rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ
rss itunes

ចិន​ព្រមាន​អាមេរិក​មិនឲ្យ​ដាក់​ពង្រាយ​មីស៊ីល​នៅក្នុង​តំបន់​អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក​

ដោយ អ៊ុង គឹមអ៊ាន់

ប្រទេសចិន នៅថ្ងៃអង្គារ ទី ៦ សីហានេះ បានព្រមានថាខ្លួន នឹងចាត់វិធានការឆ្លើយតបភ្លាមៗជាមិនខាន ប្រសិនណាបើអាមេរិក នៅតែមានៈ ហ៊ានបន្តដាក់ចេញនូវផែនការ ពង្រាយមីស៊ីលរយៈចម្ងាយមធ្យម នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។

ប្រតិកម្មខ្លាំងៗរបស់ប៉េកាំងនេះ ធ្វើឡើងតែប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពីវ៉ាស៊ីនតោនបានដកខ្លួនជាស្ថាពរចេញពី​សន្ធិសញ្ញា ស្តី​ពី​អាវុធ​នុយក្លអ៊ែរ រយៈ​ចម្ងាយមធ្យមជា​មួយរុស្ស៊ី និងបានប្រកាសពីគម្រោងពង្រាយមីស៊ីលនៅអាស៊ី។

អាមេរិកប្រកាសអំពីគម្រោងចង់ដាក់ពង្រាយមីស៊ីលនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក

នាខណៈនេះ ទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិក និងចិន ដែលសុទ្ធតែជាប្រទេសមហាអំណាចពិភពលោកដូចគ្នា បានធ្លាក់ចូលក្នុងភាពល្អក់កករកាន់តែខ្លាំងជាងមុន។ ដោះស្រាយសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មនឹងគ្នាមិនទាន់រួច រកផ្លូវចេញពីជម្លោះបច្ចេកវិទ្យានឹងគ្នាមិនទាន់ទាំងបានផង ស្រាប់តែអាមេរិកនឹងចិនឥឡូវនេះ ប៉ះគ្នារឿងថ្មីមួយបន្ថែមទៀត ទាក់ទងនឹងគម្រោងដាក់ពង្រាយមីស៊ីលរបស់អាមេរិកនៅក្នុងតំបន់អាស៊ី។

តាមពិតទៅ ចិនបានខឹងក្តៅស្លឹកត្រចៀកខ្លាំង ទប់ខ្លួនមិននឹង រហូតដល់បញ្ចេញប្រតិកម្មខ្លាំងៗ ចង្អុលចំមុខអាមេរិក ដោយសារតែបានឮពីសេចក្តីប្រកាសចុងក្រោយរបស់អាមេរិក។ ជាសេចក្តីប្រកាសដែលធ្វើឡើងដោយ រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិអាមេរិកដែលទើបឡើងកាន់តំណែងគឺ ម៉ាក អេសពឺរ លោក Mark Esper អំពីគម្រោងការរបស់អាមេរិក ក្នុងការដាក់ពង្រាយមីស៊ីលរយៈចម្ងាយមធ្យម កៀកក្បែរនឹងទឹកដីចិន។

លោកម៉ាក អេសពឺរ កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ទី ៣ សីហា បាននិយាយថា អាមេរិកបានដកខ្លួនជាផ្លូវការចេញពី សន្ធិសញ្ញាស្តី​ពី​អាវុធ​នុយក្លអ៊ែរ​ចម្ងាយមធ្យមជាមួយរុស្ស៊ី ដូច្នោះហើយវាយមានន័យថា អាមេរិកក៏មានសិទ្ធិសេរីភាពគ្រប់គ្រាន់ ក្នុងការដាក់ពង្រាយអាវុធយុទ្ធភណ្ឌរបស់ខ្លួន។

សម្តីនេះ លោកប្រមុខការពារជាតិអាមេរិក ចង់សំដៅពីផែនការដាក់ពង្រាយមីស៊ីល រយៈចម្ងាយមធ្យម នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។ ជាតំបន់ ដែលជាទីប្រឈមមុខដាក់គ្នាក្តៅបំផុតមួយ រវាងអាមេរិក និងចិន នាពេលបច្ចុប្បន្នផងដែរ។

ក្នុងពេលនិយាយទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មាន មុនចេញទៅធ្វើទស្សនកិច្ច ទៅកាន់តំបន់អាស៊ីរយៈពេល១សប្តាហ៍ លោកអេស ពឺរ ប្រធានមន្ទីរបញ្ចកោនថ្មីបានបញ្ជាក់ថា អាមេរិកចង់ដាក់ពង្រាយមីស៊ីលឲ្យបានឆាប់ៗនៅអាស៊ី ដោយមិនចង់បង្អែបង្អង់ចាំយូរអ្វីទៀតនោះទេ។

លោកបន្ថែមថា បើតាមចិត្តលោកផ្ទាល់តែម្តង លោកចង់ដាក់ពង្រាយមីស៊ីលឲ្យបានត្រឹមរយៈពេលប៉ុន្មានខែខាងមុខទៀត។ ប៉ុន្តែលោកថា បើពិនិត្យមើលតាមស្ថានការណ៍ជាក់ស្តែង អ្វីៗអាចត្រូវការពេលច្រើនជាងការរំពឹងទុករបស់លោក។

តែទោះជាយ៉ាងណាក្តី រហូតមកដល់ពេលនេះ អាមេរិកនៅមិនទាន់បញ្ជាក់ប្រាប់នៅឡើយទេ ថាខ្លួននឹងដាក់ពង្រាយមីស៊ីលនៅទីតាំងណាមួយឲ្យប្រាកដ។ ក៏ប៉ុន្តែបើតាម ក្រុមអ្នកជំនាញ ទីតាំងដែលទំនងជាងគេបំផុតគឺកោះហ្គាំ ដែលជាកន្លែងមានបំពាក់សម្ភារៈយោធាសំខាន់ៗរបស់អាមេរិក ​និងមានទីតាំងស្ថិតនៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកភាគខាងលិច ។

វិធានការរបស់ចិន តបតទៅកាន់គម្រោងដាក់ពង្រាយមីស៊ីលរបស់អាមេរិកនៅអាស៊ី

ផែនការចុងក្រោយរបស់អាមេរិកដែលទើបប្រកាសចេញ កំពុងតែធ្វើឲ្យប្រទេសចិន ដែលជាដៃគូប្រកួតប្រជែងយ៉ាងស្វិតស្វាញរបស់អាមេរិក ក្នុងការដណ្តើមយកឥទ្ធិពលនៅក្នុងតំបន់ មានការខឹងសម្បាជាខ្លាំង។ តែទោះជាបែបយ៉ាងណាក៏ដោយ រហូតមកដល់ពេលនេះ ចិននៅមិនទាន់បានបញ្ចេញសកម្មភាពអ្វីធំដុំនោះទេ ក្រៅតែពីគំរាម ព្រមានដោយពាក្យសម្តីធ្ងន់ៗ ទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិករបស់លោកដូណាល់ ត្រាំ។

គួរកត់សម្គាល់ដែរថា សម្រាប់លោកប្រមុខការពារជាតិអាមេរិក ចិនមិនគួរភ្ញាក់ផ្អើលអ្វីទេចំពោះរឿងនេះ។ តែសម្រាប់ចិនវិញ ចិនថា វាជារឿងសំខាន់ណាស់សម្រាប់សន្តិសុខជាតិចិនទាំងមូល។ សម្រាប់ចិន ការដាក់ពង្រាយអាវុធ ឬមីស៊ីលរបស់អាមេរិកនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក គឺប្រៀបបីដូចជា អាមេរិកឈរកាន់អាវុធ នៅពីមុខទ្វារផ្ទះរបស់ចិន ហើយនេះជាគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងបំផុតមួយរបស់ចិនផងដែរ។

ជាក់ស្តែង ប្រធានផ្នែកត្រួតពិនិត្យអាវុធរបស់ក្រសួងការបរទេសចិន លោក Fu Cong បាននិយាយថា ចិនពិតណាស់មានការព្រួយបារម្ភខ្លាំង អំពីគម្រោងផែនការថ្មីចុងក្រោយរបស់អាមេរិកនេះ។

ដោយឡែកទន្ទឹមនឹងលើកឡើងអំពីសេចក្តីព្រួយបារម្ភ លោក Fu Cong ក៏បានធ្វើការព្រមានទៅអាមេរិកដែរថា ចិនប្រាកដណាស់ នឹងមិនឈឱបដៃនៅស្ងៀមនោះទេ ប្រសិនណាបើអាមេរិក ហ៊ានតែដាក់ពង្រាយមីស៊ីលនៅអាស៊ីមែននោះ។ បន្ថែមលើនេះ ចិនថានឹងចាត់វិធានការតបតឲ្យបានស័ក្តិសមជាទីបំផុត បើអាមេរិកនៅតែផ្គើន ហ៊ានពង្រាយអាវុធនៅអាស៊ី ដែលចិនចាត់ទុកថាជាដែនឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួន។

ព្រមជាមួយគ្នានេះ ទីក្រុងប៉េកាំង ថែមទាំងបានអំពាវនាវផងដែរ ដល់ប្រទេសជិតខាងប្រទេសជិតខាងរបស់ខ្លួន និងជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់អាមេរិក មានដូចជា អូស្ត្រាលី ជប៉ុននិងកូរ៉េខាងត្បូង ឲ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់។

ប៉េកាំង ថាអូស្ត្រាលី ជប៉ុននិងកូរ៉េខាងត្បូង មិនត្រូវអនុញ្ញាតឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកដាក់ពង្រាយអាវុធបែបនេះ នៅលើទឹកដីរបស់ពួកគេនោះទេ ពីព្រោះអីវាមិនបានបម្រើផលប្រយោជន៍សន្តិសុខជាតិរបស់ប្រទេសទាំងនោះឡើយ។

គោលជំហររបស់អូស្ត្រាលី ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូងជុំវិញគម្រោងដាក់ពង្រាយមីស៊ីលរបស់អាមេរិក

រហូតមកទល់នឹងពេលនេះ ក្នុងចំណោមប្រទេសទាំងបីមានតែប្រទេសអូស្ត្រាលី និងកូរ៉េខាងត្បូង ទេដែលចេញមុខ និយាយពីបញ្ហាចុងក្រោយដែលកំពុងកើតមាននៅក្នុងតំបន់។ ដោយឡែក ជប៉ុន នៅមិនទាន់បាននិយាយអ្វីឡើយ ហើយនៅតែរក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់របស់ខ្លួន។

នៅពេលថ្មីៗនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្ត្រាលីម៉ូរីស ចនសុន បាននិយាយថា ទីក្រុងកង់បេរ៉ា នៅមិនទាន់ទទួលបានសំណើអ្វី ពីអាមេរិកនោះទេ​ ហើយកង់បេរ៉ា ក៏នៅមិនទាន់សម្រេចអ្វីដែរ ទាក់ទងនឹងការដាក់ពង្រាយមីស៊ីលរបស់អាមេរិក ដែលជាសម្ព័ន្ធនៅក្នងទឹកដីរបស់ខ្លួន។

ស្រដៀងគ្នានេះដែរ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង បានឲ្យដឹងថា ខ្លួននៅមិនទាន់បានជួបពិភាក្សាជាមួយ អាមេរិក អំពីគម្រោងដាក់ពង្រាយមីស៊ីលនៅអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកឡើយ។

ទីក្រុងសេអ៊ូល ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា ខ្លួននៅមិនទាន់បានពិនិត្យមើលសំណុំរឿងនេះនៅឡើយទេ ហើយក៏គ្មានគម្រោង អនុញ្ញាតឲ្យអាមេរិករបស់លោកដូណាល់ត្រាំ បោះទីតាំងលើទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បីដាក់ពង្រាយមីស៊ីលនោះដែរ៕

Brexit៖សហភាពអឺរ៉ុប និងអង់គ្លេសចាត់ទុកកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីមានយុត្តិធម៌ និងមានតុល្យភាព

ប្រមុខ​ដឹកនាំហុងកុង ខកខាន​មិន​បាន​ថ្លែង​គោលនយោបាយ​ប្រចាំឆ្នាំ ​នៅ​ចំពោះ​មុខ​សភា​

Unicef៖មានកូនក្មេងម្នាក់ក្នុងចំណោម ៣នាក់ជួបបញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ

ក្រុម​យុទ្ធជន​​គួឌីស្ថាន​ស៊ីរី​​ចុះកិច្ចព្រមព្រៀង​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​ដាម៉ាស ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​តួកគី

អេក្វាទ័រ៖ក្រោយផ្ទុះវិបត្តិសង្គមអស់ ១១ថ្ងៃ ប្រធានាធិបតី និងសហគមន៍ជនជាតិដើមម្ចាស់ស្រុកយល់ព្រមចូលតុចរចា

តួកគី​បន្ត​ការ​វាយលុក​នៅស៊ីរី​ ទោះបី​រង​សម្ពាធ​ទណ្ឌកម្ម​ច្រើនឡើង​​ពី​អាមេរិក​

នាយករដ្ឋ​មន្ត្រី​អេត្យូពី Abiy Ahmed ជាជ័យ​លាភី​ណូបែល​សន្តិភាព​២០១៩

តួកគី​រង​ការ​រិះគន់​ជុំទិស ទាក់ទង​នឹង​ការវាយប្រហារ​ទៅលើ​ទីតាំង​គួឌីស្ថាន​នៅ​ស៊ីរី

ស្វែង​រក​លុយ​ចំនួន ១៤ ០០០លានដុល្លារ​ដើម្បី​បន្ត​យុទ្ធនាការ​ប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺស៊ីដា ជំងឺរបេង និងជំងឺគ្រុនចាញ់

សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម៖ លោក ត្រាំ ថាចង់​បាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​រួម​គ្រប់​វិស័យ​ជាមួយចិន ​

ការវាយប្រហារ​នៅ​ទីស្នាក់ការ​ប៉ូលិស​ក្រុង​ប៉ារីស រំលេច​ឱ្យ​ឃើញ​ពីចន្លោះប្រហោង​នៃចារកិច្ចបារាំង

បាតុកម្ម ៥ថ្ងៃ ដែល​សម្លាប់​ជនជាតិ​អ៊ីរ៉ាក់ ជិត​១០០នាក់ និង​របួស ជាង ៤ពាន់នាក់

ហុងកុង៖ បាតុកម្ម​កាន់តែ​ហិង្សា​ឡើង ក្រោយ​អាជ្ញាធរ​ហុងកុង​ចេញ​ច្បាប់​ថ្មី ហាម​​មិន​ឱ្យ​ពាក់​ម៉ាស់​បិទមុខ​ធ្វើ​បាតុកម្ម​

លោកដូណាល់ ត្រាំ​ស្នើសុំ​ជាចំហ ឲ្យ​ចិន​ស៊ើបអង្កេត​កូនប្រុស​​លោក Joe Biden

អ៊ីរ៉ាក់៖មូលហេតុដែលបានបញ្ឆេះកំហឹងប្រជាជនឲ្យចុះផ្លូវធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល

Brexit: នាយករដ្ឋមន្ត្រី​អង់គ្លេស ចង់ដាក់​សំណើ​ថ្មីបែង​ចែក​«ព្រំដែនពីរ»​រវាង​អង់គ្លេស​និង​អៀរឡង់​

ចិនបានបង្ហាញមហិទ្ធិឫទ្ធិប្រាប់ពិភពលោកនៅក្នុងខួប ៧០ឆ្នាំនៃការបង្កើតសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន

មរណភាព​របស់លោកហ្សាក់ ស្ហៀរ៉ាក់៖ ហេតុអ្វី​អាមេរិក​យឺតយ៉ាវ​ចេញសេចក្តីថ្លែងការ​រំលែកទុក្ខ?

បារាំង ៖ អគ្គីភ័យ​នៅរោងចក្រ​គីមី​កំពុង​បំផុស​ក្តី​បារម្ភ​ចំពោះ​សុខភាព​និង​បរិស្ថាន

អាហ្វហ្កានីស្ថាន៖ការរៀបចំបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីពោរពេញដោយហានិភ័យ និងការភ័យខ្លាច