rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក
rss itunes

វិសមភាពសង្គម ​និង​ចល័តភាព​នៃ​ចំណូល​ក្នុង​បណ្តា​ប្រទេស​រីកចម្រើន

ដោយ ឆន ឌីណា

តើគ្រួសារក្រីក្រមួយត្រូវប្រើពេលវេលាប៉ុន្មានជំនាន់មនុស្សដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរជោគវាសនាខ្លួនឲ្យ​ក្លាយជាគ្រួសារមានជីវភាពមធ្យម ក្នុងបណ្តាប្រទេសរីកចម្រើន? ហើយ​ថា​តើ​កត្តា​អ្វី​ខ្លះ​ដែលអាចជំរុញ​ឱ្យ​មាន​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​នៃ​​វិសមភាពសង្គម និង​អាចបង្កើន​ចល័តភាពនៃប្រាក់​ចំណូល?

ដោយសារ​វិសមភាព​សង្គម ឬ​ភាព​មិន​ស្មើគ្នា​នៃប្រាក់​​ចំណូល និង​ទ្រព្យសម្បត្តិ (ឬជាភាសាអង់គ្លេស “Income and wealth inequality”) ​បាន​និង​កំពុងបន្ត​កើន​ឡើង​ ចាប់តាំងពី​ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ​១៩៩០ ចល័ត​ភាព​នៃសង្គម (ឬ “social mobility”) ឯណោះវិញ ​បាននិង​កំពុង​បន្ត​ជាប់គាំង។

ស្ថានភាព​នេះ​​សំដៅ​ដល់បញ្ហា​​មួយដែលក្រុម​ពលរដ្ឋ​​​ពី​គ្រួសារ​ក្រីក្រ មានប្រាក់​​ចំណូលទាប ហើយ​ដែល​អាច​កែប្រែជោគវាសនារបស់​​ខ្លួន​ មករស់​នៅ​ក្នុង​ជីវភាពល្អ​ប្រសើរវិញ កាន់តែ​មាន​ចំនួន​តិចតួចទៅៗ ខណៈក្រុមពលរដ្ឋ​​អ្នកមាន​បំផុត​ក្នុងសង្គម ចេះតែបន្ត​បង្កើនប្រាក់​ចំណូល និង​​ទ្រព្យ​សម្បត្តិរបស់​​ខ្លួន ​កាន់តែច្រើន​​ឡើង​ៗ។

និន្នាការបែបនេះ​ត្រូវ​ព្រមាន​ដោយ​អ្នក​ជំនាញថា​ អាច​​​បង្ក​ជាផលវិបាក​ដល់​សង្គម សេដ្ឋកិច្ច និង​នយោបាយ ទាំង​ពេល​អតីតកាល បច្ចុប្បន្ន និង​នៅ​ថ្ងៃ​អនាគត។ នេះបើយោងតាមការ​ចេញផ្សាយរបស់​ របាយការណ៍OECD

របាយការ​ណ៍បាន​បង្ហាញថា បើ​ផ្នែក​តាម​កម្រិតនៃ​វិសមភាពសង្គម​បច្ចុប្បន្ន និងចល័ត​ភាព​នៃ​ប្រាក់​ចំណូល​ ពីមនុស្ស​មួយជំនាន់ទៅ​មួយ​ជំនាន់ គេ​ត្រូវការពេល​យ៉ាងហោចណាស់ ប្រាំជំនាន់មនុស្ស​ ឬស្មើប្រហែល​ ១៥០ឆ្នាំ សម្រាប់កុមារពីគ្រួសារក្រីក្រ ដែល​អាច​​កែប្រែជោគវាសនារបស់​​ខ្លួន ដើម្បីទទួលបានប្រាក់ចំណូលជាមធ្យម នៅបណ្តា​ប្រទេសសមាជិក  អង្គការសម្រាប់សហប្រតិបត្តិការ និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច (Organization for Economic Cooperation and Development -OECD)។ នៅ​ក្នុង​ន័យនេះ មួយជំនាន់មនុស្ស​អាចប្រហែលស្មើនឹងរយៈពេល​៣០ឆ្នាំ គឺគេគិតពីពេលមនុស្សកើត ហើយអាចបង្កើតជំនាន់មនុស្សថ្មី។

នៅក្នុង​ប្រទេស​ អឺរ៉ុបខាងជើង តួយ៉ាង ប្រទេសដាណឺម៉ាក ហ្វាំងឡង់ ន័រវែស ឬក៏ស៊ុយអែត គេអង្កេត​ឃើញថា ក្មេងពីគ្រួសារក្រីក្រ ប្រើរយៈ​ពេលតែពីរ ឬបីជំនាន់មនុស្សប៉ុណ្ណោះ នេះ​បើ​ប្រៀបធៀប​ទៅនឹងបណ្តា​​ប្រទេស​ដែល​មាន​សេដ្ឋកិច្ច​កំពុង​លូតលាស់ផ្សេង​ទៀត​​ ព្រោះ​ប្រទេស​ទាំង​នោះ​ត្រូវ​ការ​​ពេលវេលា​​អាចរហូត​ដល់​ជាង ប្រាំបួនជំនាន់មនុស្ស។

ពីមួយ​ជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ ចល័តភាព​សង្គម​មានទំនោរ​ធ្លាក់ចុះ នៅ​ក្នុង​បណ្តាប្រទេស​ដែល​វិសមភាពនៃ​​ប្រាក់ចំណូល​កាន់តែកើន​ឡើង​ខ្ពស់ ហើយ​អត្រា​​កើនកាន់តែឡើង​ខ្លាំង នៅ​ក្នុងបណ្តា​ប្រទេស​ដែល​មាន​វិសមភាព​សង្គម​ទាប។ នៅ​បណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុប​ខាង​ជើង ដែល​មាន​​វិសមភាពសង្គមទាប ច្រើន​តែ​ជាប្រទេស​ដែល​មាន​ចល័ត​ភាពសង្គម​​ខ្ពស់ ខណៈ​បណ្តា​ប្រទេស​អាមេរិកឡាទីន និងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ​មួយ​ចំនួន ដែល​មានវិសមភាពសង្គម​ខ្ពស់ ច្រើន​តែ​ជាប្រទេស​ដែល​មាន​ចល័តភាព​សង្គម​ទាបទៅវិញ។

ហេតុអ្វីប្រទេសអឺរ៉ុបខាងជើង ធ្វើបានល្អយ៉ាងនេះ? យោង​តាម​អ្នក​ជំនាញ ប្រទេសទាំងនោះជា ដែនដីនៃឱកាសស្មើគ្នា (ឬ “Land of Equal Opportunity”) ព្រោះមនុស្សរាល់គ្នាក្នុង​សង្គម​ អាចទទួលបាន សេវាកម្មអប់រំ សេវាសុខាភិបាល ឱកាសការងារ ឬ​ឱកាស​ការអភិវឌ្ឍខ្លួន ជាដើម យ៉ាង​សម្បូរបែប  ហើយអ្វីដែលពួកគេខ្វះគឺការខិតខំប្រឹងប្រែងតែប៉ុណ្ណោះ។

របាយការណ៍ក៏​បានព្រមាន​ផងដែរថា ប្រទេសនានា​​ចាំបាច់ត្រូវដាក់ចេញ​នូវគោលនយោបាយ​ដែលអាចផ្តល់​ឱ្យមនុស្ស​​គ្រប់គ្នា​ នូវឱកាស​ដើម្បីអភិវឌ្ឍសក្តានុពល​របស់​ខ្លួន និង​ការ​ទទួលបានជោគជ័យក្នុង​ជីវិត៕

ខួប​៧៥ឆ្នាំ៖ ធនាគារពិភពលោក និង​ស្ថាប័ន​រូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ ជួប​ឧបសគ្គ​ថ្មី​និងច្រើន​បន្ថែមទៀត​

ចិនមានអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដើម្បីក្លាយខ្លួនជាមហាអំណាចផុតលេខ

ច្បាប់អ៊ុយក្រែន​​ដែល​ច្បាំងទល់​នឹង​ភាសា​រុស្ស៊ី ចូល​ជាធរ​មាន​ហើយ

រដ្ឋមន្ត្រី​បារាំង​ម្នាក់​លាលែង​ពីតំណែង ដោយមានរឿង​អាស្រូវ​ចាយ​វាយ​ហ៊ឺហា

ហេតុអ្វី​បានជា​គេ​មិនជឿ​ថា​អាមេរិក​បាន​បញ្ជូន​មនុស្ស​ទៅ​ឋានព្រះចន្ទ?

វិសមភាពសង្គម​ក្នុង​យុគសម័យ​សកលភាវូបនីយកម្ម

សេរីភាព​សារព័ត៌មាន​កំពុង​រង​ការគំរាមកំហែង នៅ​ឥណ្ឌា ?

ពិភពលោក​បិទភ្នែក មិនឃើញ​សង្រ្គាម​ដែលបំផ្លាញ​ខ្ទេចខ្ទាំ យេម៉ែន ៥​ឆ្នាំមកហើយ

សេដ្ឋកិច្ចសាកល៖ ​កំពង់ផែ​ពាណិជ្ជកម្ម​ដ៏មមាញឹក​បំផុត

ឥណ្ឌូណេស៊ី ប្រទេស​​ស្ថាបនិក​​អាស៊ាន និយម​ទិញ​អាវុធ​រុស្ស៊ី

សឹង្ហបុរី៖ ក្មេងសិស្ស​សាលា​មាន​ចំណេះដឹង​ខ្ពស់ តែ​ក៏​ប្រឈម​ខ្លាំង​នឹង​ជំងឺ​ផ្លូវចិត្ត

ហេតុអ្វី​ជប៉ុន​និង​កូរ៉េ​ខាងត្បូង​​មិន​អាចផ្សះផ្សា​ស្នាម​របួស​ពី​សម័យ​សង្រ្គាម​បាន?​

កំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងទំហំប្រជាជន៖ ជោគវាសនាអនាគត?

ការឡើងកម្តៅអាកាសធាតុ រដ្ឋាភិបាល​​បារាំង​​បញ្ចេញ​សកម្មភាព​មិន​គ្រប់គ្រាន់ ?

ឥណ្ឌា​ប្រឈមនឹង​វិបត្តិ​ខ្វះទឹក​ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ​មិនធ្លាប់មាន

មជ្ឈិមបូព៌ា៖ផែនការសន្តិភាពដែលអាមេរិកចង់បង្រួបបង្រួមអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមប្រទេសនៅឈូងសមុទ្រពែក្សដើម្បីប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់

ហេតុផល​នៅ​ពី​ក្រោយ​ភាព​ជោគជ័យ​នៃ​សង្គម​សិង្ហបុរី​

តើយន្តហោះ​ចម្បាំង​ថ្មី​​របស់​អឺរ៉ុប​មាន​ទម្រង់​យ៉ាង​ដូចម្តេច ?

អាប៉ូឡូ៖ ​៥០ឆ្នាំ​ក្រោយមក ​គេ​ចាប់ផ្តើម​ផ្តោតអារម្មណ៍​ខ្លាំង​ឡើងវិញ​លើ​ព្រះចន្ទ

ហេតុអ្វីបានជាច្រកសមុទ្រអកមូ (Ormuz) ក្លាយជាប្រធានបទក្តៅខ្លាំងម្ល៉េះនៅក្នុងតំបន់ដើមបូព៌ា?