rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

អង្គការសហប្រជាជាតិ​បើក​កិច្ចចរចា​ស្វែង​រក​កិច្ចព្រមព្រៀង​អន្តោប្រវេសន៍​ពិភពលោក

ដោយ អៀង សុខម៉ិញ

ប្រទេស​ជា​សមាជិក​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ទាំង​អស់ លើក​លែង​តែ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​មួយ​ចេញ បាន​ចាប់​ផ្តើម​បើក​កិច្ចចរចា ចាប់​ពី​ថ្ងៃអង្គារ ទី ២០ កុម្ភៈ​២០១៨​នេះ​ទៅ ដើម្បី​សម្រេច​ស្វែង​រក​ឱ្យ​ឃើញ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពិភពលោក​ស្តី​អំពី​អន្តោប្រវេសន៍​ នៅ​ខែ​ធ្នូ​ចុង​ឆ្នាំ។ ជា​ដំណើរ​ចរចា​ដ៏​វែង​អន្លាយ​ ឯ​វិបត្តិ​អន្តប្រវេសន៍ត្រូវ​បាន​ចាត់ទុក​ជា​វិញ្ញាសា​ដ៏​ចំបង​របស់​មនុស្សជាតិ។

កិច្ចចរចា​ត្រូវ​ចាប់​ផ្តើម​ពី​ថ្ងៃ​អង្គារ​នេះ​ទៅ នៅ​ទីក្រុង​ញូវយ៉ក និង​ជា​រៀង​រាល់​ខែ ចំនួន​៦​វគ្គ មួយ​ខែ​ម្តងៗ​រហូតទ​ល់នឹង​ខែ​កក្កដា ដើម្បី​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​ស្វែង​រក​ឱ្យ​ឃើញ​នូវកិច្ចព្រមព្រៀង​ពិភពលោក​មួយ​ អាច​ចុះ​ហត្ថលេខា​បាន នៅ​ថ្ងៃទី​១០-១១ ធ្នូ ២០១៨ ​ក្នុង​ជំនួប​កំពូល​​នៅប្រទេស​ម៉ារ៉ុក។

កម្មវត្ថុ​នៃ​ការចរចា​​​បង្កើត​កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ​ គឺ​ដើម្បី​បង្កើន​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ ​ស្តី​អំពី​អន្តោប្រវេសន៍ កំរិត​​អន្តរជាតិ/ពិភពលោក និង​ក្នុង​គ្រប់​សណ្ឋាន។ អន្តោប្រវេសន៍​ បាន​ក្លាយ​ជា​វិបត្តិ​ប្រឈម​ដ៏ធំធេង​របស់​ភព​ផែន​ដី ទាំង​មូល មិន​មែន​ជា​បញ្ហា​​ត្រូវ​ដោះស្រាយ​ដោយ​ចំពោះ​តែ​ប្រទេស​ណា​មួយ​ទេ។ បច្ចុប្បន្ន​នេះ ចំនួន​ជន​អន្តោប្រវេសន៍​បាន​កើន​ឡើង​ដល់​ប្រមាណ ២៥៨​លា​ន​នាក់ ពោល​គឺ​ស្មើ​ប្រមាណ​៣,៤%​នៃ​ប្រជាជន​សរុប​លើ​ភព​ផែន​ដី។

អគ្គលេខាធិការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ លោក​ Antonio Guterres ​បាន​​រំលឹក​ថា ក្រៅ​អំពី​ចលនា​ភៀស​ខ្លួន​​​​គេច​ពី​សង្គ្រាម ពី​ជម្លោះ​ នឹង​​មាន​ចលនា​អន្តោប្រវេសន៍​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំផ្សេងៗ​ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​ការ​ឡើង​កម្តៅ​នៃ​ភពផែនដី។ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​យើង​គ្រប់គ្នា “ប្រទេស​ជា​សមាជិក​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ទាំងអស់” ​ត្រូវ​ត្រៀមខ្លួន​​ប្រឈម​និង​ចាត់​ចែង​លំហូរអន្តោប្រវេសន៍ ដោយគិតគូរ​ចរចា​បង្កើត​ជា​កិច្ចព្រមព្រៀង​អន្តោប្រវេសន៍​ពិភពលោក ដើម្បី​ផ្តល់​ទស្សនៈ​វិស័យ​វិជ្ជមាន​ដល់​អន្តោប្រវេសន៍ ទប់​ស្កាត់គំនិត​​ការ​ស្អប់​ខ្ពើម​និង​រើងអើង​គ្នា។

កិច្ចព្រមព្រៀង​ពិភពលោក​ស្តី​អំពីអន្តោប្រវេសន៍​ បាន​​ធ្វើ​ឱ្យ​នឹក​ឃើញ​និងអាច​ប្រៀប​ប្រដូច​បាន​ទៅ​នឹង​​​កិច្ចព្រមព្រៀង​ក្រុង​ប៉ារីស​ស្តី​ពី​អាកាសធាតុ​ដែរ។ កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​នឹងក្លាយ​ជា​ឯកសារ​យោង​សម្រាប់​ពិភពលោក​ទាំង​មូល ធ្វើ​ការ​រួម​គ្នា​ ដើម្បីធានា​ឱ្យ​អន្តោប្រវេសន៍​អន្តរជាតិ​មាន​សុវត្ថិភាព មាន​សណ្តាប់​ធ្នាប់ និង​ស្របច្បាប់ ប៉ុន្តែ​គ្មាន​លក្ខណៈ​ ចាប់​បង្ខំ​ឱ្យ​គោរព​ទេ។

គម្រោង​កិច្ចព្រមព្រៀង​ មាន​លម្អិត​វិធានការ​ចំនួន ២២​ចំណុច​​ ជាក់ស្តែង​ទៀត ដូច​ជា ប្រមូល​និន្នន័យ​ ផ្តល់​អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ​ដល់​អន្តោប្រវេសន៍​ ផ្តល់​សេវា​សុខភាព​ពិសេស​ដល់​ស្ត្រី​និង​កុមារ ផ្តល់ឱកាស​ឱ្យ​ជន​អន្តោប្រវេសន៍​អាច​ស្វែង​រក​​សេវាកម្មសង្គម ឬ​ទប់​ស្កាត់​កុំ​ឱ្យ​មាន​ការ​រើងអើង។

និយាយ​ជា​រួម ​គម្រោង​កិច្ចព្រមព្រៀង ​ចង់បង្កើត​ឱ្យ​មាន​ការ​​យោគយល់​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក ចំពោះ​បាតុភូត​អន្តោប្រវេសន៍​ និង​ចង់​បញ្ជាក់​ឱ្យ​ដឹង​អំពី​ភាព​ចាំបាច់​​នៃការ​ចែក​រំលែក​ទំនួល​​ខុស​ត្រូវ​គ្នា​ និង​ចេះ​រួបរួម​គ្នា។ សម្រាប់​ប្រទេស​ខ្លះ ប្រធានបទ​នេះ​​ជា​បញ្ហា​ដ៏​សែន​រសើប ! ដូច្នេះ​ការ​ចរចា​ទំនង​ជា​នឹង​មាន​ភាព​ស្មុគស្មាញ​ខ្លាំង​មែន​ទែន។ នេះ​បើ​តាម​ការ​ព្យាករណ៍​របស់​អ្នក​ការទូត។

អន្តោប្រវេសន៍​អាមេរិក​ខាង​ត្បូង និង​កណ្តាល ប៉ង​រត់​ឆ្លង​ទៅ​អាមេរិក REUTERS/Jorge Luis Plata

ឯ​ចំណែក​​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដែល​មាន​​វិបត្តិ​ដ៏​តាន​តឹង​ជាមួយ​ប្រទេស​ម៉ិចស៊ិក​ជិតខាង ក្នុង​សំណុំ​រឿង​អន្តោប្រវេសន៍ មិន​ចូល​រួម​ទេ។ ​ រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក​ ដូណាល់ ត្រាំ បាន​ប្រកាស​ កាលពី​ចុង​ឆ្នាំ​២០១៧ ដក​ខ្លួន​ចេញ​ ពី​រៀប​ចំ​បង្កើត​កិច្ចព្រមព្រៀង​ ដោយ​ពន្យល់​ថា​ ចំណាត់ការ​ចែង​ក្នុង​គម្រោង​កិច្ចព្រមព្រៀង​​ មាន​លក្ខណៈ​ផ្ទុយ​នឹង​នយោបាយ​អន្តោប្រវេសន៍​របស់​ប្រធានាធិបតី។

លោក​អគ្គលេខាធិការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ មិន​បាន​បន្ទោស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ដោយ​ចំឈ្មោះទេ តែ​បានព្រមាន​​ថា ​អាជ្ញាធរ​ ដែល​ធ្វើ​រនាំង​ទប់​អន្តោប្រវេសន៍ ឬ​ចាត់​វិធានការ​តឹង​តែង​​បិទ​ឱកាស​ការងារ​ដល់​ជន​អន្តោប្រវេសន៍ កំពុង​បង្ខូច​ផលប្រយោជន៍​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ​ឯង​ដោយ​ឥត​ប្រយោជន៍​ និង​កំពុង​លើក​ទឹក​ចិត្ត ដោយ​អចេតនា​ ​ឱ្យ​មាន​អន្តោប្រវេសន៍​ខុស​ច្បាប់​កាន់​តែ​ច្រើន​​។

ប៉ុន្តែទន្ទឹម​នឹង​ពាក្យ​រិះគន់ ​ទ្វារ​ក៏​នៅ​ចំហ​ជា​និច្ច​ចាំ​ទទួល​អាមេរិក​ ! នេះ​បើ​តាម​ប្រភព​ការទូត ដែល​គូស​បញ្ជាក់​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា អវត្តមាន​របស់​វ៉ាស៊ីនតោន មិន​មែន​ជា​ឧសបគ្គ​​រារាំង នៃ​ការ​បង្កើត​​កិច្ចព្រមព្រៀងឱ្យ​​ចេញ​ជា​រូប​រាង​ឡើង។

ដំបូង​ឡើយ​ ហុងគ្រី​ ដែល​មាន​នយោបាយ​តឹង​រឹង​ខ្លាំង​ចំពោះ​បញ្ហា​អន្តោប្រវេសន៍​ ជាងគេ​នៅ​អឺរ៉ុប ក៏​ចង់​ដក​ខ្លួន​ចេញ ដោយ​យក​គំរូ​តាម​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​។ តែ​ទី​បំផុត​ក៏​បាន​ប្តូរ​ចិត្ត​វិញ៕

ក្លឹប​អ្នកកាសែត​បរទេសមិនលុបចោល​ការអញ្ជើញ​សកម្មជន​​ហុងកុង តាមការទាមទារ​របស់​ប៉េកាំង

អ៊ែរដូហ្កាន ៖ អាមេរិក​ឃុបឃិត​នយោបាយ​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​​ធ្វើបាប​​​តួកគី

ប្រទេស​៥ បើក​កិច្ច​ប្រជុំកំពូល​កំណត់​ពី​លក្ខន្តិកៈសមុទ្រ ​កាស្ព្យែន ​(Caspienne)

ណាសា​បញ្ជូន​ឧបករណ៍​ទៅ​បំបែក​អាថ៌កំបាំង​របស់​ផ្កាយ​ព្រះអាទិត្យ​

អតីត​ប្រធានធិបតី​ប្រេស៊ីល​កំពុងជាប់​ពន្ធនាគារ ឈរ​ឈ្មោះ​បោះឆ្នោត និងចង់​តស៊ូមតិ​លើ​កញ្ចក់​ទូរទស្សន៍​

ព្រឹទ្ធសភា​អាហ្សង់ទីន​ច្រាន​ចោល​ច្បាប់​រម្លូតកូន

៣០​ឆ្នាំ​ក្រោយ​ការងើបបះបោរ​ប្រឆាំង​របបសឹក តើ៨៨៨៨ មាន​ន័យ​យ៉ាងណា​សម្រាប់​ភូមា?

អ៊ីរ៉ង់៖ ទណ្ឌកម្ម​អាមេរិក​ចូល​ជាធរមាន ខណៈ​អឺរ៉ុប​ព្យាយាម​ការពារ​ក្រុម​ហ៊ុន​ខ្លួន

វ៉េណេស៊ុយអេឡា៖ ភេរវកម្ម​សំដៅ​សម្លាប់​ប្រធានាធិបតី​ម៉ាឌុយរ៉ូ តែ​មិន​បាន​សម្រេច

វេទិកាអាស៊ាន ៖ លោក ប៉ុមប៉េអូ អំពាវនាវ​ឱ្យពិភពលោក​បន្ត​រក្សា​សម្ពាធ​លើ​កូរ៉េ​ខាងជើង

សីតុណ្ហភាព​ផែនដី ​ក្តៅ​កាន់​តែ​ខ្លាំង គំរាម​កសិផល ​និង​ជីវិត​មនុស្ស​សត្វ

ហេតុអ្វី​បាន​ស៊ីមបាវ៉េ​មិនផ្លាស់ប្តូរ ទោះនៅក្រោយ​​សករាជ​របស់​មូហ្កាបេ?

តុលាការ​អាមេរិក​បញ្ជា​ឲ្យ​ផ្អាក​គំរូប្លង់ កាំភ្លើងដែល​​ផលិត​ចេញពី​ម៉ាស៊ីនបោះពុម្ព​3D ​

លោក ត្រាំ បង្ហាញ​ជំហរ​ចង់​ជួបមេ​ដឹកនាំ​អ៊ីរ៉ង់ ដោយ​គ្មាន​លក្ខខណ្ឌ

នាយក​ញូវយ៉កថែមស៍ ព្រមាន​លោក​ត្រាំ​អំពី​គ្រោះថ្នាក់​នៃ​ការវាយប្រហារ​អ្នកកាសែត

ក្រុមប្រទេស​មាន​​សេដ្ឋកិច្ច​លូតលាស់​ខ្លាំង BRICS ស្វែង​រក​ដង្ហើម​ថ្មី

អតីតកីឡាករគ្រីតកេត ឈ្នះឆ្នោត​នៅ​ប៉ាគីស្ថាន

អាមេរិក​និង​សហភាព​អឺរ៉ុប​ ​ព្រមព្រៀងគ្នា​បន្ធូរបន្ថយ​ភាព​តានតឹង​ខាង​ពាណិជ្ជកម្ម

ប៉ាគីស្ថាន៖ តើប្អូន​​អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ​ឬ​អតីត​កីឡាករ​គ្រីកេត ​នឹងក្លាយ​ជា​នាយករដ្ឋ​មន្ត្រី​ថ្មី?

កូរ៉េខាងជើង​ ផ្តើម​រុះ​រើ​ទីតាំង​សាកល្បងមីស៊ីលបាលីស្ទិក