rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក
rss itunes

តើអ្វី​ជា​មូលហេតុ​ចម្បង​នៅពីក្រោយ​ការធ្លាក់ចុះ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ចចិន?

ដោយ ឆន ឌីណា

អាច​មាន​ហេតុផលចម្បង​ច្រើន នៅពីក្រោយ​កំណើនសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះមិនធ្លាប់មាន ក្នុ​ងប្រទេស​ចិន ក្នុងអំឡុងពេលបីទសវត្សរ៍ចុងក្រោយ។ ប្រជាជនចិនមានវ័យចំណាស់កើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស អត្រាកំណើតធ្លាក់ចុះ ការកើន​ឡើង​បំណុល​ ការត្បិតត្បៀតធនបម្រុង និងកំណើនថមថយរបស់សេដ្ឋកិច្ចសាកល សុទ្ធតែបានរួមចំណែកដាក់សម្ពាធដល់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសចិន។

កាល​ពី​ឆ្នាំមុន ប្រទេស​ចិន​បាន​ជួបប្រទះ​កំណើនសេដ្ឋកិច្ច​ទាបបំផុត​​មិន​ធ្លាប់​មាន​ កំឡុងរយៈពេល​បីទសវត្សរ៍ចុងក្រោយ។ បញ្ហា​នេះទំនង​ជា​អាច​បន្តទៅមុខតទៅ​ទៀត។ បន្ថែម​ពីលើ​បញ្ហាដែល​កំណើនប្រាក់ឈ្នួល​ក្នុង​ប្រទេស​ចិន​នៅ​ជាប់គាំង លទ្ធ​ផល​នៃ​ការ​ស្ទង់មតិថ្មីៗ​បាន​បង្ហាញថា ក្រុមហ៊ុន​នៅ​ក្នុង​វិស័យ​ឧស្សាហកម្ម​បាន​ចាប់ផ្តើម​បាត់បង់ការងាររបស់​ខ្លួន។ ហើយ​ការ​នាំចូល​ក៏​បាន​ធ្លាក់​ចុះ​ ដែល​វា​បាន​រុញច្រាន​ឱ្យ​មាន​ផល​ប៉ះពាល់​ដល់​ការនាំចេញទំនិញ​ផងដែរ។

នៅក្នុងពេល​អតីតកាល សេដ្ឋកិច្ច​ចិនអាចទាញផល​វិជ្ជមាន​បាន​យ៉ាងច្រើន​ពី​ កំណើន​កម្លាំងពលកម្ម ដោយសារ​ម្យ៉ាងចំនួន​​ប្រជាជន​ចិនកើន​ឡើង ហើយ​កម្លាំងពលកម្ម​នៃពលរដ្ឋ​វ័យក្មេង​មាន​ផលិតភាពច្រើនជាង​កម្លាំងពលកម្ម​នៃពលរដ្ឋវ័យចំណាស់​។ ក៏ប៉ុន្តែ ចាប់​ពីឆ្នាំ​២០១២ ចំនួនប្រជាជន​ចិន​ក្នុង​វ័យធ្វើការ​ បានបន្តធ្លាក់ចុះ។​ នេះ​ជា​លទ្ធផលដែល​មិន​អាច​ជៀសរួច​ពី នយោបាយ​កូន​មួយ ឬ​ជាភាសាអង់គ្លេស​ “One Child Policy” ដែល​បាន​ដាក់​ចេញ​កាល​ពី​ឆ្នាំ១៩៧៩។ តាម​ទ្រឹស្ដីសេដ្ឋកិច្ច ការធ្លាក់​ចុះ​កំណើនសេដ្ឋកិច្ច​អាស្រ័យ​យ៉ាងជិតស្និតទៅនឹង​កា​រធ្លាក់​ចុះ​ចំនួន​ប្រជាសាស្រ្ដ។

កំណើន​ប្រាក់ឈ្នួល​ក៏បង្កើត​ជាបញ្ហា​ផ្សេង​ទៀតផងដែរ។ ប្រាក់ឈ្នួល​ក្នុង​ប្រទេស​ចិន​សព្វថ្ងៃ ស្មើ ឬ​ក៏លើស​ ប្រទេសភាគច្រើន ដែល​មាន​សេដ្ឋកិច្ច​កំពុងរីកលូតលាស់។​ កត្តា​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រទេស​ចិន​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​មួយ​​មិន​សូវទាក់ទាញ សម្រាប់ការវិនិយោគរបស់​ក្រុមហ៊ុន​បរទេស​ ដូចនៅពីអតីតកាល។ លើស​ពីនេះ​ទៅទៀត បញ្ហា​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅនឹងរនាំង​រដ្ឋបាល និង​ការ​កើន​ឡើងស្តង់ដារ​ជីវភាពរស់នៅ បាន​កាត់បន្ថយ​លំហូរ​​ប្រជាជន​ពីតំបន់ជនបទដាច់ស្រយាល​ដែល​ធ្វើ​ដំណើរមក​រស់នៅទីក្រុង។

នៅពីអតីតកាល​ សេដ្ឋកិច្ច​ប្រទេស​ចិន​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ ផលលើសផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម ឬជាភាសាអង់គ្លេស “Trade Surplus” ដើម្បីជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ ក៏​ប៉ុន្តែ​ រហូត​មក​ដល់​សព្វថ្ងៃនេះ ជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្ម​ហាក់មានភាពសមតុល្យ ឬ​មាន​ន័យថា ការ​នាំចេញ និង​នាំ​ចូល​មិន​សូវខុសគ្នា។ ការ​វិនិយោគលើ វិស័យអចលនទ្រព្យ ដូចជា ការសាងសង់រោងចក្រ ម៉ាស៊ីន ការិយាល័យ និងការសាងសង់អគារ ជាទូទៅ តែង​តែជា ប្រភពយ៉ាង​ចម្បងនៃ​កំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ ក៏ប៉ុន្តែ ការវិនិយោគរបៀបនេះ​បាន​ធ្លាក់​ចុះ គិត​ជាភាគរយនៃ​ចំណូលជាតិសរុប ពី៨២ភាគរយនៅឆ្នាំ​២០១៦ មកត្រឹម​ ៧១ភាគរយនៅឆ្នាំ​២០១៨។ ទៅថ្ងៃអនាគត​ គេរំពឹង​ថា ការធ្លាក់​ចុះ​នឹង​មាន​បន្តទៀត ហើយទិន្នន័យស្ថិតិ​ចុងក្រោយ បង្ហាញថា មួយក្នុង​ចំណោមផ្ទះល្វែងចំនួន​បួន ក្នុង​ប្រទេស​ចិន​ មិន​មាន​មនុស្សរស់​នៅ។

បន្ថែមពីលើនេះ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ​២០០៨ ទំហំ​បំណុល​របស់ប្រទេស​ចិន​មាន​ការកើន​ឡើង​យ៉ាង​ខ្លាំង។ បំណុល​ជាតិ និង​បំណុល​គ្រួសារ​ បាន​កើន​ឡើង​ដល់​កម្រិតមួយ​ដូចទៅនឹងបណ្តា​ប្រទេស​អភិវឌ្ឍភាគច្រើន ហើយ​កំណើន​បំណុល​នេះមាន​កម្រិត​លើស​ពីកំណើន​ចំណូល​ជាតិ​ ដែល​វាបាន​និង​កំពុង​បង្កជាផល​ប៉ះពាល់​ដល់ការត្បិតត្បៀតប្រព័ន្ធធនបម្រុង។

ជាចុងក្រោយ បញ្ហាចម្បង​ផ្សេងៗ​គឺបណ្តាល​មក​ពីកត្តា​ខាងក្រៅផងដែរ ដែល​ពាក់ព័ន្ធយ៉ាង​ជិត​ស្និត​ទៅ​នឹង​ជម្លោះពាណិជ្ជកម្ម កំណើនសេដ្ឋកិច្ច​ថមថយ​របស់បណ្តាប្រទេស​នៅសហភាពអឺរ៉ុប ឬ​ក៏ពិភពលោក​ទាំងមូល ដែល​ជាប្រភព​ទីផ្សារ​នាំចេញទំនិញ​របស់ប្រទេស​ចិន៕

ហេតុអ្វីបានជាប៉ាគីស្ថានបានសុំធ្វើជាអ្នកសម្របសម្រួលឲ្យមានកិច្ចសន្ទនារវាងអ៊ីរ៉ង់ និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត?

តើប្រទេសណាមានសេដ្ឋកិច្ចប្រកួតប្រជែងបំផុតសម្រាប់ឆ្នាំ២០១៩?

តើ រុស្ស៊ី ផ្អែកឬទេ លើ “ ការទូតវាតឥទ្ធិពល”?

បារាំង រៀប​ចំ​ការតស៊ូមតិ ស្តីពីអន្តោប្រវេសន៍ នៅ​សភា និង​ព្រឹទ្ធសភា

ឥណ្ឌា​ ដាក់​ការ​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​នឹង​ការរីក​រាលដាល​ជំងឺ​របេង​ជា​អាទិភាព​

ហេតុអ្វីបានជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោកដូណាល់ ត្រាំសម្រេចដកទ័ពអាមេរិកចេញពីតំបន់ប៉ែកខាងជើងស៊ីរី?

រុស្ស៊ីក្រាលព្រំក្រហម ស្វាគម Huawei ដើម្បីទទួលបណ្តាញ 5G

កំណើត​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាមានិត​ចិន បណ្តុះ​អត្តសញ្ញាណ​តៃវ៉ាន់

សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន៖ ម៉ៅសេទុងអ្នកបង្កើតតែតេងស៊ាវភីងជាអ្នកបណ្តុះឲ្យរីកលូតលាស់

១ឆ្នាំក្រោយឃាតកម្មសម្លាប់លោកយ៉ាម៉ាល់ ខាស្ហូហ្ស៊ី អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតពិបាកស្រោចស្រង់កេរ្តិ៍ឈ្មោះនៅលើឆាកអន្តរជាតិ

ហេតុអ្វី​ចំនួន​មនុស្ស​ចាស់​កើនឡើង​ជំរុញឱ្យ​ថៃ​ត្រូវការ​កម្លាំង​ពលកម្ម​បរទេស​?

អ៊ុយក្រែន​បារម្ភ​បាត់បង្អែក​អាមេរិក ដ្បិតជាប់​ក្នុង​ដង្កាប់​វិវាទ រវាង​លោកត្រាំ និង ពួកប្រឆាំង គាត់

UN ​ជំរុញ​ឱ្យ​ដាំដើមឈើ​នៅ​ទីក្រុង​ ​ដើម្បី​ជួយ​កាត់​បន្ថយការ​កើន​កម្តៅ

Greta Thunberg និមិត្តរូប​នៃ​កុមារលើពិភពលោក ក្នុង​ការ​​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​នឹង​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​

ក្នុងរយៈពេល ៥០ឆ្នាំ អាមេរិកខាងជើងបានបាត់បង់សត្វស្លាបជិត ៣ ០០០លានក្បាល

តើ​ព័ត៌មាន​អាក្រក់ ​(Bad News) ជះឥទ្ធិពលដល់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងដូចម្ដេច?

រុស្ស៊ី-ចិន៖ ចំណងទូត៧០ឆ្នាំ បានបើកយុគសម័យថ្មី

ក្រោយ​បោះឆ្នោតជាតិ​, ​អ៊ីស្រាអែល​ នៅតែ​លំបាកក្នុង​ការ​រៀបចំ​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ​

ហេតុអ្វី​បានជា​ឥណ្ឌូណេស៊ី​តែងតែ​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​ភ្លើង​ឆេះព្រៃ?