rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក
rss itunes

ហេតុអ្វី​ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់​ និង​រុស្ស៊ី​ប្រឹងប្រែង​បង្កើន​ទំនាក់​ទំនង​ល្អ​ជាមួយ​កូរ៉េខាងជើង​?

ដោយ អ៊ុង គឹមអ៊ាន់

ក្រោយជំនួបកំពូលលោកទី២ រវាងលោកដូណាល់ ត្រាំ និងលោកគីម ជុងអ៊ុន នៅក្នុងទីក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាមបញ្ចប់ទៅដោយគ្មានលទ្ធផលអ្វីកាលពីចុងខែកុម្ភៈ ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសកូរ៉េខាងជើង និងសហរដ្ឋអាមេរិកមិនសូវជារលូនល្អនឹងគ្នានោះទេ។

ខណៈពេលដែលទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងជួបភាពរង្គោះរង្គើ គេមើលឃើញថាប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ និងរុស្ស៊ី កំពុងខិតខំរឹតចំណងមិត្តភាពល្អជាមួយកូរ៉េខាងជើងទៅវិញ។ ដូចនេះហើយ តើមូលហេតុអ្វីទៅដែលជំរុញឲ្យទាំងប្រទេសរុស្ស៊ី និងអ៊ីរ៉ង់ ប្រឹងងាកមកពង្រឹងទំនាក់ទំនងល្អជាមួយនឹងកូរ៉េខាងជើង?

 

រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងម៉ូស្កូ និងទីក្រុងតេហេរ៉ង់ កំពុងតែព្យាយាមរឹតចំណងទាក់ទងល្អជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ហើយការខិតខំខ្នះខ្នែងនេះ គឺជាយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ប្រទេសទាំងពីរ ដើម្បីអាចស្រវាចាប់យកផលប្រយោជន៍រៀងៗខ្លួនបាន។

នៅមួយរយៈពេលចុងក្រោយនេះ គេកត់សម្គាល់ឃើញថា ប្រទេសរុស្ស៊ីកំពុងតែបង្កើននូវទំនាក់ទំនងល្អឡើង ជាមួយនឹងប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ជាពិសេសដូចដែលគេបានឃើញស្រាប់ហើយ តាមរយៈជំនួបជាលើកដំបូង និងប្រកបដោយផ្លែផ្ការវាងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងលោកគីម ជុងអ៊ុន និងប្រធានធិបតីរុស្ស៊ីលោកវ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន កាលពីថ្ងៃទី ២៥ មេសា នៅក្នុងទីក្រុង Vladivostok ប្រទេសរុស្ស៊ីកន្លងទៅថ្មីៗនេះ។

តាមពិតទៅ រុស្ស៊ី និងកូរ៉េខាងជើងមានទំនាក់ទំនងប្រវត្តិសាស្ត្រយ៉ាងល្អជាមួយគ្នា ក៏ប៉ុន្តែចំណងទាក់ទងនេះ ត្រូវបានដួលរលំបន្ទាប់ពីការរលាយរលត់ទៅ នៃសហភាពសូវៀតកាលពីឆ្នាំ ១៩៩១។ តែទោះជាបែបនេះក្តី គេមើលឃើញថា ទំនាក់ទំនងល្អពីអតីតកាល គឺជាហេតុផលមួយ ក្នុងចំណោមហេតុផលសំខាន់ៗផ្សេងទៀត ដែលរុញច្រានឲ្យមេដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងពីរ សម្រេចជួបពិភាក្សាគ្នាជាលើកដំបូង នាពេលថ្មីៗកន្លងមកនេះ។

ជាការណ៍គួរឲ្យកត់សម្គាល់ បើយោងទៅតាម​សារព័ត៌មានអាល្លឺម៉ង់ Deutsche Welle ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី ២៨ មេសា ឆ្នាំ២០១៩ វិមានក្រឹមឡាំងបានងាកមកបង្កើនទំនាក់ទំនងល្អជាមួយព្យុងយ៉ាង ក៏ព្រោះតែក្រឹមឡាំងចង់ពង្រឹងតួនាទីរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់អាស៊ីភាគឦសាន។

ទាក់ទងរឿងនេះដែរ អ្នកជំនាញខាងភូមិសាស្ត្រនយោបាយម្នាក់គឺលោក Stephen Blank បានប្រាប់​សារព័ត៌មាន Deutsche Welle ថាប្រទេសរុស្ស៊ីមានលទ្ធភាពច្រើន ក្នុងការទទួលបានផលប្រយោជន៍នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច ពីទំនាក់ទំនងកាន់តែស៊ីជម្រៅជាមួយកូរ៉េខាងជើង។ បើតាមលោក Stephen Blank ដដែលនេះ ទីក្រុងម៉ូស្គូ ទំនងជាអាចមានលទ្ធភាពបង្កើននូវតួនាទីរបស់ខ្លួន ពាក់ព័ន្ធនឹងជំនួបចរចា រវាងលោកដូណាល់ ត្រាំ និងគីម ជុងអ៊ុន នាពេលអនាគតទៀតផង។

ដោយឡែក បើងាកមកចាប់អារម្មណ៍ ពីប្រទេសអ៊ីរ៉ង់វិញ គេឃើញថា អ៊ីរ៉ង់មានចេតនាមួយផ្សេងខុសពីប្រទេសរុស្សី ដែលចង់ពង្រឹងតួនាទីដែនអំណាចរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់។ ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដែលសព្វថ្ងៃកំពុងតែរងសម្ពាធទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំងឡើងៗពី អាមេរិករបស់លោកដូណាល់ត្រាំ កំពុងរកផ្លូវរស់សម្រាប់ប្រទេស តាមរយៈការលក់ប្រេងទៅឲ្យប្រទេសផ្សេងៗ។

គួររំឭកជូនថា បើតាមសារព័ត៌មាន Deutsche Welle កាលពីថ្ងៃទី ២៨ មេសា ប្រមុខការបរទេសអ៊ីរ៉ង់លោក Mohammad Javad Zarif បានប្រកាសថានឹងធ្វើទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសកូរ៉េខាងជើងក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ ក៏ប៉ុន្តែលោកមិនបានបញ្ជាក់ពិស្តារអំពីរឿងនេះឡើយ។

គួរគម្រាបជូនដែរថា ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ និងសហរដ្ឋអាមេរិកមានទំនាក់ទំនងល្អក់កករនឹងគ្នាខ្លាំងណាស់ បន្ទាប់ពីអាមេរិកប្រកាសដកខ្លួនចេញពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់ ដែល​ចុះ​ហត្ថលេខា កាលពី​ឆ្នាំ ២០១៥។ ពិសេសជាងនេះទៅទៀតនោះ ចំណងទាក់ទងនៃប្រទេសទាំងពីរបានធ្លាក់ដុនដាបខ្លាំងថែមមួយកម្រិតទៀត បន្ទាប់ពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន​ប្រកាស​ជា​ផ្លូវការ​នាថ្ងៃទី២៤ មេសា​ថាក្រុម​ប្រទេស​ចំនួន ៨​ដែល​ទទួល​បាន​ការ​អនុគ្រោះ​ទិញ​ប្រេងឆៅ​ពី​អ៊ីរ៉ង់រួមជាអាទិ៍មានប្រទេស​ចិន ឥណ្ឌា តួកគី និងជប៉ុនជាដើម នឹង​លែង​មាន​សិទ្ធិ​ទិញ​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី២ ឧសភាខាងមុខត​ទៅ។

ទាញចេញពីចំណុចនេះ គេអាចសន្និដ្ឋានបានថា គម្រោងធ្វើទស្សនកិច្ចរបស់ប្រមុខការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ទៅកាន់ទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ធ្វើឡើងចំកាលៈទេសៈដ៏ចាំបាច់ និងសំខាន់បំផុតមួយរបស់អ៊ីរ៉ង់។

វាមានន័យថា ខណៈពេលដែលកូរ៉េខាងជើងព្យាយាមរត់គេចពីទណ្ឌកម្មដើម្បីអាចទិញប្រេងបាន ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ឯណោះវិញ កំពុងស្វែងរកអតិថិជនទិញប្រេងរបស់ខ្លួន។ ប្រេងដែលគេឯងដឹងយ៉ាងច្បាស់ថា វាដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់របស់អ៊ីរ៉ង់។ នេះបើយោងសម្តីរបស់អ្នកស្រី Elizabeth Rosenberg អតីតទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់នៃនាយកដ្ឋានរតនាគារអាមេរិក និងមានចុះផ្សាយនៅក្នុងសារព័ត៌មាន Deutsche Welle កាលពីថ្ងៃទី ២៨ មេសា ឆ្នាំ២០១៩ នេះ៕

តើយន្តហោះ​ចម្បាំង​ថ្មី​​របស់​អឺរ៉ុប​មាន​ទម្រង់​យ៉ាង​ដូចម្តេច ?

អាប៉ូឡូ៖ ​៥០ឆ្នាំ​ក្រោយមក ​គេ​ចាប់ផ្តើម​ផ្តោតអារម្មណ៍​ខ្លាំង​ឡើងវិញ​លើ​ព្រះចន្ទ

ហេតុអ្វីបានជាច្រកសមុទ្រអកមូ (Ormuz) ក្លាយជាប្រធានបទក្តៅខ្លាំងម្ល៉េះនៅក្នុងតំបន់ដើមបូព៌ា?

បំណុល​ជាតិ​​ចំណាយ​​សាធារណៈ​​និង​​ការ​​ព្រមាន​​របស់​​មូលនិធិរូបិយវត្ថុ​អន្តរជាតិ​​លើ​​រដ្ឋាភិបាល​​បារាំង​​

Huawei​ សម្រុក​ពង្រីក​និង​ពង្រឹង​ការរកស៊ី​នៅអាហ្វ្រិក​ ក្រោយ​ពិបាក​វាយលុក​ទីផ្សារ​នៅ​លោកខាងលិច​

អាមេរិក-កូរ៉េ​ខាង​ជើង៖ ១​​ឆ្នាំ​ក្រោយ​ជំនួប​កំពូល​ តើ​ទំនាក់ទំនងត្រាំ-គីម​ដើរដល់ណា?

តើនាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុនអាចជួយកាត់បន្ថយភាពតានតឹងរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងសហរដ្ឋអាមេរិកបានកម្រិតណាដែរ?

ចំនួន​និស្សិតចិន​សិក្សានៅ​អាមេរិក​ទំនងជាធ្លាក់ចុះ​​ ដោយសារ​ភាពតានតឹង​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​

អាស៊ាន​អាច​ជា​ចំណុច​ក្តៅជាងគេ​បើ​មាន​សង្រ្គាមត្រជាក់​រវាង​ចិន​និង​អាមេរិក

តើអ្វី​ជា​មូលហេតុ​ចម្បង​នៅពីក្រោយ​ការធ្លាក់ចុះ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ចចិន?

អឺរ៉ុប ៖ ក្រោយ​ការបោះឆ្នោត ដល់វេលាប្រជែង​​គ្នា​​យក​​តំណែង​ដឹកនាំ​អឺរ៉ុប

ចិន-អាមេរិក៖ ​សង្រ្គាមត្រជាក់ថ្មី​កំពុង​ចាប់ផ្តើម?

ហេតុអ្វីបានជាអ៊ីរ៉ាក់ទើសទាល់ចិត្តខ្លាំងម្ល៉េះនៅចំពោះមុខកំណើនតានតឹងខ្លាំងរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងអាមេរិក?

ការ​បោះឆ្នោតសភា​អឺរ៉ុប​និង​​គម្រោង​លុយ​អឺរ៉ូ​នៅ​១០​ឆ្នាំ​ក្រោយ​​វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុ​សាកល​

តើ​សភា​អឺរ៉ុប​មាន​តួនាទី​យ៉ាងណា​ខ្លះ ?

ដំឡើងពន្ធ​ជា​រឿង​ដ៏​រសើប តែ​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​រដ្ឋាភិបាល​ជប៉ុន​ចាំបាច់ត្រូវតែ​ធ្វើ?

ស្ថានការណ៍នឹងអាក្រក់ ហើយមហន្តរាយខ្លាំងជាងនៅអ៊ីរ៉ាក់ បើអាមេរិកសម្រេចវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់

ពលរដ្ឋចំណាកស្រុកក្នុងប្រទេសជប៉ុនកើនឡើងក្នុងអត្រាកំណត់ត្រាថ្មី

កងកុម្មង់ដូ Hubert៖ កំពូលកម្មង់ដូ ពូកែបំផុតរបស់បារាំង

តើ​ចិន​នៅ​មាន​អាវុធអ្វីទៀត​សម្រាប់​ប្រើ​ក្នុង​សង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយ​អាមេរិក?