rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

អាមេរិក៖​សុន្ទរកថា​ទៅ​កាន់​ប្រជាជាតិ​របស់​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​ផ្តោតសំខាន់​លើ​នយោបាយ និង​ឯកភាព​ផ្ទៃក្នុង

ដោយ គួច គន្ធារ៉ា

នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ ទី៣០ មករា លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ដូណាល់ ត្រាំ​បាន​ថ្លែង​សុន្ទរកថា​ទៅ​កាន់​ប្រជាជាតិ​នៅ​ចំពោះ​មុខ​សភាពេញអង្គ។ នៅ​ក្នុង​សសុន្ទរកថា​ដែល​មាន​រយៈពេល​ជាង ១ម៉ោង លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​បាន​លើក​យក​ទៅ​និយាយ​នូវ​តុល្យការ​នៃ​ការ​កាន់​តំណែង ១ឆ្នាំ​របស់​លោក​ទាក់ទង​នឹង​នយោបាយ​ផ្ទៃក្នុង​ក៏​ដូច​ជា​នយោបាយ​ការបរទេស។ បន្ទាប់​មក លោក​ត្រាំ​ក៏​បាន​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​នូវ​ផែនការ​សម្រាប់​ឆ្នាំ​ខាង​មុខៗ។

សូម​ជម្រាប​ជូន​ថា នេះ​ជា​ការ​ថ្លែង​សុន្ទរកថា​លើក​ទី១ របស់​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​ទៅ​កាន់​ប្រជាជាតិ និង​ក៏​ជា​ឱកាស​សំខាន់​ខ្លាំង​ណាស់​សម្រាប់​គ្រប់រូប​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ដែល​ត្រូវ​ថ្លែង​ក្នុង​១ឆ្នាំ​ម្តង។

មុន​នឹង​និយាយ​ដល់​ខ្លឹមសារ​នៃ​សុន្ទកថា​របស់​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ មាន​ចំណុច​ពិសេស​មួយ​ចំនួន​ដែល​គ្រប់​គ្នា​បាន​ចាប់​អារម្មណ៍ ទី១ លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​បាន​ថ្លែង​សុន្ទរកថា​រយៈពេល ១ម៉ោង និង ២៣នាទី ពោល​ច្រើន​ជាង​លោក​បារ៉ាក់ អូបាម៉ា តែ​តិច​ជាង​លោក​ប៊ីល គ្លីនតុន​ដែល​បាន​ថ្លែង​រយៈពេល ១ម៉ោង និង ២៨នាទី។ ចំណែក​ចំណុច​ពិសេស​ទី២ គឺ​ទាក់ទង​នឹង​ការ​និយាយ​ស្តី​របស់​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ។ នរណា​ក៏​ដឹង​ដែរ​ថា លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​ជា​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ទី១ ដែល​ចូលចិត្ត​និយាយ​ច្រើន ពេល​ខ្លះ​និយាយ​ផ្តេសផ្តាស់​ឥតប្រយោជន៍ នឹក​ឃើញ​ចង់​និយាយ​អី គឺ​និយាយ​ភ្លាម​ដោយ​មិន​បាន​ពិចារណា​ថ្លឹងថ្លែង​ជា​មុន ទោះ​បី​នរណា​ខឹង ឬ​មិន​សប្បាយ​ក៏​ដោយ។

ជា​ទូទៅ លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​ចូលចិត្ត​បញ្ចេញ​ប្រតិកម្ម​ជា​ភាសា​សរសេរ​នៅ​ក្នុង​ទំព័រ​បណ្តាញសង្គម twitter របស់​លោក​ដែល​គេ​បាន​ឃើញ​សឹង​តែ​រាល់​ថ្ងៃ តាំង​ពី​រឿង​កំប៉ិកកំប៉ុក​រហូត​ដល់​រឿង​ប្រទេសជាតិ។ ក៏​ប៉ុន្តែ និង​អ្វី​ដែល​គេ​បាន​សម្គាល់​ឃើញ​នៅ​ក្នុង​សុន្ទរកថា​ដែល​លោក​ត្រាំ​បាន​ថ្លែង​ជាង ១ម៉ោង​នា​ថ្ងៃ​អង្គារ ទី៣០ មករា លោក​ត្រាំ​បាន​អាន​សុន្ទរកថា​ទាំង​ស្រុង​ដោយ​មិន​មាន​ខ្វះ​ពាក្យពេចន៍ ឃ្លាឃ្លោង​ណា​មួយ​ឡើយ ពោល​ខុស​ពី​ទម្លាប់​សព្វ​មួយ​ដង​ដែល​លោក​ត្រាំ​ចូលចិត្ត​ថែមថយ បញ្ចេញបញ្ចូល។

លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​ផ្តោត​លើ​នយោបាយ និង​ឯកភាព​ផ្ទៃក្នុង

នៅ​ក្នុង​សុន្ទរកថា​រយៈពេល ១ម៉ោង និង ២៣នាទី មាន​ជាង​ពាក់​កណ្តាល​ត្រូវ​បាន​លោក​ត្រាំ​ផ្តោត​សំខាន់​លើ​នយោបាយ​ផ្ទៃក្នុង តាំង​ពី​ក្នុង​សំណុំរឿង​សេដ្ឋកិច្ច សង្គម អន្តោប្រវេសន៍ ឬ​សន្តិសុខ​ផ្ទៃក្នុង។ នេះ​អាច​ថា​ជា​រឿង​មួយ​ធម្មតា​សម្រាប់​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​ដែល​គ្រប់​គ្នា​ស្គាល់​ជា​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ម្នាក់​ចេញ​មុខ​ការពារ គិត​ផលប្រយោជន៍ជាតិ និង​ពលរដ្ឋ​អាមេរិកាំង​ជា​ធំ ដូច​ដែល​លោក​ធ្លាប់​រម្លឹក​គ្រប់ពេល​នូវ​ឃ្លា​មួយ​ថា « America first »។ ឃ្លា « America first » ដែល​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​ជាប់ឆ្នោត​ជា​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក។

លោក​ត្រាំ​បាន​និយាយ​ច្រើន​លើ​លទ្ធផល​ដែល​លោក និង​រដ្ឋបាល​របស់​លោក​សម្រេច​បាន​ក្នុង​រយៈពេល ១ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ ពិសេស​ស្ថានភាព​សុខភាព​សេដ្ឋកិច្ច​ដ៏​ល្អ​ជាមួយ​នឹង​អត្រា​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច ២,៣% ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៧​ដែល​លើស​ឆ្នាំ ២០១៦ ដែល​មាន​ត្រឹម ១,៥%។ លោក​ត្រាំ​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ក្នុង​រយៈពេល ១ឆ្នាំ​នៃ​ការ​កាន់​តំណែង​របស់​លោក មាន ២លាន ៤សែន​ការងារ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង ហើយ​តម្លៃភាគហ៊ុន​នៅ​ផ្សារភាគហ៊ុន​ចេះ​តែ​ឡើង​ក្រឺតៗ។ បន្ទាប់​មក លោក​ត្រាំ​មិន​ភ្លេច​និយាយ​ពី​ជោគជ័យ​ជា​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​នៅ​ក្នុង​កំណែទម្រង់​លើ​ច្បាប់​សារពើពន្ធ​ដែល​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន រោងចក្រ​អាមេរិក​ទទួល​បាន​ឡើង​វិញ​នូវ​ការ​ប្រកួតប្រជែង។

សំណុំរឿង​រសើប​មួយ​ទៀត គឺ​ទាក់ទង​នឹង​បញ្ហា​អន្តោប្រវេសន៍។ លោក​ត្រាំ​បាន​រម្លឹក​ជា​ថ្មី​ពី​បំណង​ចង់​ផ្តល់​សញ្ជាតិ​អាមេរិកាំង​ឲ្យ​ជនអន្តោប្រវេសន៍​ខុសច្បាប់​ចំនួន ១លាន ៨សែន​នាក់​ដែល​បាន​ចូល​ក្នុង​ទឹកដី​អាមេរិក​តាំង​ពី​ក្នុង​វ័យ​កុមារ។ បន្ទាប់​មក លោក​ត្រាំ​ក៏​មិន​ភ្លេច​និយាយ​ពី​ផែនការ​ចង់​សង់​ជញ្ជាំង​នៅ​តាម​បណ្តោយព្រំដែន​ជា​មួយ​ប្រទេស​ម៉ិកស៊ិច​ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​លំហូរ​ជនអន្តោប្រវេសន៍។ លោក​ត្រាំ​ដឹង​ថា​ដើម្បី​អាច​សម្រេច​ផែនការ​នេះ​បាន លោក​ត្រូវ​ការ​កញ្ចប់​ថវិកា​មួយ​ដែល​យល់ព្រម​ដោយ​ក្រុម​អ្នកសាធារណរដ្ឋ និង​ក្រុម​អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ។ អ៊ីចឹង​ហើយ​ជា​នៅ​ក្នុង​សុន្ទរកថា លោក​ត្រាំ​មិន​ញញើត​នឹង​បោះដៃ​រក​ក្រុម​ទាំង​ពីរ​ឲ្យ​ទទួល​យក​សំណើ​របស់​លោក​ក្នុង​គោលដៅ​ការពារ​ពលរដ្ឋ​អាមរិកាំង ដោយ​មិន​ប្រកាន់​ដើមកំណើត ព័ណ៌សម្បុរ និង​សាសនា។

កូរ៉េខាងជើង​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម​អន្តរជាតិ​ទី១ របស់​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ

រឿង​នយោបាយ​ការបរទេស​ក៏​ត្រូវ​បាន​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​ចង​ភ្ជាប់​នឹង​ផលប្រយោជន៍​អាមេរិកាំង។ សម្រាប់​លោក​ត្រាំ អាមេរិក​ត្រូវ​តែ​សើរើ​ពិនិត្យមើល​ឡើង​វិញ​លើ​ជំនួយ ការ​ចំណាយ​ផ្សេងៗ និង​គ្រប់​ទំនាក់ទំនង​របស់​ខ្លួន​នៅ​បរទេស។ លោក​ត្រាំ​ធ្លាប់​បាន​លើក​ឡើង​ច្រើន​ដង​ថា អាមេរិក​មិន​អាច​បន្ត​ឲ្យ​លុយ​អ្នកដទៃ​ដោយ​ល្ងីល្ងើ និង​គ្មាន​ទទួល​បាន​ផលប្រយោជន៍​អ្វី​ត្រឡប់​វិញ​ទៀត​ឡើយ។ អ្វី​ដែល​លោក​ត្រាំ​ចង់​បាន គឺ​ចង់​ឃើញ​ជំនួយ ឬ​ការ​ចំណាយ​របស់​អាមេរិក​នៅ​បរទេស​មាន​គោលដៅ​ច្បាស់លាស់ ផ្តល់​ប្រយោជន៍​ឲ្យ​អាមេរិក ឬ​ក៏​យ៉ាង​ហោចណាស់​ក៏​ទទួល​បាន​ការ​អរគុណ​ដែរ។

មាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​អន្តរជាតិ​ខ្លះ​ជាមួយ​បរទេស​ត្រូវ​បាន​លោក​ត្រាំ​ចាត់​ទុក​ជា​កិច្ចព្រមពៀង​ដែល​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​អាមេរិក​បាត់បង់​ប្រយោជន៍​ច្រើន​ណាស់ និង​ចង់​បាន​ការ​ដោះដូរ​ពាណិជ្ជកម្ម​មួយ​ស្មើភាព​ដោយ​គ្មាន​នរណា​កេង​ចំណេញ​លើ​នរណា​ឡើយ។ បន្ទាប់​មក លោក​ត្រាំ​បាន​លើក​ឡើង​ពី​ការ​ដែល​អាមេរិក​កំពុង​ប្រឈម​មុខ​នឹង​របបយូកូម ក្រុម​អង្គការ​ភេរវនិយម គូប្រជែង​ដូច​ចិន និង​រុស្ស៊ី​ដែល​កំពុង​គំរាម​លើ​ផលប្រយោជន៍ សេដ្ឋកិច្ច និង​តម្លៃ​របស់​អាមេរិក។ របប​ដឹកនាំ​តាម​បែប​យូកូម​ដែល​លោក​ត្រាំ​បាន​ចង្អុល​លើ​របបដឹកនាំ​នៅ​កូរ៉េខាងជើង​របស់​លោក​គីម ជុងអ៊ុន និង​ដែល​លោក​ត្រាំ​បាន​ចាត់​ទុក​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម​អន្តរជាតិ​ទី១ នៃ​រដ្ឋបាល​របស់​លោក។

សម្រាប់​លោក​ត្រាំ គ្មាន​របប​ដឹកនាំ​ណា​មួយ​ដែល​បាន​គាបសង្កត់​លើ​ពលរដ្ឋ​ខ្លួន​ឯង​យ៉ាង​ព្រៃផ្សៃ​ដូច​នៅ​កូរ៉េខាងជើង​ទេ។ បន្ទាប់​មក លោក​ត្រាំ​ក៏​មិន​ភ្លេច​បរិហារ​លើ​ក្រុម​ប្រទេស​សភាវៈ​អាក្រក់​មួយ​ចំនួន​ដោយ​ផ្តើម​ពី​ប្រទេស​វ៉េណេស៊ុយអេឡា គុយបា និង​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ង់។ អ៊ីរ៉ង់​ដែល​លោក​ត្រាំ​បាន​លើក​ទឹកចិត្ត និង​គាំទ្រ​បុព្វហេតុ​របស់​ពលរដ្ឋ​ដើម្បី​សេរីភាព។ ទាក់ទង​នឹង​គុក Guantanamo នៅ​ក្នុង​ទឹកដី​គុយបា​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស់​ត្រូវ​បាន​លោក​ត្រាំ​សម្រេច​ឲ្យ​បន្ត​ទុក​សម្រាប់​ឃុំខ្លួន​ពួក​ភេរវជន។ គួរ​រម្លឹក​ថា គុក​មួយ​នេះ​ត្រូវ​បង្កើត​ឡើង​នៅ​ក្រោយ​មហាភេរវកម្ម​ថ្ងៃ១១ កញ្ញា ២០០១ ដោយ​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក George W. Bush ដើម្បី​ឃុំ​ពួក​អាល់កៃដា។ នៅ​ក្នុង​ជំនាន់​លោក​អូបាម៉ា លោក​អូបាម៉ា​បាន​សម្រេច​បិទ​គុក​នេះ​វិញ តែ​ត្រូវ​បាន​សភា​ជំទាស់​នា​ពេល​នោះ។ ឥឡូវ​នេះ លោក​ត្រាំ​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​លើ​ក្រិត្យ​មួយ​ឲ្យ​បន្ត​រក្សា​ទុក​ជា​បន្ត​ទៀត៕

លោកត្រាំ ទាមទារ​ឲ្យ​ស៊ើប​អង្កេត​លើ​FBI ​ដោយចោទថា​ស៊ើបការណ៍​​សំងាត់​​លើ​​ក្រុម​ការងារ​លោក

វេណេស៊ុយអេឡា​បោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី ចំពេល​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ​ដុនដាប​ខ្លាំង

សហភាពអឺរ៉ុប​បញ្ជូន​តំណាង​ទៅ​អ៊ីរ៉ង់ ដើម្បី​បញ្ជាក់​ពី​ការ​ប្តេជ្ញា ​ក្នុង​ការ​ថែ​រក្សា​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ

ប្រទេស​អារ៉ាប់​លែង​មាន​ជំហរ​ដូចគ្នា ដើម្បី​ការពារ​​ប៉ាឡេស្ទីន

ជំនួបកំពូលអឺរ៉ុប-បាល់កង់៖​អឺរ៉ុប​ប្រទាញប្រទង់​គ្នា​​ក្នុង​រឿង​បាល់កង់ តែ​ឯកភាព​គ្នា​ដើម្បី​ទប់​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ

ព្យុងយ៉ាង​គំរាម​លុប​ចោល​ជំនួប រវាង​លោក ត្រាំ និង គីម ជុងអ៊ុន

ដើមបូព៌ា៖​កំហឹង​របស់​ពលរដ្ឋ​ប៉ាឡេស្ទីន​ប្រឆាំង​អ៊ីស្រាអែល​កំពុង​បន្ត​មាន​យ៉ាង​ខ្លាំងក្លា

អាមេរិក​សម្ពោធ​ស្ថានទូត​នៅ​ហ្ស៊េរុយសាឡិម ក្រោម​សន្ធឹក​នៃ​បាតុកម្ម​ប៉ាឡេស្ទីន

ជន​ដៃ​ដល់​បង្កការ​វាយប្រហារ​ដោយ​កាំបិត​នៅ​ប៉ារីស ជា​ជនជាតិ​បារាំង​ ដើមកំណើត​រុស្ស៊ី

អ៊ីរ៉ាក់​រៀបចំ​បោះឆ្នោតសភា​លើក​ទី១ ក្រោយ​ទទួល​ជោគជ័យ​លើ​អង្គការ​រដ្ឋអ៊ីស្លាម

ម៉ាឡេស៊ី ៖ ព្រះមហាក្សត្រ​លើកលែង​ទោស​មេបក្ស​ប្រឆាំង​អាន់វ៉ា

បារាំង​ចេញមុខ​រក​មធ្យោបាយ​ស្រោចស្រង់​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់

មហោស្រព​កាន​ក្រោម​សម្ពាធ​នៃ​រឿងអាស្រូវ​រំលោភផ្លូវភេទ

បារាំង៖ ១ឆ្នាំ​នៃ​អាណត្តិ​របស់​លោក​ម៉ាក្រុង ​កំណែទម្រង់​ក៏ច្រើន ​ការ​តវ៉ា​ក៏ច្រើន

ហេតុអ្វី​បាន​ជា​លីបង់​មិន​ធ្លាក់​ខ្លួន​ក្នុង​សង្រ្គាម ដូច​ប្រទេស​ជិតខាង?

ខួប២​សតវត្ស​របស់ កាល ម៉ាក្ស៖ ប្រត្យក្ស​ភាព​នៃ​ទ្រឹស្តីម៉ាក្ស នៅតែ​បង្កភាព​ចម្រូងចម្រាស់​

New York Times៖​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​កំពុង​ពិចារណា​លើ​សេណារីយ៉ូ​ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​ទ័ពអាមេរិក​នៅ​កូរ៉េខាងត្បូង

​លោក​ម៉ាក្រុង​​ទៅ​​នូវែលកាឡេដូនី មុន​ប្រជាមតិទាមទារ​ឯករាជ្យពីបារាំង

បារាំង ចង់​ស្ថាបនា​ផ្លូវថ្មី ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក ជាមួយ​អូស្ត្រាលី

លោក​នេតាន់យ៉ាហ៊ូ៖​អ៊ីស្រាអែល​មាន​ភស្តុតាង​គ្រប់គ្រាន់​ដែល​បញ្ជាក់​ពី​ការ​និយាយ​កុហក​របស់​អ៊ីរ៉ង់​ក្នុង​បញ្ហា​នុយក្លេអ៊ែរ