rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

បារំាង និង​ម៉ារ៉ុក​យល់ព្រម​បិទ​ទំព័រចាស់ បើក​ទំព័រថ្មី​ដោយ​ចាប់​ដៃ​ធ្វើ​ការរួមគ្នា​ជា​ថ្មី​ក្នុង​ផ្នែក​តុលាការ និង​សន្តិសុខ

ដោយ គួច គន្ធារ៉ា

នៅ​ថ្ងៃ​សៅរិ៍ ទី៣១ មករា​ម្សិលមិញ ប្រទេស​បារំាង និង​ប្រទេស​ម៉ារ៉ុក​បាន​សម្រេច​បិទ​ទំព័រ​ចាស់ បើក​ទំព័រ​ថ្មី​នៅ​ក្នុង​ទំនាក់ទំនង​ការទូត​ដែល​ប្រទេស​ទំាង​ពីរ​បាន​បែរ​ខ្នង​ដាក់​គ្នា​ជិត ១ឆ្នំា​កន្លង​មក។ តែ​នៅ​ក្នុង​ជំហាន​ដំបូង ទីក្រុង​ប៉ារីស និង​ទីក្រុង​រ៉ាបា​បាន​ប្រកាស​ឲ្យ​ដឹង​ពី​ការ​ផ្តើម​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​រួម​គ្នា​ជា​ថ្មី​នៅ​ក្នុង​វិស័យ​តុលាការ និង​សន្តិសុខ ពិសេស​យុទ្ធនាការ​ប្រយុទ្ធប្រឆំាង​នឹង​ពួក​ជីហាត​នៃ​អង្គការ​រដ្ឋអ៊ីស្លាម។ ការ​ព្យាយាម​កាត់​បន្ថយ​ភាព​តានតឹង​រវាង​បារំាង និង​ម៉ារ៉ុក​អាច​នឹង​សម្តែង​ឡើង​តាម​រយៈ​ជំនួប​សន្ទនា​គ្នា​រវាង​លោក​ប្រធានាធិបតី​បារំាង​ហ្រ្វង់ស័រ ហូឡង់ និង​ស្តេច​ម៉ារ៉ុក​ម៉ូហាម៉េដ ទី៦ ក្នុង​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​នេះ។

ដំបូង​គួរ​បញ្ជាក់​ជូន​ថា ម៉ារ៉ុក​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ជា​ប្រទេស​ដ៏​កម្រ​មួយ​ដែល​បាន​ស្ថិត​ក្រោម​អាណានិគម​របស់​ប្រទេស​ពីរ គឺ​បារំាង និង​អេស្បាញ។ តែ​ទទួល​បាន​ឯករាជ្យ​ពី​បារំាង និង​អេស្បាញ​ក្នុង​ឆ្នំា​ដូច​គ្នា គឺ​ពី​បារំាង​ក្នុង​ថ្ងៃទី២ មីនា ឆ្នំា ១៩៥៦ និង​ពី​អេស្បាញ​ក្នុង​ថ្ងៃទី៤ មេសា ឆ្នំា ១៩៥៦។ ជិត​មួយ​ឆ្នំា​មក​ហើយ​ដែល​វិបត្តិ​ផ្លូវទូត​រវាង​បារំាង និង​ម៉ារ៉ុក​បាន​ផ្ទុះ​ឡើង ដោយ​រឿងរ៉ាវ​ដំបូង​បាន​កើត​ឡើង​កាល​ពី​ថ្ងៃទី២០ កុម្ភៈ ឆ្នំា ២០១៤។ ក្នុង​ថ្ងៃ​នោះ មាន​ប៉ូលិស​បារំាង​មួយ​ក្រុម​បាន​ចូល​ទៅ​ក្នុង​គេហដ្ឋាន​របស់​ឯកអគ្គរាជទូត​ម៉ារ៉ុក​ប្រចំា​ក្រុង​ប៉ារីស​ដើម្បី​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​ពី​ដីកា​កោះហៅ​លោក​ប្រធាន​ការិយាល័យ​ស៊ើបការសម្ងាត់​ម៉ារ៉ុក​អាប់ដែលឡាទី្វ ហាមូឈី (Abdellatif Hammouchi) ពី​តុលាការ​បារំាង។ ការ​កោះហៅ​លោក​ហាមូឈី​ពី​តុលាការ​បារំាង បន្ទាប់​ពី​ក្រុមអ្នកប្រឆំាង​ម៉ារ៉ុក​បាន​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង​នៅ​តុលាការ​បារំាង​ប្រឆំាង​នឹង​លោក​ហាមូឈី​ពី​បទ​បាន​ធ្វើ​ទារុណកម្ម និង​បាន​ឃុបឃិត​នៅ​ក្នុង​បទ​ទារុណកម្ម។

ក្រៅ​ពី​សំណុំរឿង​តុលាការ​ទាក់ទង​នឹង​មេ​ស៊ើបការសម្ងាត់​ម៉ារ៉ុក​លោក​អាប់ដែលឡាទី្វ ហាមូឈី ក៏​នៅ​មាន​រឿងរ៉ាវ​ជា​ច្រើន​ទៀត​រាប់​មិន​អស់​ដែល​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ទីក្រុង​ប៉ារីស និង​រ៉ាបា​បែរ​ខ្នង​ដាក់​គ្នា។ ថ្មីៗ​ចុង​ក្រោយ គឺ​ការ​ចាប់​ឆែកឆេរ​លោក​រដ្ឋមន្រ្តី​ការបរទេស​ម៉ារ៉ុក​សាឡាហ៊ីឌីន មីហ្ស៊ូអារ (Salaheddine Mezouar) ពី​សំណាក់​ប៉ូលីស​ព្រំដែន​បារំាង​នៅ​អាកាសយានដ្ឋាន Roissy Charles de Gaulles កាល​ពី​ខែ​មីនា ឆ្នំា ២០១៤។ គឺ​រឿងរ៉ាវ​ទំាង​ពីរ​ក្នុង​ឆ្នំា ២០១៤ តែ​មួយ​នេះ​ហើយ​ដែល​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​បារំាង និង​ម៉ារ៉ុក​ព្យួរចោល​នូវ​រាល់​កិច្ចសហប្រតិបត្តិ​ទំាង​អស់​រវាង​គ្នា។
 
តុលាការ និង​សន្តិសុខ​ជា​រឿងបន្ទាន់​ដែល​បារំាង និង​ម៉ារ៉ុក​ត្រូវ​ផ្តើម​សហការណ៍​មុន​គេ
 
នៅ​ថ្ងៃ​សៅរិ៍ ទី៣១ មករា បារំាង និង​ម៉ារ៉ុក​បាន​ប្រកាស​ឲ្យ​ដឹង​ពី​ការ​ផ្តើម​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ជា​ថ្មី​ឡើង​វិញ​ក្នុង​ផ្នែក​តុលាការ និង​សន្តិសុខ។ គឺ​ជា​លទ្ធផល​បាន​មក​ពី​ជំនួប​រយៈពេល ២ថ្ងៃ​ចុង​ក្រោយ​នេះ​ក្នុង​ទីក្រុង​​ប៉ារីស​រវាង​លោកស្រី​ក្រសួង​យុត្តិធម៌​បារំាង គ្រីស្យាន តូប៊ីរ៉ា និង​សមភាគី​ម៉ារ៉ុក​លោក​មុយស្តាហ្វា រ៉ាមីដ។ ទីក្រុង​ប៉ារីស និង​រ៉ាបា​បាន​យល់​ដូច​គ្នា​ថា ការ​ព្យួរចោល​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ផ្នែក​តុលាការ​ជិត ១ឆ្នំា​កន្លង​ទៅ​បាន​ផ្តល់​ផលវិបាក​ជា​ច្រើន​ដល់​ភាគី​ទំាង​ពីរ ទំាង​ក្នុង​ច្បាប់​ព្រហ្មទ័ណ្ឌ ក៏​ដូច​ជា​ច្បាប់​គ្រួសារ។ ចូរ​កុំ​ភ្លេច​ថា មាន​ពលរដ្ឋ​បារំាង​ប្រមាណ​ពី ៦០ ០០០ ទៅ ៨០ ០០០នាក់​កំពុង​រស់នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ម៉ារ៉ុក និង​មាន​ប្រជាជន​ម៉ារ៉ុក​ជាង ១លាន ៣សែន​នាក់​កំពុង​រស់នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​បារំាង។ មួយ​វិញ​ទៀត មាន​អនុសញ្ញា​ជា​ច្រើន​ដែល​ប៉ារីស និង​រ៉ាបា​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​រួម​គ្នា។
 
ទាក់ទង​នឹង​រឿង​ព្រហ្មទ័ណ្ឌ ជិត​មួយ​ឆ្នំា​ទៅ​ហើយ​ដែល​ការ​ធ្វើ​បត្យាប័ន​ដើម្បី​បញ្ជូន​អ្នកទោស​ជនជាតិ​បារំាង​ក្នុង​ប្រទេស​ម៉ារ៉ុក​ទៅ​កាន់​ប្រទេស​បារំាង​ត្រូវ​បាន​ព្យួរចោល។ ផលវិបាល​នា​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ មាន​អ្នកទោស​ជនជាតិ​បារំាង​នៅ​ម៉ារ៉ុក​ប្រមាណ​ជា ១០នាក់​បាន​នំា​គ្នា​ធ្វើ​កូដកម្ម​អត់​អាហារ​ដើម្បី​ទាមទារ​ឲ្យ​រដ្ឋអំណាច​ម៉ារ៉ុក​បញ្ជូន​ពួក​គេ​ទៅ​ស្រុក​បារំាង​វិញ។ និយាយ​ពី​ច្បាប់​គ្រួសារ ជិត ១ឆ្នំា​ទៅ​ហើយ​ដែល​តុលាការ​ម៉ារ៉ុក​បាន​ព្យួរ​ការ​អនុវត្តន៍​សលាក្រម​ដែល​បាន​សម្រេច​ក្នុង​ប្រទេស​បារំាង ដោយ​ទាក់ទង​ជា​ពិសេស​លើ​សាលក្រម​ស្តីពី​ការ​លែងលះ និង​សាលក្រម​ស្តីពី​អាហារកិច្ច។ ទន្ទឹម​គ្នា​នេះ ការ​អនុវត្តន៍​ដីការ​ចាប់​ខ្លួន​អន្តរជាតិ​ក៏​ត្រូវ​បាន​ប្រទេស​ទំាង​ពីរ​ព្យួរ​ចោល​ដែរ។
 
បារំាង និង​ម៉ារ៉ុក​សន្យា​សហការណ៍​គ្នា​ប្រយុទ្ធប្រឆំាង​នឹង​ភេរវនិយម
 
និយាយ​ពី​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ប្រយុទ្ធប្រឆំាង​នឹង​ភេរវនិយម​វិញ បារំាង និង​ម៉ារ៉ុក​ធ្លាប់​បាន​សន្យា​រួម​គ្នា​ប្រឈម​ទប់​នឹង​ការ​វិលត្រឡប់​របស់​ពួក​ជីហាត​ជា​ជនជាតិ​ម៉ារ៉ុក ឬ​បារំាង​ពី​ប្រទេស​ស៊ីរី និង​អ៊ីរ៉ាក់ ក៏​ដូច​ជា​ការ​ផ្តោះប្តូរ​ព័ត៌មាន​ឲ្យ​គ្នា​ទៅ​វិញ ទៅ​មក​នៅ​ក្នុង​បញ្ហា​នេះ។ ថ្មីៗ​នេះ ពោល​នៅ​ក្រោយ​អំពើភេរវកម្ម​ប្រឆំាង​ទស្សនវដ្តី Charlie Hebdo និង​នៅ​ហាង​លក់ទំនិញ Hyper Cacher ក្នុង​ទីក្រុង​ប៉ារីស​មក ម៉ារ៉ុក​បាន​ប្រាប់​ឲ្យ​ដឹង​ថា ខ្លួន​មាន​ព័ត៌មាន​សំខាន់​សម្រាប់​បារំាង​ទាក់ទង​នឹង​ជន Amédy Coulibaly ដែល​បាន​ចាប់ និង​បាញ់​សម្លាប់​ចំណាប់​ថ្នូរ​នៅ​ក្នុង​ហាង​ទំនិញ Hyper Cacher ព្រោះ Coulibaly ធ្លាប់​បាន​ស្នាក់នៅ​ច្រើន​ដង​ក្នុង​ប្រទេស​ម៉ារ៉ុក។
 
ដូច្នេះ​វា​ជា​រឿង​មួយ​បន្ទាន់​បំផុត​ដែល​ប្រទេស​ទំាង​ពីរ​ផ្តើម​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ផ្នែក​តុលាការ និង​សន្តិសុខ​មុន​គេ។ ជំហាន​បន្ទាប់ គឺ​ផ្តើម​ទំនាក់ទំនង​ផ្លូវ​ទូត​ឡើង​វិញ​ដែល​បារំាង និង​ម៉ារ៉ុក​បាន​យល់​ដូច​គ្នា​ថា ត្រូវ​តែ​ចាប់​ផ្តើម​ពី​មូលដ្ឋាន​នៃ​ការ​យោគយល់ និង​ការ​ទុក​ចិត្ត​គ្នា​ទៅ​វិញ ទៅ​មក។ គឺ​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ​ឯង​ដែល​លោក​ប្រធានាធិបតី​បារំាង​ហ្រ្វង់ស័រ ហូឡង់ និង​ស្តេច​ម៉ារ៉ុក​ម៉ូហាម៉េដ ទី៦ អាច​នឹង​ជួប​សន្ទនា​គ្នា​ក្នុង​ទីក្រុង​ប៉ារីស។ គឺ​ជា​ឱកាស​តែ​មួយ​គត់​ដែល​ឥស្សរជន​ទំាង​ពីរ​ត្រូវ​បញ្ជាក់​ពី​ជំហរ​នៃ​ការ​​រួម​សហការណ៍​គ្នា​ជា​ថ្មី​ឡើង​វិញ ព្រោះ​ចូរ​កុំ​ភ្លេច​ថា បារំាង ជា​ដៃគូ​សេដ្ឋកិច្ច​ទី១ របស់​ម៉ារ៉ុក៕

សិង្ហបុរី៖​អាស៊ាន​ចង់​ឃើញ​សមុទ្រចិនខាងត្បូង​ក្លាយ​ជា​តំបន់​មាន​សន្តិភាព សន្តិសុខ និង​ស្ថិរភាព

សិង្ហបុរី៖​កិច្ចប្រជុំកំពូល​អាស៊ាន​លើក​ទី៣៣ និង​អាស៊ាន​ជាមួយ​ដៃគូ​ចាប់ផ្តើម​ដោយ​គ្មាន​វត្តមាន​លោកដូណាល់ ត្រាំ

បារាំង​ចង់​ជំរុញ​ឱ្យ​មាន​ការចរចា​បង្កើត​ក្រម​ប្រតិបត្តិ​អ៊ីនធ័រនែត

មុន​មកដល់​ប៉ារីស លោក​ដូណាល់ ត្រាំ ប្រើ​ពាក្យ​ធ្ងន់ៗ លើ​លោក​ម៉ាក្រុង

អាមេរិក៖​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​កំចាត់​លោក Jeff Sessions ពី​តំណែង​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​យុត្តិធម៌?

អាមេរិក៖​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​ពាក់កណ្តាលអាណត្តិ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​អាមេរិក​កាន់​តែ​ប្រេះឆាថែមទៀត?

អាមេរិក ៖ ហេតុផលនៃ​ចំណាប់​​អារម្មណ៍​ខ្លាំង​នឹង​ការ​បោះឆ្នោត​ពាក់​កណ្តាល​អាណត្តិ ២០១៨

លោកស៊ី ជីនពីង៖ ១៥​ឆ្នាំទៅមុខ ចិន នឹង​នាំចូល​ទំនិញ តម្លៃ ៣០ ០០០ពាន់លាន​ដុល្លារ

ទីបំផុត ពលរដ្ឋ​នូវែលកាឡេដូនី​មិន​ដាច់ចិត្ត​ផ្តាច់ខ្លួន​ចេញ​ពី​ប្រទេស​បារាំង​ទេ

លោកត្រាំ ប្រកាស​អនុវត្ត​ទណ្ឌកម្ម​ប្រេង​និង​ធនាគារ​លើ​អ៊ីរ៉ង់

៥ឆ្នាំ​​ក្រោយ​​មក ​គេ​នៅ​មិនទាន់​អាច​វែកមុខ​ឃាតករ​​ដែល​សម្លាប់​​អ្នកកាសែត RFI ២នាក់​ក្នុង​ប្រទេស​ម៉ាលី

ការ​ស្រាវជ្រាវ​ថ្មី​បង្ហាញថា ទឹក​សមុទ្រ​បាន​ស្រូប​កំដៅ ច្រើន​លើស​ពីអ្វី​ដែលគេ​ធ្លាប់​ប៉ាន់​ស្មាន

អាមេរិក អំពាវនាវឲ្យ ​ទំលាក់​អាវុធ​នៅយេម៉ែន

ផែនដី​ប្រឈម​នឹង​ការផុត​ពូជសត្វ​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ !

យន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរ១៨៩នាក់ របស់ឥណ្ឌូណេស៊ីធ្លាក់ចូលសមុទ្រ

ការបោះឆ្នោតប្រេស៊ីល៖បេក្ខជនប្រធានាធិបតី​​ស្តាំនិយមជ្រុល​ឡើងកូដ ដោយសារ​បណ្តាញ​សង្គម

លោក​Mattis ថា​​ឃាតកម្ម​​លើ​​រូប​លោក​​ខាស្ហូហ្ស៊ី បាន​ធ្វើ​​ឲ្យ​ស្ថានភាព​​ដើមបូព៌ា កាន់តែ​វឹកវរ

អ្នកណា​នឹង​រងគ្រោះ នៅពេល​អាមេរិក​ដកខ្លួន​ចេញពី​សន្ធិសញ្ញា​ស្តីពីអាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ?

សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម រុញច្រាន​ឲ្យជប៉ុន​និង​ចិន​ ខិតចូល​រកគ្នា​

ហេតុអ្វីអឺរ៉ុប​ច្រានចោល​គម្រោង​ថវិកា​អ៊ីតាលី ?