rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក
rss itunes

ប្រទេស​ប៉ាពូ​អាស៊ី​ ស្នើ​ចិន​ឲ្យ​ជួយ​ដោះស្រាយ​បំណុល​សាធារណៈ​

ដោយ អ៊ុង គឹមអ៊ាន់

ប្រទេសប៉ាពូអាស៊ី​នូវែលហ្គីណេ កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី ៦ សីហា បានស្នើសុំ​ឲ្យចិនជួយដោះស្រាយបំណុលសាធារណៈរបស់ខ្លួន ដែលមានចំនួនរាប់រយលានដុល្លារ។ ការស្នើសុំនេះ ត្រូវបាននិយាយចេញពីមាត់ផ្ទាល់របស់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីប៉ាពូអាស៊ីលោក ជេមស៍ ម៉ារ៉ាប តែប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពីលោកត្រលប់មកពីធ្វើទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសអូស្ត្រាលីវិញ។

ការណ៍នេះ បានធ្វើឲ្យគេចោទជាចម្ងល់ ជុំវិញចេតនារបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីប៉ាពូអាស៊ី ក្នុងការប្រញាប់រត់ទៅសុំជំនួយពីចិន ខណៈពេលដែលឥទ្ធិពលរបស់ចិនកំពុងកើនឡើងនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។

មកពីធ្វើទស្សនកិច្ចជាលើកដំបូងនៅអូស្ត្រាលី បានត្រឹមតែរយៈពេល ២ សប្តាហ៍ ស្រាប់តែ នាយករដ្ឋមន្ត្រីប៉ាពូអាស៊ី ជេមស៍ ម៉ារ៉ាប ហាមាត់សុំចិន ឲ្យជួយដោះស្រាយបញ្ហាបំណុលសាធារណៈរបស់ខ្លួន ដែលមានចំនួនប្រមាណ ៨ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីប៉ាពូអាស៊ី បានពន្យល់ថា​ ចិនអាចជួយដោះស្រាយបំណុលរបស់ប្រទេសខ្លួនបាន តាមរយៈការទិញប្រាក់បំណុលទាំងអស់ ដើម្បីអាចជួយឲ្យការប្រាក់ធ្លាក់ទាប។ ហើយបន្ទាប់មក ចិន នឹងក្លាយជាម្ចាស់បំណុលធំជាងគេ និងផ្តាច់មុនគេតែម្តង របស់ប្រទេសប៉ាពូអាស៊ីនូវែលហ្គីណេ។

សំណើ ដែលលើកឡើងដោយប៉ាពូអាស៊ីនេះ គូសបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ ពីការផ្លាស់ប្តូរផ្នែកនយោបាយដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ព្រមទាំងភក្តីភាពរបស់ប្រទេសប៉ាពូអាស៊ី ជាមួយអូស្ត្រាលី ដែលធ្លាប់ជាម្ចាស់ជំនួយដ៏ធំបំផុត និងជាដៃគូជាប្រពៃណីរបស់ខ្លួន។

រឿងដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់ដែរនោះគឺថា សំណើខាងលើ ត្រូវបានធ្វើឡើង គាប់ជួនចំពេលដែល ប្រទេសអូស្ត្រាលី ហើយនឹងសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក កំពុងព្យាយាមរក្សាឥទ្ធិពលរបស់ពួកគេ នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ទល់នឹងការលេចត្រដែតឡើងរបស់ចិន។

បើយោងទៅតាមអ្នកជំនាញកិច្ចការនយោបាយនៅអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ជាការពិត អូស្ត្រាលី ធ្លាប់ជាអ្នកផ្តល់ជំនួយធំជាងគេ និងក៏ជាសម្ព័ន្ធមិត្តសំខាន់បំផុតរបស់ប៉ាពូអាស៊ីដែរ។ ប៉ុន្តែ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ចំណងមិត្តភាពរវាងប៉ាពូស៊ី និងចិនកាន់តែត្រូវបានពង្រឹង និងកាន់តែជិតស្និទ្ធនឹងគ្នាទ្វេឡើង។

ដូច្នោះហើយ ការងាកទៅសុំជំនួយពីចិនរបស់ប៉ាពូអាស៊ី ប្រៀបបីដូចជាខ្យល់ បោកបក់ឥទ្ធិពលរបស់ទីក្រុងកង់បេរ៉ា និងវ៉ាស៊ីនតោនឲ្យថមថយកម្លាំង នៅក្នុងតំបន់ ខណៈពេលដែលកំពុងដណ្តើមជែងឥទ្ធិពលគ្នាយ៉ាងខ្លាំង ជាមួយទីក្រុងប៉េកាំង។

ទាញចេញពីការរៀបរាប់ខាងលើនេះ គេអាចយល់បានថា ការងាកទៅរកសុំជំនួយពីចិន របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីប៉ាពូអាស៊ីនូវែលហ្គីណេ កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី ៦ សីហា នេះ មិនមែនជារឿងចៃដន្យនោះទេ។

គេអាចនិយាយបានទៀតថា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីប៉ាពូអាស៊ី ម៉ារ៉ាប ជាមនុស្សឆ្លាត និងចេះមើលឃើញពីឱកាស។ ហើយនោះ គឺជាការឱកាស ក្នុងការកេង ឬទាញយកផលចំណេញ ពីការដណ្តើមឥទ្ធិពលគ្នារបស់ប្រទេសមហាអំណាចនៅក្នុងតំបន់។

ជាការពិត ក្រោយពេលជួបពិភាក្សាគ្នាជាមួយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្ត្រាលីស្កុត ម៉ូរីសុន​រួចមក លោកជេមស៍ ម៉ារ៉ាប អាចស្មានដឹងថា អូស្ត្រាលីមិនងាយនឹងជួយដោះស្រាយបំណុលសាធារណៈ របស់ប៉ាពូអាស៊ី តាមរយៈការទិញប្រាក់បំណុល ដែលមានតម្លៃសរុបរហូតដល់ទៅប្រមាណជា ៨ ពាន់លានដុល្លារនោះទេ។ ហេតុដូចនេះហើយ ទើបបានជាលោកម៉ារ៉ាប ប្រញាប់រត់ទៅសុំជំនួយពីចិន ក្រោយពីអូស្ត្រាលីទើបតែទទួលស្វាគមន៍លោក ដោយក្រាលព្រំក្រហមកាលពី២ សប្តាហ៍មុន។

ក៏ប៉ុន្តែ បញ្ហានាពេលនេះ វានៅត្រង់ថា តើចិននឹងព្រមជួយប្រទេសប៉ាពូអាស៊ី តាមការស្នើសុំដែរឬក៏អត់? បើតាមអ្នកជំនាញ តាំងពីដើមរៀងមក រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងមិនដែលទិញសោះឡើយ ប្រាក់បំណុលសាធារណៈសរុបទាំងអស់របស់ប្រទេសណាមួយ។

ដោយឡែក បើងាកមកពិនិត្យមើលពីបច្ចុប្បន្នភាពនៅក្នុងតំបន់ ដែលពោរពេញទៅដោយ ការប្រកួតប្រជែងដណ្តើមឥទ្ធិពលគ្នាវិញ គេពិបាកនឹងប៉ាន់ស្មានពីការសម្រេចរបស់ចិនខ្លាំងណាស់។

ចិន អាចនឹងទទួលយកសំណើរបស់ប៉ាពូអាស៊ីក៏ថាបាន ដើម្បីពង្រីកនិងពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួន ប្រឆាំងទល់នឹងអាមេរិក បូករួមទាំងអូស្ត្រាលី។ ក៏ប៉ុន្តែ ក្នុងករណីដែលរដ្ឋាភិបាលចិន ព្រមទទួលយកសំណើនេះ ប៉េកាំងប្រឈមនឹងផលវិបាកសេដ្ឋកិច្ច។ ជាផលលំបាក ដែលចិនត្រូវបង់ការប្រាក់ លើថ្លៃបំណុលរបស់ប៉ាពូអាស៊ី ដែលមានចំនួនប្រមាណជា ៣៣% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់ប្រទេសប៉ាពូអាស៊ី។ នេះបើតាមលោក ចូណាថាន ព្រីក (Jonathan Pryke) អ្នកជំនាញសិក្សាកិច្ចការតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។

តែទោះជាយ៉ាងណាក្តី បើពិនិត្យមើលបរិបទ ដូចពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ប្រទេសប៉ាពូអាស៊ី អាចទាញយកផលប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើន ពីការដណ្តើមឥទ្ធិពលគ្នារបស់ប្រទេសមហាអំណាចនៅក្នុងតំបន់។

ជាក់ស្តែង បើយោងទៅតាមការបកស្រាយរបស់អ្នកជំនាញលោក ចូណាថាន ព្រីក តាមរយៈកាយវិការងាកទៅស្និទ្ធស្នាលនឹងចិន ប្រទេសប៉ាពូអាស៊ី អាចបង្កើនមន្តស្នេហ៍ទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ ក៏ដូចជាជំនួយពីអូស្ត្រាលី មកជួយខ្លួនច្រើនជាងមុន។

វាមានន័យថា ប៉ាពូអាស៊ី អាចទទួលបានផលចំណេញទាំងសងខាង ពោលទាំងពីចិន និងអូស្ត្រាលី ដើម្បីយកជំនួយមកអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិរបស់ខ្លួនឲ្យមានការរីកចម្រើនជាងមុន៕

រុស្ស៊ី-ចិន៖ ចំណងទូត៧០ឆ្នាំ បានបើកយុគសម័យថ្មី

ក្រោយ​បោះឆ្នោតជាតិ​, ​អ៊ីស្រាអែល​ នៅតែ​លំបាកក្នុង​ការ​រៀបចំ​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ​

ហេតុអ្វី​បានជា​ឥណ្ឌូណេស៊ី​តែងតែ​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​ភ្លើង​ឆេះព្រៃ?

ហេតុអ្វីបានជាមានផ្ទុះអំពើហិង្សាប្រឆាំងនឹងជនបរទេសនៅក្នុងប្រទេសអាហ្រ្វិកខាងត្បូង?

សេដ្ឋកិច្ច ហុងកុង តើវិបត្តិនយោបាយហុងកុងមានពាក់ព័ន្ធអ្វីនឹងវិសមភាពសង្គម?

រុស្ស៊ី ជាម្ចាស់ផ្ទះ ទទួលជាលើកដំបូង មហាសន្និបាតនៃអង្គការទេសចរណ៍ពិភពលោក

សហភាពអឺរ៉ុបបង្ហាញ​​សមាសភាព​​គណៈកម្មការ​ថ្មី ប្រកប​​ដោយ​​សមភាព តែ​ក៏​មាន​​ការ​រិះគន់​

ហេតុអ្វី​ឥណ្ឌូណេស៊ីឈប់​នាំ​ចេញ​រ៉ែនីកែលទៅក្រៅប្រទេស?

អង្គការ Amnesty International បរិហារពីអវត្តមានក្រមសីលធម៌ និងភាពគ្មានតម្លាភាពរបស់ឧស្សាហកម្មអាវុធ

ហេតុអ្វីអាហ្សង់ទីនប្រើវិធានការត្រួតពិនិត្យលើការដោះដូររូបិយវត្ថុ?

អ៊ុយក្រែន បារម្ភនឹងក្រុមអ្នកទេសចរទៅថតរូប​នៅស្ថានីយអគ្គិសនីបរមាណូ Tchernobyl

រដ្ឋាភិបាលថៃ​​ប្រឹងប្រែង​​ទាក់ទាញ​ការ​វិនិយោគ​ពី​កូរ៉េខាងត្បូង​

តើ​សមយុទ្ធ​ជើងទឹក​រួម​អាស៊ាន-អាមេរិក​មាន​សារៈសំខាន់​យ៉ាងណា​សម្រាប់​អាស៊ាន?

ហេតុអ្វីបានជាផ្ទៃដីកសិកម្មចំនួន ១ភាគ៣ ក្នុងលោកត្រូវបានខូចខាត និងប្រហែលមិនអាចធ្វើកសិកម្មបាន?

សិង្ហបុរី៖ សញ្ញាសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ និងជម្លោះនយោបាយផ្ទៃក្នុង

ជប៉ុនបើក​សន្និសីទ​អន្តរជាតិ​ជប៉ុន-អាហ្វ្រិក​លើកទី៧ ទោះ​ដឹង​ថា​ពិបាក​នឹង​ប្រជែង​ជាមួយ​ចិន

បន្ទាប់ពីស៊ីរី អ៊ីស្រាអែលបានប្រើសមរភូមិអ៊ីរ៉ាក់ និងលីបង់ដើម្បីប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់ និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់អ៊ីរ៉ង់

រុស្ស៊ី​រៀបចំ«ល្បែងកងទ័ពអន្តរជាតិ» នៅម៉ូស្គូ ​ដោយ​មាន​និស្សិត​យោធា​ខ្មែរចូលរួមផង

ហេតុអ្វី អាមេរិក​ចង់ទិញ​ដែនដី​ហ្ក្រូអេឡិន ពីដាណឺម៉ាក ?

ហេតុអ្វី​​អាមេរិក​ខ្វល់ខ្វាយ​ខ្លាំងម្ល៉េះពី​ជម្លោះ​រវាង​ជប៉ុន​និង​កូរ៉េខាងត្បូង​?