rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក
rss itunes

នៅ​តំបន់​ដើមបូព៌ា ប្រមុខ​ការទូត​អាមេរិក​បង្ហាញ​ពី​ជំហរ​ម៉ឹងម៉ាត់​របស់​អាមេរិក​ចំពោះ​អ៊ីរ៉ង់

ដោយ គួច គន្ធារ៉ា

លោក​ប្រមុខ​ការទូត​អាមេរិក Mike Pompeo កំពុង​បន្ត​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​មួយ​ជុំ​តំបន់​ដើមបូព៌ា។ លោក​បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​ ៣ប្រទេស គឺ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អ៊ីស្រាអែល និង​ប្រទេស​ហ្សកដានី។ ហ្សកដានី​ដែល​លោក Pompeo បាន​ទៅ​ដល់​នា​ថ្ងៃ​ចន្ទ ទី៣០ មេសា។ នៅ​ក្នុង​ទឹកដី​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ក៏​ដូច​ជា​នៅ​ក្នុង​ទឹកដី​អ៊ីស្រាអែល ប្រមុខ​ការទូត​អាមេរិក​ដែល​ទើប​ចូល​កាន់​តំណែង​ជា​ផ្លូវការ​នា​ថ្ងៃទី២៦ មេសា​បាន​បង្ហាញ​ពី​ជំហរ​តឹងរឹង​របស់​អាមេរិក​ចំពោះ​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ង់ ពិសេស​ទាក់ទង​នឹង​កិច្ចព្រមព្រៀង​អ៊ីរ៉ង់​ចុះ​ហត្ថលេខា​នា​ពាក់​កណ្តាល​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៥។

ទន្ទឹម​គ្នា​នេះ លោក Pompeo ក៏​បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​មាន​ឯកភាព​នៃ​ក្រុម​ប្រទេស​នៅ​ក្នុងតំបន់​ឈូងសមុទ្រពែក្ស។

នៅ​ក្នុង​កិច្ចសន្ទនា​ជាមួយ​ថ្នាក់ដឹកនាំ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​ក៏​ដូច​ជា​ជាមួយ​ថ្នាក់ដឹកនាំ​អ៊ីស្រាអែល លោក​ប្រមុខ​ការទូត​អាមេរិក​ថ្មី Mike Pompeo បាន​និយាយ​ផ្តោត​សំខាន់​តេ​លើ​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ង់ ពិសេស​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់​ដែល​សហគមន៍​អន្តរជាតិ មាន​ទាំង​ភាគី​អាមេរិក​ផង​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់​កាល​ពី​ពាក់​កណ្តាល​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៥។ ពិត​ជា​មិន​ចែដន្យ​ទេ​ដែល​លោក Pompeo បាន​លើក​យក​សំណុំរឿង​អ៊ីរ៉ង់​ទៅ​ជា​ជជែក​ជាមួយ​ថ្នាក់ដឹកនាំ​អ៊ីស្រាអែល និង​ថ្នាក់ដឹកនាំ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ មិន​ចៃដន្យ​ព្រោះ​អ៊ីស្រាអែល និង​អាមរ៉ាប៊ីសាអូឌីត​ជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ចាក់​ទឹក​មិន​លេច​របស់​អាមេរិក និង​ជា​សត្រូវ​របស់​អ៊ីរ៉ង់​នៅ​ក្នុង​តំបន់ ហើយ​គឺ​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​នេះ​ឯង​ដែល​កំពុង​បន្ត​ចេញ​មុខ​ប្រឆាំង​នឹង​អ៊ីរ៉ង់

អ្វី​ដែល​ថ្នាក់ដឹកនាំ​អ៊ីស្រាអែល និង​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​ចង់​ស្តាប់ និង​ចង់​ឮ​ពី​បបូរមាត់​លោក Pompeo គឺ​ជំហរ​តឹងរឹង និង​ម៉ឺងម៉ាត់​របស់​រដ្ឋបាល​អាមេរិក​ចំពោះ​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ង់ និយាយ​ជា​រួម និង​ចំពោះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់ និយាយ​ដោយ​ឡែក។ ដូច​ដែល​បាន​សង្ឃឹម​ទុក លោក Pompeo បាន​ថ្លែង​ច្បាស់ៗ​នៅ​ក្រោយ​ជំនួប​ជាមួយ​លោក​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​អ៊ីស្រាអែល​នេតាន់យ៉ាហ៊ូ​នា​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ទី២៩ មេសា​ថា មហិច្ឆតា​របស់​អ៊ីរ៉ង់​កំពុង​បន្ត​គ្របដណ្តប់​នៅ​ក្នុង​តំបន់​មជ្ឈិមបូព៌ា។ ចំណែក​លោក​នេតាន់យ៉ាហ៊ូ​បាន​ឆ្លៀត​ចោទ​អ៊ីរ៉ង់​ពេញ​មាត់​ថា​ជា​ប្រទេស​គាំទ្រ​ភេរវនិយម​ខ្លាំង​ជាង​គេ​ក្នុង​លោក ជា​ប្រទេស​លើក់​អាវុធ​ឲ្យ​ពួក​ឧទ្ទាម​ហ៊ូទីស​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​យ៉េម៉ែន ជា​ប្រទេស​គាំទ្រ​របប​ផ្តាច់ការ​នៅ​ស៊ីរី និង​ជា​ប្រទេស​មាន​ឆន្ទៈ​ទន្ទ្រាន​លេប​ត្របាក់​ប្រទេស​ម្តង​មួយៗ​នៅ​ក្នុង​តំបន់។

ខុស​ពី​អ៊ីស្រាអែល ថ្នាក់ដឹកនាំ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​ហាក់​មិន​សូវ​វាយប្រហារ​ខ្លាំងៗ​លើ​អ៊ីរ៉ង់​ទេ។ នៅ​ក្នុង​ជំនួប​ជាមួយ​សមភាគី​អាមេរិក លោក​ប្រមុខ​ការទូត​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត Adel al-Jubeir បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​មាន​ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ថ្មី​លើ​អ៊ីរ៉ង់ និង​បាន​ថ្លែង​ត្រឹម​គាំទ្រ​លើ​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​របស់​អាមេរិក​ដែល​ចង់​ឲ្យ​មាន​ការ​សើរើ កែប្រែ​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់​ដែល​មាន​ស្រាប់។ ចំណែក​លោក Pompeo បាន​បញ្ចាក់​ច្បាស់ៗ​ដោយ​ព្រមាន​ថា បើ​គ្មាន​ការ​កែប្រែ​ណា​មួយ​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នោះ​ទេ អាមេរិក​នឹង​ដក​ខ្លួន​ចេញ​ពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​នោះ។ សូម​ជម្រាប​ជូន​ថា គឺ​នៅ​ថ្ងៃទី១២ ឧសភា​ខាង​មុខ​ដែល​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ដូណាល់ ត្រាំ​ត្រូវ​ប្រកាស​ដក ឬ​មិន​ដក​អាមេរិក​ចេញ​ពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់​ដែល​ចុះ​ហត្ថលេខា​ក្នុង​ជំនាន់​លោក​បារ៉ាក់ អូបាម៉ា។

យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ លោក Pompeo បាន​ធានា​ថា​ចាប់​ពី​ពេល​នេះ​ទៅ​ដល់​ថ្ងៃទី១២ ឧសភា រដ្ឋបាល​អាមរិក​នឹង​បន្ត​ធ្វើ​ការងារ​ជាមួយ​ក្រុម​ប្រទេស​ហត្ថលេខី​ផ្សេង ពិសេស​ក្រុម​ប្រទេស​អឺរ៉ុប​ក្នុង​ការ​ពិនិត្យមើល​ឡើង​វិញ​លើ​ចំណុច​ដែល​ត្រូវ​កែប្រែ ឬ​ត្រូវ​បន្ថែម​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ដែល​មាន​ស្រាប់​ដើម្បី​អនុម័ត​ចេញ​នូវ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ថ្មី។ តែ​លោក​ប្រធានាធិបតី​អ៊ីរ៉ង់​ហាសាន រ៉ូហានី​បាន​ព្រមាន​ជា​ថ្មី​ថា កិច្ចព្រមព្រៀង​ដែល​មាន​ស្រាប់​ជា​កិច្ចព្រមព្រៀង​ដែល​មិន​អាច​ចរចា​ឡើង​វិញ​បាន​ទេ។ ការ​ព្រមាន​របស់​លោក​រ៉ូហានី​បាន​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ក្នុង​កិច្ចសន្ទនា​តាម​ទូរស័ព្ទ​ជាមួយ​សមភាគី​បារាំង​លោក​ម៉ាក្រុង។

លោក​ម៉ាក្រុង​ដែល​បាន​បញ្ជាក់​ជា​ថ្មី​ពី​បំណង​ចង់​ឲ្យ​រក្សា​ទុក​នូវ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ឆ្នាំ ២០១៥ តែ​ចង់​ឲ្យ​មាន​កិច្ចចរចា​ថ្មី​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់​ទាក់ទង​នឹង​សំណុំរឿង​សំខាន់ ៣ ទី១ ការ​ត្រួតពិនិត្យ​លើ​សកម្មភាព​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់​នៅ​ក្រោយ​ឆ្នាំ ២០២៥ ទី២ កម្មវិធី​គ្រាប់មីស៊ីល​បាលីស្ទិក​អ៊ីរ៉ង់ និង​ទី៣ វិបត្តិធំៗ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ដែល​អ៊ីរ៉ង់​មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ។ សំណុំរឿង​សំខាន់​ទាំង ៣ នេះ​ក៏​ជា​ប្រធានបទ​នៃ​កិច្ចសន្ទនា​តាម​ទូរស័ព្ទ​ក្នុង​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ទី២៩ មេសា​រវាង​លោក​ម៉ាក្រុង​ជាមួយ​លោកស្រី​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​អង់គ្លេស Theresa May និង​លោកស្រី​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​អាល្លឺម៉ង់​អង់ហ្កឺឡា មែរកិល​ដែរ។

ក្រៅ​ពី​សំណុំរឿង​អ៊ីរ៉ង់ ប្រមុខ​ការទូត​អាមេរិក​ថ្មី​មិន​ភ្លេច​ទេ​ពី​ជម្លោះ​ប្រចាំ​សតវត្ស​នៅ​ក្នុង​តំបន់​រវាង​អ៊ីស្រាអែល និង​ប៉ាឡេស្ទីន រួម​ទាំង​វិបត្តិ​ការទូត​ជិត ១ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ​រវាង​ប្រទេស​កាតា​ជាមួយ​នឹង​ក្រុម​ប្រទេស​ក្នុង​ឈូងសមុទ្រពែក្ស។ នៅ​ក្នុង​ន័យ​នេះ លោក Pompeo ក៏​ឆ្លៀត​បញ្ចូល​រឿង​អ៊ីរ៉ង់​ដោយ​អំពាវនាវ​ពួក​គេ​ឲ្យ​មាន​ការ​ឯកភាព​គ្នា​ក្នុង​ការ​រួម​កម្លាំង​ប្រឈម​ទប់​នឹង​ឥទ្ធិពល​អ៊ីរ៉ង់​នៅ​ក្នុង​តំបន់។ ទាក់ទង​នឹង​ជម្លោះ​អ៊ីស្រាអែល ប៉ាឡេស្ទីន លោក Pompeo ហាក់​មិន​បាន​និយាយ​ច្រើន​ប៉ុន្មាន​ទេ ដោយ​បាន​ត្រឹម​អំពាវនាវ​ដល់​ភាគី​ទាំង​ពីរ​ឲ្យ​ផ្តើម​កិច្ចចរចា​សន្តិភាព​រវាង​គ្នា​ឡើង​វិញ។ « អ្វី​ដែល​អាមេរិក​ចង់​បាន គឺ​សន្តិភាព​មួយ​ពេញលេញ និង​យូរអង្វែង​រវាង​អ៊ីស្រាអែល និង​ប៉ាឡេស្ទីន » ​នេះ​ជា​ការ​ថ្លែង​របស់​លោក Pompeo ដោយ​មិន​បាន​និយាយ​បន្ថែម​ឲ្យ​លើស​ពី​នេះ​ទេ។

គឺ​ខុស​ពី​វត្តមាន​របស់​ប្រមុខ​ការទូត​អាមេរិក​មុនៗ​ក្នុង​តំបន់​ដើមបូព៌ា​ដែល​ហាក់​បាន​ឈ្មុសឈ្មុល​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ខ្លាំង​ស្វែង​រក​ដំណោះស្រាយ​ឲ្យ​ជម្លោះ​អ៊ីស្រាអែល និង​ប៉ាឡេស្ទីន។ វា​ពិត​ជា​រឿង​ល្អ​ណាស់​ដែល​អាមេរិក​បាន​សម្តែង​ក្តី​បារម្ភ​ចំពោះ​ឥទ្ធិពល​អ៊ីរ៉ង់ និង​សកម្មភាព​របស់​អ៊ីរ៉ង់​នៅ​ក្នុង​តំបន់។ តែ​សំណួរ​ដែល​កំពុង​ចោទ​គឺ​ថា តើ​អ៊ីរ៉ង់​ពិត​ជា​ប្រទេស​គ្រោះថ្នាក់ និង​កំពុង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​ផ្សេង​ក្នុង​តំបន់ ដូច​យ៉ាង​អ៊ីស្រាអែល ឬ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​ភ័យខ្លាច​ដូច​ដែល​អាមេរិក​បាន​គិត​ដែរ ឬ​ទេ?។ ចម្លើយ​គឺ​ប្រហែល​ជា​គ្មាន​ទេ។ តែ​អ្វី​ដែល​អ៊ីស្រាអែល ពិសេស​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​ចង់​បាន​ពី​អាមេរិក គឺ​ការ​សង្កត់ ក អ៊ីរ៉ង់​ដើម្បី​ឲ្យ​ខ្លួន​ក្លាយ​ជា​មេក្លោង​ផ្តាច់​មុខ​នៅ​ក្នុង​តំបន់។

ដូច្នេះ រូបភាព​នៃ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​មួយ​ជុំ​តំបន់​ដើមបូព៌ា​លើក​ទី១ របស់​លោក​ប្រមុខ​ការទូត​អាមេរិក Mike Pompeo ពេល​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា ជា​រូបភាព​នៃ​ការ​ញុះញង់ រុញច្រាន​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និង​អ៊ីរ៉ង់​ឲ្យ​ប្រឈម​មុខ​ដាក់​គ្នា​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ថែម​ទៀត​នៅ​ក្នុង​តំបន់​មួយ​ដែល​កំពុង​គ្របដណ្តប់​ដោយ​បញ្ហា​គ្រប់​ជំពូក​រាប់​មិន​អស់​៕

​អ្នក​នយោបាយ​​បារាំង ប្រមូល​ផ្តុំគ្នា​ប្រឆាំង​នឹង​ការរើសអើង​ជាតិ​ជ្វីហ្វ

សេដ្ឋកិច្ច និង​ឥទ្ធិពល​ជា​កម្មវត្ថុ​នៃ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​មួយជុំ​តំបន់អាស៊ី​របស់​រាជទាយាទ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​បេន សាលម៉ាន

ការ​ព្យាករណ៍​សេដ្ឋកិច្ច​សាកល​​​សម្រាប់​​​​ឆ្នាំ​​​២០១៩​​

ហេតអ្វី​បានជា​អូស្ត្រាលី​ ខិតខំ​ពង្រឹង​វិស័យ​ការពារជាតិ​ខ្លាំងម្ល៉ោះ​?

តើ​ជំនួប​លើក​ទី២​ រវាង​លោកត្រាំ​ និង​គីម ជុងអ៊ុន​ អាច​បញ្ចប់​សង្គ្រាម​កូរ៉េ​បានទេ​?

អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតជួយប៉ាគីស្ថាន​ដើម្បី​បំពេញ​កម្មវត្ថុ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ខ្លួនឯង ?

សេដ្ឋវិទូ​បារាំង​ Thomas Piketty ​៖ មូលធន​សតវត្សរ៍​ទី​២១​

តើ​វិបត្តិ​អត្រាកំណើត​ធ្លាក់ចុះ​នៅក្នុង​ប្រទេស​ គឺជា​កំហុស​របស់​ស្ត្រី​ជប៉ុនមែន​ឬទេ​?

Huawei ៖ ​ជម្រើស​ដ៏ស្មុគស្មាញ​សម្រាប់​អឺរ៉ុប

៤០ឆ្នាំ​ក្រោយ​បដិវត្ត​អ៊ីស្លាម អ៊ីរ៉ង់​បន្ត​ស្ថិ​ត​ជា​ប្រទេស​មហាអំណាច​ឈីអ៊ីត​នៅ​មជ្ឈិមបូព៌ា

អេស្តូនី៖​ សង្គម​​បច្ចេកវិទ្យា​ (E-Nation)​ ដំបូង​​គេ​​របស់​​ពិភពលោក​​​

បារាំងឈឺក្បាល ថាតើ​ត្រូវ​យក​ពួក​ជីហាត​ជនជាតិបារាំង​ ពី​​ស៊ីរី​​ចូល​ស្រុក​វិញ ឬ​យ៉ាងណា?

តើភេរវកម្ម​លើ​វិហារ​កាតូលិក​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​ដំណើរការ​សន្តិភាព​នៅ​ខាងត្បូង​ហ្វីលីពីន​ឬទេ?

បារាំង-អេហ្ស៊ីប៖​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​លោកម៉ាក្រុង​លើក​យក​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស​ទៅ​និយាយ​ជាមួយ​លោក​អាល់ស៊ីស៊ី?

ទ្រឹស្ដី​របស់​កាល់ម៉ាក្ស៍​ និង​ បច្ចុប្បន្នភាព​សេដ្ឋកិច្ចសាកល​

តើ​ជំនួបពូទីន-អាបេ ​លើក​នេះ​​ ដែល​ជប៉ុន​ថា ​មានន័យ​ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ​ បាន​ចប់​ទៅដោយ​លទ្ធផល​យ៉ាងណា?​

តើសន្ធិសញ្ញាបារាំង-អាល្លឺម៉ង់ ចែងអំពីអ្វីខ្លះ ?

យុទ្ធសាស្រ្ត​ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក៖ ​អាស៊ាន​អាច​ក្លាយជា​ចំណុចស្នូល ​តែ​ក៏អាច​ប្រឈម​នឹង​ការ​បែកបាក់

កូឡំប៊ី៖​តើ​កិច្ចចរចា​សន្តិភាព​ជាមួយ​ចលនា​ឧទ្ទាម « កងទ័ពរំដោះជាតិ » ត្រូវ​ចប់​ត្រឹម​នេះ ឬ?

ប្រទេស​ដែលប្រព័ន្ធ​សុខាភិបាល​មាន​ និង​គ្មាន​ប្រសិទ្ធភាព​បំផុត​