rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

លោក​ដូណាល់ ត្រាំ ​ចង់​ប្រកាស​សង្រ្គាម​ជាមួយ ​FBI និង​ស្ថាប័ន​យុត្តិធម៌​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក?

ដោយ ម៉ម ពិសី

កាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី២កុម្ភៈ លោកដូណាល់ ត្រាំ ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋ​អាមេរិក បានសម្រេចឲ្យផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈ នូវរបាយការណ៍មួយស្តីអំពីសកម្មភាព​​លបលួច​ស្តាប់​ទូរស័ព្ទ របស់មនុស្សជំនិតនឹងលោកដូណាល់ ត្រាំម្នាក់ ពីសំណាក់​​FBI។ លោក​ដូណាល់ ត្រាំ បានចាត់ទុកថា FBI និងក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិក បាន​​បំពាន​​អំណាច ធ្វើការ​ស៊ើបអង្កេតដោយលំអៀង ដើម្បីតែចាប់កំហុសក្រុមការងាររបស់លោក នៅក្នុងសំណុំ​រឿង​រុស្ស៊ី។ ផ្ទុយទៅវិញ ក្រុមគណបក្សប្រជាធិតេយ្យវិញ បានយល់ថា​ ការផ្សព្វផ្សាយ​របាយការណ៍នេះ ជាសាធារណៈ គឺលោកដូណាល់ ត្រាំ គ្មានបំណង​​អ្វី ក្រៅ​តែ​ពី​បង្កាច់បង្ខូចកិត្តិយសរបស់FBI និងមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ នោះទេ។

តើលោក ប្រធានាធិបតីអាមេរិក កំពុងតែប្រកាសសង្រ្គាម ជាមួយប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ឬយ៉ាងណា? តើការនេះ អាចប៉ះពាល់ ដល់គោលការណ៍គ្រិះនៃតុល្យភាពអំណាច កំរិត​ណាដែរ?

របាយការណ៍ដែលបន្ទោសការងារ​ របស់FBI និងក្រសួងយុត្តិធម៌

វាជារបាយការណ៍ ដែលគណកម្មការសភាអាមេរិក ផ្តួចផ្តើមឡើងដោយសមាជិកសភា មកពីគណបក្សសាធារណៈរដ្ឋ បានស្នើឲ្យធ្វើ បន្ទាប់ពីលេចធ្លាយ រឿងរ៉ាវស្តីពីការលូកដៃជ្រៀតជ្រែករបស់រុស្ស៊ី មកក្នុងការបោះឆ្នោត។ របាយការណ៍នេះ បានចោទប្រកាន់លើការងាររបស់ ក្រុមការងារFBI ព្រមទាំងក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិក ថាបានបំពានអំណាច រៀបចំរកលេសធ្វើយ៉ាងណា ឲ្យ​ចៅក្រម ចេញដីកា អនុញ្ញាត ឲ្យក្រុមស៊ើបអង្កេត​ទៅលបស្តាប់ទូរស័ព្ទរបស់មនុស្សម្នាក់ ឈ្មោះ Carter Page ដែលធ្លាប់ធ្វើការក្នុងក្រុមការងារឃោសនារបស់លោកដូណាល់ ត្រាំ។

តាមធម្មតា អាមេរិក​ មានច្បាប់មួយឈ្មោះថា Foreign Interlligence Surveillance Act (FISA) ដែលអនុញញ្ញាតឲ្យក្រុមស៊ើបអង្កេត របស់ក្រសួងយុត្តិធម៌ ស្នើសុំទៅចៅក្រមសហព័ន្ធ ឲ្យបើកការលបស្តាប់តាមទូរស័ព្ទ លើមនុស្សណាម្នាក់ បើសិនជាគេសង្ស័យ ថាមនុស្សនោះ អាចកំពុងតែឃុបឃិតជាមួយប្រទេសដ៏ទៃណាមួយផ្សេងទៀត។ ក៏ប៉ុន្តែ យោងតាមរបាយការណ៍​ ដែលលោកដូណាល់ ត្រាំបានផ្សព្វផ្សាយនេះ គឺគេបានសន្និដ្ឋាន​ច្រើនចំណុចថា ក្រុមស៊ើបអង្កេត បានស្នើទៅចៅក្រមដោយលំអៀង ក្នុងគោលបំណងតែមួយគត់គឺចាប់កំហុសជនសង្ស័យ ដែលត្រូវគេលបស្តាប់ទូរសព័្ទ។

ចំណុចទីមួយ របាយការណ៍នេះ លើកឡើងថា​ ក្រុមស៊ើបអង្កេតFBI បានស្នើទៅចៅក្រម ដោយផ្អែកលើឯកសារមួយចំនួនធំ ដែលបានមកពីមនុស្សម្នាក់ ឈ្មោះ Christopher Steele។ មនុស្សនេះ គឺជាអតីតគេញសម្ងាត់របស់អង់គ្លេស ហើយឯកសារស្រាវជ្រាវរបស់ជននេះ គឺត្រូវបានប្រមូលឡើង ក្នុងបេសកកម្មមួយ ដែលគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ជាអ្នកចំណាយប្រាក់ ឲ្យធ្វើការស្រាវជ្រាវ។ គឺត្រង់ចំណុចនេះហើយ ដែល ខាងក្រុមគណបក្សសាធារណៈរដ្ឋ របស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ចាត់ទុកថាឯកសាររបស់ លោក Christopher Steele មានលក្ខណៈលំអៀង មិនអាចយកមកប្រើបានទេ។

ចំណុចមួយទៀត គឺរបាយការណ៍នេះ លើកឡើងដែរថា មន្ត្រីធំ៤នាក់ ដែលចុះហត្ថលេខាបញ្ជូនសម្នើបើកការលបស្តាប់តាមទូរស័ព្ទនេះ  បានធ្មេចភ្នែកស្រស់ៗ មិនចាប់អារម្មណ៍ ពីទំនោរនយោបាយ របស់ លោក Christopher Steele ទេ។ មន្ត្រីធំ៤នាក់នោះគឺ មានជាអាថទិ លោក James Comey  អតីតនាយក FBI និងលោក Rod Rosenstein អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ នេះតែម្តង។ ក្រៅពីបន្ទោសមន្ត្រីធំរបស់ក្រសួង​យុត្តិធម៌ របាយការណ៍នេះ ក៏បានលើកឡើងដែរ ថា លោក Christopher Steele គឺជាគេញសម្ងាត់ ដែលមិនគួរឲ្យទុកចិត្តបានទេ ព្រោះធ្លាប់មានប្រវត្តិមិនល្អច្រើនដងហើយ។

លោកCarter Page ជាមុខសញ្ញាមួយ និងជាយូរមកហើយ របស់FBI

ខាងក្រុម FBI ក៏ដូចជាអ្នកនយោបាយ បក្សប្រជាធិបតេយ្យ បានលើកឡើងថា របាយការណ៍នេះ គ្មានអ្វីប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរទេ ដល់សំណុំរឿងរុស្ស៊ី ព្រោះថា របាយការណ៍នេះ លើកឡើងតែករណីមនុស្សតែម្នាក់គត់ គឺលោក Carter Page។ ដោយឡែក សំណុំរឿងការលូកដៃជ្រៀតជ្រែករបស់រុស្ស៊ី មកក្នុងការបោះឆ្នោតអាមេរិកនេះ គឺគេបានស៊ើបអង្កេត ច្រើនមុខសញ្ញាណាស់ នឹងដោយផ្អែកលើច្រើនប្រភពផ្សេងទៀត។ ដូច្នេះមិនមែនបន្ទោស FBI  តែលើករណីលោក Carter Pageនេះ មានន័យថាសំណុំរឿងរុស្ស៊ី ត្រូវបិទចោលទាំងស្រុងនោះទេ។

ហើយការស៊ើបអង្កេត លើរូបលោក Carter Page ទៀតសោត ខាងក្រុម FBI បានឆ្លើយ​តប​មកវិញថា គេមិនមែនសម្រេចស៊ើបលើមនុស្សនេះ ដោយផ្អែកតែលើ ឯកសាររបស់លោក​ Christopher Steele នោះទេ។ FBI បានចាប់អារម្មណ៍សង្ស័យមនុស្សនេះ តាំង​តែ​ពី​ឆ្នាំ​២០១៣ម្លេះ ពោលគឺមុនលោក Christopher Steele ត្រូវបានគណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ ចាត់ឲ្យស៊ើបទៅទៀត។ ហើយចំណែកការស្នើ ឲ្យបើកការលបស្តាប់តាមទូរស័ព្ទ គឺក្រុមការងារFBI ស្នើទៅចៅក្រម ដែលអ្វីៗវាស្ថិតលើឆន្ទានុសិទ្ធិរបស់ក្រម ជាអ្នកសម្រេច។

លោដូណាល់ ត្រាំ រកវិធី បង្កាច់បង្ខូច FBI ?

ជារួមមក សម្រាប់អ្នកប្រឆាំងរិះគន់លោកដូណាល់ ត្រាំ គេយល់ថា របាយការណ៍នេះ មិនគ្រប់ជ្រុងជ្រោយទេ ពោលគឺសរសេរសន្និដ្ឋានតែមួយផ្នែក ដោយមិនបានស្វែងយល់ពីតថៈភាពនៃការស៊ើបអង្កេតរបស់ FBI ទេ។ ក្រុមគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ យល់ថា លោកដូណាល់ ត្រាំផ្សព្វផ្សាយឯកសាររបាយការណ៍ ដែលមិនគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនេះជាសាធារណៈ គ្មានបំណងអ្វីផ្សេង ក្រៅតែពីបង្កាច់បង្ខូចការងាររបស់ FBI ព្រមទាំងមន្ត្រីធំៗ របស់ក្រសួងយុត្តិធម៌តែប៉ុណ្ណោះ។ ពោលគឺធ្វើយ៉ាងណា ឲ្យគេលែងទុកចិត្ត FBI ក្នុងសំណុំរឿងរុស្ស៊ីនេះ។

បើតាមប្រភពខ្លះ បានអះអាងថា លោកត្រាំ ធ្វើដូចនេះ ដើម្បីរុញ លោក Robert Mueller ចៅក្រមស៊ើបអង្កេតសំណុំរឿងនេះ ព្រមទាំង លោក Christopher Wray នាយកFBI បច្ចុប្បន្ន ព្រមទាំងលោក Rod Rosenstein អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ ឲ្យលាលែងចេញពីតំណែង ព្រោះអ្នកទាំងបីនេះ សុទ្ធតែ មិនត្រូវធាតុ ជាមួយលោកដូណាល់ ត្រាំទាំងអស់។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក​ ជ្រៀតជ្រែក អំណាចតុលាការ

លោក ត្រាំ សរសេរ ក្នុងTwitter របស់គាត់ថា “អ្វីដែលបានកើតឡើង នៅអាមេរិក បង្កឡើយ​ដោយ​ក្រុមFBI គឺជារឿងមួយដ៏អាម៉ាសបំផុត”។ សម្តីចោទប្រកាន់នេះ ធ្ងន់ធរណាស់។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក កម្ររិះគន់ស្ថាប័នយុត្តិធម៌អាមេរិក ដោយចំហរបែបនេះណាស់។ វាបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា លោកដូណាល់ ត្រាំ ប្រធានាធិបតី តំណាងឲ្យស្ថាប័ននីតិ​ប្រតិ​បត្តិ​ កំពុងតែ​ចេញ​មុខ​ប្រកាស​សង្រ្គាម ជាមួយ​ស្ថាប័នតុលាការ ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌។

មន្ត្រីធំៗ សមាជិកសភា និងព្រឹទ្ធិសភា មកពីបក្សប្រជាធិបតេយ្យ បានលើកឡើងព្រមៗគ្នា ថា សកម្មភាពដែលលោកដូណាល់ ត្រាំ កំពុងធ្វើនេះ គឺជាសកម្មភាព ជ្រៀតជ្រែក មកលើឯករាជ្យភាព នៃប្រព័ន្ធតុលាការ។ ទង្វើនេះ គឺវាប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំង ទៅលើគោលការណ៍​គ្រិះ នៃការបែងចែងអំណាចរដ្ឋទាំងបី ហើយផ្ទុយពីរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។

យ៉ាងណាមិញ អ្នកនយោបាយបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ខ្លះ លើកឡើងថា លោកដូណាល់ ត្រាំ កំពុងតែនាំសហរដ្ឋអាមេរិក ឲ្យដើរ ធ្លាក់ចូលទៅក្នុងវិបត្តិរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដោយ​សារ​តែ​សម្តី​ និងការសម្រេច ដោយគ្មានការពិចារណារបស់គាត់។ ស្រួលមិនស្រួលវិបត្តិធម្មនុញ្ញនេះ ​អាចនឹងទាញលោកដូណាល់ ត្រាំ ឲ្យធ្លាក់ពីកៅអីផង ក៏ថាបានដែរ៕

លោកត្រាំ ទាមទារ​ឲ្យ​ស៊ើប​អង្កេត​លើ​FBI ​ដោយចោទថា​ស៊ើបការណ៍​​សំងាត់​​លើ​​ក្រុម​ការងារ​លោក

វេណេស៊ុយអេឡា​បោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី ចំពេល​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ​ដុនដាប​ខ្លាំង

សហភាពអឺរ៉ុប​បញ្ជូន​តំណាង​ទៅ​អ៊ីរ៉ង់ ដើម្បី​បញ្ជាក់​ពី​ការ​ប្តេជ្ញា ​ក្នុង​ការ​ថែ​រក្សា​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ

ប្រទេស​អារ៉ាប់​លែង​មាន​ជំហរ​ដូចគ្នា ដើម្បី​ការពារ​​ប៉ាឡេស្ទីន

ជំនួបកំពូលអឺរ៉ុប-បាល់កង់៖​អឺរ៉ុប​ប្រទាញប្រទង់​គ្នា​​ក្នុង​រឿង​បាល់កង់ តែ​ឯកភាព​គ្នា​ដើម្បី​ទប់​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ

ព្យុងយ៉ាង​គំរាម​លុប​ចោល​ជំនួប រវាង​លោក ត្រាំ និង គីម ជុងអ៊ុន

ដើមបូព៌ា៖​កំហឹង​របស់​ពលរដ្ឋ​ប៉ាឡេស្ទីន​ប្រឆាំង​អ៊ីស្រាអែល​កំពុង​បន្ត​មាន​យ៉ាង​ខ្លាំងក្លា

អាមេរិក​សម្ពោធ​ស្ថានទូត​នៅ​ហ្ស៊េរុយសាឡិម ក្រោម​សន្ធឹក​នៃ​បាតុកម្ម​ប៉ាឡេស្ទីន

ជន​ដៃ​ដល់​បង្កការ​វាយប្រហារ​ដោយ​កាំបិត​នៅ​ប៉ារីស ជា​ជនជាតិ​បារាំង​ ដើមកំណើត​រុស្ស៊ី

អ៊ីរ៉ាក់​រៀបចំ​បោះឆ្នោតសភា​លើក​ទី១ ក្រោយ​ទទួល​ជោគជ័យ​លើ​អង្គការ​រដ្ឋអ៊ីស្លាម

ម៉ាឡេស៊ី ៖ ព្រះមហាក្សត្រ​លើកលែង​ទោស​មេបក្ស​ប្រឆាំង​អាន់វ៉ា

បារាំង​ចេញមុខ​រក​មធ្យោបាយ​ស្រោចស្រង់​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់

មហោស្រព​កាន​ក្រោម​សម្ពាធ​នៃ​រឿងអាស្រូវ​រំលោភផ្លូវភេទ

បារាំង៖ ១ឆ្នាំ​នៃ​អាណត្តិ​របស់​លោក​ម៉ាក្រុង ​កំណែទម្រង់​ក៏ច្រើន ​ការ​តវ៉ា​ក៏ច្រើន

ហេតុអ្វី​បាន​ជា​លីបង់​មិន​ធ្លាក់​ខ្លួន​ក្នុង​សង្រ្គាម ដូច​ប្រទេស​ជិតខាង?

ខួប២​សតវត្ស​របស់ កាល ម៉ាក្ស៖ ប្រត្យក្ស​ភាព​នៃ​ទ្រឹស្តីម៉ាក្ស នៅតែ​បង្កភាព​ចម្រូងចម្រាស់​

New York Times៖​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​កំពុង​ពិចារណា​លើ​សេណារីយ៉ូ​ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​ទ័ពអាមេរិក​នៅ​កូរ៉េខាងត្បូង

​លោក​ម៉ាក្រុង​​ទៅ​​នូវែលកាឡេដូនី មុន​ប្រជាមតិទាមទារ​ឯករាជ្យពីបារាំង

បារាំង ចង់​ស្ថាបនា​ផ្លូវថ្មី ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក ជាមួយ​អូស្ត្រាលី

លោក​នេតាន់យ៉ាហ៊ូ៖​អ៊ីស្រាអែល​មាន​ភស្តុតាង​គ្រប់គ្រាន់​ដែល​បញ្ជាក់​ពី​ការ​និយាយ​កុហក​របស់​អ៊ីរ៉ង់​ក្នុង​បញ្ហា​នុយក្លេអ៊ែរ