rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក
rss itunes

ប្រជាជន​ប្រេស៊ីល​ធ្វើ​បាតុកម្ម ដោយសារ​តែ​សំបុត្រ​ឡើង​ថ្លៃ ២០សេន ?

ដោយ ឈាង បុប្ផា

កាលពី​សប្តាហ៍មុន ប្រជាជន​ប្រេស៊ីល​រាប់សែន​នាក់​បាន​ចុះថ្នល់​ធ្វើ​បាតុកម្ម​សន្តិភាព។ ប៉ុន្តែ បាតុកម្ម​បាន​ប្រែក្លាយ​ជា​ហិង្សា ដោយ​បាតុករ​មួយ​ចំនួន​បាន​ចូល​វាយបំផ្លាញ​ទីតាំង​ពាណិជ្ជកម្ម និង​ស្ថាប័ន​មួយ​ចំនួន​របស់​រដ្ឋាភិបាល។

នេះ​ជា​បាតុកម្ម​កម្រ ដែល​គេ​ខាន​ឃើញ​តាំង​ពី​របប​ផ្តាច់ការ​បាន​ដួល​រំលំ​ទៅ នៅក្នុង​ប្រទេស​ប្រេស៊ីល កាលពី​ឆ្នាំ ១៩៨៥។ សួរថា តើ​ប្រជាជន​ប្រេស៊ីល​ធ្វើ​បាតុកម្ម ដោយសារ​តែ​គេ​បាន​ដំឡើង​ថ្លៃ​ឡាន​ក្រុង​បន្ថែម ២០​សេន ឬ​យ៉ាងណា ?

 

ដំឡើង​ថ្លៃ​សំបុត្រ​ក្រុង ត្រឹម​២០​សេន គឺ​ដូចជាគេ​ចាក់សាំង​ទៅលើ​អម្បែងភ្លើង។ ការដំឡើង​ថ្លៃ​សំបុត្រ​ដោយ​ចៅហ្វាយក្រុង Sao Paulo ​បាន​ជំរុញ​ប្រជាជន​ប្រេស៊ីល​ឲ្យ​ធ្វើ​បាតុកម្ម​ជា​បន្តបន្ទាប់ នៅក្នុង​ទីក្រុង​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រេស៊ីល។ ប៉ុន្តែ ប្រជាជន​ប្រេស៊ីល​ផ្ទុះកំហឹង​ចុះធ្វើ​បាតុកម្ម​ទាំងអស់គ្នា ដោយសារ​តែ ពួកគេ​​ឃើញ​ការបង្រ្កាប​របស់​ប៉ូលិស ដែល​រូបភាព​នេះ​បាន​រំលឹក​ពួកគេ​ឲ្យ​នឹក​ទៅដល់​ការបង្រ្កាប​របស់​មេដឹកនាំ​ផ្តាច់ការ ប្រេស៊ីល​ដែល​បាន​បិទ​បញ្ចប់​កាលពី​ឆ្នាំ ១៩៨៥។

ភាព​អយុត្តិធម៌​ក្នុង​សង្គម អំពើ​ពុករលួយ និងការគ្រប់គ្រង​មិនល្អ ខាងផ្នែក​សេវា​សាធារណៈ នោះ​ជា​មូលហេតុ​ចំបង ដែល​លើក​ទឹកចិត្ត​ប្រជាជន​ប្រេស៊ីល​រាប់សែននាក់​ស្រាក់ស្មា គ្នា ចុះថ្នល់ ធ្វើ​បាតុកម្ម។ បាតុករ​ទាំងនោះ​ រិះគន់​ផងដែរ​ពី​គម្រោង​ចំណាយ​លុយ​ដ៏មហាសាល​ទៅ​លើ​ហេដ្ឋារចនា​សម្ព័ន្ធ​កីឡា ដែល​រដ្ឋាភិបាល​កំពុង​ប្រញឹកដៃ សម្រាប់​ទទួល​ការប្រកួត​កីឡា​បាល់ទាត់​ពិភពលោក នៅឆ្នាំ​ក្រោយនេះ។

នៅ​ប្រេស៊ីល​កីឡាបាល់ទាត់​ត្រូវ​គេ​ចាត់ទុក​ដូចជា​ស្តេច។ បាល់ទាត់​ជា​កីឡា​ជាតិ​ដែល​យុវជន​ប្រេស៊ីល​និយម​លេង​ជា​ទូទៅ។ ប្រេស៊ីល​មាន​សម្បូរ​ដោយ​កីឡាករ​ជើងឯក​ល្បីៗ និង​ធ្លាប់​ជា​ម្ចាស់​ពាន​រង្វាន់​បាល់ទាត់​ពិភពលោក ដល់​ទៅ ៥ដង។ នៅពេល​ដែល​ប្រេស៊ីល​ត្រូវ​គេ​ចាប់ឆ្នោត​ឲ្យ​ធ្វើ​ជា​ម្ចាស់ផ្ទះ​រៀបចំ​ការប្រកួត​បាល់ទាត់ កាលពី​ឆ្នាំ ២០០៧ ទាំង​មេដឹកនាំ និង​ប្រជាជន​មាន​ការ​អបអរ ហ៊ោកញ្ជ្រៀវ​យ៉ាងខ្លាំង។ ប៉ុន្តែ នៅ​ពេលនេះ ប្រជាជន​ប្រេស៊ីល​ហាក់លែង​សូវ​ត្រេកត្រអាល​ដូចមុនទៀតហើយ ព្រោះ​ទីមួយ ពួកគេ​ត្រូវ​រដ្ឋាភិបាល​តម្រូវ​ឲ្យ​ចូលរួម​ធ្វើ​​វិភាគទាន​ក្នុង​ថវិកា សម្រាប់​ចំណាយ​លើ​គម្រោង​រៀបចំ​កីឡាបាល់ទាត់​ពិភពលោក ដែល​មាន​តម្លៃ​រហូត​ដល់​១៣​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ សម្រាប់​រៀបចំ​ការប្រកួត​កីឡា​បាល់ទាត់​សហព័ន្ធដែល​ចាប់ផ្តើម​កាលពី​ពាក់កណ្តាល​ខែ​មិថុនា និង​ការប្រកួតបាល់ទាត់​ពិភពលោកនៅឆ្នាំក្រោយ។ នេះ​គេ​នៅ​មិន​ទាន់​គិត​ដល់​ថវិកា​៨ពាន់​លាន​ដុល្លារទៀត ដែល​គេ​ត្រូវ​ប្រើ​សម្រាប់​រៀបចំ​កីឡា​អូឡាំពិក ឆ្នាំ ២០១៦។

មួយវិញទៀត កាលពី​៦​ឆ្នាំ​មុន ប្រជាជន​ប្រេស៊ីល​សប្បាយចិត្ត​ដែល​បាន​ឈ្នះ​ធ្វើ​ជា​ម្ចាស់ផ្ទះ​រៀបចំ​កីឡា​បាល់ទាត់ ព្រោះ សេដ្ឋកិច្ច​ប្រេស៊ីល​ដែល​ពឹងផ្អែក​ខ្លាំង​លើ​វិស័យ​កសិកម្ម (ប្រេស៊ីល​ជា​កសិដ្ឋាន​ពិភពលោក)​បានស្គាល់​ការរីកចម្រើន​ជា​បន្តបន្ទាប់។ ប្រេស៊ីល​ក្រោម​ការដឹកនាំ​របស់​លោក​អតីត​ប្រធានាធិបតីលុយឡា បាន​ស្គាល់​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​ជាប់ៗ​គ្នា រហូត​ដល់​ឆ្នាំ ២០១០។ លោកលុយឡា​មានប្រជាប្រិយភាព​ខ្លាំង ដោយសារ​តែ​លោក​បាន​ជំរុញ​ការអភិវឌ្ឍ​ផ្នែក​អប់រំ និង​សេវា​សុខភាព​តាម​ភូមិ។

ប៉ុន្តែ លោកស្រី​ Dilma Rousseff ប្រធានាធិបតី​ថ្មី មើល​ទៅ​គ្មាន​សិល្បៈ​ដឹកនាំ​ល្អ​ដូច​លោកលុយឡា​ទេ។ ជាក់ស្តែង ចាប់តាំង​ពី​ចូល​កាន់​តំណែង​ជា​ប្រធានាធិបតី កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស​ប្រេស៊ីល​ធ្លាក់ចុះ ជា​បន្តបន្ទាប់។ គេមើលឃើញថា នយោបាយ​របស់​លោកស្រី ក្នុង​ការដំឡើងថ្លៃ​ពន្ធ​លើ​ផលិតផល​នាំចូល​មកក្នុង​ប្រទេស​ប្រេស៊ីល ​បាន​បំបាក់ទឹកចិត្ត​ក្រុមអ្នកវិនិយោគ​បរទេស។ ការដំឡើង​ពន្ធគយនេះ​ ដែល​ដំបូង​ឡើយ ធ្វើឡើង​ដើម្បី​បាន​ទប់ស្កាត់​ការហូរចូល​ទំនិញ​បរទេស នៅទីបំផុត ជាអ្នកធ្វើ​ឲ្យ​រដ្ឋ​ចំណាយលុយ​កាន់​តែច្រើន​ទៅលើ​សម្ភារៈ ឧបករណ៍​ដែល​នាំចូល​មក​ពី​បរទេស និង​ដែល​គេ​ត្រូវការ​ដើម្បី​សាងសង់​ហេដ្ឋារចនា​សម្ព័ន្ធ​សម្រាប់​ការប្រកួត​កីឡាបាល់ទាត់។

លោកស្រី​ប្រធានាធិបតី​ប្រេស៊ីល​ធ្លាប់​បាន​និយាយ​ការពារ​គម្រោង​រៀបចំ​​ការប្រកួត​កីឡាអូឡាំពិក និង​កីឡា​បាល់ទាត់​ពិភពលោក ដែល​បើ​តាម​លោកស្រី វា​នឹង​ជំរុញ​ឲ្យ​ហេដ្ឋារចនា​សម្ព័ន្ធ និង​សន្តិសុខ​របស់​ប្រេស៊ីល បាន​រីកចម្រើន ល្អ​ជាងមុន។ ប៉ុន្តែ ការអះអាង​របស់​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​ប្រេស៊ីល មិន​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជាជន​ស្ងប់ ជឿ​ទុកចិត្ត​ឡើយ ព្រោះ​ចំណាយ​ទៅ​លើ​វិស័យ​កីឡា ច្រើនពេក នៅក្នុង​ខណៈពេល​ដែល​សេវា​សាធារណៈ​នៅ​ខ្សត់ខ្សោយ នៅឡើយ ជាពិសេស​ខាងផ្នែក​សុខភាព និង​អប់រំ។ និយាយ​ឲ្យ​ស្រួលស្តាប់ គឺ​រដ្ឋាភិបាល​ប្រេស៊ីល​មាន​ភ្នែក​ធំជាង​ពោះ សំឡឹង​ចង់​បាន ហួសមាឌ​ដែល​ខ្លួន​មាន។

ដូច្នេះ គឺ​ដូចជា​បដិវត្ត​អារ៉ាប់ផ្សេងទៀត ប្រជាជន​ប្រេស៊ីល​ធ្វើ​បាតុកម្ម ដោយគ្មាន​ការដឹកនាំ​ពី​គណបក្ស​នយោបាយ។ គេ​ផ្តោត​ទាមទារ​តែ​រឿង​សេដ្ឋកិច្ច។ ពេលនេះ អាជ្ញាធរ​ប្រេស៊ីល​ប្រយ័ត្នប្រយែង មិន​ចាត់វិធានការ​ក្តៅ តប​នឹង​បាតុករ​ទេ ប៉ុន្តែ ក៏​មិន​បន្ធូរដៃ ព្រោះ នៅ​ក្រោម​ការតាម​​មើល​របស់​អន្តរជាតិ ប្រេស៊ីល​ក្នុង​នាម​ជា​ប្រទេស​ម្ចាស់ផ្ទះ រៀបចំ​ការប្រកួត​កីឡា​បាល់ទាត់ឆ្នាំ ២០១៤ និង​កីឡា​អូឡាំពិក ២០១៦ ត្រូវ​តែ​ការពារ​មុខមាត់​របស់ខ្លួន ដើម្បី​បញ្ជាក់​ថា ខ្លួន​មាន​សមត្ថភាព​រក្សា​សន្តិសុខ និង​ គ្រប់គ្រង​ស្ថានភាព មិន​ប្រក្រតី​នានា​ដែល​អាច​កើតមាន​នៅក្នុង​ឱកាស​ប្រកួត​កីឡាបាល់ទាត់៕

 

ការឡើងកម្តៅអាកាសធាតុ រដ្ឋាភិបាល​​បារាំង​​បញ្ចេញ​សកម្មភាព​មិន​គ្រប់គ្រាន់ ?

ឥណ្ឌា​ប្រឈមនឹង​វិបត្តិ​ខ្វះទឹក​ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ​មិនធ្លាប់មាន

មជ្ឈិមបូព៌ា៖ផែនការសន្តិភាពដែលអាមេរិកចង់បង្រួបបង្រួមអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមប្រទេសនៅឈូងសមុទ្រពែក្សដើម្បីប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់

ហេតុផល​នៅ​ពី​ក្រោយ​ភាព​ជោគជ័យ​នៃ​សង្គម​សិង្ហបុរី​

តើយន្តហោះ​ចម្បាំង​ថ្មី​​របស់​អឺរ៉ុប​មាន​ទម្រង់​យ៉ាង​ដូចម្តេច ?

អាប៉ូឡូ៖ ​៥០ឆ្នាំ​ក្រោយមក ​គេ​ចាប់ផ្តើម​ផ្តោតអារម្មណ៍​ខ្លាំង​ឡើងវិញ​លើ​ព្រះចន្ទ

ហេតុអ្វីបានជាច្រកសមុទ្រអកមូ (Ormuz) ក្លាយជាប្រធានបទក្តៅខ្លាំងម្ល៉េះនៅក្នុងតំបន់ដើមបូព៌ា?

បំណុល​ជាតិ​​ចំណាយ​​សាធារណៈ​​និង​​ការ​​ព្រមាន​​របស់​​មូលនិធិរូបិយវត្ថុ​អន្តរជាតិ​​លើ​​រដ្ឋាភិបាល​​បារាំង​​

Huawei​ សម្រុក​ពង្រីក​និង​ពង្រឹង​ការរកស៊ី​នៅអាហ្វ្រិក​ ក្រោយ​ពិបាក​វាយលុក​ទីផ្សារ​នៅ​លោកខាងលិច​

អាមេរិក-កូរ៉េ​ខាង​ជើង៖ ១​​ឆ្នាំ​ក្រោយ​ជំនួប​កំពូល​ តើ​ទំនាក់ទំនងត្រាំ-គីម​ដើរដល់ណា?

តើនាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុនអាចជួយកាត់បន្ថយភាពតានតឹងរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងសហរដ្ឋអាមេរិកបានកម្រិតណាដែរ?

ចំនួន​និស្សិតចិន​សិក្សានៅ​អាមេរិក​ទំនងជាធ្លាក់ចុះ​​ ដោយសារ​ភាពតានតឹង​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​

អាស៊ាន​អាច​ជា​ចំណុច​ក្តៅជាងគេ​បើ​មាន​សង្រ្គាមត្រជាក់​រវាង​ចិន​និង​អាមេរិក

តើអ្វី​ជា​មូលហេតុ​ចម្បង​នៅពីក្រោយ​ការធ្លាក់ចុះ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ចចិន?

អឺរ៉ុប ៖ ក្រោយ​ការបោះឆ្នោត ដល់វេលាប្រជែង​​គ្នា​​យក​​តំណែង​ដឹកនាំ​អឺរ៉ុប

ចិន-អាមេរិក៖ ​សង្រ្គាមត្រជាក់ថ្មី​កំពុង​ចាប់ផ្តើម?

ហេតុអ្វីបានជាអ៊ីរ៉ាក់ទើសទាល់ចិត្តខ្លាំងម្ល៉េះនៅចំពោះមុខកំណើនតានតឹងខ្លាំងរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងអាមេរិក?

ការ​បោះឆ្នោតសភា​អឺរ៉ុប​និង​​គម្រោង​លុយ​អឺរ៉ូ​នៅ​១០​ឆ្នាំ​ក្រោយ​​វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុ​សាកល​

តើ​សភា​អឺរ៉ុប​មាន​តួនាទី​យ៉ាងណា​ខ្លះ ?

ដំឡើងពន្ធ​ជា​រឿង​ដ៏​រសើប តែ​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​រដ្ឋាភិបាល​ជប៉ុន​ចាំបាច់ត្រូវតែ​ធ្វើ?