rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក
rss itunes

តើ​កម្ពុជា​អាច​ធ្វើអ្វីបានខ្លះ​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​មូលធនមនុស្ស​របស់ខ្លួន?

ដោយ ឆន ឌីណា

កុមារ​ម្នាក់​ដែល​​កើត​នៅថ្ងៃនេះ ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ​អាចនឹង​ចូលរួមចំណែក​ក្នុង​ទីផ្សារ​កម្លាំងពលកម្ម នៅ​ប្រមាណជាឆ្នាំ​២០៤០។ នេះ​ជា​ពេល​វេលា​ដ៏សមរម្យមួយ ភ្ជាប់​ទៅនឹង​អ្វី​ដែល​ជា​គោលបំណង​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ​ក្នុងការក្លាយ​ខ្លួនជាប្រទេស​ដែល​​មាន​ចំណូល​ខ្ពស់។ តើ​កម្ពុជា​អាច​ធ្វើ​អ្វីបាន​ខ្លះ​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍមូលធន​មនុស្សរបស់​ខ្លួន​នៅថ្ងៃ​អនាគត?

លទ្ធផល​នៃ​ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ​យ៉ាង​ច្រើន​បាន​បង្ហាញថា ការ​វិនិយោគលើ​ធនធាន​មនុស្ស​គឺ​ពិត​ជាកត្តា​​​ដ៏ចម្បងមួយ សម្រាប់វឌ្ឍនភាពសេដ្ឋកិច្ច និង​ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។ នៅ​ពេល​ដែល​ការកសាង​មូលធនមនុស្ស ឬ​ជាភាសាបរទេស​ “Human capital” អាច​ផ្តល់​​ជា​អត្ថប្រយោជន៍​អរូបិយ និងសម្រាប់​បុគ្គល​ឯកជន​ផ្ទាល់ក៏ដោយ ក៏ជារួម ​វា​បាន​ផ្តល់​ផល​វិជ្ជមានដល់​សេដ្ឋកិច្ច​ទាំង​មូល​ផងដែរ។ យោងតាម​ការ​សិក្សាថ្មីៗ​បាន​បង្ហាញថា មូលធន​មនុស្ស​រួមចំណែក​ប្រមាណលើស​ពីរភាគបី​នៃ​ការបង្កើន​ទ្រព្យសម្បត្តិ​របស់​ពិភពលោកទាំងមូល។

លើសពីការអភិវឌ្ឍមូលធន (ពាក់ព័ន្ធ​ទៅនឹង​ អគារ គ្រឿងយន្ត និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ) ឬការ​អភិវឌ្ឍ មូលធនធម្មជាតិ (ពាក់ព័ន្ធ​ទៅនឹង ដីកសិកម្ម ព្រៃឈើ តំបន់​អភិរក្ស រ៉ែ ប្រេង ធ្យូង ឬ​ធនធាន​ផ្សេងៗ)​ ការ​អភិវឌ្ឍមូលធនមនុស្ស ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងជំនាញ សុខភាព និងចំណេះដឹង របស់ប្រជាជនក្នុង​ប្រទេស​មួយ។

យោង​តាម​របាយការណ៍ចេញផ្សាយក្នុង​ពេលថ្មីៗនេះ របស់​ធនាគារពិភពលោក​ស្ដីអំពី “បច្ចុប្បន្នភាពសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាសម្រាប់ឆ្នាំ២០១៩” ការបង្កើនគុណភាពនៃមូលធន​មនុស្ស នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា គឺជាកត្តាស្នូល ដើម្បី​សម្រេច​ឱ្យ​បាន​គោលបំណង ក្នុងការឈានទៅក្លាយ​ខ្លួន​ជា ប្រទេសដែលមានប្រាក់ចំណូលមធ្យមនៅត្រឹមឆ្នាំ២០៣០ និងប្រទេសដែលមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់នៅត្រឹមឆ្នាំ២០៥០។ យ៉ាងណាមិញ បើ​ប្រៀបធៀបនៅក្នុងតំបន់ ការ​អភិវឌ្ឍ​មូលធន​មនុស្ស​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា នៅមាន​ភាព​យឺតយ៉ាវ​នៅ​ឡើយ។

លទ្ធផលនៃការទទួល​បាន​អាហាររូបត្ថម្ភរបស់កុមារ មានការរីកចម្រើនជាលំដាប់ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩០ ក៏ប៉ុន្តែ កម្រិតនៃភាពក្រិន និង​ការ​រីកលូតលាស់ទាប ក្នុងចំណោមកុមារក្រោមអាយុ៥ឆ្នាំ នៅតែមានកម្រិតខ្ពស់នៅឡើយ ដោយ​កម្ពុជា​មាន​គម្លាតខុសគ្នា​ខ្ពស់​នៃ​ការទទួល​បាន​អាហារូបត្ថម្ភរបស់កុមារ​ តាមល័ក្ខខ័ណ្ឌ​​សេដ្ឋកិច្ចស​ង្គម និង​ទីតាំង​ភូមិសាស្រ្ត។

កត្តាសំខាន់ៗនៃកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ពាក់ព័ន្ធ​ទៅនឹង​ ឳពុកម្ដាយក្រីក្រ ទារក និង​ឥរិយាបថនៃការទទួលបានអាហារូបត្ថម្ភរបស់កុមារ។ ក៏មាន​ផងដែរ លទ្ធភាពតិចតួច និងគុណភាពទាប ​ក្នុង​ការ​ទទួលបានចំណីអាហារមានជីវជាតិ និងមានតម្លៃសមរម្យ ការទទួលបានសេវាអាហារូបត្ថម្ភ និងការផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត ហើយមានអនាម័យ ជាដើម។

ការទទួល​បាន​ថវិកាក្នុង​ប្រទេសកម្ពុជា សម្រាប់អាហារូបត្ថម្ភកំពុងដំណើរការរួចហើយ ក៏ប៉ុន្តែបរិមាណចំណាយលើអាហារូបត្ថម្ភនៅមានមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ បើប្រៀបធៀប​ទៅនឹង​តម្រូវការចំណាយជាក់ស្ដែង សម្រាប់វិស័យសុខាភិបាល និងវិស័យពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗ។ ទោះជាយ៉ាងណា កម្ពុជានៅមានឱកាសដើម្បីធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងចំពោះបញ្ហា​នេះ សម្រាប់​កញ្ចប់ថវិកាដែលមានស្រាប់។ ការដាក់ចេញ​នូវយុទ្ធសាស្រ្តនៃការអភិវឌ្ឍមូលធនមនុស្សដ៏ទូលំទូលាយមួយ គឺជារឿងចាំបាច់ រួមមានការវិនិយោគយូរអង្វែងលើ​សុខភាពកុមារ និងការទទួលបានអាហារូបត្ថម្ភ រួមជាមួយនឹងវិធានការរយៈពេលខ្លី ក្នុងការកសាងជំនាញ និងការអប់រំជាន់ខ្ពស់។

ជាចុងក្រោយ របាយការណ៍ក៏បានបង្ហាញផងដែរថា ការយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេសដែល​គួរតែត្រូវធ្វើជាចាំបាច់ ពាក់ព័ន្ធទៅ​នឹង​ ការទទួលបានអាហារូបត្ថម្ភ ការថែទាំសុខភាព កិច្ចគាំពារសង្គម និង​កិច្ចគាំពារកម្លាំងពលកម្មសម្រាប់​មាតាដែលកំពុងធ្វើការ និង​គ្រួសាររបស់​ពួកគេ៕

ហេតុអ្វី អាមេរិក​ចង់ទិញ​ដែនដី​ហ្ក្រូអេឡិន ពីដាណឺម៉ាក ?

ហេតុអ្វី​​អាមេរិក​ខ្វល់ខ្វាយ​ខ្លាំងម្ល៉េះពី​ជម្លោះ​រវាង​ជប៉ុន​និង​កូរ៉េខាងត្បូង​?

សករាជថ្មីមួយបានបើកឡើងហើយនៅស៊ូដង់ តែផ្លូវដែលត្រូវដើរឆ្ពោះទៅកាន់ប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដនៅវែងឆ្ងាយ

សេដ្ឋកិច្ច​វិនិយោគបារាំងអំឡុងពីរឆ្នាំក្រោមលោកម៉ាក្រុង

លោកត្រាំ និង បស្ចិមលោកជាទូទៅ នាំគ្នាអធិប្បាយ អំពី ការផ្ទុះនៅរុស្ស៊ី ពេលសាកល្បងមីស៊ីលធុនថ្មី

តើអ្វី​ជា​វិបត្តិ​បន្ទាប់​របស់​ហុងកុង​ នៅពេល​ដែល​ការប្រឆាំង​តវ៉ា​កាន់តែ​រីករាល​ដាលខ្លាំង​?

ចិន៖ ចូលរៀនសកលវិទ្យាល័យបរទេសល្បីៗ ទោះដោយវិធីណាក៏ដោយ

តើទីផ្សារប្រេងឆៅក្នុងលោកកំពុងស្ថិតមាត់ជ្រោះនៃវិបត្តិឬ?

ទីក្រុងល្អបំផុតសម្រាប់តុល្យភាពការងារនិងជីវិត

លោក ពូទីន​ ធ្វើសេច​ក្តីថ្លែង​ការណ៍​ពិសេស​ បន្ទាប់ពី​ស.រ.អា. ​បាន​ដក​ខ្លួន​ចេញ​ពី​សន្ធិសញ្ញា​ INF

ប្រទេស​ប៉ាពូ​អាស៊ី​ ស្នើ​ចិន​ឲ្យ​ជួយ​ដោះស្រាយ​បំណុល​សាធារណៈ​

ប្រាក់យ័នចិនធ្លាក់ថ្លៃអាចជាកត្តាថ្មីមួយទៀតជំរុញសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្មរវាងចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិកឲ្យធ្លាក់ដុនដាបកាន់តែខ្លាំង

និស្សិតចិននៅបរទេស និងការអភិវឌ្ឍប្រទេស

មេប្រឆាំងរុស្ស៊ី ត្រូវគេ​បំពុល នៅក្នុង​ពន្ធនាគារ

ហេតុអ្វី​ការហោះកាត់​នៃ​អាចម៍ផ្កាយ ​Astroid 2019 OK ​ជារឿង​គួរឲ្យ​បារម្ភ ?

សន្និសីទី​អង្គការ ILO ស្តីពី​ការងារ និង​សុខុមាលភាព​នៅ​សតវត្សរ៍ទី២១

អង់គ្លេស ៖ លោកស្រីតេរ៉េហ្សា មេ បញ្ចប់​​តំណែង​​ដោយ​​បន្សល់​​ទុក​នូវ​​ស្នាដៃ​ដ៏​ស្តួចស្តើង

ហេតុអ្វី​ណាសា​មិនអាច​បញ្ជូន​មនុស្ស​ឲ្យ​ត្រឡប់​ទៅ​ចុះចត​លើ​ព្រះចន្ទ​ជិត​៥០ឆ្នាំ​កន្លងទៅនេះ?

ខួប​៧៥ឆ្នាំ៖ ធនាគារពិភពលោក និង​ស្ថាប័ន​រូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ ជួប​ឧបសគ្គ​ថ្មី​និងច្រើន​បន្ថែមទៀត​

ចិនមានអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដើម្បីក្លាយខ្លួនជាមហាអំណាចផុតលេខ