rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក
rss itunes

បញ្ហា​ប្រឈម​សំខាន់ៗ សម្រាប់​ការបោះឆ្នោត​សភា នៅ​អាហ្វហ្កានីស្ថាន

ដោយ លីម ស៊ីវជួង

រដ្ឋាភិបាល​អាហ្វហ្កានីស្ថាន ក្រោយការ​ផ្តល់រំលំរបប​គ្រប់គ្រងក្រុមតាលីបង់ បានប្រកាសថា នឹងធ្វើការ​បោះឆ្នោត​សភាជាលើកទី៣ នៅថ្ងៃទី២០ខែតុលាខាងមុខ បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោត​នេះត្រូវបានពន្យាពេល​ជាច្រើនដង តាំងពីឆ្នាំ២០១៥។ ដំណើរការចុះឈ្មោះ​បោះឆ្នោត​បានចាប់ផ្តើម​តាំង​ពីពាក់កណ្ដាលខែមេសានេះ តែទោះជាយ៉ាងណាក្តី ការរៀបចំការបោះឆ្នោតលើកនេះ​មានបញ្ហា​ប្រឈមធំៗ​ចំនួន៣គឺ បញ្ហាអសន្តិសុខ កង្វះថវិការ និងការមិនទុកចិត្ត​លើគណៈកម្មាធិការ​រៀបចំការ​បោះឆ្នោត។

ក្រោយពេលរដ្ឋាភិបាលអាហ្វហ្កានីស្ថានបានប្រកាសថា នឹងធ្វើការបោះឆ្នោតសភាលើកទី៣នៅថ្ងៃទី២០ខែតុលា មន្ទឹលសង្ស័យពីបណ្ដាជននៅមានថា តើការបោះឆ្នោតពិតជាអាចធ្វើទៅតាមការកំណត់លើកចុងក្រោយនេះ ឬពន្យាពេលម្តងទៀត ដូចដែលបានធ្វើឡើងជាច្រើនលើករួចមកតាំងពីឆ្នាំ២០១៥។

បញ្ហាអសន្តិសុខ អាចនឹងក្លាយជាកត្តាដ៏ធំបំផុតដែលរាំងស្ទះដល់ការបោះឆ្នោតនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន។

តាំងពីការិយាល័យចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតចាប់ផ្តើមដំណើរការ ពីថ្ងៃទី១៤មេសា រហូតមកដល់ថ្ងៃទី២៣មេសា ក្រុមប្រដាប់អាវុធយោធាប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល បានធ្វើការវាយប្រហារលើការិយាល័យយ៉ាងតិច៣កន្លែង ដែលក្នុងនោះរួមមានភេរវកម្មបំផ្ទុះគ្រាប់បែកអត្តឃាតដែលបានសម្លាប់មនុស្សប្រមាណ៦០នាក់និងរបួស១១២នាក់ នៅការិយាល័យចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតមួយកន្លែងក្នុងក្រុងកាប៊ូល កាលពីថ្ងៃអាទិត្យទី២២ មេសា នេះ។

អនុរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃអាហ្វហ្កានីស្ថាន​ បានប្រាប់ទៅកាន់សារព័ត៌មានក្នុងស្រុកថា ក្នុងចំណោមការិយាល័យចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតសរុប ចំនួន៧,៣៥៥ មានការិយាល័យចំនួន១,១២២ ស្ថិតក្រោមការគំរាមកំហែងផ្នែកសន្តិសុខ កម្រិតមធ្យម និង១,១២០ផ្សេងទៀតប្រឈមនឹងការគំរាមកំហែងផ្នែកសន្តិសុខ កម្រិតធ្ងន់។

មន្ត្រីអាជ្ញាធរអាហ្វហ្កានីស្ថានបានលើកឡើងថា ការរក្សាសុវត្ថិភាពជូនប្រជាពលរដ្ឋ គឺជាបញ្ហាចោទក៏គួរអោយព្រួយបារម្ភមួយ ដោយហេតុថាតំបន់សំខាន់ៗមួយចំនូនរបស់រអាហ្វហ្កានីស្ថានត្រូវបានកាន់កាប់ដោយក្រុមតាលីបង់ និងក្រុមប្រដាប់អាវុធយោធាផ្សេងទៀត។ រដ្ឋាភិបាលអាហ្វហ្កានីស្ថាន អាចគ្រប់គ្រងបានត្រឹមតែជាង៥០ភាគរយនៃដែនដីប្រទេសប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ហាកង្វះថវិការ អាចនឹងក្លាយជាបញ្ហាប្រឈមសំខាន់មួយផងដែរ សម្រាប់ការរៀបចំការបោះឆ្នោតនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន។

ថវិការជាង១ពាន់លានដុល្លា ត្រូវបានចំណាយទៅលើការបោះឆ្នោតនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន ចាប់ពីឆ្នាំ២០០៣ ដល់ឆ្នាំ២០១៦។ គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតបានបង្ហាញដោយដឹងថា អាហ្វហ្កានីស្ថានត្រូវការកញ្ចប់ថវិការប្រមាណ១២០លានដុល្លា សម្រាប់រៀបចំការបោះឆ្នោតសភានិងក្រុមប្រឹក្សាស្រុកខាងមុខនេះ។ ក្នុងនោះ គេត្រូវការប្រមាណ ២៨.៤លានដុល្លាសម្រាប់រៀបចំចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតសភានៅខែតុលា។

កន្លងមក ម្ចាស់ជំនួយអន្តរជាតិបានផ្តល់នូវថវិការដែលគេត្រូវការសម្រាប់ការបោះឆ្នោតទាំងឡាយនៅប្រទេសអាហ្វហ្កានីស្ថាន។ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតសភាលើកទី៣នេះ អង្គភាពបេសកម្មជំនួយរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន ដែលហៅកាត់ថា UNAMA ប្រកាសកាលពីចុងឆ្នាំ២០១៧ ថានឹងប្រមូលមូលនិធិអន្តរជាតិចំនួន៩០ភាគរយនៃកញ្ចប់ថវិការ២៨.៤លានដុល្លា ដែលគេត្រូវការ ដើម្បីរៀបចំចុះឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត។ ក្រៅពីនេះ ពុំទាន់មានអង្គការអន្តរជាតិ ឬប្រទេសជំនួយណាមួយចេញមុខប្រកាស ផ្តល់ជំនួយសម្រាប់ការបោះឆ្នោតសភាខាងមុខនោះទេ។

បញ្ហាប្រឈមមួយផ្សេងទៀត អាចជាការមិនទុកចិត្តលើគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោត។

ចាប់តាំងពីវិបត្តិក្រោយការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីឆ្នាំ២០១៤មក ប្រជាពលរដ្ឋអាហ្វហ្កានីស្ថានពុំទុកចិត្តលើគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតទៀតនោះទេ។ គួររំលឹកថា កាលពីឆ្នាំ២០១៤ ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតី មានការក្លែងបន្លំដ៏ធំ ដែលនាំអោយលទ្ធផលត្រូវបដិសេធចោលទាំងស្រុង ហើយមានការបោះឆ្នោតសារជាថ្មីជាលើកទី២។

ទោះបីជាពេលថ្មីៗនេះ គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតបានប្រកាសថា នឹងព្យាយាមធ្វើអោយការបោះឆ្នោតខាងមុខនេះ មានភាពសេរីនិងយុត្តិធម៌ក៏ដោយក្តី ក៏ប្រជាជនអាហ្វហ្កានីស្ថានមួយចំនួនមិនចង់ទៅបោះឆ្នោត​ ដោយពួកគេយល់ឃើញថា សម្លេងនៃសន្លឹកឆ្នោតរបស់ពួកគេ​ ប្រហែលជាមិនត្រូវបានរាប់ចូល ដូចពេលបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៤ដូច្នេះដែរ។

ដោយហេតុថា អាហ្វហ្កានីស្ថានកំពុងប្រឈមទៅនឹងបញ្ហាធំៗដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ គឺបញ្ហាអសន្តិសុខ កង្វះថវិការ និងការមិនទុកចិត្តលើគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោត មិនប្រាកដនោះទេដែលថា ការបោះឆ្នោតសភាលើកទី៣នៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន អាចនឹងធ្វើទៅបានក្នុងខែតុលាតាមការកំណត់។ តែទោះជាយ៉ាងណាក្តី រដ្ឋាភិបាល​អាហ្វហ្កានីស្ថានបានបង្ហាញនូវភាពសុទិដ្ឋិនិយមចំពោះការរៀបចំបោះឆ្នោតសភាលើកនេះ៕

ពលរដ្ឋចំណាកស្រុកក្នុងប្រទេសជប៉ុនកើនឡើងក្នុងអត្រាកំណត់ត្រាថ្មី

កងកុម្មង់ដូ Hubert៖ កំពូលកម្មង់ដូ ពូកែបំផុតរបស់បារាំង

តើ​ចិន​នៅ​មាន​អាវុធអ្វីទៀត​សម្រាប់​ប្រើ​ក្នុង​សង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយ​អាមេរិក?

វ៉េណេស៊ុយអេឡា៖ក្រោយការប៉ុនប៉ងទម្លាក់លោកម៉ាឌូរ៉ូមិនបានសម្រេច តើអ្វីទៅជាសេណារីយ៉ូបន្ទាប់របស់លោកហ្កាយដូ?

តើ​កម្ពុជា​អាច​ធ្វើអ្វីបានខ្លះ​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​មូលធនមនុស្ស​របស់ខ្លួន?

ជំនួបអឺរ៉ុប នៅ​Sibiu ៖ សហភាពអឺរ៉ុបផ្តើមរៀបខ្លួន រកមេដឹកនាំថ្មី ?

តើឥទ្ធិពល​នៃ​រាជានិយម​ថៃ​នឹង​ទៅ​ជា​យ៉ាងណា​ក្រោម​រជ្ជកាល​ព្រះចៅមហា​វជិរ៉ាឡុងកន

ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចនៅអ៊ីរ៉ង់នៅ ១ឆ្នាំក្រោយអាមេរិកដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរ

បារាំង៖ នរណាផ្តល់ថវិកាឱ្យគណបក្សនយោបាយ?

រុស្ស៊ីដាក់ឲ្យដំណើរការ នាវាមុជទឹកបំពាក់ដោយនាវាមុជទឹកដ្រូន ដំបូងគេបង្អស់​នៅក្នុងលោក

រាជវង្ស​ជប៉ុនអាច​នឹង​ជ្រើស​រើស​ស្តេច​ស្រី​ឡើង​គ្រង​រាជ្យ​បល្លង្កទេ?​

តើអ្វីទៅជា ​“ចលនា៤ឧសភា” ​ដែល​ចិន​កំពុង​ប្រារព្ធខួប​១០០ឆ្នាំ​នៅពេលនេះ?

ហេតុអ្វី​ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់​ និង​រុស្ស៊ី​ប្រឹងប្រែង​បង្កើន​ទំនាក់​ទំនង​ល្អ​ជាមួយ​កូរ៉េខាងជើង​?

លោកពូទីន ​បើកផ្លូវឲ្យ ​អ្នកស្រុក​តំបន់បះបោរ​ខាង​កើតអ៊ុយក្រែន ​ទទួល​អត្តសញ្ញាណ​បណ្ណរុស្ស៊ី​

ចិន​បើក​ជំនួបកំពូល​លើកទី២ ដើម្បី​ធានា និង​ផ្តល់​សន្ទុះ​លើ​គម្រោង​ផ្លូវមួយ ខ្សែក្រវ៉ាត់​មួយ

ភេរវកម្ម​នៅ​ស្រីលង្កា៖ គំនិត​ចង់​ឈ្នះ​ចាញ់ លើ​គូប្រជែង​នយោបាយ ធ្វើ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​​មើលស្រាល បញ្ហា​សន្តិសុខ​ជាតិ

ហេតុអ្វី​បាន​ជា​ប៉ូលិស​ថៃ តាមរកចាប់ខ្លួន​ម្ចាស់​​ផ្ទះបណ្តែតទឹក​សមុទ្រ?

អាស៊ីអាគ្នេយ៍៖ តួនាទីរបស់បច្ចេកវិទ្យាក្នុងការទទួលបានសេវាហិរញ្ញវត្ថុ និងវឌ្ឍនភាពសេដ្ឋកិច្ច

ហ្វាំងឡង់ ប្រទេស​ដែល​ប្រជាជន​មាន​សេចក្តីសុខ​សុភមង្គល ជាងគេ​លើ​លោក

ហេតុអ្វី​ចិន​ក្លាយជា​ចំណុច​ចម្រូងចម្រាស​ក្នុង​ការបោះឆ្នោត​ឥណ្ឌូណេស៊ី