ រហូត​មាន​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​អាមេរិក​ក៏​ធំ​​បំផុត​មួយ​ក្នុង​ទឹក​ដី​តួកគី ដើម្បី​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ពួក​ជីហាត​រដ្ឋ​អ៊ីស្លាម។ សម្រាប់​តួកគី បើ​អាមេរិក​ហ៊ាន​បោះបង់​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ជា​យុទ្ធសាស្ត្រ និង​សម្ព័ន្ធភាព​តាំង​ពី​ជា​ង​កន្លះ​សតវត្សរ៍​មក ​តួកគីគ្មាន​ជម្រើស​អ្វី​ក្រៅ​អំពី​​ ត្រៀម​ខ្លួន​ សុំ​លា ! មាន​មិន​ខ្វះ​ទេ​ប្រទេស​ នៅ​អាមេរិក​ឡាទីន អាហ្វ្រិក​ អាស៊ី​ ចាំ​បើក​ទ្វារ​ទទួល​តួកគី៕

ពិពណ៌កសិកម្ម៖ លោក​ម៉ាក្រុង​ចង់​ឲ្យ​រួមគ្នា​រក​គំនិត​ថ្មីៗ ដើម្បី​គោលនយោបាយ​កសិកម្ម​អឺរ៉ុប

គណៈប្រតិភូ​អាមេរិក​ និង​ចិន​ជួប​ចរចា​គ្នា​ជាថ្មី​មុន​ថ្ងៃ​ផុតកំណត់​នៃ​ការ​ដំឡើងពន្ធ​

រវាងឥណ្ឌា និង​ប៉ាគីស្ថាន អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​ព្យាយាម​នៅ​កណ្តាល​ទាំង​លំបាក

វ៉េណេស៊ុយអេឡា៖​ជំនួយមនុស្សធម៌​កំពុង​ក្លាយ​ជា​អាវុធការទូត​រវាង​ក្រុម​គាំទ្រ​លោកម៉ាឌូរ៉ូ និង​ក្រុម​គាំទ្រ​លោកហ្កាយដូ

លោកត្រាំ បង្ខំ​អឺរ៉ុប​ឱ្យ​ទទួល​យក​ពលរដ្ឋ​​ជីហាត​នៅស៊ីរី​ត្រលប់​ចូល​ស្រុក​វិញ

អឺរ៉ុប៖​ក្រុមហ៊ុន​ផលិត​យន្តហោះអ៊ែរប៊ូស (Airbus) ប្រកាស​បញ្ឈប់​កម្មវិធី​ផលិត​យន្តហោះ​ធុន A៣៨០

ថៃ៖​គណបក្សរ៉ាក់សាឆាត​ដែល​ស្និទ្ធនឹង​​លោកថាក់ស៊ីន​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​ការ​រំលាយ​ពី​តុលាការធម្មនុញ្ញ?

អេស្ប៉ាញ​បើក​សវនាការ​កាត់ទោស​មេដឹកនាំ​ទាមទារ​ឯករាជ្យ​តំបន់​កាតាឡូញ៉ា

មេ​ដឹកនាំ​​សឹកថៃ​​ ថា​​គម្រោង​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​សាជាថ្មី​ជា​ "ព័ត៌មាន​មិនពិត​"

កូរ៉េ​ខាងត្បូង​​ព្រម​ដំឡើង​ចំណាយ ដើម្បី​​ទ្រទ្រង់​​វត្តមាន​​កងទ័ព​​អាមេរិក លើ​ទឹកដីខ្លួន

ថៃ៖ មិនបាន​មួយថ្ងៃ​ផង ម្ចាស់ក្សត្រី​អ៊ុប៊ុនរ៉ាត់ ដក​​បេក្ខភាព​ឈរឈ្មោះ​ជា​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​វិញ​

បេក្ខនារី​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​របស់​ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រី​អ៊ុបុនរ៉ាត់​កំពុង​ធ្វើ​ឲ្យ​រញ្ជួយ​នយោបាយ​ថៃ?

លោកដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសថា​នឹង​ជួប​លោក គីម ជុងអ៊ុន ជា​លើកទី២​នៅ​វៀតណាម

អាមេរិក៖​លោកត្រាំ​ថ្លែង​សុន្ទរកថា​ប្រចាំឆ្នាំ​ទៅ​កាន់​ប្រជាជាតិ​នៅ​ក្នុង​បរិបទ​ប្រទាញប្រទង់​រឿង​សង់ជញ្ជាំង​ជាមួយ​ម៉ិចស៊ិក

ហ្វេសប៊ុក​អាយុ​បាន​១៥ឆ្នាំ រង​​ការរិះគន់​​កាន់​​តែច្រើន ប្រមូល​​ចំណូល​​បាន​​កាន់តែ​​ខ្ពស់

សង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម៖​តើ​ចិន​កំពុង​រួសរាន់​បញ្ចប់​ច្បាប់ថ្មី​ស្តីពី​វិនិយោគបរទេស​ដើម្បី​បំពេញចិត្ត​សហរដ្ឋអាមេរិក​ឬ?

ព្រឹត្តិការណ៍​សំខាន់ៗបី​ បង្កើន​ភាពតានតឹងនៅវ៉េណេស៊ុយអេឡា

អឺរ៉ុបខំរកវីធី​ ​​បន្តធ្វើ​ជំនួញ​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់ ហើយ​គេច​ពី​ទណ្ឌកម្ម​​របស់​​អាមេរិក

គ្រោះ​ត្រជាក់​ខ្លាំង​ខុស​ប្រក្រតី​នៅ​អាមេរិក ជា​ផលវិបាក​នៃ​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ ?

វ៉េណេស៊ុយអេឡា៖​លោក​ម៉ាឌូរ៉ូ​ថយក្រោយ​មួយ​ជំហាន តែ​លោក​ហ្កាយដូ​បោះជំហាន​ទៅ​មុខ​កាន់​តែ​លឿន