rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

ណាសា​នឹង​បញ្ជូន​TESS ទៅ​ថតរក​ភព​ផ្សេង នៅជុំវិញ​ផ្កាយ ក្រៅ​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ

ដោយ ឈាង បុប្ផា

ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​អាមេរិក ហៅកាត់​ថា ណាសា នៅ​យប់​ថ្ងៃ​ចន្ទនេះ នឹង​បាញ់​បញ្ជូន​តេឡេស្កុប ថ្មី ទៅអវកាស នៅក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ នៃការរុករក ភព នៅ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ដែល​មាន​ទម្រង់ ស្រដៀង​នឹង​ភពផែនដី​យើង ហើយ​ដែល​អាច​ទ្រទ្រង់​ជីវិត​បាន។ បាញ់​ចេញ​ពី​រដ្ឋFlorida មីស៊ីល Space E Falcon 9 នឹង​នាំយក តេឡេស្កុប ថ្មី ឈ្មោះ​TESS​ទៅ​ប្រចាំការថត​ក្នុងទីអវកាស។

 

តេឡេស្កុប​ដែល​មាន​តម្លៃ ៣៣៧​លាន​ដុល្លារ និង​ដែល​មាន​ទំហំ​ប៉ុន ម៉ាស៊ីន​បោកខោអាវ​ត្រូវ​បំពាក់​ដោយកាម៉េរ៉ា​ចំនួន ៤។ នៅបេសកកម្ម​រយៈពេល​​២ឆ្នាំ ​ការងារ​សំខាន់របស់​ តេឡេស្កុប​ TESS គឺ​ថតស្កេន ផ្កាយ​ជាង​២សែន ផ្កាយ ដែល​មាន​ពន្លឺ​ចាំងច្បាស់ៗ។ ព្រះអាទិត្យ​របស់​យើង គឺ​ជា​ផ្កាយ​មួយ ដែល​មាន​ពន្លឺខ្លាំង និង​មាន​ភព​ចំនួន​៨​វិលជុំវិញ។ ដូច្នេះ ដោយ​បញ្ជូន តេឡេស្កុប TESS ទៅ​ចាំ​ថត ផ្កាយ​ផ្សេងទៀត អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត​របស់​អង្គការ​ណាសា ចង់​ដឹងថា តើ​នៅ​ជុំវិញ ផ្កាយ ដែល​គឺ​ឃើញ​មាន​ពន្លឺ​ភ្លេកៗ ហ្នឹង អាច​មាន​ភព​វិល​ជុំវិញ ដូច​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ​ដែរ​ឬទេ។ ណាសា​រំពឹងថា តេឡេស្កុប នឹង​អាច​ស្វែងរុករក ភព នៅក្រៅ ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ ដល់​ទៅ ២ម៉ឺន ដែលនៅក្នុង​នោះ ភព​ជាង ៥០​អាច​មាន​អំហំ​ប៉ុន ភពផែនដី ហើយ​និងភព​ជាង​៥០០​ផ្សេងទៀត ដែល​អាច​មានទំហំ តូច​ជាង​ផែនដី​ដល់​ទៅ​២​ដង។

តេឡេស្កុប TESS នឹង​ទៅ​បន្តការងារ​រុករក ឬ​ជំនួស​តែម្តង តេឡេស្កុប​Kepler ដែល​គេ​បាន​បញ្ជូន​ទៅ​ទីអវកាស តាំង ឆ្នាំ ២០០៩។ គេ​រំពឹងថា Kepler នឹង​បញ្ឈប់ សកម្មភាព​ស្វែងរក​ភព នៅ​ចុងឆ្នាំនេះ ដោយសារ​តែ​វ័យចំណាស់ និង​គ្មាន​សាំង​សម្រាប់​ដំណើរការ​តទៅទៀត។

សូមអាន៖NASA ​រកឃើញ​ភព​ថ្មី​ប្រហាក់​ប្រហែល​នឹង​ភព​ផែន​ដី នៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ​មួយ​ទៀត

ក្នុង​រយៈពេល ៩ឆ្នាំ តេឡេស្កុប​Kepler​បាន​ថត​រកឃើញ មាន​ភព​ប្រមាណ ២៣០០ នៅក្រៅ​ប្រព័ន្ធ ព្រះអាទិត្យ។ តាមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត ភព​ដែល​ Kepler​ថតបាន គឺ​ស្ថិតនៅ​ឆ្ងាយៗ ដែល​គេ​ពិបាក ឬមិនអាច​តែម្តង សិក្សា លំអិត ដើម្បី​ស្វែងរក​ជីវិត នៅលើ​ភព​ទាំងនោះ។ នៅក្នុង​ករណី​របស់​តេឡេស្កុប TESS អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត​របស់​ណាសា បាន​រចនា កសាង ម៉ាស៊ីន​ថ្មីនេះ ឲ្យ​អាច​ថត​ស្វែងរក​ភព ដែល​អាច​មាន​នៅជុំវិញ រាល់​ផ្កាយ​ដែល​ពន្លឺ​ចាំង​ខ្លាំង។ ខុសពី​ Kepler តេឡេស្កុប​ TESS មាន​មុំថត ធំជាង Kepler​ដល់​ ៣៥០​ដង។

នៅក្នុង​សន្និសីទ​កាសែត​នៅថ្ងៃ​ម្សិលមិញ លោកស្រី​Elisa Quintana អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត ដែល​ចូលរួម​កសាង​TESS នៅ​ណាសា បាន​និយាយ​ថា នៅ​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ខាងមុខ គេ​នឹង​អាចដឹង​ថា ផ្កាយ​ដែល​គេ​ចង្អុល ដែល​គេ​អាច​មើលឃើញ​នឹង​ភ្នែក នៅពេល​យប់ តាមពិត គឺ​មាន​ភព​នៅ​វិល​ជុំវិញ ដូច​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ​ដែរ។

ស្វែងរក​ភពផ្សេង​ដែល​មានជីវិត​រស់នៅ

តេឡេស្កុប TESS មាន​សមត្ថភាពថត​ចាប់បាន​វត្តមាន​ភព​នៅ​ជុំវិញ ផ្កាយ។ បន្ទាប់មក ការសិក្សា​លម្អិត​ទៅលើ​ភព ត្រូវ​ពឹង​អាស្រ័យ​លើ​តេឡេស្កុប ដែល​មាន​នៅលើ​ដី ឬ​នៅលើ​យានអវកាស។ គេ​រំពឹង​ថា ប្រព័ន្ធ​កែវពង្រីក​នៅលើ​យានអវកាស ដែល​នឹង​ទៅ​ជំនួស​តេឡេស្កុប ហឺប័ល Hubble នៅ​ឆ្នាំ ២០២០ នឹង​អាច​សង្កេត​រកឃើញ លក្ខខណ្ឌ​អំណោយផល​សម្រាប់​ជីវិត នៅលើ​ភព​ទាំងនោះ។ ប្រព័ន្ធ​កែវព្រង្រីក ដែល​កសាង​រួមគ្នា ដោយ​ណាសា ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​អឺរ៉ុប ESA និង​ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​កាណាដា នឹង​មាន​សមត្ថភាព​ចាប់​បាន​សញ្ញា​នៃ​ម៉ូឡេគុល​ក្នុង​បរិយាកាស និង​សញ្ញាជីវិត​នៅលើ​ភពទាំងនោះ។

សូមអាន៖អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត​ថា​ជីវិត​លើ​ភពផែនដី​កំពុង​ ​"ប្រឈមមុខ​នឹង​ការ​វិនាស​ផុត​ពូជ"

នៅពេល​ដែល​អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត​និយាយ​ពី​ជីវិត នៅក្នុង​ពេល​គេ​ស្វែងរក​ជីវិត​នៅក្រៅ​ភព គេ​មិន​សំដៅតែ​ជីវិត​មនុស្ស ឬ​សត្វ​នោះទេ។ តែ​គេ​សំដៅ​ទៅលើ​គ្រប់ទម្រង់​ជីវិត ទោះបី​ត្រឹម​ជា​មីក្រុប​ជាដើម។ ធាតុផ្សំ​សម្រាប់​អំណោយផល​ឲ្យ​មាន​ជីវិត ដែល​គេស្វែងរក​នៅលើ​ភព ក្រៅពី​ផែនដី មាន​ដូចជា​ទឹករាវ ប្រភពថាមពល និង​ធាតុផ្សំ​គីមី ដូចជា​កាបោន អ៊ីដ្រូហ្សែន អុកស៊ីហ្សែន ឬ​ផូស្វ័រ​ជាដើម។

រហូតមកដល់​ពេលនេះ គេ​មិនទាន់ដឹងថា តើ​ភព​ដែល​គេ​រកឃើញ មាន នៅ​ក្រៅប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ អាច​មាន​ជីវិត ឬ​លក្ខខណ្ឌ​ដែល​អំណោយផល​សម្រាប់​ជីវិតដែរឬទេ។ តេឡេស្កុប TESS ដែល​គេ​បាញ់​បង្ហោះ​នៅថ្ងៃ​នេះ ជាផ្នែក​មួយ​នៃ​ការរុករក ជីវិត​នៅ​ភព​ផ្សេងនេះឯង។ អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត​នៅមិនទាន់​កំណត់​បាន​ពី​ជីវិត​នៅលើ​ភពផ្សេង នៅ​ក្រៅប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ ប៉ុន្តែ នៅក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ ណាសា ទើប​បាន​រក​ឃើញថា មាន​ព្រះចន្ទ​មួយ របស់​ភព​សៅរ៍ ដែល​មាន​លក្ខខណ្ឌ​អំណោយផល​សម្រាប់ជីវិត។

សូមអាន៖ភពថ្មីបី ត្រូវបាន​គេ​រកឃើញ ហើយ​អាច​ជា​ភព​ដែល​អាច​មាន​ជីវិត​រស់នៅ​បាន

ទិន្នន័យ​ពី​យានអវកាស​កាស៊ីនី​បង្ហាញ​ថា ចំហាយទឹក​ដែល​ភាយ​ចេញ​ពី​​អង់សឺឡាត​ព្រះចន្ទ របស់​ភពសៅរ៍ ទៅ​ក្នុង​បរិយាកាស​មាន​ពេញ​ទៅដោយ​ម៉ូលេគុល​អ៊ីដ្រូហ្សែន។ អ្នក​វិទ្យាសាស្រ្ត​គិតថា​​ម៉ូលេគុល​អ៊ីដ្រូហ្សែន​នេះ​កើតចេញ​ពី​ប្រតិកម្ម​គីមី នៅ​ក្នុង​ទឹកសមុទ្រ​ក្រោម​ផ្ទាំង​ទឹកកក​របស់​អង់សឺឡាត ដែល​ជា​ប្រតិកម្ម​គីមី​បង្កើត​ជា​សារធាតុ​ផ្តល់​អំណោយ​ផល​ដល់​ជីវិត គឺ​ដូចជា​អ្វី​ដែល​គេ​សង្កេតឃើញ​មាន​នៅ​ក្នុង​បាតសមុទ្រ​នៅលើ​ភពផែនដី​របស់​យើង៕

 

វេណេស៊ុយអេឡា​បោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី ចំពេល​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ​ដុនដាប​ខ្លាំង

សហភាពអឺរ៉ុប​បញ្ជូន​តំណាង​ទៅ​អ៊ីរ៉ង់ ដើម្បី​បញ្ជាក់​ពី​ការ​ប្តេជ្ញា ​ក្នុង​ការ​ថែ​រក្សា​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ

ប្រទេស​អារ៉ាប់​លែង​មាន​ជំហរ​ដូចគ្នា ដើម្បី​ការពារ​​ប៉ាឡេស្ទីន

ជំនួបកំពូលអឺរ៉ុប-បាល់កង់៖​អឺរ៉ុប​ប្រទាញប្រទង់​គ្នា​​ក្នុង​រឿង​បាល់កង់ តែ​ឯកភាព​គ្នា​ដើម្បី​ទប់​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ

ព្យុងយ៉ាង​គំរាម​លុប​ចោល​ជំនួប រវាង​លោក ត្រាំ និង គីម ជុងអ៊ុន

ដើមបូព៌ា៖​កំហឹង​របស់​ពលរដ្ឋ​ប៉ាឡេស្ទីន​ប្រឆាំង​អ៊ីស្រាអែល​កំពុង​បន្ត​មាន​យ៉ាង​ខ្លាំងក្លា

អាមេរិក​សម្ពោធ​ស្ថានទូត​នៅ​ហ្ស៊េរុយសាឡិម ក្រោម​សន្ធឹក​នៃ​បាតុកម្ម​ប៉ាឡេស្ទីន

ជន​ដៃ​ដល់​បង្កការ​វាយប្រហារ​ដោយ​កាំបិត​នៅ​ប៉ារីស ជា​ជនជាតិ​បារាំង​ ដើមកំណើត​រុស្ស៊ី

អ៊ីរ៉ាក់​រៀបចំ​បោះឆ្នោតសភា​លើក​ទី១ ក្រោយ​ទទួល​ជោគជ័យ​លើ​អង្គការ​រដ្ឋអ៊ីស្លាម

ម៉ាឡេស៊ី ៖ ព្រះមហាក្សត្រ​លើកលែង​ទោស​មេបក្ស​ប្រឆាំង​អាន់វ៉ា

បារាំង​ចេញមុខ​រក​មធ្យោបាយ​ស្រោចស្រង់​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់

មហោស្រព​កាន​ក្រោម​សម្ពាធ​នៃ​រឿងអាស្រូវ​រំលោភផ្លូវភេទ

បារាំង៖ ១ឆ្នាំ​នៃ​អាណត្តិ​របស់​លោក​ម៉ាក្រុង ​កំណែទម្រង់​ក៏ច្រើន ​ការ​តវ៉ា​ក៏ច្រើន

ហេតុអ្វី​បាន​ជា​លីបង់​មិន​ធ្លាក់​ខ្លួន​ក្នុង​សង្រ្គាម ដូច​ប្រទេស​ជិតខាង?

ខួប២​សតវត្ស​របស់ កាល ម៉ាក្ស៖ ប្រត្យក្ស​ភាព​នៃ​ទ្រឹស្តីម៉ាក្ស នៅតែ​បង្កភាព​ចម្រូងចម្រាស់​

New York Times៖​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​កំពុង​ពិចារណា​លើ​សេណារីយ៉ូ​ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​ទ័ពអាមេរិក​នៅ​កូរ៉េខាងត្បូង

​លោក​ម៉ាក្រុង​​ទៅ​​នូវែលកាឡេដូនី មុន​ប្រជាមតិទាមទារ​ឯករាជ្យពីបារាំង

បារាំង ចង់​ស្ថាបនា​ផ្លូវថ្មី ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក ជាមួយ​អូស្ត្រាលី

លោក​នេតាន់យ៉ាហ៊ូ៖​អ៊ីស្រាអែល​មាន​ភស្តុតាង​គ្រប់គ្រាន់​ដែល​បញ្ជាក់​ពី​ការ​និយាយ​កុហក​របស់​អ៊ីរ៉ង់​ក្នុង​បញ្ហា​នុយក្លេអ៊ែរ

កូរ៉េខាងជើង​នឹង​បិទ​មជ្ឈមណ្ឌល​នុយក្លេអ៊ែរ ជា​សាធារណៈ នៅ​ខែ​ឧសភា