rfi

កំពុងផ្សាយ
  • ផ្សាយផ្ទាល់
  • នាទីព័ត៌មាន
  • RFI ជាភាសាបារាំង
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក
rss itunes

ហេតុអ្វី​​អាមេរិក​ខ្វល់ខ្វាយ​ខ្លាំងម្ល៉េះពី​ជម្លោះ​រវាង​ជប៉ុន​និង​កូរ៉េខាងត្បូង​?

ដោយ អ៊ុង គឹមអ៊ាន់

ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូងដែលសុទ្ធតែជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក នៅតែបន្តមានភាពតានតឹងនឹងគ្នាខ្លាំង ជាពិសេសដោយសារតែជម្លោះពាណិជ្ជកម្ម។ ភាពមិនចុះសម្រុងគ្នារវាងប្រទេសទាំងពីរ នៅតែបន្តអូសបន្លាយជាច្រើនខែ ជាហេតុនាំឲ្យសហរដ្ឋអាមេរិក កើនចិត្តព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង។ ហេតុដូចនេះហើយ តើអ្វីជាក្តីកង្វល់ស្នូលរបស់អាមេរិក នៅចំពោះភាពមិនចុះសម្រុងគ្នារវាងជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង?

ជម្លោះចុងក្រោយបង្អស់ រវាងប្រទេសជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង ចាប់ផ្តើមដំបូងឡើយ ក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ ២០១៨ កន្លងទៅ។ នៅពេលដែលតុលាការកូរ៉េខាងត្បូងសម្រេចឲ្យក្រុមហ៊ុនជប៉ុនទទួលខុសត្រូវ ចំពោះការប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្មរបស់ប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូង ដោយបង្ខំនៅមុន និងអំឡុងសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ពោលនៅចន្លោះឆ្នាំ១៩១០-១៩៤៥។

បន្ថែមលើនេះ ភាពមិនចុះសម្រុងគ្នារវាងក្រុងតូក្យូ និងសេអ៊ូល បានកើនកម្តៅខ្លាំងមែនទែន នៅក្នុងខែសីហានេះ ក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន សម្រេចដកកូរ៉េខាងត្បូងចេញពីបញ្ជីដៃគូពាណិជ្ជកម្មរួចមក។

តែទោះជាបែបនេះក្តី បើតាមអ្នកជំនាញ ជម្លោះពាណិជ្ជកម្មជប៉ុន-កូរ៉េខាងត្បូង នឹងមិនធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ ដល់សេដ្ឋកិច្ចរបស់អ្នកទាំងពីរឡើយ ពីព្រោះថាវាជាជម្លោះមួយ ដែលមានលក្ខណៈជានិមិត្តច្រើនជាង។ ជានិមិត្តរូប សម្តែងចេញនូវគំនិតជាតិនិយមពីសំណាក់មេដឹកនាំរបស់ប្រទេសទាំងពីរ ដើម្បីទទួលបានការគាំទ្រពីប្រជាពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន។

ជាការពិត បើតាមលោក ផាទ្រីក ក្រូនីន (Patrick Cronin) អ្នកជំនាញផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយម្នាក់ ជប៉ុននិងកូរ៉េនឹងមិនធ្វើសង្គ្រាមនឹងគ្នានោះទេ។ ក៏ប៉ុន្តែ លោកថា អ្វីដែលគ្រោះថ្នាក់បំផុតនោះគឺ ភាពប្រេះឆា របស់ប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យសន្តិសុខរួមគ្នា ដែលអាចនឹងជះផលអវិជ្ជមានធ្ងន់ធ្ងរ ដល់យុទ្ធសាស្ត្ររយៈពេលវែងរបស់អាមេរិកនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។

នេះ ជាអ្វីដែលសហរដ្ឋអាមេរិក របស់លោកត្រាំ កំពុងខ្វល់ខ្វាយខ្លាំង។ ជាក់ស្តែង នៅគ្រាកន្លងមក រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ធ្លាប់បានប្រកាសហើយថា អាមេរិកត្រូវការ ការរួមចំណែកជាចាំបាច់ ពីសំណាក់ ជប៉ុននិងកូរ៉េខាងត្បូងដែលជាដៃគូដ៏សំខាន់ ដើម្បីទប់ទល់នឹងការលេចត្រដែតឡើងរបស់ចិន នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។

ដូច្នោះហើយ នៅពេលឃើញតូក្យូ-សេអ៊ូល មានជម្លោះនឹងគ្នា អាមេរិកចិញ្ចឹមចិត្តបារម្ភខ្លាំង និងបានខិតខំ រិះរកគ្រប់វិធីទាំងអស់ ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនទាំងពីរ ងាកមកត្រូវរ៉ូវគ្នាវិញ ដើម្បីកុំឲ្យប្រទេសចិនឆ្លៀតឱកាសកេងចំណេញពីជម្លោះនេះបាន។

ទាក់ទងរឿងនេះដែរ គួររំឭកជូនថា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ កូរ៉េខាងត្បូង តែងតែធ្វើសមយុទ្ធហ្វឹកហ្វឺនរួមគ្នាជាមួយជប៉ុន ចំនួនពីរដង នៅជិតកោះដុកដូ។ ជាទូទៅ សមយុទ្ធនេះ រួមមានកងកម្លាំងទ័ពជើងទឹក កងទ័ពអាកាស និងកងម៉ារីន ក៏ដូចជាសមាជិកឆ្មាំសមុទ្រផងដែរ។

ប៉ុន្តែ សមយុទ្ធរួមគ្នាលើកទី១ នៅឆ្នាំ២០១៩នេះ ត្រូវបានសេអ៊ូលពន្យារពេល។ ជាការពន្យារពេល ដែលគេគិតថា កើតចេញមកពីការជម្លោះពាណិជ្ជកម្ម និងការទូត នៃប្រទេសក្បែរខាងទាំងពីរ។

ស្ថិតក្នុងបរិបទដូចពេលបច្ចុប្បន្ននេះ សម្រាប់អាមេរិក សម្ព័ន្ធភាពជាមួយប្រទេសជប៉ុន មិនចោទជាបញ្ហាធំដុំនោះទេ។ ជាក់ស្តែង បើតាមអ្នកជំនាញ សម្ព័ន្ធភាពអាមេរិក-ជប៉ុន ជាសម្ព័ន្ធភាពមួយដ៏រឹងមាំ ហើយនេះ គឺជាកម្លាំងស្នូលមួយបន្ថែមទៀត សម្រាប់ជោគជ័យនៃភូមិសាស្ត្រនយោបាយរបស់អាមេរិកនៅអាស៊ី។

ដោយឡែក ចំណងទាក់ទងជាមួយកូរ៉េខាងត្បូង អាចចាត់ទុកថា ជាក្តីកង្វល់ខ្លាំងរបស់អាមេរិក ក្នុងកាលៈទេសៈដូចពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ កាលៈទេសៈ ដែលកូរ៉េខាងត្បូង មិនត្រូវនឹងជប៉ុន និងក្នុងកាលៈទេសៈ ដែលចិនប្រឹងប្រែងអូសទាញកូរ៉េខាងត្បូង ឲ្យឃ្លាតឆ្ងាយពីសម្ព័ន្ធភាពទាំងជាមួយអាមេរិក និងជប៉ុន។

ពាក់ព័ន្ធរឿងនេះ គេមិនត្រូវភ្លេចទេថា អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមកហើយ ដែលប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងបានអនុញ្ញាតឱ្យអាមេរិក ដាក់ពង្រាយប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីល ព្រមទាំងកងទ័ពចំនួនប្រមាណជា ២ម៉ឺន ៩ ពាន់នាក់នៅលើទឹកដីរបស់ខ្លួន។

ប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីលរបស់អាមេរិកនៅលើទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូងនេះហើយ ដែលចិនគិតថា ប្រើប្រាស់ដើម្បីស៊ើបការណ៍សំងាត់របស់ខ្លួន។ ដូច្នោះហើយ ដើម្បីយកឈ្នះវ៉ាស៊ីតោន រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានខិតខំបង្កើនចំណងទាក់ទងល្អ ជាមួយសេអ៊ូលយ៉ាងខ្លាំង តាមរយៈការផ្តោះប្តូរពាណិជ្ជកម្ម នៅមួយរយៈពេលចុងក្រោយនេះ។

ការចែចូវរបស់ចិន ទៅកាន់កូរ៉េខាងត្បូង គឺបញ្ហាធំណាស់ សម្រាប់មន្ទីរបញ្ចកោណ ដែលកំពុងតស៊ូនឹងការលេចត្រដែតឡើងរបស់ចិនយ៉ាងស្វិតស្វាញ។ ក្រោមហេតុផលនេះហើយ ទើបរដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិអាមេរិកលោក Mark Esper ខិតខំខ្នះខ្នែង ជំរុញឱ្យមេដឹកនាំជប៉ុននិងកូរ៉េខាងត្បូង ងាកមកមានទំនាក់ទំនងល្អប្រសើរនឹងគ្នាឡើងវិញ។

ជាមួយគ្នានេះ សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏កំពុងរង់ចាំមើលយ៉ាងសន្ទះសាផងដែរ ថាតើជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូងព្រមដកថយម្នាក់មួយជំហាន ដែរឬក៏អត់ ដើម្បីផលប្រយោជន៍រួម ឬអាចនិយាយម្យ៉ាងទៀតថា ដើម្បីការពារការគំរាមកំហែងពីសំណាក់ប្រទេសចិននោះ។

តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដើម្បីជាចន្ទល់បន្ថែម ក្នុងការប្រជែងឥទ្ធិពលជាមួយចិន នៅក្នុងតំបន់ មន្ទីរបញ្ចកោណ ក៏មានគម្រោងដាក់ពង្រាយមីស៊ីលនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកផងដែរ។ ជាគម្រោងដែលបានបញ្ឆេះកំហឹងចិនយ៉ាងខ្លាំង ពីព្រោះថាសម្រាប់ចិន ការដាក់ពង្រាយមីស៊ីលរបស់អាមេរិកនៅក្នុងតំបន់អាស៊ី គឺមិនខុសអីពីអាមេរិកឈរកាន់អាវុធ នៅចំពីមុខទ្វារផ្ទះរបស់ចិននោះទេ៕

តើកោះគ្រីមេ អាចរបូតពីដៃរុស្ស៊ី ទៅក្នុងដៃអ៊ុយក្រែនវិញឬទេ ?

ក្រិកបង្កើនល្បឿនផ្តល់ "ទិដ្ឋាការមាស" ដល់អ្នកវិនិយោគចិន

ហេតុអ្វីអាមេរិកព្យួរប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធលើការនាំចូលទំនិញថៃ?

អ៊ីស្រាអែល និង ហ្សកដានី អាច​នឹង​ត្រូវ​ប្រឈម​មុខដាក់​​គ្នា​ជាថ្មី​ ?

ហេតុ​អ្វីអ្នករស់នៅទីក្រុងមានកម្រិតទាប​ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា?

សន្និសីទពីសេរីភាពប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ប្រព្រឹត្តជាលើកទី១នៅម៉ូស្គូ

អាល្លឺម៉ង់​ប្រារព្វ​ខួប​៣០ឆ្នាំ​នៃ​ការរលំ​ជញ្ជាំង​ប៊ែរឡាំង ក្នុង​បរិបទ​អាប់អួរ​នយោបាយ

អាស៊ាន៖ តើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីនឹងទៅជាយ៉ាងណាក្រោយការដកខ្លួនរបស់ឥណ្ឌា?

៤០ឆ្នាំក្រោយ វិបត្តិ​ចំណាប់ខ្មាំង នៅ​បន្ត​បំពុល​ទំនាក់ទំនង​អ៊ីរ៉ង់​-​សហរដ្ឋអាមេរិក

ស៊្វីស៖ តើ​ជនអន្តោប្រវេសន៍ដណ្តើមការងារ ឬ​បង្កើតការងារឱ្យ​ម្ចាស់ស្រុក?

លោក ពូទីន សម្ពោធ រូបសំណាកឧទ្ទិសដល់ វរជនដែលជា គំរូ របស់គាត់

ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ៖ ជនរងគ្រោះ មាន​ច្រើនជាងការគិតពីមុន ​​ដល់ទៅបីដង

​បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង​និង​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ RCEP ជា​សំណុំ​​រឿង​ស្នូលនៅ​កិច្ច​ប្រជុំ​អាស៊ាន

ការសម្លាប់​​មេក្រុម​ជីហាត​អង្គការ​រដ្ឋអ៊ីស្លាម ជា​ជោគជ័យ​របស់​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ?

Brexit៖ តើ​អ្វី​ជា​យុទ្ធសាស្ត្រ​បន្ទាប់​របស់​លោកបូរីស​ ចនសុន​ ក្នុង​ករណី​អង់គ្លេស​មិនអាច​ចេញពី​អឺរ៉ុប​តាម​កាលកំណត់​?

ហេតុអ្វី​វិស័យ​ទេសចរណ៍​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ត្រូវក្លាយជា​អ្នករងគ្រោះ​ដោយ​សង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម​ចិន-អាមេរិក?

ហេតុអ្វី មានផ្ទុះបាតុកម្មខ្លាំងនៅលីបង់ ?

ណូបែលសេដ្ឋកិច្ច​២០១៩៖ តើការលុបបំបាត់ភាពក្រីក្រជារឿងសាមញ្ញ?

ហេតុអ្វីបានជាប៉ាគីស្ថានបានសុំធ្វើជាអ្នកសម្របសម្រួលឲ្យមានកិច្ចសន្ទនារវាងអ៊ីរ៉ង់ និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត?