rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

អង្គការសហប្រជាជាតិ​បើក​កិច្ចចរចា​ស្វែង​រក​កិច្ចព្រមព្រៀង​អន្តោប្រវេសន៍​ពិភពលោក

ដោយ អៀង សុខម៉ិញ

ប្រទេស​ជា​សមាជិក​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ទាំង​អស់ លើក​លែង​តែ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​មួយ​ចេញ បាន​ចាប់​ផ្តើម​បើក​កិច្ចចរចា ចាប់​ពី​ថ្ងៃអង្គារ ទី ២០ កុម្ភៈ​២០១៨​នេះ​ទៅ ដើម្បី​សម្រេច​ស្វែង​រក​ឱ្យ​ឃើញ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពិភពលោក​ស្តី​អំពី​អន្តោប្រវេសន៍​ នៅ​ខែ​ធ្នូ​ចុង​ឆ្នាំ។ ជា​ដំណើរ​ចរចា​ដ៏​វែង​អន្លាយ​ ឯ​វិបត្តិ​អន្តប្រវេសន៍ត្រូវ​បាន​ចាត់ទុក​ជា​វិញ្ញាសា​ដ៏​ចំបង​របស់​មនុស្សជាតិ។

កិច្ចចរចា​ត្រូវ​ចាប់​ផ្តើម​ពី​ថ្ងៃ​អង្គារ​នេះ​ទៅ នៅ​ទីក្រុង​ញូវយ៉ក និង​ជា​រៀង​រាល់​ខែ ចំនួន​៦​វគ្គ មួយ​ខែ​ម្តងៗ​រហូតទ​ល់នឹង​ខែ​កក្កដា ដើម្បី​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​ស្វែង​រក​ឱ្យ​ឃើញ​នូវកិច្ចព្រមព្រៀង​ពិភពលោក​មួយ​ អាច​ចុះ​ហត្ថលេខា​បាន នៅ​ថ្ងៃទី​១០-១១ ធ្នូ ២០១៨ ​ក្នុង​ជំនួប​កំពូល​​នៅប្រទេស​ម៉ារ៉ុក។

កម្មវត្ថុ​នៃ​ការចរចា​​​បង្កើត​កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ​ គឺ​ដើម្បី​បង្កើន​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ ​ស្តី​អំពី​អន្តោប្រវេសន៍ កំរិត​​អន្តរជាតិ/ពិភពលោក និង​ក្នុង​គ្រប់​សណ្ឋាន។ អន្តោប្រវេសន៍​ បាន​ក្លាយ​ជា​វិបត្តិ​ប្រឈម​ដ៏ធំធេង​របស់​ភព​ផែន​ដី ទាំង​មូល មិន​មែន​ជា​បញ្ហា​​ត្រូវ​ដោះស្រាយ​ដោយ​ចំពោះ​តែ​ប្រទេស​ណា​មួយ​ទេ។ បច្ចុប្បន្ន​នេះ ចំនួន​ជន​អន្តោប្រវេសន៍​បាន​កើន​ឡើង​ដល់​ប្រមាណ ២៥៨​លា​ន​នាក់ ពោល​គឺ​ស្មើ​ប្រមាណ​៣,៤%​នៃ​ប្រជាជន​សរុប​លើ​ភព​ផែន​ដី។

អគ្គលេខាធិការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ លោក​ Antonio Guterres ​បាន​​រំលឹក​ថា ក្រៅ​អំពី​ចលនា​ភៀស​ខ្លួន​​​​គេច​ពី​សង្គ្រាម ពី​ជម្លោះ​ នឹង​​មាន​ចលនា​អន្តោប្រវេសន៍​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំផ្សេងៗ​ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​ការ​ឡើង​កម្តៅ​នៃ​ភពផែនដី។ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​យើង​គ្រប់គ្នា “ប្រទេស​ជា​សមាជិក​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ទាំងអស់” ​ត្រូវ​ត្រៀមខ្លួន​​ប្រឈម​និង​ចាត់​ចែង​លំហូរអន្តោប្រវេសន៍ ដោយគិតគូរ​ចរចា​បង្កើត​ជា​កិច្ចព្រមព្រៀង​អន្តោប្រវេសន៍​ពិភពលោក ដើម្បី​ផ្តល់​ទស្សនៈ​វិស័យ​វិជ្ជមាន​ដល់​អន្តោប្រវេសន៍ ទប់​ស្កាត់គំនិត​​ការ​ស្អប់​ខ្ពើម​និង​រើងអើង​គ្នា។

កិច្ចព្រមព្រៀង​ពិភពលោក​ស្តី​អំពីអន្តោប្រវេសន៍​ បាន​​ធ្វើ​ឱ្យ​នឹក​ឃើញ​និងអាច​ប្រៀប​ប្រដូច​បាន​ទៅ​នឹង​​​កិច្ចព្រមព្រៀង​ក្រុង​ប៉ារីស​ស្តី​ពី​អាកាសធាតុ​ដែរ។ កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​នឹងក្លាយ​ជា​ឯកសារ​យោង​សម្រាប់​ពិភពលោក​ទាំង​មូល ធ្វើ​ការ​រួម​គ្នា​ ដើម្បីធានា​ឱ្យ​អន្តោប្រវេសន៍​អន្តរជាតិ​មាន​សុវត្ថិភាព មាន​សណ្តាប់​ធ្នាប់ និង​ស្របច្បាប់ ប៉ុន្តែ​គ្មាន​លក្ខណៈ​ ចាប់​បង្ខំ​ឱ្យ​គោរព​ទេ។

គម្រោង​កិច្ចព្រមព្រៀង​ មាន​លម្អិត​វិធានការ​ចំនួន ២២​ចំណុច​​ ជាក់ស្តែង​ទៀត ដូច​ជា ប្រមូល​និន្នន័យ​ ផ្តល់​អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ​ដល់​អន្តោប្រវេសន៍​ ផ្តល់​សេវា​សុខភាព​ពិសេស​ដល់​ស្ត្រី​និង​កុមារ ផ្តល់ឱកាស​ឱ្យ​ជន​អន្តោប្រវេសន៍​អាច​ស្វែង​រក​​សេវាកម្មសង្គម ឬ​ទប់​ស្កាត់​កុំ​ឱ្យ​មាន​ការ​រើងអើង។

និយាយ​ជា​រួម ​គម្រោង​កិច្ចព្រមព្រៀង ​ចង់បង្កើត​ឱ្យ​មាន​ការ​​យោគយល់​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក ចំពោះ​បាតុភូត​អន្តោប្រវេសន៍​ និង​ចង់​បញ្ជាក់​ឱ្យ​ដឹង​អំពី​ភាព​ចាំបាច់​​នៃការ​ចែក​រំលែក​ទំនួល​​ខុស​ត្រូវ​គ្នា​ និង​ចេះ​រួបរួម​គ្នា។ សម្រាប់​ប្រទេស​ខ្លះ ប្រធានបទ​នេះ​​ជា​បញ្ហា​ដ៏​សែន​រសើប ! ដូច្នេះ​ការ​ចរចា​ទំនង​ជា​នឹង​មាន​ភាព​ស្មុគស្មាញ​ខ្លាំង​មែន​ទែន។ នេះ​បើ​តាម​ការ​ព្យាករណ៍​របស់​អ្នក​ការទូត។

អន្តោប្រវេសន៍​អាមេរិក​ខាង​ត្បូង និង​កណ្តាល ប៉ង​រត់​ឆ្លង​ទៅ​អាមេរិក REUTERS/Jorge Luis Plata

ឯ​ចំណែក​​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដែល​មាន​​វិបត្តិ​ដ៏​តាន​តឹង​ជាមួយ​ប្រទេស​ម៉ិចស៊ិក​ជិតខាង ក្នុង​សំណុំ​រឿង​អន្តោប្រវេសន៍ មិន​ចូល​រួម​ទេ។ ​ រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក​ ដូណាល់ ត្រាំ បាន​ប្រកាស​ កាលពី​ចុង​ឆ្នាំ​២០១៧ ដក​ខ្លួន​ចេញ​ ពី​រៀប​ចំ​បង្កើត​កិច្ចព្រមព្រៀង​ ដោយ​ពន្យល់​ថា​ ចំណាត់ការ​ចែង​ក្នុង​គម្រោង​កិច្ចព្រមព្រៀង​​ មាន​លក្ខណៈ​ផ្ទុយ​នឹង​នយោបាយ​អន្តោប្រវេសន៍​របស់​ប្រធានាធិបតី។

លោក​អគ្គលេខាធិការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ មិន​បាន​បន្ទោស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ដោយ​ចំឈ្មោះទេ តែ​បានព្រមាន​​ថា ​អាជ្ញាធរ​ ដែល​ធ្វើ​រនាំង​ទប់​អន្តោប្រវេសន៍ ឬ​ចាត់​វិធានការ​តឹង​តែង​​បិទ​ឱកាស​ការងារ​ដល់​ជន​អន្តោប្រវេសន៍ កំពុង​បង្ខូច​ផលប្រយោជន៍​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ​ឯង​ដោយ​ឥត​ប្រយោជន៍​ និង​កំពុង​លើក​ទឹក​ចិត្ត ដោយ​អចេតនា​ ​ឱ្យ​មាន​អន្តោប្រវេសន៍​ខុស​ច្បាប់​កាន់​តែ​ច្រើន​​។

ប៉ុន្តែទន្ទឹម​នឹង​ពាក្យ​រិះគន់ ​ទ្វារ​ក៏​នៅ​ចំហ​ជា​និច្ច​ចាំ​ទទួល​អាមេរិក​ ! នេះ​បើ​តាម​ប្រភព​ការទូត ដែល​គូស​បញ្ជាក់​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា អវត្តមាន​របស់​វ៉ាស៊ីនតោន មិន​មែន​ជា​ឧសបគ្គ​​រារាំង នៃ​ការ​បង្កើត​​កិច្ចព្រមព្រៀងឱ្យ​​ចេញ​ជា​រូប​រាង​ឡើង។

ដំបូង​ឡើយ​ ហុងគ្រី​ ដែល​មាន​នយោបាយ​តឹង​រឹង​ខ្លាំង​ចំពោះ​បញ្ហា​អន្តោប្រវេសន៍​ ជាងគេ​នៅ​អឺរ៉ុប ក៏​ចង់​ដក​ខ្លួន​ចេញ ដោយ​យក​គំរូ​តាម​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​។ តែ​ទី​បំផុត​ក៏​បាន​ប្តូរ​ចិត្ត​វិញ៕

តើ​លោក​អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីមកំពុង​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​តំណែង​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​ម៉ាឡេស៊ី?

អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ថាមិន​ដែល​មាន​បំណង​សម្លាប់​លោក Jamal Khashoggi ទេ!

ហេតុអ្វី​អាមេរិក​រឹតបន្តឹង​ការនាំចេញ​នុយក្លេអ៊ែរ​ទៅប្រទេស​​ចិន?

ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​អាមេរិក​ប្រចាំ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​សុំ​លាលែងពី​​តំណែង

IMF៖​កំណើនសេដ្ឋកិច្ច​ក្នុង​លោក​សម្រាប់​ឆ្នាំ ២០១៨ និង ២០១៩ មាន​តិច​ជាង​ការ​ប្រមើលទុក

ចិនចោទ​ប្រធាន​អាំងទែរប៉ូល​ដែលបាត់ខ្លួន ពីបទ​​ពុករលួយ

ប្រេស៊ីល៖​ការបោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​បង្កប់​ដោយ​ភាព​ប្រេះឆា​ក្នុង​សង្គម និងកំណើន​​សម្លេង​របស់​គណបក្ស​ស្តាំនិយមជ្រុល

តើអ្វី​ខ្លះ​ជា​កម្មវត្ថុ​នៃ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក​ ប៉ុមប៉េអូ នៅតូក្យូ ព្យុងយ៉ាង សេអ៊ូល ?

ណូបែល​សន្តិភាព​ឆ្នាំ​២០១៨ បាន​ទៅ​​លើ​សកម្មជន​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង នឹង​អំពើ​ហិង្សា​ផ្លូវភេទ​លើ​ស្ត្រី​

ហេតុអ្វីបាន​ជា​ឥណ្ឌា​នៅតែ​ផ្គើន​ចង់ទិញ​ប្រព័ន្ធ​ខែល​មីស៊ីល​រុស្ស៊ី S-400?

បារាំង​ចោទ​អ៊ីរ៉ង់​ពី​បទ​នៅ​ពី​ក្រោយ​គម្រោង​ធ្វើ​ភេរវកម្ម​នៅ​ជាយ​ក្រុង​ប៉ារីស​

របាយការណ៍៖ កំដៅផែនដី​នឹង​កើនឡើង ១,៥អង្សាសេ នៅឆ្នាំ ២០៤០

អាមេរិក​រកឃើញ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​ថ្មី​ជាមួយ​កាណាដា និង​ម៉ិចស៊ិក

ហេតុអ្វី​ សារTwitter​តែ​ប៉ុន្មានម៉ាត់​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​Musk ខ្ទាតចេញ​ពីតំណែង​ប្រធាន​ក្រុមហ៊ុន​Tesla?

ចោរ​បន្លំ​ចូល​ក្នុង​គណនី ​Facebook ​របស់​អ្នក​ប្រើ ​មិន​តិច​ជាង​៥០​លាន​គណនី

តើ​ព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក​នឹងតែងតាំង បេក្ខជន​ចៅក្រម​តុលាការ​កំពូល ដែល​រងចោទប្រកាន់​ពីរឿងអាស្រូវផ្លូវភេទ?

តើ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោកអ៊ែរដូហ្កាន​នៅ​អាល្លឺម៉ង់​អាច​ជួយ​ស្តារ​ទំនាក់ទំនង​តានតឹង​រវាង​តួកគី និង​អាល្លឺម៉ង់​បាន​ដែរ​ឬទេ?

អ៊ីរ៉ង់ ក្លាយជា​សំណុំរឿង​ស្នូល​នៃ​កិច្ចប្រជុំ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​អ.ស.ប.

អ.ស.ប. បើក​មហាសន្និបាត​លើក​ទី​៧៣ នៅ​ក្នុង​បរិបទ​ពិភពលោក​ពោរពេញ​ដោយ​ជម្លោះ និង​ការ​មិន​ទុក​ចិត្ត​គ្នា

ជប៉ុន​នឹង​​អាច​​ក្លាយ​​ជា​ជន​រងគ្រោះ​នៃ​​សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម​អាមេរិក ដែរ​ឬ ?